![](\"http:\/\/www.lekolin.org\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/6674-1.jpg\")
<\/p>\n<\/div>\n
Ulus devletin homojen bir ulus ya
\nda toplum yaratmak i\u00e7in kendi i\u00e7erisindeki farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcr ve kimlikleri tasfiye
\netmek, bunlar\u0131 egemen ulus ya da topluluk i\u00e7erisinde daha kolay bir \u015fekilde
\neritmek amac\u0131yla geli\u015ftirdi\u011fi bir y\u00f6ntemdir. Bu ba\u011flamda da Kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmde,
\nsistemin kendisi i\u00e7in tehlike olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc, yaratmak istedi\u011fi tek tiple\u015fmeye
\ndayal\u0131 toplum modeline uymayan ve bundan dolay\u0131 da sistem taraf\u0131ndan
\nistenmedi\u011fi ilan edilen bir kimlik vard\u0131r. Ve bu kimli\u011fin k\u00fcmelendi\u011fi mek\u00e2nsal
\nko\u015fullar\u0131 ortadan kald\u0131rmakla bu kimli\u011fin de egemen sistem i\u00e7erisinde
\nrahatl\u0131kla eritilebilece\u011fi ya da ortadan kald\u0131r\u0131labilece\u011fi anlay\u0131\u015f\u0131na
\ndayanmaktad\u0131r. Kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm kapsam\u0131nda istenmeyen ve istenmedi\u011fi ilan
\nedilen; \u201cgecekondu\u201d, \u201ck\u00f6yl\u00fcl\u00fck\u201d, \u201ck\u0131rsal\u201d, \u201cetnik\u201d, \u201cdin-mezhep\u201d, \u201csiyasi\u201d vb. kimlik
\nve k\u00fclt\u00fcrler vard\u0131r. Bu k\u00fclt\u00fcr ve kimlikler homojen toplum projesi yaratman\u0131n
\n\u00f6n\u00fcnde engel g\u00f6r\u00fcld\u00fckleri i\u00e7in ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 gereken yap\u0131lar olarak de\u011ferlendirilir.
\nBu ba\u011flamda da asl\u0131nda kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm projeleri bu kimlik ve k\u00fclt\u00fcrlerin
\nistenilmedi\u011finin ilan edilmesidir. \u0130ktidarc\u0131-devlet\u00e7i g\u00fc\u00e7ler as\u0131l ama\u00e7lar\u0131n\u0131
\ngizlemek ve bu projelerine me\u015fruiyet kazand\u0131rmak i\u00e7in kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme tabi
\ntutmak istedikleri mek\u00e2nlar\u0131 \u201csu\u00e7 \u00fcretme yerleri\u201d, \u201cyoksulluk-sefalet yuvalar\u0131\u201d,
\n\u201cucube semtler\u201d olarak nitelendirir ve bundan \u00f6t\u00fcr\u00fc de buralara \u201chizmet\u201d
\ng\u00f6t\u00fcremediklerini ve buralar\u0131 y\u0131k\u0131p tekrardan in\u015fa ederek ya\u015fanabilir yerler
\nhaline getirecekleri iddias\u0131nda bulunurlar. Kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme bu t\u00fcrden ama\u00e7 ve
\nsebepler g\u00f6sterilse de esas\u0131nda b\u00f6ylesi projelerin alt\u0131nda toplum
\nm\u00fchendisli\u011fiyle toplumun tek tiple\u015ftirilmek istenmesi hedefi vard\u0131r. Kentsel
\nd\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm projelerinde d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmek istenen sadece kent de\u011fildir, esas\u0131nda
\nd\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmek istenen bir kimlik, k\u00fclt\u00fcr vard\u0131r. Bu d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmek istenen
\nkimlik ya da k\u00fclt\u00fcr, asl\u0131nda kendisi olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131p bir ba\u015fka \u015feye
\nd\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmek, ba\u015fkala\u015f\u0131ma u\u011frat\u0131lmak istenmektedir.<\/p>\n
\u00a0TC. Devleti de kurulurken homojen bir ulus
\nyaratmak amac\u0131yla yola \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r ve bu hedefini ger\u00e7ekle\u015ftirmeyi g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar
\nda s\u00fcrd\u00fcrmektedir.\u00a0 Bunun i\u00e7in de homojen
\nbir toplum yaratma projesi \u00f6n\u00fcnde engel olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc kimlikleri tasfiye
\netmeyi kendine temel ama\u00e7 edinmi\u015ftir. Bu projenin \u00f6n\u00fcnde de K\u00fcrtleri en b\u00fcy\u00fck
\nengel olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in, bu konuda \u00f6zel politikalar geli\u015ftirmi\u015ftir.
\nCumhuriyetin ta kurulu\u015f y\u0131llar\u0131nda K\u00fcrtleri tasfiye etmek i\u00e7in \u201c\u015eark Islahat
\nPlan\u0131\u201dn\u0131 geli\u015ftirmi\u015f ve bu soyk\u0131r\u0131m plan\u0131n\u0131 de\u011fi\u015fen ko\u015fullara uyarlay\u0131p
\n\u00e7e\u015fitlendirerek g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar uygulamaktad\u0131r. 2000\u2019lerle birlikte yeni
\nhegemonik g\u00fc\u00e7 olarak Beyaz T\u00fcrk burjuvazisinin yerine ye\u015fil T\u00fcrk burjuvazisinin
\nikame edilmesiyle bu soyk\u0131r\u0131m politikalar\u0131n\u0131n uygulay\u0131c\u0131 ve geli\u015ftiricili\u011fini
\nAKP devralm\u0131\u015ft\u0131r. AKP ile birlikte K\u00fcrdistan\u2019da uygulanan soyk\u0131r\u0131m
\npolitikalar\u0131nda yeni bir d\u00f6neme ge\u00e7ilmi\u015ftir. Ye\u015fil fa\u015fist sermaye ve iktidar\u0131n
\n\u00f6nc\u00fcl\u00fck etti\u011fi bu d\u00f6nem, d\u00f6rt par\u00e7a K\u00fcrdistan\u2019da K\u00fcrt soyk\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 tamamlamak
\ni\u00e7in t\u00fcm kirli sava\u015f y\u00f6ntemlerin i\u00e7 i\u00e7e ve birlikte kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemi
\nifade etmektedir. K\u00fcrt soyk\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 tamamlamak \u00fczerinden iktidara getirilen AKP,
\nbu amac\u0131na ula\u015fmak i\u00e7in her t\u00fcrden \u00f6zel sava\u015f y\u00f6ntemini devreye koymu\u015ftur. Bu
\nba\u011flamda da AKP K\u00fcrtlere d\u00f6n\u00fck y\u00fcr\u00fct\u00fclen kirli sava\u015f\u0131n zirvesini temsil
\netmektedir. Biz de bu yaz\u0131m\u0131zda fa\u015fist AKP taraf\u0131ndan Kuzey K\u00fcrdistan\u2019da
\nuygulanan bu kirli \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc sava\u015f politikalar\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olan kentsel
\nd\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ad\u0131 alt\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen soyk\u0131r\u0131m politikalar\u0131n\u0131 ele alaca\u011f\u0131z.<\/p>\n
\u00a0S\u00f6m\u00fcrgeci TC. Devleti, 1990\u2019l\u0131 y\u0131llarla
\nbirlikte h\u00e2kim oldu\u011fu s\u0131n\u0131rlar i\u00e7erisinde kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm projelerini yo\u011fun
\nolarak geli\u015ftirmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Esas ama\u00e7, homojen ulus projesine \u201cayk\u0131r\u0131l\u0131k\u201d
\nte\u015fkil eden farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcr ve gruplar\u0131n yerlerinden edinmek suretiyle egemen
\nulus ya da k\u00fclt\u00fcr i\u00e7erisinde eritmektir. Fa\u015fist rejim, bu y\u0131k\u0131m projelerini K\u00fcrtler
\ns\u00f6z konusu oldu\u011funda farkl\u0131 etnik yap\u0131 saikiyle hareket ederek, bunu K\u00fcrt
\nsoyk\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 tamamlaman\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak y\u00fcr\u00fctmektedir. AKP ile birlikte
\nK\u00fcrtlerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 yerlere ili\u015fkin uygulanan y\u0131k\u0131m projeleri h\u0131zland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve
\nbunun birlikte bir sisteme kavu\u015fturulmu\u015ftur.<\/p>\n
AKP iktidar\u0131 geldi\u011finden bu yana
\nBakur\u00e9 K\u00fcrdistan\u2019da kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ad\u0131 alt\u0131nda K\u00fcrtlerin kadim yerle\u015fim
\nbirimlerini y\u0131karak yerine TOK\u0130 denilen yap\u0131lar in\u015fa etmektedir. Ad\u0131na kentsel
\nd\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm projeleri denilen bu uygulamalar\u0131 bir rant kap\u0131s\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrerek kendi
\nyanda\u015flar\u0131na pe\u015fke\u015f \u00e7ekmektedir. Kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm projeleri ile yerle\u015fim
\nbirimlerinin tarihi yerleri hedef al\u0131n\u0131p y\u0131k\u0131lmaktad\u0131r. Bu \u015fekilde de bu
\nyerle\u015fim birimlerinin toplumsal- tarihi dokusu yok edilerek K\u00fcrtler belleksiz
\nb\u0131rak\u0131lmak istenmektedir. Bug\u00fcn Fa\u015fist rejim, K\u00fcrdistan toplumunun haf\u0131zas\u0131n\u0131
\nolu\u015fturan \u00f6nemli etmenlerden biri olan b\u00f6ylesi tarihi yerleri ortadan kald\u0131rmak
\ni\u00e7in seferber olmu\u015f durumdad\u0131r. Bunu, kimi zaman barajlarla kimi zaman bombalamalarla
\nkimi zaman da \u201cvaro\u015f\u201d mahalle ve semtler olarak de\u011ferlendirdikleri yerleri
\ny\u0131karak yapmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Bunu, 2015 y\u0131l\u0131nda \u00f6zy\u00f6netim direni\u015flerinde de
\ng\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Sur, Cizir, Silopi, Kerboran, Farqin, Gever, Nusaybin,
\n\u015e\u0131rnak, Hezex, Varto gibi K\u00fcrt \u015fehirleri hedef al\u0131nd\u0131, buralar top ve tanklarla
\nharabeye \u00e7evrildi. Akabinde de buralarda TOK\u0130\u2019ler yap\u0131lmaya ba\u015fland\u0131. Mimari
\nyap\u0131n\u0131n bu kadar hedef al\u0131nmas\u0131n\u0131n nedeni, mimari yap\u0131n\u0131n kendi i\u00e7erisinde
\nta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 tarihsel-toplumsal doku, toplum a\u00e7\u0131s\u0131ndan bellek te\u015fkil etmesi ve
\n\u00f6zg\u00fcnl\u00fck ta\u015f\u0131mas\u0131 gibi \u00f6zellikleri ba\u011fr\u0131nda ta\u015f\u0131mas\u0131d\u0131r. Asl\u0131nda bir bak\u0131ma
\nmimari toplumun kimli\u011fini olu\u015fturan temel etmenlerdendir. Fa\u015fist- soyk\u0131r\u0131mc\u0131
\nTC. Sistemi kuruldu\u011fundan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar K\u00fcrtleri tarih bilincinden yoksun
\nb\u0131rakmak, tarih bilincini \u00e7arp\u0131tmak i\u00e7in \u00f6zel politikalar geli\u015ftirmi\u015f ve bunu
\nkendine temel bir u\u011fra\u015f alan\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde yap\u0131lan kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmler
\nde bundan ba\u011f\u0131ms\u0131z de\u011fildir, bizzat bunu ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in yap\u0131lmaktad\u0131r.
\nB\u00fct\u00fcn soyk\u0131r\u0131mc\u0131 sistemlerin ba\u015fvurdu\u011fu bir y\u00f6ntemdir. Bir toplum soyk\u0131r\u0131m tabi
\ntutuldu\u011funda ilkin tarih bilincinin yok edilmesi hedeflenir bu da yap\u0131lam\u0131yorsa
\n\u00e7arp\u0131tma y\u00f6ntemine ba\u015fvurulur. Fa\u015fist AKP ve onun \u015fefi konumunda olan Tayyip
\nErdo\u011fan\u2019\u0131n da bug\u00fcn Bakur\u00e9 K\u00fcrdistan\u2019da bu i\u015fe bu kadar hevesli bir \u015fekilde
\ngirmesinin alt\u0131nda da b\u00f6ylesi bir ger\u00e7eklik yatmaktad\u0131r.<\/p>\n
Kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmle ayn\u0131 zamanda
\nK\u00fcrt toplumsall\u0131\u011f\u0131n\u0131n par\u00e7alanmas\u0131 hedeflenmektedir. Toplumun birlikte, i\u00e7 i\u00e7e
\nya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ve bu yolla kom\u015fuluk, akrabal\u0131k, aidat ili\u015fkisini canl\u0131 tutan ve bunun
\nbir sonucu olan dayan\u0131\u015fma-yard\u0131mla\u015fma k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc ayakta tutan dinamikleri
\nortadan kald\u0131r\u0131p, toplumu atomize edip iktidara muhta\u00e7 ve ba\u011f\u0131ml\u0131 hale
\ngetirilmek istenmektedir. Bunu sa\u011flayan en \u00f6nemli etkenlerden biri say\u0131lan
\nmek\u00e2nsal ko\u015fullar ortadan kald\u0131r\u0131lmak ve bunun yerine birbirinden izole,
\n\u00e7ekirdek aileye g\u00f6re in\u015fa edilmi\u015f, kom\u015funun kom\u015fuyu bile tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131, birbirine
\nbenzeyen, donuk, adeta insanlar\u0131n \u00fcst \u00fcstte istiflendi\u011fi \u00e7ok katl\u0131 evler in\u015fa
\nedilmekte ve insanlar burada ya\u015famaya mecbur edilmektedir. B\u00f6ylesi bir
\nyap\u0131la\u015fma ile toplumdaki ayn\u0131 semte, mahalleye, soka\u011fa ait olma duygusu ortadan
\nkald\u0131r\u0131lmakta ve bununla birlikte o mek\u00e2n i\u00e7erisinde olu\u015fmu\u015f k\u00fclt\u00fcr de yok
\nedilmekte, onun yerine dar ailecilik, bireycilik gibi anlay\u0131\u015flar h\u00e2kim k\u0131l\u0131nmak
\nistenmektedir. S\u00f6m\u00fcrgeci TC. Sistemi K\u00fcrdistan\u2019daki varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmek i\u00e7in
\n\u00f6ncelikli olarak K\u00fcrt toplumsall\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rmay\u0131 \u00f6n\u00fcne hedef koymu\u015f ve
\nbunu ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in de bu toplumsall\u0131kla birebir ba\u011flant\u0131l\u0131 olan mek\u00e2nsal
\nko\u015fullar\u0131 ortadan kald\u0131rmaya y\u00f6nelmi\u015ftir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bunun kazand\u0131\u011f\u0131 bi\u00e7imlerden
\nbiri de kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm olarak y\u00fcr\u00fct\u00fclmektedir.<\/p>\n
Kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm projeleriyle
\nK\u00fcrdistan\u2019\u0131n kadim yerle\u015fim yerleri bu \u015fekilde tarihi- toplumsal yanlar\u0131ndan
\nsoyutlan\u0131rken, bu projelerle uygulamaya konulan bir di\u011fer ayak ise kent ve
\nil\u00e7elerin varo\u015f mahalleleri olarak nitelendirilen yerlerin soyk\u0131r\u0131m
\npolitikalar\u0131 kapsam\u0131nda tasfiye edilerek kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme tabi tutulmas\u0131d\u0131r.
\nK\u00fcrdistan\u2019da \u00f6zellikle 1990\u2019l\u0131 y\u0131llarda kirli sava\u015f y\u00f6ntemleriyle kentlere
\ng\u00f6\u00e7ertilen insanlar, yerle\u015ftikleri kenar mahallelerde klan, kabile ve
\na\u015firetinden kopart\u0131lm\u0131\u015f olsa da akrabal\u0131k, kom\u015fuluk, hem\u015ferilik ili\u015fkilerini
\ns\u00fcrd\u00fcr\u00fcyorlard\u0131. Ne tam kentli olabilmi\u015flerdi ne de klan, kabile ve a\u015firet ili\u015fkilerini
\ns\u00fcrd\u00fcrebilmi\u015flerdi. \u0130kisinin aras\u0131nda akrabal\u0131k ve hem\u015fericilik olgusunu
\ngeli\u015ftirmi\u015flerdi. B\u00f6ylelikle toplumsal ba\u011flar zay\u0131flam\u0131\u015f olsa da
\ns\u00fcrd\u00fcr\u00fcl\u00fcyordu. Kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme tabi tutulan bu t\u00fcr yerlerde toplu konut ve
\nbenzeri yap\u0131la\u015fmalarla, bu zay\u0131flam\u0131\u015f toplumsal ba\u011flar da ortadan kald\u0131r\u0131lmak
\nistenmektedir.\u00a0 \u00c7\u00fcnk\u00fc toplumsal ba\u011flar
\nortadan kald\u0131r\u0131ld\u0131k\u00e7a, tek\u00e7i ulus devlet modeli ba\u011flam\u0131nda kapitalist-modernitenin
\nya\u015fam cenderesine al\u0131narak asimile edilebilirler.<\/p>\n
Kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm projeleriyle
\ntoplum ipotek alt\u0131na al\u0131nmaktad\u0131r. Kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmle evleri y\u0131k\u0131lan insanlar
\n\u00e7aresiz b\u0131rak\u0131larak, yerine in\u015fa edilen TOK\u0130\u2019lere y\u00f6nelmek zorunda
\nb\u0131rak\u0131lmaktad\u0131r. Bu yeni in\u015fa edilen evler \u00e7ok y\u00fcksek fiyatlar ve 20-30 sene
\ns\u00fcrecek \u00f6demelerle \u201ckira \u00f6der gibi, ev sahibi ol\u201d kampanyalar\u0131 olu\u015fturularak
\nsat\u0131\u015fa sunulmaktad\u0131r. Evleri kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme u\u011frayan insanlar, bar\u0131nma
\nsorunlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in yeni ald\u0131klar\u0131 evlerini ipotek alt\u0131na al\u0131p bankalarda
\nfaizle kredi \u00e7ekmektedirler. Ve toplumun \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 bu yolla bankalara
\nbor\u00e7lu hala gelmekte, ipotek alt\u0131na ald\u0131klar\u0131 evlerinin ellerinden al\u0131nmamas\u0131
\ni\u00e7in taksitlere b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f bor\u00e7lar\u0131n\u0131 her ay \u00f6demek zorunda kal\u0131nmaktad\u0131r.
\nAsl\u0131nda bor\u00e7lanan bu insanlar art\u0131k bankalara olan bor\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00f6demek i\u00e7in geri
\nkalan ya\u015famlar\u0131nda bankalara \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f oluyorlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc kredileri faizle
\nald\u0131klar\u0131 i\u00e7in bor\u00e7lanm\u0131\u015f olduklar\u0131 miktarda s\u00fcrekli artmaktad\u0131r. Taksitlerini
\nd\u00fczenli \u00f6deyememesi halinde evleri ipotekli oldu\u011fu i\u00e7in de elinden al\u0131nma
\nihtimali Demokles\u2019in k\u0131l\u0131c\u0131 gibi ba\u015flar\u0131n\u0131n \u00fczerinde gezinmektedir.
\nYa\u015famlar\u0131n\u0131n bundan sonras\u0131 i\u00e7in bankalara \u00e7al\u0131\u015fmak zorunda b\u0131rak\u0131lan bu
\ninsanlar\u0131n asl\u0131nda evlerinden ziyade ya\u015famlar\u0131 ipotek alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130potek
\nalt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f ya\u015famlarla toplumun \u00f6nemli bir kesimi bu \u015fekilde s\u00f6m\u00fcrgeci
\nsisteme ba\u011f\u0131ml\u0131 hale getiriliyor.<\/p>\n