{"id":1113,"date":"2020-03-15T00:06:58","date_gmt":"2020-03-14T21:06:58","guid":{"rendered":"http:\/\/www.lekolin.org\/abd-ingiltere-eksenindeki-petrol-finans-koalisyonu\/"},"modified":"2020-03-15T00:06:58","modified_gmt":"2020-03-14T21:06:58","slug":"abd-ingiltere-eksenindeki-petrol-finans-koalisyonu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/abd-ingiltere-eksenindeki-petrol-finans-koalisyonu\/","title":{"rendered":"ABD-\u0130ngiltere Eksenindeki Petrol Finans Koalisyonu"},"content":{"rendered":"<p>29 Ocak 2011 Cumartesi Saat 08:18<\/p>\n<\/p>\n<div class=\"detail content_14\" id=\"text_detail\">\n<div class=\"newsImage\">\n<b>D\u00fcnya enerji kaynaklar\u0131 \u00fczerinde h\u00e2kimiyet m\u00fccadelesi veren s\u00f6m\u00fcrgeci-k\u00fcresel g\u00fc\u00e7ler, i\u015fgal ettikleri topraklarda tarihi, toplumsal ve insanl\u0131\u011fa ait t\u00fcm de\u011ferlerlerini<\/b><\/p>\n<p>\t\t\t\t\t\t\t <img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.lekolin.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/1092-1.jpg\">\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n<p>\t\t\t\t\t\tD\u00fcnya enerji kaynaklar\u0131 \u00fczerinde h\u00e2kimiyet m\u00fccadelesi veren s\u00f6m\u00fcrgeci-k\u00fcresel g\u00fc\u00e7ler, i\u015fgal ettikleri topraklarda tarihi, toplumsal ve insanl\u0131\u011fa ait t\u00fcm de\u011ferlerlerini petrol u\u011fruna katliamdan ge\u00e7irmektedir. <\/p>\n<p>Sudan, Somali, Nijerya, Tanzanya, Kongo, Angola, Etiyopya, Ruanda, Zimbabwe, Cezayir, Do\u011fu T\u00fcrkistan, \u00c7e\u00e7enistan, \u00d6zbekistan, Yemen, Sri Lanka, Ke\u015fmir, Nepal, Hindistan, Filipinler, Mezopotamya ve daha pek \u00e7ok b\u00f6lgede s\u00fcren \u00e7at\u0131\u015fma ve ya\u015fanan katliamlardan, a\u00e7l\u0131ktan \u00f6len insanlardan, petrol-silah-finans koalisyonunda ba\u015f\u0131 \u00e7eken ABD-\u0130ngiliz k\u00fcresel g\u00fc\u00e7leri sorumludur. <\/p>\n<p>ABD-\u0130ngiltere merkezli d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck 500 silah firmas\u0131, \u00fcrettikleri silahlar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir \u00e7o\u011funlu\u011funu Afrika, Asya, Ortado\u011fu ve Latin Amerika \u00fclkelerine ihra\u00e7 etmektedir. Yine alt\u0131n ve petrol kaynaklar\u0131n\u0131 ele ge\u00e7irme pahas\u0131na Afrika ve Asya \u00fclkelerinde kabileler aras\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmalar \u00e7\u0131kararak silah satmak i\u00e7in Pazar yarat\u0131lmaktad\u0131r. Nerede bir i\u00e7 \u00e7at\u0131\u015fma varsa, nerede etnik ve dinsel \u00e7at\u0131\u015fmalar varsa buralarda ABD ve \u0130ngiltere\u2019yi bulmak \u00e7ok da \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 olmayacakt\u0131r. Son zamanlarda reva\u00e7ta olan \u015eii-S\u00fcnni \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131na M\u00fcsl\u00fcman-H\u0131ristiyan \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 da eklenmi\u015ftir. Irak\u2019ta, M\u0131s\u0131r\u2019da, Yemen\u2019de, Sudan\u2019da, Haiti\u2019de, Nijerya\u2019da  M\u00fcsl\u00fcman-H\u0131ristiyan \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 tetiklenerek i\u015fgal ve s\u00f6m\u00fcr\u00fc ya da denetimde tutmak i\u00e7in uygun ko\u015fullar yarat\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Denetimin daha zor oldu\u011fu yerlerde ise \u00e7ok uluslu-k\u00fcresel g\u00fc\u00e7lerin hizmetindeki askeri g\u00fcc\u00fc NATO, s\u00f6zde bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 ve arabulucu BM\u2019yi g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. BM ve NATO di\u011fer bir ifade ile havu\u00e7-sopa politikas\u0131yla k\u00fcresel-s\u00f6m\u00fcrgeci g\u00fc\u00e7ler, yeni i\u015fgal planlar\u0131n\u0131 insanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 bu \u015feffaf kurulu\u015flar \u00fczerinden ger\u00e7ekle\u015ftirmektedirler.<\/p>\n<p>ABD ve \u0130ngiltere merkezli petrol-silah koalisyonun olu\u015fturdu\u011fu konsorsiyum, d\u00fcnyan\u0131n her taraf\u0131nda ya\u015fanan sava\u015f, soyk\u0131r\u0131m ve krizlerin arkas\u0131ndaki \u015firketler olurken ayn\u0131 zamanda katliamlardan ve yoksulluktan kar sa\u011flayan sava\u015flar\u0131n gizli efendileri durumundad\u0131rlar. D\u00fcnyay\u0131 y\u00f6netmenin kural\u0131n\u0131n s\u00fcreklili\u011fi sa\u011flanan yeni petrol alanlar\u0131n\u0131, petrol\u00fcn ta\u015f\u0131naca\u011f\u0131 boru hatlar\u0131n\u0131n ge\u00e7ti\u011fi topraklar\u0131 y\u00f6netmekten ge\u00e7ti\u011fini s\u00f6yleyen petrol kartelleri, petrol\u00fcn oldu\u011fu her alan\u0131, petrol\u00fcn ta\u015f\u0131naca\u011f\u0131 her \u00fclkeyi burada ya\u015fayan halklara cehenneme d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrm\u00fc\u015flerdir.<\/p>\n<p>Petrol u\u011fruna kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar\u0131n yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131, her g\u00fcn onlarca insan\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc topraklarda, denetim ve kontrol NATO ve BM\u2019ye b\u0131rak\u0131l\u0131rken, bu karga\u015fal\u0131ktan en fazla ABD ve \u0130ngiliz petrol \u015firketleri nemalanmaktad\u0131r. Bir yerde ne kadar \u00e7ok kan ak\u0131yorsa, insanlar topraklar\u0131n\u0131 terk etmek zorunda kal\u0131yorsa buralarda en fazla kar eden bu petrol \u015firketleri olmaktad\u0131r. K\u00fcresel-s\u00f6m\u00fcrgeci g\u00fc\u00e7ler i\u00e7in s\u00fcreklili\u011fi olan Afganistan, Pakistan, Irak, Nijerya ve Yemen gibi yeni pazarlarda her g\u00fcn onlarca insan\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesinin hi\u00e7bir anlam\u0131 yoktur. Bu durumu \u2018i\u015fgal, sava\u015f, s\u00f6m\u00fcr\u00fc ve kaosun eleba\u015f\u0131 \u0130ngiltere\u2019nin, 1936\u2019da ki ba\u015fkan\u0131 Churchill\u2019in \u201cbir damla petrol bin damla kandan daha iyidir  s\u00f6z\u00fc tam olarak ifade etmektedir.<\/p>\n<p>Kapitalizmin h\u00e2kimiyet m\u00fccadelesi, uluslar aras\u0131 sermayenin kendi aralar\u0131nda \u00e7eli\u015fkileri Wikileaks belgeleriyle g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Wikileaks bir y\u00f6n\u00fcyle sistemlere bir m\u00fcdahaledir. Kapitalizmin de\u011fi\u015fim ve yenilik yapma ihtiyac\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Wikileaks belgeleriyle sistemlere yap\u0131lan m\u00fcdahalelerin y\u00f6r\u00fcngesi Arap \u00fclkeleri olmu\u015ftur. Orta Asya\u2019da ABD ve \u0130ngiltere\u2019nin \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde ba\u015flat\u0131lan devrimcikler serisi \u015fimdi de Arap \u00fclkelerinde tetiklenmi\u015ftir. Tunus\u2019ta ba\u015flayan ABD-\u0130ngiliz patentli devrimciklere, Yemen, Cezayir ve M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n da kat\u0131lma ihtimali bulunmaktad\u0131r. Yeni d\u00f6nemin devrimcikleriyle h\u00fck\u00fcmetler d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclerek yanda\u015f iktidarlar yarat\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>ABD\u2019nin yeni sava\u015f y\u00f6ntemi<\/p>\n<p>ABD-\u0130ngiltere merkezli k\u00fcresel g\u00fc\u00e7lerin \u2018s\u00fcreklile\u015fen ihtiya\u00e7lar\u0131\u2019 bu co\u011frafyalarda \u2018s\u00fcrekli \u00e7at\u0131\u015fma ve sava\u015f bi\u00e7imine d\u00f6n\u00fc\u015ferek, her insan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc k\u00fcresel g\u00fc\u00e7lerin hazinelerine, bankalar\u0131na para olarak d\u00f6nmektedir. \u00a0<br \/>ABD ba\u015fkan\u0131 Obama, iktidara geldikten bir s\u00fcre sonra daha \u00f6nce iktidarda olan Bush y\u00f6netiminin Ortado\u011fu politikas\u0131n\u0131n yanl\u0131\u015f oldu\u011funa vurgu yaparak bu konuda \u00f6nemli de\u011fi\u015fikliklerin yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015fti. Yanl\u0131\u015f bulunan Irak ve Afganistan\u2019\u0131n askeri g\u00fc\u00e7le i\u015fgali ve sonras\u0131nda buralar\u0131n denetimde tutulmas\u0131nda ya\u015fanan ABD sisteminin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 t\u0131kan\u0131kl\u0131kt\u0131. Bunun yerine \u2018\u00f6teki\u2019le\u015ftirilen ABD sistemine entegre olmayan devletleri etkisizle\u015ftirmek, \u2018halk\u0131n tepkisi\u2019 olarak adland\u0131r\u0131lan devrimciklerle iktidarlar\u0131n devrilmesi, devlet y\u00f6netiminde etkili olmak i\u00e7in diplomasi a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 politikalar, daha direngen devletlere kar\u015f\u0131 da do\u011frudan i\u015fgal yerine i\u00e7 \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 ba\u015flatmak, bu \u015fekilde uluslar aras\u0131 m\u00fcdahale i\u00e7in uygun ortam yaratmay\u0131 ama\u00e7 olarak benimsedi. \u00d6zellikle son bir y\u0131ld\u0131r d\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok yerinde i\u00e7 \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131, kabile sava\u015flar\u0131na, \u015eii-Suni \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131na bir de M\u00fcsl\u00fcman-H\u0131ristiyan \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 ve h\u00fck\u00fcmetleri ala\u015fa\u011f\u0131 eden devrimcikler eklenmi\u015ftir. Bu yeni sava\u015f bi\u00e7iminde akt\u00f6rler \u00e7o\u011fal\u0131rken, her kesin kendi \u00e7\u0131karlar\u0131 do\u011frultusunda bu sava\u015f\u0131n bir taraf\u0131n\u0131 kontrol etti\u011fi, kar\u015f\u0131t\u0131na kar\u015f\u0131 kulland\u0131\u011f\u0131 \u2018kontrols\u00fcz sava\u015f\u2019a d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u00a0<\/p>\n<p>ABD y\u00f6netimi, enerji kaynaklar\u0131na sahip b\u00f6lgeler \u00fczerinde egemenlik kurmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken di\u011fer tarafta ise kendi yak\u0131n \u00e7evresi \u00fczerindeki etkinli\u011fini kaybetme noktas\u0131na gelmi\u015ftir. Latin Amerika\u2019da solun y\u00fckseli\u015fi, eski gerilla liderlerinin devlet ba\u015fkan\u0131 se\u00e7ilmesi ABD\u2019yi olduk\u00e7a tedirgin etmektedir.<\/p>\n<p>Obama y\u00f6netimi, Latin Amerika\u2019da ba\u015far\u0131s\u0131z kalan politikalar\u0131n\u0131n Orta Asya ve Ortado\u011fu\u2019da tekrarlanmamas\u0131 i\u00e7in denetim kuramad\u0131\u011f\u0131 alanlar\u0131n kontrol\u00fcnde NATO ve BM\u2019nin s\u00fcrece daha aktif kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011flayarak Rusya, \u0130ran ve \u00c7in kar\u015f\u0131s\u0131nda kendi cephesini g\u00fc\u00e7l\u00fc tutmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. NATO\u2019nun geni\u015fleme s\u00fcrecine a\u011f\u0131rl\u0131k vererek \u00f6zellikle Rusya ve \u0130ran\u2019\u0131 ku\u015fatmaya \u00e7al\u0131\u015farak NATO, i\u00e7ine ald\u0131\u011f\u0131 devletleri ABD sistemine uyumlu hale getirmek i\u00e7in yo\u011fun bir \u00e7al\u0131\u015fma y\u00fcr\u00fctmektedir.<br \/>G\u00fcrcistan\u2019\u0131n, Azerbaycan ve Ukrayna\u2019n\u0131n NATO\u2019ya d\u00e2hil edilmeye \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yan\u0131nda f\u00fcze kalkan\u0131 projesi ile Rusya\u2019ya bask\u0131 uygulayarak, \u0130ran\u2019a kar\u015f\u0131 Rusya\u2019dan BM yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131 uygulamas\u0131n\u0131, \u0130ran ile yap\u0131lan askeri ve enerji anla\u015fmalar\u0131n iptal edilmesini istemi\u015ftir. Obama y\u00f6netiminin bunda belli oranda ba\u015far\u0131l\u0131 oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kan geli\u015fmelerden anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Rusya, BM\u2019nin yapt\u0131r\u0131m karar\u0131n\u0131 kabul ederek, \u0130ran\u2019a satmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc S-300 f\u00fczelerinin sat\u0131\u015f\u0131n\u0131 iptal etmi\u015ftir. <br \/>Rusya ve \u00c7in deste\u011finden ar\u0131nd\u0131r\u0131lmadan \u0130ran\u2019a kar\u015f\u0131 ba\u015far\u0131l\u0131 olamayaca\u011f\u0131n\u0131 anlayan ABD y\u00f6netimi bir taraftan bu \u00fclkelere kar\u015f\u0131 diplomasi a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 politikalar geli\u015ftirirken di\u011fer taraftan AB ve BM\u2019yi \u0130ran konusunda daha sonu\u00e7 al\u0131c\u0131 politikalar ortaya koymas\u0131 i\u00e7in bask\u0131 uygulamaktad\u0131r.<br \/>\u00a0<br \/>ABD-\u0130ngiltere merkezli i\u015fgal g\u00fc\u00e7lerinin \u201cdemokrasi ve istikrar getirmek \u00fczere  Afganistan\u2019\u0131 i\u015fgal etmesinden bu g\u00fcne kadar istikrars\u0131zl\u0131k her ge\u00e7en g\u00fcn daha da derinle\u015fmektedir. Burada kontrol\u00fc kaybeden i\u015fgal g\u00fc\u00e7leri NATO\u2019yu devreye sokmu\u015f olmalar\u0131na, Taliban\u2019a geni\u015f \u00e7apl\u0131 operasyonlar d\u00fczenlenmesine, ABD\u2019nin casus u\u00e7aklar\u0131n\u0131n her g\u00fcn onlarca sivili \u00f6ld\u00fcrmesine ra\u011fmen Taliban kar\u015f\u0131s\u0131nda ba\u015far\u0131l\u0131 olunamam\u0131\u015ft\u0131r. NATO toplant\u0131lar\u0131nda Afganistan\u2019daki NATO askeri g\u00fcc\u00fcn\u00fcn artt\u0131r\u0131lmas\u0131 istenmi\u015ftir. Afganistan, ayn\u0131 zamanda \u0130ran ve Rusya\u2019n\u0131n ABD\u2019ye kar\u015f\u0131 \u00f6rt\u00fcl\u00fc sava\u015f y\u00fcr\u00fctt\u00fckleri alan da olmaktad\u0131r. Bir d\u00f6nem Sovyet i\u015fgaline kar\u015f\u0131 Afganistan\u2019da Taliban\u2019\u0131 destekleyen ABD ve \u0130ngiltere\u2019ye kar\u015f\u0131 \u015fimdi de Rusya\u2019n\u0131n Taliban\u2019a destek verdi\u011fi belirtilmektedir.<\/p>\n<p>Taliban kar\u015f\u0131s\u0131nda askeri \u00fcst\u00fcnl\u00fck kuramayan ABD ve \u0130ngiltere\u2019nin, Taliban\u2019\u0131 silahl\u0131 m\u00fccadeleden vazge\u00e7irebilmek i\u00e7in farkl\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcm aray\u0131\u015flar\u0131na girdi\u011fi bu temelde Taliban\u2019\u0131n sava\u015f\u0131 b\u0131rakmas\u0131 i\u00e7in y\u00fckl\u00fc miktarda para teklifinde bulundu\u011fu g\u00fcndeme gelmi\u015fti. Bunun yan\u0131nda, Taliban\u2019\u0131 siyasi alana \u00e7ekerek etkisizle\u015ftirmek, kontrol alt\u0131nda tutmak i\u00e7inde yo\u011fun \u00e7aba g\u00f6sterilmektedir. Bu temelde Taliban \u00fcyeleriyle g\u00f6r\u00fc\u015fmeler yap\u0131p siyasi diyalog i\u00e7in \u00e7a\u011fr\u0131lar yap\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>ABD\u2019nin di\u011fer bir m\u00fcdahale alan\u0131 ise Pakistan\u2019d\u0131r. Pakistan, Afganistan\u2019\u0131n i\u015fgali s\u0131ras\u0131nda ABD m\u00fcttefiklerine verdi\u011fi destek ile bilinmektedir. Afganistan\u2019daki i\u015fgal ve sava\u015f uzad\u0131k\u00e7a, Pakistan, ABD\u2019ye verdi\u011fi deste\u011fin faturas\u0131n\u0131 \u00fclkede ya\u015fanan patlamalar ve istikrars\u0131zl\u0131kla a\u011f\u0131r bir \u015fekilde \u00f6demektedir. ABD\u2019nin siyasi politikalar\u0131 g\u00fcd\u00fcm\u00fcnde faaliyet y\u00fcr\u00fcten El Kaide\u2019nin kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k yaratmadaki yeni alan\u0131 Pakistan olmu\u015ftur. <\/p>\n<p>ABD&#8217;nin bask\u0131lar\u0131na ra\u011fmen bir s\u00fcre \u00f6nce Pakistan, \u0130ran do\u011falgaz\u0131n\u0131n Pakistan ve Hindistan \u00fczerinden ta\u015f\u0131nma projesini s\u00fcrd\u00fcrece\u011fini a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131. \u0130ki \u00fclke aras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen bu proje ile Hindistan ve Pakistan yak\u0131nla\u015fmas\u0131 ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f, iki \u00fclke tarihi ad\u0131mlar atm\u0131\u015ft\u0131. Pakistan ve Hindistan&#8217;\u0131n d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131ndan \u00e7\u0131kar sa\u011flayan ABD, sadece \u0130ran gaz\u0131n\u0131n \u00c7in&#8217;e ta\u015f\u0131nacak olmas\u0131ndan de\u011fil, iki \u00fclkenin birbirine yak\u0131nla\u015fmas\u0131ndan rahats\u0131z oldu\u011funu her platformda dile getirerek projeye \u015fiddetle kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. ABD d\u0131\u015f i\u015fleri bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n Pakistan-Hindistan konusunda yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamalar sonras\u0131nda Hindistan ve Pakistan\u2019a y\u00f6nelik bombal\u0131 sald\u0131r\u0131lar ger\u00e7ekle\u015fmi\u015fti. Her iki \u00fclke bu sald\u0131r\u0131lardan birbirini su\u00e7lam\u0131\u015ft\u0131. ABD\u2019nin tetik\u00e7isi El Kaide\u2019nin sald\u0131r\u0131lar\u0131yla Hindistan-Pakistan gerginli\u011fi bilin\u00e7li olarak t\u0131rmand\u0131r\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Rusya\u2019n\u0131n kaygan d\u0131\u015f politikas\u0131<\/p>\n<p>ABD- \u0130ngiltere merkezli i\u015fgal ve s\u00f6m\u00fcrge ittifaklar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda g\u00fc\u00e7 olma konumunu koruyan ve her ge\u00e7en g\u00fcn bunu artt\u0131ran Rusya  \u0130ran, \u00c7in ve Hindistan ile geli\u015ftirdi\u011fi kar\u015f\u0131 ittifaklarla b\u00f6lge politikalar\u0131nda daha fazla belirleyici konumda olmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r.\u00a0 Her ne kadar ABD kar\u015f\u0131s\u0131nda \u0130ran\u2019\u0131 destekler gibi g\u00f6r\u00fcnse de, ABD ile geli\u015ftirdi\u011fi ili\u015fkilerle de \u0130ran\u2019\u0131 frenlemeye \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u00a0ABD\u2019de, Rusya\u2019n\u0131n arka bah\u00e7esi olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc eski Sovyet cumhuriyetleri olan Ukrayna, G\u00fcrcistan, Azerbaycan ve Kazakistan\u2019\u0131 NATO\u2019ya d\u00e2hil etme \u00e7abalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrken Rusya\u2019da \u0130ran kozu yan\u0131nda Kuzey Kore\u2019yi di\u011fer taraftan destekleyerek kendisi i\u00e7in bir savunma hatt\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r. Kendi egemenlik sahas\u0131nda ABD taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131lmak istenen \u00e7atlaklar\u0131 kapatmak i\u00e7in petrol ve do\u011falgaz tehdidini hem i\u00e7e kar\u015f\u0131 hem bat\u0131ya kar\u015f\u0131 kullanmaya devam etmektedir. Bu \u00fclkelerin d\u0131\u015fa a\u00e7\u0131l\u0131mlar\u0131 Rusya \u00fczerinden ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi i\u00e7in do\u011fal olarak Rusya\u2019n\u0131n bu devlet \u00fczerinde daha fazla h\u00e2kimiyet kurmas\u0131n\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Rusya, ABD\u2019nin f\u00fcze savunma sistemine bir yandan kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131ksa da bir yandan da bu projenin ABD\u2019nin ortaya koydu\u011fu gerek\u00e7eler ile \u0130ran\u2019\u0131 frenlemesini istemektedir. Bir s\u00fcredir Rusya, n\u00fckleer enerji santralleri yap\u0131m\u0131 konusunda \u0130ran\u2019a destek veriyor ve bu y\u00f6nde bir\u00e7ok projeyi ger\u00e7ekle\u015ftiriyor olsa da, \u0130ran\u2019\u0131n n\u00fckleer silaha sahip olmas\u0131, Rusya taraf\u0131ndan olumlu kar\u015f\u0131lanacak bir durum de\u011fildir. N\u00fckleer silaha sahip bir \u0130ran\u2019\u0131n Hazar, Orta Asya ve Kafkasya\u2019da daha etkili bir g\u00fc\u00e7 olabilece\u011fi ger\u00e7ektir ve bu durum Rusya\u2019n\u0131n ulusal \u00e7\u0131karlar\u0131 ile \u00f6rt\u00fc\u015fmemektedir.<\/p>\n<p>Fakat \u0130ran\u2019la olan i\u015fbirli\u011fi de Rusya i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemlidir ve Rusya, \u015fartlar uygun oldu\u011fu s\u00fcrece \u0130ran\u2019\u0131 kaybetmek istememektedir. Rusya\u2019n\u0131n jeopolitik ve jeo-ekonomik \u00e7\u0131karlar\u0131 \u0130ran\u2019\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar d\u0131\u015flanm\u0131\u015f, d\u00fcnyadan tecrit olunmu\u015f \u015fekilde kalmas\u0131n\u0131 uygun g\u00f6rmektedir.\u00a0 \u0130ran do\u011falgaz rezervlerinde d\u00fcnya enerji s\u0131ralamas\u0131nda ilk s\u0131ralarda yer almaktad\u0131r. Ambargolar \u0130ran\u2019\u0131n d\u00fcnya do\u011falgaz piyasas\u0131nda Rusya ile rekabetini k\u0131rabilecektir. Moskova\u2019n\u0131n \u0130ran\u2019a kar\u015f\u0131 ambargo desteklemesinin esas nedenlerinden birisi de budur.<br \/>Rusya ve \u0130ran\u2019\u0131 yak\u0131nla\u015ft\u0131ran nedenler bundan sonraki s\u00fcre\u00e7te iki devlet aras\u0131ndaki ili\u015fkilerin i\u015fbirli\u011fi boyutunun korunup devam ettirilmesini sa\u011flayacakt\u0131r.<\/p>\n<p>\u00a0Rusya\u2019n\u0131n ABD ve \u0130ran konusunda \u00e7eli\u015fkili g\u00f6r\u00fcnen politikas\u0131 durdu\u011fu konumdan kaynaklanmaktad\u0131r. Rusya, d\u0131\u015f politikas\u0131nda hem k\u00fcresel sistemde b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7 olarak yerini alma hem de yak\u0131n \u00e7evresinde etkinli\u011fini artt\u0131rma \u00e7abas\u0131ndad\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7evede Rusya, bir yandan ABD ile ili\u015fkilerini bozmak istemezken di\u011fer yandan da ABD\u2019nin kendi yak\u0131n \u00e7evresinde etkin olmas\u0131n\u0131 engellemek istemektedir.<\/p>\n<p>\u00c7in\u2019in Orta Asya \u00e7\u0131karmas\u0131<\/p>\n<p>B\u00f6lgenin en b\u00fcy\u00fck akt\u00f6rlerinden biri de \u00c7in\u2019dir. \u00c7in de kendi b\u00f6lgesinde elini g\u00fc\u00e7lendirebilmek ve k\u00fcresel rekabette \u00f6n plana \u00e7\u0131kabilmek i\u00e7in Pasifik\u2019te Japonya ile iyi ili\u015fkiler kurmaya \u00e7abalarken bat\u0131 y\u00f6n\u00fcnde de Orta Asya\u2019ya olan ilgisini artt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Asl\u0131nda Orta Asya, t\u00fcm k\u00fcresel akt\u00f6rlerin olduk\u00e7a ilgi duyduklar\u0131 bir b\u00f6lge konumundad\u0131r. B\u00f6lgenin Hindistan, \u00c7in ve Rusya gibi \u00f6nemli akt\u00f6rlere kom\u015fu olu\u015fu yan\u0131nda enerji kaynaklar\u0131 konusunda olduk\u00e7a zengindir.<\/p>\n<p>Kazakistan, T\u00fcrkmenistan, \u00d6zbekistan gibi Orta Asya devletleri, enerji kaynaklar\u0131n\u0131 Bat\u0131\u2019ya ula\u015ft\u0131rmak i\u00e7in bug\u00fcne kadar hep Rusya\u2019ya ba\u011f\u0131ml\u0131 kald\u0131lar ve bu da Rusya\u2019n\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc asimetrik bir \u015fekilde artt\u0131rd\u0131. Bug\u00fcn ise, AB\u2019den \u00c7in\u2019ine kadar neredeyse t\u00fcm akt\u00f6rlerin bu co\u011frafyada yer alan devletlerle ili\u015fki geli\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n<p>\u00c7in, Orta Asya devletleri ile kendi aras\u0131nda kurmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 boru hatt\u0131 \u00fczerinden Hazar Denizi\u2019nin enerji kaynaklar\u0131n\u0131 \u00c7in\u2019e ak\u0131tmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Bir taraftan da, T\u00fcrkmenistan ve Kazakistan Rusya\u2019ya \u00f6nemli miktarda do\u011falgaz veriyor. Orta Asya\u2019dan \u00c7in ve Rusya\u2019ya giden petrol ve do\u011fal boru hatlar\u0131 ABD\u2019nin destekledi\u011fi Nabucco projesinin ger\u00e7ekle\u015fme ihtimalini azaltt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in i\u015fgal g\u00fc\u00e7leri kayg\u0131land\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u00c7in\u2019in Orta Asya enerji kaynaklar\u0131n\u0131n ta\u015f\u0131nmas\u0131nda aktif hale gelmesi bu temelde Nabucco projesinin ger\u00e7ekle\u015fme ihtimalinin azalmas\u0131 Rusya\u2019n\u0131n da i\u015fine gelmektedir. Ruslar, \u00c7in\u2019in Orta Asya\u2019da artan etkinli\u011finden rahats\u0131z olsalar da kendilerini zor durumda b\u0131rakacak olan Nabucco\u2019yu etkisizle\u015ftirece\u011fi i\u00e7in sessiz kalmaktad\u0131r. <\/p>\n<p>\u0130ran etraf\u0131ndaki \u00e7ember daral\u0131yor<\/p>\n<p>\u0130ran \u2018tehdit olma\u2019 konumunu ABD, \u0130ngiltere ve \u0130srail a\u00e7\u0131s\u0131ndan hala s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. ABD ve m\u00fcttefiklerinin sald\u0131rgan tutumlar\u0131na kar\u015f\u0131 \u0130ran b\u00f6lgede \u00f6nemli bir deste\u011fe sahiptir. En b\u00fcy\u00fck destek Rusya ve \u00c7in\u2019den geliyor. \u0130ran hem petrol ve do\u011falgaz alan\u0131 hem de iyi bir silah pazar\u0131d\u0131r. \u00a0<\/p>\n<p>Uzun bir s\u00fcredir ABD\u2019nin ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ekti\u011fi Avrupa-Atlantik D\u00fcnyas\u0131n\u0131n hedefinde olan \u0130ran\u2019\u0131n \u2018n\u00fckleer silah\u2019a sahip olmak i\u00e7in uranyum zenginle\u015ftirme program\u0131n\u0131 geli\u015ftirmesi, k\u0131talar aras\u0131 n\u00fckleer ba\u015fl\u0131k ta\u015f\u0131yan f\u00fcze denemeleri yapmas\u0131 tepkiyle kar\u015f\u0131lan\u0131yordu. Ayr\u0131ca Hamas\u2019a ve Hizbullah\u2019a verilen destek, Suriye ve Kuzey Kore ile kurulan ili\u015fkilerde tepkilerin tuzu biberi oluyordu. Buna bir de ABD\u2019nin b\u00fct\u00fcn diplomatik bask\u0131lar\u0131na ra\u011fmen \u0130ran\u2019\u0131n petrol ve do\u011falgaz sat\u0131\u015flar\u0131n\u0131 dolar yerine Euro \u00fczerinden fiyatland\u0131rmas\u0131 eklenince tepkilerin dozaj\u0131 artm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n<p>\u0130ran\u2019\u0131 durdurabilmek, \u0130ran\u2019\u0131n d\u0131\u015f ba\u011flant\u0131lar\u0131n\u0131 koparabilmek i\u00e7in ambargo BM karar\u0131yla g\u00fcndeme sokulmu\u015f, bunun uygulanabilmesi i\u00e7in Rusya ve \u00c7in\u2019in ambargo karar\u0131na uymas\u0131 istenmi\u015ftir. \u00d6zellikle Rusya\u2019ya f\u00fcze kalkan\u0131, NATO\u2019nun geni\u015fleme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ve Rusya \u015fehirlerinde patlayan bombalar tehdit olarak g\u00f6sterilmi\u015ftir. ABD\u2019nin diplomatik bask\u0131s\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda Rusya geri ad\u0131m atarak, BM yapt\u0131r\u0131mlar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde \u0130ran\u2019a S-300 ve di\u011fer modern silahlar\u0131n sat\u0131\u015f\u0131n\u0131 yasaklayan kararname Devlet ba\u015fkan\u0131 Medvedev taraf\u0131ndan imzalanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu yasak i\u00e7erisinde tank, z\u0131rhl\u0131 ara\u00e7, y\u00fcksek kalibreli toplar, f\u00fcze sistemleri, S-300 f\u00fczeleri, sava\u015f helikopterleri, u\u00e7aklar ve sava\u015f gemileri yer al\u0131yor.<\/p>\n<p>Di\u011fer taraftan ABD ve \u0130srail taraf\u0131ndan, \u0130ran i\u00e7erisine y\u00f6nelik ta\u015feron \u00f6rg\u00fctler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla sald\u0131r\u0131lar ger\u00e7ekle\u015ftirilmektedir. \u0130ran\u2019\u0131n N\u00fckleer fizik uzmanlar\u0131 suikastlarla ortadan kald\u0131r\u0131lmakta, \u0130ran\u2019\u0131n bir\u00e7ok \u015fehrinde askeri \u00fcslere y\u00f6nelik ABD destekli-Cundullah \u00f6rg\u00fct\u00fc bombal\u0131 sald\u0131r\u0131lar yapmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Son d\u00f6nemlerde \u0130ran\u2019da b\u00fcy\u00fck \u00e7apl\u0131 patlamalar\u0131n say\u0131lar\u0131n\u0131n artt\u0131\u011f\u0131 ve bunlar\u0131n \u00e7ok az\u0131n\u0131n bas\u0131na yans\u0131t\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u00f6yleniyor. 22 Eyl\u00fcl g\u00fcn\u00fc Do\u011fu K\u00fcrdistan\u2019\u0131n Mahabad \u015fehrinde, \u0130ran-Irak sava\u015f\u0131n\u0131n (1980-88) ba\u015flamas\u0131n\u0131n 30\u2019uncu y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fc dolay\u0131s\u0131yla yap\u0131lan askeri ge\u00e7it t\u00f6reninde b\u00fcy\u00fck bir patlama meydana gelmi\u015f, bir\u00e7ok asker bu patlamada \u00f6lm\u00fc\u015ft\u00fc. \u0130ran bu sald\u0131r\u0131y\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirenlerin Irak\u2019\u0131n Kuzeyinden geldiklerini belirterek G\u00fcney K\u00fcrdistan h\u00fck\u00fcmetini hem bu patlamalardan sorumlu tutmu\u015f hem de ABD ve \u0130srail ile geli\u015ftirdi\u011fi ili\u015fkiler nedeniyle uyararak, \u201chesab\u0131n\u0131 soraca\u011f\u0131z  tehdidinde bulunmu\u015ftu. <\/p>\n<p>\u0130ran, ABD ve \u0130srail destekli bu sald\u0131r\u0131lara idamlarla kar\u015f\u0131l\u0131k vermi\u015ftir. ABD ve \u0130srail ile i\u015fbirli\u011fi yapt\u0131klar\u0131n\u0131 iddia etti\u011fi muhalifleri, patlamalardan sorumlu tuttu\u011fu Cundullah \u00fcyelerinden olu\u015fan 148 ki\u015fiyi idam ederek \u00e7\u0131kan olaylar\u0131 \u00f6nlemeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Bir taraftan da d\u0131\u015f politikadaki ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131ktan sorumlu tutulan d\u0131\u015fi\u015fleri bakan\u0131 Manouchehr Mottaki g\u00f6revinden al\u0131narak yerine \u0130ran Atom Enerji Ajans\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Ali Akbar Salehi atanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u015fekilde kabinedeki Ahmedinejad kar\u015f\u0131t\u0131 ayk\u0131r\u0131 sesler tasfiye edilmi\u015ftir. Manouchehr Mottaki, 2005 se\u00e7imleri sonras\u0131nda Ahmedi Nejad kar\u015f\u0131t\u0131 kampanyada yer almas\u0131na ra\u011fmen dini lider Ayetullah Ali Khamenei\u2019nin bask\u0131s\u0131yla D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 olarak atanm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>BM yapt\u0131r\u0131mlar\u0131, T\u00fcrkiye\u2019ye kurulmak istenen f\u00fcze kalkan\u0131, Rusya\u2019n\u0131n \u0130ran konusundaki kaygan d\u0131\u015f politikas\u0131, \u00fclke i\u00e7indeki sald\u0131r\u0131lar, \u0130ran\u2019\u0131 zorlay\u0131c\u0131 unsurlar olarak \u00f6ne \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Buna kar\u015f\u0131 \u0130ran\u2019da hem silahlanma hem de n\u00fckleer \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 b\u00fcy\u00fctmekle cevap verirken di\u011fer taraftan da ABD ve m\u00fcttefiklerinin \u00fcstlendikleri b\u00f6lgelerde \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 derinle\u015ftirerek sald\u0131r\u0131lar\u0131 ba\u015fka alanlara ta\u015f\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Buna bir de yeni ittifak aray\u0131\u015flar\u0131 eklemi\u015ftir. <\/p>\n<p>K\u00fcrt kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131nda m\u00fcttefiki olan T\u00fcrkiye\u2019yi ABD\u2019nin g\u00fcd\u00fcm\u00fcnden kurtararak kendi yan\u0131na \u00e7ekmek i\u00e7in de elindeki b\u00fct\u00fcn kozlar\u0131 kullanmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Lizbon\u2019da yap\u0131lan NATO zirvesine kadar da bu konu da yo\u011fun \u00e7aba i\u00e7inde oldu. PKK ve PJAK kozunu kullanmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. PKK ve PJAK\u2019a y\u00f6nelik ortak operasyon \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulundu. Bu temelde Medya savunma alanlar\u0131n\u0131 bombard\u0131mana tuttu. Do\u011fu K\u00fcrdistan\u2019da K\u00fcrtlere y\u00f6nelik katliamlar, yo\u011fun tutuklamalar ger\u00e7ekle\u015ftirdi. PJAK \u00fcyesi ya da \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 8 K\u00fcrd\u00fc idam etti. 17 K\u00fcrde de idam cezas\u0131 verdi. Sald\u0131r\u0131larla, tutuklama ve idamlarla T\u00fcrk devletini yan\u0131na \u00e7ekmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. T\u00fcrk devleti ve h\u00fck\u00fcmetinin PKK ve K\u00fcrtler konusundaki zaaf\u0131n\u0131 ka\u015f\u0131d\u0131. Fakat b\u00fct\u00fcn bunlara ra\u011fmen T\u00fcrkiye \u0130ran\u2019\u0131 arkas\u0131ndan vurdu. \u0130ran\u2019\u0131 kand\u0131rmak i\u00e7in kurnazl\u0131klara ba\u015fvurdu. T\u00fcrk devletinin k\u0131rm\u0131z\u0131 kitab\u0131 olan \u2018Milli G\u00fcvenlik Siyaset Belgesi\u2019de \u0130ran\u2019\u0131 tehdit olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 umut verici bir geli\u015fme olarak g\u00f6ren \u0130ran, en b\u00fcy\u00fck darbeyi NATO zirvesinde ald\u0131. T\u00fcrk devleti, NATO zirvesinde, ABD ve m\u00fcttefiklerinin \u0130ran\u2019a y\u00f6nelik d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen f\u00fcze kalkan\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye\u2019de kurulmas\u0131na izin vermesiyle \u0130ran\u2019\u0131n T\u00fcrkiye\u2019yi yan\u0131na \u00e7ekme \u00e7abalar\u0131 bo\u015fa \u00e7\u0131kt\u0131. T\u00fcrkiye, her ne kadar f\u00fcze kalkan\u0131n \u0130ran\u2019a y\u00f6nelik olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylese de, \u0130ran yanl\u0131\u015f ata oynaman\u0131n faturas\u0131n\u0131 a\u011f\u0131r \u00f6demek zorunda kald\u0131. Elbette b\u00fct\u00fcn bunlar \u0130ran\u2019\u0131n T\u00fcrkiye\u2019ye y\u00f6nelik hevesini kursa\u011f\u0131nda b\u0131raksa da T\u00fcrkiye ile ili\u015fkiler \u0130ran a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemlidir.<\/p>\n<p>K\u00fcrdistan Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi<\/p>\n<p>www.navendalekolin.com &#8211; www.lekolin.org &#8211; www.lekolin.net \u2013 www.lekolin.info<br \/>\t<br \/>\n\t<!-- parveke begin --><\/p>\n<div>\n<div class=\"sharethis-inline-share-buttons\"><\/div>\n<p><!-- parveke END -->\n<\/div><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p><b>D\u00fcnya enerji kaynaklar\u0131 \u00fczerinde h\u00e2kimiyet m\u00fccadelesi veren s\u00f6m\u00fcrgeci-k\u00fcresel g\u00fc\u00e7ler, i\u015fgal ettikleri topraklarda tarihi, toplumsal ve insanl\u0131\u011fa ait t\u00fcm de\u011ferlerlerini<\/b><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1114,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[32,31,36,33,30,35,34],"class_list":["post-1113","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-politik-analiz","tag-arastirma","tag-kurdi","tag-kurdish","tag-kurdistan","tag-lekolin","tag-turkish","tag-turkiye"],"acf":[],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1113","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1113"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1113\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1114"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1113"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1113"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1113"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}