Sonbahar\u0131n ilk ay\u0131nda TC olabildi\u011fine geni\u015fletti\u011fi d\u0131\u015f cephelerde ciddi bir daralmayla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131. Libya\u2019da M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n a\u00e7\u0131k \u00fcltimatomu sonras\u0131 ger\u00e7ekle\u015fen ve TC\u2019nin zarar\u0131na i\u015fleyen bir ate\u015fkes durumu s\u00f6z konusuyken bu ay boyunca Do\u011fu Akdeniz\u2019de Yunanistan Fransa\u2019y\u0131 do\u011frudan AB ise dolayl\u0131 yan\u0131na alarak TC\u2019nin denizlerdeki hareketlili\u011fine y\u00f6nelik bir hamle ba\u015flatt\u0131. Yak\u0131n bir tarihte Rus diplomasisinin belirleyici isimlerinin \u015eam\u2019a yapt\u0131\u011f\u0131 ziyarette Suriye rejiminin Rusya\u2019y\u0131 \u0130dlip meselesinde TC kar\u015f\u0131t\u0131 bir ad\u0131ma zorlad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kt\u0131. \u00d6te yandan BM\u2019nin ilgili komisyonlar\u0131nda TC\u2019nin Efrin\u2019de sava\u015f su\u00e7lar\u0131 i\u015fledi\u011fini ifade eden rapor da yine bu d\u00f6nemde duyuruldu. Her biri olduk\u00e7a kritik olan ve fa\u015fist h\u00fck\u00fcmet i\u00e7in daralan \u00e7emberi ifade eden bu geli\u015fmelerin yan\u0131nda kamuoyuna Arap devletlerin Katar\u2019\u0131 da kendi yanlar\u0131na \u00e7ekmek i\u00e7in g\u00f6r\u00fc\u015fmeler yapt\u0131\u011f\u0131 \u00f6rt\u00fck de olsa yans\u0131d\u0131. T\u00fcrklerle kesilecek ili\u015fkilere kar\u015f\u0131l\u0131k olarak Arap devletleri Katar\u2019a 2017\u2019den bu yana y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olan kara, deniz ve hava ablukas\u0131n\u0131 kald\u0131rmay\u0131 teklif etti\u011fi ve giri\u015fimin ABD-\u0130srail onay\u0131 ve te\u015fvikiyle ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi s\u00f6yleniyor.<\/p>\n
TC\u2019nin son y\u0131llarda Ortado\u011fu\u2019da \u201cOsmanl\u0131 r\u00fcyalar\u0131\u201d ile malul politikalar\u0131n\u0131n s\u00f6zde \u201ckom\u015fularla s\u0131f\u0131r sorun\u201d \u015fiar\u0131 ile ba\u015flay\u0131p herkesle kanl\u0131 b\u0131\u00e7akl\u0131 hale gelmeyle sonu\u00e7land\u0131\u011f\u0131 son d\u00f6nem kolayl\u0131kla tespit edilebilen bir durum. Katar ise bu duruma yani AKP-MHP fa\u015fist h\u00fck\u00fcmetinin K\u00fcrt soyk\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 temel alan s\u00f6m\u00fcrgeci-yay\u0131l\u0131mc\u0131 d\u0131\u015f politikas\u0131na b\u00f6lgede a\u00e7\u0131ktan destek vererek istisna olu\u015fturuyor. Ku\u015fkusuz \u0130hvani M\u00fcslim ve DA\u0130\u015e \u00f6rg\u00fctleri ile t\u00fcrevlerini de gayri resmi olu\u015fumlar olarak Katar\u2019\u0131n yan\u0131nda ifade edebiliriz.<\/p>\n
\u00d6zellikle Libya\u2019ya m\u00fcdahalesi ve son Haftanin sald\u0131r\u0131s\u0131 ile i\u015fgal ve ilhak niyetlerini apa\u00e7\u0131k bir \u015fekilde ortaya koyan TC\u2019ye kar\u015f\u0131 Arap devletleri bir s\u00fcredir bir hat kurmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Ser\u00eakaniy\u00ea ve Gri Spi sald\u0131r\u0131lar\u0131 ile filizlenen bu \u00e7abalar\u0131n Libya\u2019daki ate\u015fkes d\u0131\u015f\u0131nda hen\u00fcz \u00e7ok somut pratik sonu\u00e7lara ula\u015fmam\u0131\u015f olmas\u0131 Arap devletlerindeki TC kar\u015f\u0131t\u0131 ittifak\u0131n s\u0131n\u0131rl\u0131 bir giri\u015fim oldu\u011fu anlam\u0131na gelmez. Hatta BAE ba\u015fta olmak \u00fczere baz\u0131 Arap devletlerinin pe\u015f pe\u015fe \u0130srail devleti ile resmi a\u00e7\u0131k ili\u015fkiler geli\u015ftirdi\u011fini ilan etmesinin de bir nedenin de T\u00fcrk yay\u0131lmac\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ncelikli tehdit olarak g\u00f6rme oldu\u011funu ifade eden bir\u00e7ok kesim de var. Bu \u00e7er\u00e7evede Arap devletlerinin Katar ile TC ili\u015fkilerini g\u00f6zden ge\u00e7irmesi i\u00e7in pazarl\u0131klar yapm\u0131\u015f olmas\u0131 olduk\u00e7a kritik bir noktaya i\u015faret etmektedir. Katar\u2019\u0131n alaca\u011f\u0131 farkl\u0131 pozisyon TC\u2019nin t\u00fcm konseptini \u00e7\u00f6kertebilecek bir potansiyele sahiptir. Bu nedenle Katar\u2019\u0131n T\u00fcrkiye ile kurdu\u011fu ili\u015fkiyi de\u011fi\u015ftirip de\u011fi\u015ftiremeyece\u011fini ve de\u011fi\u015ftirirse olabilecekleri ele almak anlaml\u0131d\u0131r.<\/p>\n
AKP\u2019nin iktidar olmas\u0131yla beraber s\u0131k\u0131la\u015fan Katar ve TC ili\u015fkilerinin 2011 sonras\u0131 farkl\u0131 bir mecraya evrildi\u011fini s\u00f6yleyebiliriz. Katar devleti bu s\u00fcre\u00e7te cihadist \u00f6rg\u00fctlerin t\u00fcm t\u00fcrevlerine destek vererek Ortado\u011fu\u2019da kendi ekonomik g\u00fcc\u00fc oran\u0131nda politik g\u00fc\u00e7 elde etmek istedi. Etraf\u0131nda ya gerek askeri gerekse n\u00fcfus olarak daha g\u00fc\u00e7l\u00fc BAE ya da hemen hemen ona benzer Bahreyn gibi devletler ile Suudi Arabistan ve \u0130ran gibi b\u00fcy\u00fck devletler yer al\u0131rken Katar\u2019\u0131n kendi politikalar\u0131n\u0131 uygulayabilmesi i\u00e7in b\u00f6lgesel d\u00fczeyde \u0130slami tandansl\u0131 bir hamle yapmas\u0131 gerekiyordu. Bu \u00e7er\u00e7evede TC\u2019yi de AKP\u2019nin ye\u015fil fa\u015fizmi \u015fahs\u0131nda \u00f6nemli bir m\u00fcttefik olarak ele ald\u0131. Kendi politikas\u0131n\u0131 pratikle\u015ftirmek i\u00e7in TC\u2019yi fiziki bir ara\u00e7 olarak kullanabilece\u011fini \u00f6ng\u00f6rd\u00fc. Bunun da \u00f6tesinde TC\u2019nin ekonomik pazar\u0131nda da ciddi bir s\u00f6z sahibi olabilece\u011fini planland\u0131.<\/p>\n
Katar\u2019\u0131n bu d\u00fc\u015f\u00fcncesi asl\u0131nda \u00f6nemli oranda i\u015fledi. Tank modernizasyonundan Kanal \u0130stanbul\u2019a kadar t\u00fcm ihalelerde \u00f6ncelik Katar\u2019\u0131n oldu. Buradan elde etti\u011fi k\u00e2rlar TC\u2019ye yapt\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrekli s\u0131cak para deste\u011fini de kar\u015f\u0131lad\u0131. Ayr\u0131ca kendi ba\u015f\u0131na asla sa\u011flayamayaca\u011f\u0131 politik etkinli\u011fe TC\u2019nin hem tarihsel hem de pratik konumu sayesinde kavu\u015ftu. \u00a0Bu durum Katar\u2019\u0131n TC ile ama \u00f6zellikle de fa\u015fist h\u00fck\u00fcmet ile ciddi bir kader birli\u011fine gitmesine neden oldu. TC\u2019nin b\u00f6lgesel hesaplar\u0131 onun arkas\u0131nda maddi g\u00fc\u00e7 olarak Katar\u2019\u0131n da arzulayaca\u011f\u0131 geli\u015fmelerdir. TC\u2019nin S\u00fcnni blokun liderli\u011finde geni\u015f bir co\u011frafyaya yay\u0131lmas\u0131 Katar\u2019\u0131n da s\u00f6z konusu b\u00f6lgede \u00f6nemli oranda s\u00f6z sahibi olmas\u0131na yol a\u00e7acakt\u0131r. Bu onu rakip devletlerin \u00e7ok \u00f6tesine ta\u015f\u0131yacakt\u0131r.<\/p>\n
Bu ortakl\u0131k nedeniyle Ortado\u011fu\u2019da Katar da neredeyse t\u00fcm g\u00fc\u00e7leri kar\u015f\u0131s\u0131na alm\u0131\u015ft\u0131r. Bu nedenle bu politikalar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmesinin onun i\u00e7in ciddi bir bedel anlam\u0131na geldi\u011fini bilmek gerekir. Ya ekonomik g\u00fcc\u00fcne ra\u011fmen iddialar\u0131ndan vazge\u00e7ecek ve esas\u0131nda Suudi Arabistan\u2019\u0131n ona verdi\u011fi rolle yetinecek ya da TC\u2019yle oynad\u0131\u011f\u0131 kumara devam edecek. Durumun bir de TC boyutu vard\u0131r. Diplomatik olarak Katar\u2019\u0131n deste\u011fi \u00e7ok bir anlam ifade etmese bile ekonomik deste\u011fi fa\u015fist h\u00fck\u00fcmet i\u00e7in ya\u015famsald\u0131r. Ve bunun kesilmemesi i\u00e7in her \u015feyi yapaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. TC\u2019nin Katar\u2019daki 3000 ki\u015filik bu \u00fclkeye g\u00f6re \u00e7ok b\u00fcy\u00fck olan askeri g\u00fcc\u00fc Katar\u2019\u0131 savunma ad\u0131na orada olabilir fakat esasta Katar\u2019\u0131n fikir de\u011fi\u015ftirmesini engellemek i\u00e7indir.<\/p>\n
\u00d6te yandan Katar\u2019\u0131n \u0130ngiltere ile olan ili\u015fkisi g\u00f6z \u00f6n\u00fcne getirildi\u011finde bunun kapitalist hegemonik g\u00fc\u00e7lerden tamamen ba\u011f\u0131ms\u0131z oldu\u011fu da d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. Yani Katar\u2019\u0131n bu planlar\u0131na \u0130ngiltere a\u00e7\u0131ktan ABD ise z\u0131mnen onay vermi\u015fti. Katar\u2019\u0131n pozisyon de\u011fi\u015ftirmesi ancak bu g\u00fc\u00e7lerin yo\u011fun bask\u0131s\u0131 ile ger\u00e7ekle\u015febilir. ABD\u2019nin se\u00e7imler \u00f6ncesi bu y\u00f6nl\u00fc bir ad\u0131m atmas\u0131 zordur.<\/p>\n
Sonu\u00e7 olarak neredeyse 10 y\u0131ld\u0131r tutarl\u0131 bir \u00e7izgide TC\u2019ye yat\u0131r\u0131m yapan Katar\u2019\u0131n konum de\u011fi\u015ftirmesi kendisi i\u00e7in de ciddi bir kay\u0131p anlam\u0131na gelecektir. T\u00fcm bu fakt\u00f6rler g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131n\u0131rsa Katar\u2019\u0131n pozisyon de\u011fi\u015ftirme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fu fark edilebilir.<\/p>\n
Fakat bu olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131 kesinlikle olmaz anlam\u0131na gelmez. Hele neredeyse olay baz\u0131nda geli\u015fen ve de\u011fi\u015fen ittifaklar\u0131n belirgin oldu\u011fu g\u00fcn\u00fcm\u00fczde Katar\u2019\u0131n TC\u2019yi s\u00fcrekli destekleyece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmek naif bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 olur. Katar her tarafta gerileyen TC\u2019nin \u00f6deyece\u011fi faturaya ortak olmak istemeyebilir. Arap devletlerin sunaca\u011f\u0131 ve kom\u015fusu BAE\u2019ye denk bir pozisyon onun \u00e7ark etmesine yol a\u00e7abilir. Korona salg\u0131n\u0131 d\u00f6neminde d\u00fc\u015fen enerji kaynaklar\u0131n\u0131n fiyatlar\u0131 nedeniyle az\u0131msanmayacak bir ekonomik tahribat ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemde TC maceralar\u0131nda daha fazla para kaybetmek istemeyebilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc her ne kadar TC i\u00e7inde \u00f6nemli karlar elde ediyorsa da ayn\u0131 \u015feyi TC\u2019nin d\u0131\u015f seferlerinden hala elde edebilmi\u015f de\u011fildir. Son kertede Katar\u2019\u0131n bu giri\u015fimi sadece ekonomi ile s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011filse de politik etkinli\u011fin olu\u015fabilmesi i\u00e7in maddi g\u00fcc\u00fcn\u00fc s\u00fcrekli \u00fcst seviyede tutabilmelidir. Uluslararas\u0131 ili\u015fkilerde belirleyici olan\u0131n \u00e7\u0131karlar oldu\u011fu da g\u00f6zden ka\u00e7\u0131r\u0131lmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Katar\u2019\u0131n de\u011fil ki kar\u015f\u0131t ittifaka dahil olmas\u0131, tarafs\u0131z bir konuma gelmesi bile TC i\u00e7in sonu\u00e7lar\u0131 k\u0131sa vadede g\u00f6r\u00fclecek kadar h\u0131zl\u0131 bir y\u0131k\u0131m anlam\u0131na gelir. Ekonomik buhran\u0131n derinle\u015fti\u011fi, T\u00fcrk liras\u0131n\u0131n s\u00fcrekli de\u011fer kaybetti\u011fi bu d\u00f6nemde Katar\u2019\u0131n deste\u011fini yitirmesi ba\u015f a\u015fa\u011f\u0131 gidi\u015fi sert bir \u00e7ak\u0131lmaya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr. Hat\u0131r\u0131 say\u0131l\u0131r rakamlara d\u00f6nen d\u0131\u015f borcun faizlerin taksitlerini bile \u00e7o\u011funlukla bu devletten gelen s\u0131cak para ile \u00f6deyen T\u00fcrk devleti bu muslu\u011fun kapanmas\u0131yla bi\u00e7are duruma d\u00fc\u015fecektir. Ve olas\u0131l\u0131k d\u00fc\u015f\u00fck olsa bile b\u00f6yle bir ihtimalde ortaya \u00e7\u0131kacak durumlara kar\u015f\u0131n \u00f6n g\u00f6r\u00fcl\u00fc olmak zorunludur. Arap devletleri bunu sa\u011flayabilirse sadece kendilerine y\u00f6nelmi\u015f TC sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131 k\u0131rmakla kalmayacak, ayn\u0131 zamanda Katar\u2019\u0131n da belli bir \u00e7izgiye gelmesine yol a\u00e7acakt\u0131r. Neredeyse t\u00fcm Arap devletlerinin bir yandan ara\u00e7salla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 di\u011fer yandan onlar i\u00e7in ciddi bir problem olan cihadist gruplar\u0131n da etkinli\u011fi ciddi oranda azalacakt\u0131r.<\/p>\n
Yasin K\u0131l\u0131\u00e7kaya<\/strong><\/p>\n K\u00fcrdistan Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi<\/strong><\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Sonbahar\u0131n ilk ay\u0131nda TC olabildi\u011fine geni\u015fletti\u011fi d\u0131\u015f cephelerde ciddi bir daralmayla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131. Libya\u2019da M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n a\u00e7\u0131k \u00fcltimatomu sonras\u0131 ger\u00e7ekle\u015fen ve TC\u2019nin zarar\u0131na i\u015fleyen bir ate\u015fkes durumu s\u00f6z konusuyken bu ay boyunca Do\u011fu Akdeniz\u2019de Yunanistan Fransa\u2019y\u0131 do\u011frudan AB ise dolayl\u0131 yan\u0131na alarak TC\u2019nin denizlerdeki hareketlili\u011fine y\u00f6nelik bir hamle ba\u015flatt\u0131. Yak\u0131n bir tarihte Rus diplomasisinin belirleyici isimlerinin \u015eam\u2019a […]<\/p>\n","protected":false},"author":23,"featured_media":11767,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"subtitle":"","format":"standard","video":"","gallery":"","source_name":"","source_url":"","via_name":"","via_url":"","override_template":"0","override":[{"template":"1","single_blog_custom":"","parallax":"1","fullscreen":"0","layout":"right-sidebar","sidebar":"default-sidebar","second_sidebar":"default-sidebar","sticky_sidebar":"1","share_position":"top","share_float_style":"share-monocrhome","show_share_counter":"1","show_view_counter":"1","show_featured":"1","show_post_meta":"1","show_post_author":"1","show_post_author_image":"1","show_post_date":"1","post_date_format":"default","post_date_format_custom":"Y\/m\/d","show_post_category":"1","show_post_reading_time":"0","post_reading_time_wpm":"300","show_zoom_button":"0","zoom_button_out_step":"2","zoom_button_in_step":"3","show_post_tag":"1","show_prev_next_post":"1","show_popup_post":"1","number_popup_post":"1","show_author_box":"0","show_post_related":"0","show_inline_post_related":"0"}],"override_image_size":"0","image_override":[{"single_post_thumbnail_size":"crop-500","single_post_gallery_size":"crop-500"}],"trending_post":"0","trending_post_position":"meta","trending_post_label":"Trending","sponsored_post":"0","sponsored_post_label":"Sponsored by","sponsored_post_name":"","sponsored_post_url":"","sponsored_post_logo_enable":"0","sponsored_post_logo":"","sponsored_post_desc":""},"jnews_primary_category":{"id":""},"jnews_social_meta":{"fb_title":"","fb_description":"","fb_image":"","twitter_title":"","twitter_description":"","twitter_image":""},"jnews_override_counter":{"override_view_counter":"0","view_counter_number":"0","override_share_counter":"0","share_counter_number":"0","override_like_counter":"0","like_counter_number":"0","override_dislike_counter":"0","dislike_counter_number":"0"},"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-11766","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-politik-analiz"],"acf":[],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11766","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/users\/23"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11766"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11766\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11769,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11766\/revisions\/11769"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11767"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11766"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11766"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11766"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}