6 Ocak 2021 tarihinde ABD\u2019de ger\u00e7ekle\u015fen olay tek ba\u015f\u0131na d\u00fcnyan\u0131n g\u00fcncel siyasetine dair \u00e7ok \u015fey anlatmaktad\u0131r. ABD\u2019nin mevcut ba\u015fkan\u0131 Trump\u2019\u0131n \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 \u00fczerine toplanan kitle ABD sistemin en temel yap\u0131 ta\u015flar\u0131ndan kongreyi 4 saat i\u015fgal etti. Ve bu i\u015fgal ordunun m\u00fcdahalesi sonucunda 4 g\u00f6stericinin \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi ve \u00e7ok say\u0131da eylemcinin ise tutuklanmas\u0131 ile ancak sona erdirilebildi. Kas\u0131m\u2019da ger\u00e7ekle\u015fen ve Biden\u2019in galibiyeti ile sonu\u00e7lanan se\u00e7imi hileli olarak niteleyip tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan eden Trump, kendi kitlesini de se\u00e7imden bu yana s\u00fcrekli k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131yordu. Ve nihayetinde se\u00e7imin tasdik edilece\u011fi g\u00fcn kongrenin i\u015fgal edilmesi ile sonu\u00e7lanan bu tutumu ku\u015fkusuz Trump\u2019un 4 y\u0131l boyunca s\u00fcrekli izledi\u011fi siyasetten ba\u011f\u0131ms\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcnemeyiz.<\/p>\n\n\n\n
Trump\u2019\u0131n y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc politikalar ve dayand\u0131\u011f\u0131 toplumsal kesimleri anlayabilmek i\u00e7in ABD\u2019nin son y\u0131llar\u0131na bakmak gerekir. 21. Y\u00fczy\u0131la hegemonyas\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilmek i\u00e7in Ortado\u011fu\u2019da s\u0131cak sava\u015fa girerek ba\u015flayan ABD bir t\u00fcrl\u00fc dillendirdi\u011fi istikrar\u0131 sa\u011flayamad\u0131. Ciddi bir tehdit olarak d\u00fcnyaya sundu\u011fu ve asl\u0131nda kendi yarat\u0131m\u0131 olan k\u00f6ktenci ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctlerine kar\u015f\u0131 da kopar\u0131lan bin bir t\u00fcrl\u00fc yaygaraya ra\u011fmen bir ba\u015far\u0131 elde etmedi, edemedi. ABD ayn\u0131 zamanda d\u0131\u015f a\u00e7\u0131klar\u0131n\u0131n \u00f6zellikle \u00c7in\u2019in lehine s\u00fcrekli artmas\u0131nda g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi ekonomik anlamda da geriledi. Bu d\u0131\u015f tablo ABD\u2019nin \u00fclke i\u00e7i yap\u0131s\u0131n\u0131 da olduk\u00e7a zorlad\u0131. \u00d6zellikle 2008 krizi ABD\u2019nin Obama y\u00f6netimi ile girdi\u011fi imaj yenileme projesinin par\u0131lt\u0131l\u0131 bir ba\u015flang\u0131\u00e7 ve sessiz sedas\u0131z bir ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131kla sonu\u00e7lanmas\u0131na neden oldu. \u0130\u015fsizlik ve s\u00fcrekli yinelenen ekonomik krizler toplumsal yap\u0131n\u0131n oluk\u00e7a zedelendi\u011finin \u00f6nemli g\u00f6stergeleri oldu.<\/p>\n\n\n\n
Herkesi \u015fa\u015f\u0131rtarak 2016\u2019daki se\u00e7imleri kazanan Trump\u2019\u0131n garipliklerle dolu ki\u015filik yap\u0131s\u0131ndan \u00f6teye ABD bu geli\u015fmelerin izini ta\u015f\u0131yordu. L\u00fcmpen alt s\u0131n\u0131flar\u0131n yan\u0131nda ekonomik olarak kendini g\u00fcvende hissetmeyen beyaz orta s\u0131n\u0131f Trump politikalar\u0131n\u0131n temel destek\u00e7isi durumundayd\u0131. Klasik olarak bu kesimlerin fa\u015fizmin ana s\u00fctunlar\u0131 oldu\u011fu g\u00f6zden ka\u00e7mamal\u0131d\u0131r. Trump\u2019\u0131n eklektik, birbirini tutmaz s\u00f6ylemleri a\u00e7\u0131kl\u0131kla fa\u015fist bir damar bar\u0131nd\u0131r\u0131yordu. Ayr\u0131ca ABD Ba\u015fkanl\u0131k se\u00e7im sonucunu, d\u00fcnyan\u0131n her yerinde fa\u015fist hareketlerin sevin\u00e7le kar\u015f\u0131lamas\u0131 tesad\u00fcf de\u011fildi. ABD tarihinde derin k\u00f6kleri olan ve hala sistemin her yan\u0131nda g\u00f6r\u00fcnen beyaz \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00fcst\u00fcnde y\u00fckselen kad\u0131n d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 ve \u0130slam kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131yla bezenmi\u015f bu fa\u015fist d\u00fc\u015f\u00fcnce yap\u0131s\u0131 Trump\u2019un yapt\u0131klar\u0131na damgas\u0131n\u0131 vurdu. <\/p>\n\n\n\n
ABD\u2019nin kapitalist sistem i\u00e7erisindeki konumu nedeniyle orada ya\u015fananlar sadece Amerika\u2019n\u0131n i\u00e7 siyaseti olarak kalmad\u0131. Hegemonik g\u00fc\u00e7 olan ABD de ya\u015fanan olumlu olumsuz geli\u015fmeler do\u011frudan ba\u015fta Ortado\u011fu olmak \u00fczere neredeyse t\u00fcm d\u00fcnyay\u0131 etkiliyordu, etkiliyor. Nitekim sadece Trump\u2019un ba\u015fkanl\u0131k s\u00fcrecinde yapt\u0131klar\u0131na bakarsak bunu durumu a\u00e7\u0131kl\u0131kla g\u00f6rebiliriz. Trump yaratt\u0131\u011f\u0131 sahte gerginlikler ve yapay krizlerle(Kuzey Kore \u00f6rne\u011finde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi) AKP-MHP fa\u015fizmi ve ona benzer rejimlere verdi\u011fi a\u00e7\u0131k destekle d\u00fcnyan\u0131n her yerinde b\u00fcy\u00fck tahribatlar yaratt\u0131. Efrin ve Ser\u00eakaniy\u00ea i\u015fgallerine onay vermesinden \u00f6teye DA\u0130\u015e fa\u015fizmine kar\u015f\u0131 ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f Rojava devrimcileri ve koalisyon g\u00fc\u00e7lerinden olu\u015fan cepheyi i\u015flemez hale getirdi. Bu sadece K\u00fcrt soyk\u0131r\u0131m\u0131na z\u0131mni destek vermek anlam\u0131na gelmiyordu ayn\u0131 zamanda DA\u0130\u015e\u2019in ana kayna\u011f\u0131 olan AKP fa\u015fizminin Ortado\u011fu\u2019da ciddi bir tehdit olarak bir\u00e7ok b\u00f6lgede sald\u0131rgan hale gelmesine yol a\u00e7\u0131yordu. Sadece Ortado\u011fu politikas\u0131 bile Trump\u2019un d\u00fcnyaya ne kadar zarar verdi\u011finin g\u00f6stergesidir.<\/p>\n\n\n\n
Donald Trump ABD i\u00e7erisinde de 4 y\u0131l boyunca toplumsall\u0131\u011fa sald\u0131r\u0131 anlama gelecek bir\u00e7ok uygulamaya imza att\u0131. Siyahilerin ya\u015fam ko\u015fullar\u0131n\u0131 d\u00fczeltmek i\u00e7in verilen deste\u011fi azaltmaktan, g\u00f6\u00e7men kar\u015f\u0131t\u0131 yasalar \u00e7\u0131karmaya, kad\u0131na y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc s\u00f6ylemleri ile a\u00e7mas\u0131ndan k\u00fcresel \u0131s\u0131nma \u00f6nlemlerini iptal ederek ekolojiye sald\u0131r\u0131y\u0131 art\u0131rmas\u0131na kadar bir\u00e7ok uygulama Trump\u2019a y\u00f6nelik yo\u011fun bir tepkinin geli\u015fmesini de do\u011furdu. Ge\u00e7en yaz polis cinayetine kar\u015f\u0131 ABD\u2019yi ba\u015ftan a\u015fa\u011f\u0131 saran protestolardan bireysel \u00e7\u0131k\u0131\u015flara kadar her kesim bu durumu kabul etmedi\u011fini g\u00f6sterdi. Bu uygulamalar\u0131n\u0131n yan\u0131nda Trump ABD\u2019nin mevcut liberal demokrasi sistemini de hedef ald\u0131. Bu sistem i\u00e7indeki g\u00f6rece demokratik unsurlar\u0131 zararl\u0131 g\u00f6rd\u00fc. Zaten taraftarlar\u0131n\u0131n Kongreyi basmas\u0131 bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fcyd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n
Se\u00e7imleri sadece kendisi kazand\u0131\u011f\u0131nda tan\u0131ma tavr\u0131n\u0131 AKP-MHP fa\u015fizminden tan\u0131yoruz. Bu fa\u015fist ittifak zaten 7 Haziran se\u00e7imlerini yok sayma sonras\u0131 kurulmu\u015ftu. 31 Mart 2019 yerel se\u00e7imlerinde \u0130stanbul\u2019u kazanmay\u0131nca Erdo\u011fan bu se\u00e7imin de sonucunu kabul etmedi\u011fini ilan etmi\u015f ve hukuk d\u0131\u015f\u0131 bir y\u00f6ntemle se\u00e7imleri tekrar ettirebilmi\u015fti. Trump\u2019un elinde i\u015fi hukuki k\u0131l\u0131fa uydurabilecek ara\u00e7lar olmay\u0131nca daha do\u011frusu ABD\u2019nin liberal hukuk sistemi buna izin vermeyince elindeki fa\u015fist kitleleri oyuna s\u00fcrd\u00fc. Fa\u015fist Erdo\u011fan gibi ba\u015far\u0131l\u0131 olmamas\u0131 toplumun ve kazan\u0131mlar\u0131n\u0131n ABD\u2019de bu denli a\u00e7\u0131k bir darbeye yol vermemesindendi.<\/p>\n\n\n\n
7 Ocak g\u00fcn\u00fc ya\u015fananlar Trump\u2019un kendisi de olaylardan birka\u00e7 g\u00fcn sonra utanga\u00e7 bir \u015fekilde tepki g\u00f6stermesine neden olacak kadar ciddidir. Olay\u0131n ba\u015f\u0131ndan itibaren Cumhuriyet\u00e7i Parti\u2019nin \u00f6nemli isimlerinden eski ba\u015fkanlara kadar neredeyse t\u00fcm siyasi fig\u00fcrler bu olay\u0131 gayri me\u015fru buldu. Yeni se\u00e7ilen ba\u015fkan\u0131n olay\u0131n \u00fczerine verdi\u011fi deme\u00e7ler Trump\u2019un rol\u00fcnden, i\u015fgali engellemeyen polisin ikiy\u00fczl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcne kadar yerindeydi. Fakat bundan sonra ABD\u2019deki ba\u015fta Biden olmak \u00fczere demokrasi iddias\u0131nda olan herkesin yapmas\u0131 gerekenler vard\u0131r. Bu da \u00f6ncellikle a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan bu fa\u015fizmle uzla\u015fmamak, ba\u015fta Trump olmak \u00fczere sorumlular\u0131 yarg\u0131lamak ve Trump\u2019un yaratt\u0131\u011f\u0131 tahribatlar\u0131 sadece ABD\u2019de de\u011fil, t\u00fcm d\u00fcnyada telafiye y\u00f6nelmektir.<\/p>\n\n\n\n
Bu konuda d\u00fcnyada demokrasiden yana olan herkesin \u0131srarc\u0131 olmas\u0131 ve bu y\u00f6nde m\u00fccadele etmesi gerekmektedir. ABD\u2019de ya\u015fayan halklar\u0131nda bu m\u00fccadele de \u0131srar edecek bir demokratik gelene\u011fi ve birikimi vard\u0131r. Kald\u0131 ki ANT\u0130FA gibi olu\u015fumlar bu birikimin harekete ge\u00e7ti\u011fine dair umut da vermektedir. Bu Biden\u2019\u0131n ya da ABD liberal demokrasisini olumlu g\u00f6rmek de\u011fildir. Toplumsal g\u00fc\u00e7lerin y\u00fczy\u0131llard\u0131r y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc m\u00fccadele sonucu ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 kazan\u0131mlar\u0131 korumak, fa\u015fizm tehlikesi ABD\u2019de de bu kadar canl\u0131yken elzemdir. ABD\u2019de geli\u015fecek bir uzla\u015fma t\u00fcm d\u00fcnyadaki fa\u015fistlerin elini g\u00fc\u00e7lendirece\u011fi gibi \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f evresine girmi\u015f olan AKP-MHP fa\u015fizmini de bir nebze rahatlatacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
6 Ocak tarihindeki fa\u015fist giri\u015fimin ba\u015far\u0131ya ula\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etmek i\u00e7in hen\u00fcz erkendir. E\u011fer bu olay\u0131n \u00fcst\u00fcne gidilmese ABD\u2019deki fa\u015fist hareketin Trump \u00f6nderli\u011finde ya da fakl\u0131 bir isimin liderli\u011finde tekrardan harekete ge\u00e7me olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 vard\u0131r. Ve bu tehdit sadece ABD halklar\u0131na de\u011fil t\u00fcm d\u00fcnyaya y\u00f6nelmi\u015f bir tehlikedir. Avrupa devletlerinin de sert tepki g\u00f6stermesi bu tehdidin yeterince anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmez. Ayn\u0131 zamanda yeni ba\u015fkana Trump\u2019un hasarlar\u0131n\u0131 tamir etmek i\u00e7in \u00f6nemli bir imkan sunmaktad\u0131r. E\u011fer bu y\u00f6nl\u00fc bir ad\u0131m at\u0131l\u0131rsa 6 Ocak giri\u015fimi demokratik de\u011ferlerin yeniden yayg\u0131nla\u015fmas\u0131na vesile olacakt\u0131r. Aksi takdirde 6 Ocak 2021 g\u00fcn\u00fc fa\u015fizmin sadece ABD\u2019de de\u011fil t\u00fcm d\u00fcnyada yeni hamlesinin milad\u0131 olarak tarihe ge\u00e7er.<\/p>\n\n\n\n
Kendal BAGOK<\/strong><\/p>\n\n\n\n K\u00fcrdistan Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" 6 Ocak 2021 tarihinde ABD\u2019de ger\u00e7ekle\u015fen olay tek ba\u015f\u0131na d\u00fcnyan\u0131n g\u00fcncel siyasetine dair \u00e7ok \u015fey anlatmaktad\u0131r. ABD\u2019nin mevcut ba\u015fkan\u0131 Trump\u2019\u0131n \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 \u00fczerine toplanan kitle ABD sistemin en temel yap\u0131 ta\u015flar\u0131ndan kongreyi 4 saat i\u015fgal etti. Ve bu i\u015fgal ordunun m\u00fcdahalesi sonucunda 4 g\u00f6stericinin \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi ve \u00e7ok say\u0131da eylemcinin ise tutuklanmas\u0131 ile ancak sona erdirilebildi. Kas\u0131m\u2019da […]<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":12425,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"subtitle":"","format":"standard","video":"","gallery":"","source_name":"","source_url":"","via_name":"","via_url":"","override":[{"single_blog_custom":"","sidebar":"","second_sidebar":"","share_position":"","share_float_style":"","post_date_format":"","post_date_format_custom":"","post_reading_time_wpm":"","zoom_button_out_step":"1","zoom_button_in_step":"1","number_popup_post":"1"}],"image_override":[{"single_post_thumbnail_size":"","single_post_gallery_size":""}],"trending_post_position":"","trending_post_label":"","sponsored_post_label":"","sponsored_post_name":"","sponsored_post_url":"","sponsored_post_logo":"","sponsored_post_desc":""},"jnews_primary_category":{"id":""},"jnews_social_meta":{"fb_title":"","fb_description":"","fb_image":"","twitter_title":"","twitter_description":"","twitter_image":""},"jnews_override_counter":{"view_counter_number":"0","share_counter_number":"0","like_counter_number":"0","dislike_counter_number":"0"},"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[3028,3038,2826,3039,3040],"class_list":["post-12424","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-politik-analiz","tag-3028","tag-6-ocak","tag-abd","tag-donald-trump","tag-joe-biden"],"acf":[],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12424","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12424"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12424\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12426,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12424\/revisions\/12426"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12425"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12424"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12424"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12424"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}