{"id":12714,"date":"2021-04-13T08:50:00","date_gmt":"2021-04-13T06:50:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lekolin.org\/?p=12714"},"modified":"2021-04-12T19:29:06","modified_gmt":"2021-04-12T17:29:06","slug":"tanrica-kulturune-yuregini-ve-zihnini-dayayan-kurt-asilli-hitit-kralicesi-puduhepa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/tanrica-kulturune-yuregini-ve-zihnini-dayayan-kurt-asilli-hitit-kralicesi-puduhepa\/","title":{"rendered":"Tanr\u0131\u00e7a K\u00fclt\u00fcr\u00fcne Y\u00fcre\u011fini ve Zihnini Dayayan K\u00fcrt As\u0131ll\u0131 Hitit Krali\u00e7esi Puduhepa"},"content":{"rendered":"\n<p>Din ve inan\u00e7larda ahlaki politik toplumu in\u015fa etme, \u00f6zg\u00fcr ki\u015fili\u011fi yaratma aray\u0131\u015f\u0131 \u00f6z\u00fcnde hep ta\u015f\u0131m\u0131\u015ft\u0131r. \u015eayet bunu ta\u015f\u0131mazsa bu kadar uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc olmas\u0131 imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r. Do\u011fal toplumun \u00f6z\u00fcn\u00fc az da olsa ta\u015f\u0131mas\u0131 ideallerinde yer almas\u0131 onun \u00f6mr\u00fcn\u00fcn uzamas\u0131na kaynakl\u0131k etmi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc do\u011fal topluma olan \u00f6zlem insan\u0131n hayal d\u00fcnyas\u0131nda sars\u0131lmaz bir \u015fekilde yer edinmi\u015ftir. Umuda d\u00f6n\u00fc\u015fen bu \u00f6zlem her \u00e7a\u011fda ger\u00e7ekle bulu\u015fmaya a\u015fkla daima can atar. Dinlerin temelinde demokratik ahlaki politik toplumu yaratma bu ger\u00e7ekli\u011fe dayanarak mutlaka yer alm\u0131\u015ft\u0131r. Kendi d\u00f6neminde ilerici, mazlumun, hakk\u0131n, adaletin, halklar\u0131n birlikteli\u011fini koruma ve savundu\u011fu ya\u015fam bi\u00e7imine inanarak ya\u015famay\u0131 tercih etmi\u015ftir. Bu u\u011furda ya\u015famak ya\u015famay\u0131 iliklerine dek hissetmektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bilince \u00e7\u0131karmak, \u00f6z\u00fcmsemek, bu bilin\u00e7le inanmakla insan\u0131 ve toplumu \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirir. \u00d6z\u00fcmsemeden ya\u015famak insanlar\u0131 insani duygulardan uzakla\u015ft\u0131rmakt\u0131r. Bu bir din, bir inan\u00e7 ve bir d\u00fc\u015f\u00fcnce veya bir ideoloji olur hepsi ayn\u0131 \u015feydir. \u00c7\u00fcnk\u00fc din de bir ideoloji, evrensel bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 ve bir ya\u015fam bi\u00e7imi vard\u0131r. Savunulanlara inanmamak, inanmadan ya\u015famak ger\u00e7ek d\u00fc\u015f\u00fcnce bi\u00e7iminin \u00f6z\u00fcn\u00fc kirletmesine ve bozmas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r ve a\u00e7maya devam edecektir. Hem de \u00f6z\u00fcn\u00fc \u00e7arp\u0131kla\u015ft\u0131rarak ve ne ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmeyecek kadar ileriye g\u00f6t\u00fcrecektir. Bilmeden ya\u015famak kurumu\u015f sonbahar yapra\u011f\u0131 gibi r\u00fczg\u00e2r nereye eserse o y\u00f6ne savrulmakt\u0131r. Savrulmak bilin\u00e7 d\u0131\u015f\u0131 ya\u015famakt\u0131r, ne ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ne yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmemektir. Bilerek ya\u015famak ise insan\u0131 \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirir g\u00fc\u00e7l\u00fc k\u0131lar ve ya\u015fam\u0131n \u00f6z\u00fcyle bulu\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Hayat\u0131n tad\u0131na var\u0131r insani duyu ve d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle hissederek ya\u015famas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Oysa bu olmad\u0131\u011f\u0131 takdirde \u00e7ok tehlikeli, insan\u0131 insan olma olgusundan uzakla\u015fmas\u0131n\u0131 beraberinde getirece\u011fi kesindir. \u0130nsan\u0131 yalana, sahtek\u00e2rl\u0131\u011fa d\u00fczenbazl\u0131\u011fa ve inanmadan ya\u015famaya sevk eder. Bu tehlike, ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak insan\u0131 insan olmaktan \u00e7\u0131kart\u0131r korkun\u00e7 ki\u015filikleri beraberinde yarat\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Dine ve inan\u00e7lara Oryantalist bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 a\u015fmak, kesinlikle hakikatlerine eri\u015fmemize sa\u011flayacakt\u0131r. Din ve inan\u00e7lar ya\u015fam yoludur. Kendi d\u00f6neminde \u00e7a\u011fda\u015f ilerici bir geli\u015fmeyi beraberinde yaratm\u0131\u015flard\u0131r. Alg\u0131m\u0131zda sadece yerle\u015ftiren dogmatik, k\u00f6r\u00fc k\u00fcr\u00fcne inanmak de\u011fildir. Hele geri, ba\u011fnaz y\u00f6n\u00fc hi\u00e7 de\u011fildir. Ne zamanki iktidara bula\u015ft\u0131 bu y\u00f6nler ayyukaya \u00e7\u0131kt\u0131 ve bilin\u00e7lice \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Bu y\u00f6nleri iktidar\u0131n eliyle geli\u015ftirildi\u011fini bilmek ayd\u0131nlanmay\u0131 beraberinde getirecektir. Ger\u00e7ek dinin \u00f6z\u00fcne ula\u015fmak g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn yaratt\u0131\u011f\u0131 ki\u015fili\u011fi kat be kat a\u015faca\u011f\u0131 kesindir. Din ve inan\u00e7lar olmadan g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn en g\u00fc\u00e7l\u00fc iktidar\u0131 bile iktidara gelemedi\u011fi a\u015fik\u00e2rd\u0131r. Tarihten g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar gizliden s\u0131rt\u0131n\u0131 bu g\u00fcce dayand\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir. Toplumsal g\u00fcce ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in buna ihtiya\u00e7 duyulur. Bunu k\u00f6t\u00fcye kullanmak isteyen din ve inan\u00e7 sorumlular\u0131 da az de\u011fil elbet. Bunun i\u00e7in b\u00fct\u00fcn dinlerin demokratik \u00f6z\u00fcne inmek aciliyetle farz olmu\u015ftur.\u00a0 Ger\u00e7ek tanr\u0131 ve tanr\u0131\u00e7a k\u00fclt\u00fcr\u00fcne ve semavi dinlerin \u00f6z\u00fcne ula\u015fmak gelece\u011fi sa\u011flam de\u011ferlere dayamak demektir. G\u00fc\u00e7l\u00fc yenilmez ki\u015filikler tarihte gizlendi\u011fini bilmek zorunday\u0131z. G\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki ki\u015filikler sahte olu\u015fturan tarihi ki\u015filiklere dayand\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bir aya\u011f\u0131 hep eksik aksak kalm\u0131\u015ft\u0131r. Tarihe bak\u0131\u015f\u0131m\u0131z g\u00fcn\u00fcm\u00fcz ki\u015fili\u011finin aynas\u0131d\u0131r. Hele bu tarih erkek egemenlikli bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla yaz\u0131lmas\u0131 yani yalan dolana, ger\u00e7ek d\u0131\u015f\u0131 sahte ki\u015filiklere ve sahte olaylara dayanmas\u0131 ger\u00e7ekler ters y\u00fcz edilmi\u015ftir. Sapmaya u\u011frayan analitik d\u00fc\u015f\u00fcnce bi\u00e7imi bu tarih yaz\u0131lmas\u0131yla g\u00fcn\u00fcm\u00fczde korkun\u00e7 denecek dereceye varm\u0131\u015ft\u0131r. Bu yanl\u0131\u015flar \u00fczerindeki her in\u015fa daha b\u00fcy\u00fck facialara yol a\u00e7\u0131yor ve a\u00e7maya devam edecektir. \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>Tanr\u0131\u00e7a inanc\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 k\u00fclt\u00fcr bin y\u0131llara yay\u0131lan \u00f6zg\u00fcr ya\u015fam\u0131 ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck m\u00fccadelesi g\u00fc\u00e7l\u00fc kad\u0131n ki\u015filiklerde var etmi\u015ftir. En g\u00fc\u00e7l\u00fc toplumsall\u0131\u011f\u0131n kayna\u011f\u0131 olmu\u015ftur. Bu ki\u015filikler \u00f6zg\u00fcr toplumun mihenk ta\u015f\u0131 olmu\u015flard\u0131r. Tanr\u0131\u00e7a k\u00fclt\u00fcr\u00fcyle olu\u015fan toplumsal g\u00fc\u00e7 \u00f6zg\u00fcr toplumu yaratma, ya\u015fatmay\u0131 beraberinde getirmi\u015ftir. En uzun s\u00fcreli uygarl\u0131k tarihlerine kaynakl\u0131k etmi\u015flerdir. Bunun nedenini bilmek kayna\u011f\u0131na ula\u015fmak gelece\u011fimizi daha iyi \u00f6rmemize ve \u0131\u015f\u0131k tutmas\u0131n\u0131 beraberinde getirecektir.<\/p>\n\n\n\n<p>Tanr\u0131\u00e7a k\u00fclt\u00fcr\u00fcne zihnini, y\u00fcre\u011fini dayayan Huri as\u0131ll\u0131 Hitit krali\u00e7esi Puduhepa ki\u015fili\u011finde ele almak gerekir. \u00a0Puduhepa Hitit krali\u00e7esi olup tavanana sistemini en iyi uygulayand\u0131r. Toplumsal cinsiyet e\u015fitli\u011fi ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 tanr\u0131\u00e7a k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden ileri gelmektedir. Ve bunu geldi\u011fi konumuna en iyi uygulayan krali\u00e7e olmu\u015ftur. Kral\u0131n yan\u0131nda sadece basit i\u015flerde yer almaktan uzak kalm\u0131\u015f cinsiyet e\u015fitli\u011fin getirdi\u011fi g\u00f6revleri dini g\u00f6revler, ahlaki hukuki i\u015fler, k\u00fclt\u00fcrel de\u011ferleri korumak ve siyasi politik d\u00fczeyde bile ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde uygulam\u0131\u015ft\u0131r. Tanr\u0131\u00e7a k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn en iyi savunucusu ve uygulay\u0131c\u0131s\u0131 olmu\u015ftur. Bu e\u015f ba\u015fkanl\u0131k sistemine k\u0131smen benzeyen tavanana sistemiyle en b\u00fcy\u00fck ve ilk yaz\u0131l\u0131 uluslararas\u0131 tarihi bar\u0131\u015f antla\u015fmas\u0131na imza atan g\u00fc\u00e7l\u00fc bir kad\u0131nd\u0131r. Bu y\u00f6n\u00fcyle bar\u0131\u015f krali\u00e7esi unvan\u0131na eri\u015fmi\u015ftir. Y\u0131llarca adeta durdurulamaz sava\u015f\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc zek\u00e2s\u0131yla ve diplomatik becerisiyle bar\u0131\u015f antla\u015fmas\u0131na imza atm\u0131\u015f bir ki\u015filiktir. Erkek egemenlikle yaz\u0131lan yaz\u0131l\u0131 tarihte bile kad\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fcn ve zek\u00e2s\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilememi\u015ftir. D\u00f6nemin sistemini en iyi \u00e7\u00f6zd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in belgeli ve kan\u0131tl\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 esas alm\u0131\u015ft\u0131r. Kad\u0131n kimli\u011fine ait m\u00fchr\u00fc bug\u00fcn adana m\u00fczesinde bulunmaktad\u0131r. Tanr\u0131\u00e7a kad\u0131n k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn zihnine dayanmak, kad\u0131n kimli\u011fiyle bulu\u015fmak ve ya\u015famak ne demek oldu\u011funun en iyi ispat\u0131d\u0131r.\u00a0 \u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>Tanr\u0131\u00e7a k\u00fclt\u00fcr\u00fc olan o d\u00f6nemin en g\u00fc\u00e7l\u00fc Hurri, lerin g\u00fcne\u015f tanr\u0131\u00e7as\u0131 olan<strong> Hepat \u201cya\u015fayan her \u015feyin anas\u0131\u201d<\/strong> ve <strong>\u201ctanr\u0131lar\u0131n tanr\u0131\u00e7as\u0131\u201d <\/strong>unvana sahip bir tanr\u0131\u00e7ad\u0131r. Huri k\u00f6kenli Hitit krali\u00e7esi Puduhepa bu g\u00fc\u00e7l\u00fc tanr\u0131\u00e7a k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle ve inanc\u0131yla b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015f birisidir. \u00a0Babas\u0131 Bentip-\u015far, Lawanzantiya (Elbistan)&#8217; l\u0131 bir rahipti. Bentip-\u015far Kizzuwatna &#8216;da( \u00c7ukurova), Lawazantiya&#8217; n\u0131n (Elbistan) I\u015eTAR\/Sau\u015fka Tanr\u0131\u00e7as\u0131n\u0131n rahibiydi. Hem babas\u0131 hem de kendisi tanr\u0131\u00e7a k\u00fclt\u00fcr\u00fcyle b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015f g\u00fc\u00e7l\u00fc ki\u015filiklerdir. Kad\u0131n k\u00fclt\u00fcr ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131, koruyucusu ve geli\u015ftiricisi oldu\u011fu Puduhepa n\u0131n ya\u015fam\u0131nda da \u00e7ok net ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Hepat tanr\u0131\u00e7as\u0131n\u0131n ideolojini Arinna yla yaymas\u0131 korumas\u0131 ve b\u00fcy\u00fctmesi hata e\u015fitlemesi \u015fu s\u00f6zleriyle net ortaya koyuyor.\u00a0 <strong>\u201cEy G\u00fcne\u015f Tanr\u0131\u00e7as\u0131 Arinna, b\u00fct\u00fcn \u00fclkelerin Krali\u00e7esi! Hatti \u00fclkesinde sana G\u00fcne\u015f Tanr\u0131\u00e7as\u0131 Arinna&#8217; deniliyor, ancak sedir diyar\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131n yerde ad\u0131n Hepat &#8216;t\u0131r.\u201d \u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>O d\u00f6nemde iktidara gelmek isteyenler bu g\u00fcce dayanmak zorundayd\u0131. Yoksa en zor s\u00fcre\u00e7ler bu g\u00fc\u00e7 d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir \u015fekilde \u00e7\u00f6z\u00fclemezdi. M\u0131s\u0131r ve Hitit aras\u0131nda ya\u015fanan 17 y\u0131ll\u0131k Kade\u015f sava\u015f\u0131 asla bir \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015famazd\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu k\u00fclt\u00fcr tanr\u0131\u00e7a g\u00fcc\u00fcnden kayna\u011f\u0131n\u0131 alan yenilmez bir g\u00fc\u00e7t\u00fcr. Do\u011fru olan\u0131 kendi \u00f6z\u00fcnde ta\u015f\u0131r. Tanr\u0131\u00e7a k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde hak, adalet, sevgi, bar\u0131\u015f ve her \u015feyin de\u011fer oldu\u011funa inan\u0131l\u0131r. \u00d6zverili, g\u00fcvenilir samimiyeti ta\u015f\u0131r. S\u00f6z\u00fcnde kalman\u0131n en g\u00fc\u00e7l\u00fc d\u00f6nemidir. Kad\u0131nlar halende bir \u015feye inand\u0131klar\u0131nda sonuna kadar savunucu oluyorlarsa tanr\u0131\u00e7a k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde kalan kal\u0131nt\u0131lardan ileri geliyor. Kad\u0131nlar\u0131n en g\u00fczel ve en ger\u00e7e\u011fe yak\u0131n olan \u00f6z\u00fc tanr\u0131\u00e7alar d\u00f6neminde zirve yapm\u0131\u015ft\u0131r. Kad\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131k\u0131p ya\u015famla bulu\u015fan \u00f6z\u00fc tanr\u0131\u00e7a k\u00fclt\u00fcr\u00fcne ula\u015farak tekrardan var\u0131labilinir.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>Puduhepa\u2019 n\u0131n diplomasi alan\u0131ndaki sahip oldu\u011fu birikimi, yabanc\u0131 \u00fclke kral ve krali\u00e7eleri ile mektupla\u015fmalar\u0131, anla\u015fmalara imza atmas\u0131, dini metinleri toplatmas\u0131 gibi i\u015flevlerinden iyi bir e\u011fitim ald\u0131\u011f\u0131 ve zengin bir k\u00fclt\u00fcr birikimine sahip oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.\u00a0 Ger\u00e7ekten, Hitit tarihinin en \u00f6nemli kad\u0131n \u015fahsiyetlerinden biri olan Puduhepa &#8216;n\u0131n kendisine verilen yetkileri en iyi \u015fekilde uygulad\u0131\u011f\u0131, politik, hukuk\u00ee ve din\u00ee i\u015flerde kral\u0131n yan\u0131nda e\u015fit bir \u015fekilde ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak g\u00f6revlerini yerine getirdi\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Puduhepa &#8216;n\u0131n devletin d\u0131\u015f siyasetinde ne kadar \u00f6nemli oldu\u011funu 17 y\u0131l devam eden M\u0131s\u0131r-Hitit sava\u015flar\u0131ndan sonra yap\u0131lan Hitit-M\u0131s\u0131r Bar\u0131\u015f Antla\u015fmas\u0131 metninde de g\u00f6rmemiz m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu anla\u015fma metninde kral\u0131n yan\u0131nda Krali\u00e7e Puduhepa &#8216;n\u0131n da m\u00fchr\u00fcn\u00fcn bulunmas\u0131 onun politik alanda ne kadar ba\u015far\u0131l\u0131 ve etkili oldu\u011funu g\u00f6sterdi\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r. Ayr\u0131ca M\u0131s\u0131r Firavunu II. Ramses, yap\u0131lan bar\u0131\u015f sonras\u0131 III. Hattu\u015fili&#8217;ye yirmi alt\u0131, Puduhepa &#8216;ya ise on \u00fc\u00e7 mektup g\u00f6ndermi\u015ftir. Puduhepa &#8216;n\u0131n bunlar\u0131n yan\u0131nda M\u0131s\u0131r krali\u00e7esi Naptera ile de mektupla\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Yine \u00e7evre \u00fclkelerin y\u00f6netim g\u00fc\u00e7lerine yaz\u0131\u015fmalar\u0131 hem e\u015finin \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 hem de kendi \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 kom\u015fu \u00fclkelerin prens ve prensesleri evlendirmesi onun ne kadar karde\u015f politikalar\u0131 geli\u015ftirip kaynakl\u0131k etti\u011fi ortadad\u0131r. Yine kendi \u00e7ocuklar\u0131 olmamas\u0131na ra\u011fmen \u00e7ocuklar\u0131 yeti\u015ftirip \u00f6nemli g\u00f6revlere getirdi\u011fi \u015fu s\u00f6zleriyle ortaya koymaktad\u0131r.<em> <\/em><strong>&#8220;Saraya geldi\u011fimde, orada buldu\u011fum kral k\u0131zlar\u0131, benim elimde do\u011furdular ve ben onlar\u0131 b\u00fcy\u00fctt\u00fcm, \u00f6nceden do\u011fmu\u015f olarak bulduklar\u0131m\u0131 da b\u00fcy\u00fctt\u00fcm ve onlar\u0131 ordu komutanlar\u0131 yapt\u0131m&#8221;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bu da g\u00f6steriyor ki Hititlerde krali\u00e7e, Hitit kral\u0131na e\u015fit, memleketinde h\u00fckmetme yetkisi olan, d\u0131\u015f politikaya bizzat kar\u0131\u015fan, devletleraras\u0131 hukukta s\u00f6z sahibi, krall\u0131\u011f\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z bir kad\u0131n temsilcisidir. Hurri li bir rahibin k\u0131z\u0131 olan bu tanr\u0131\u00e7a inanc\u0131nda ve iyi e\u011fitimli kad\u0131n, do\u011fdu\u011fu \u00fclkeye sad\u0131k kalm\u0131\u015f, hem anavatan\u0131n\u0131n hem de \u00f6z geleneklerinin konumunu g\u00fc\u00e7lendirmi\u015ftir. Puduhepa krali\u00e7elik unvan\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra <strong>&#8220;Kizzuvatna \u00fclkesinin k\u0131z\u0131&#8221; <\/strong>san\u0131n\u0131 da kullanm\u0131\u015ft\u0131r. Puduhepa &#8216;n\u0131n siyas\u00ee hayattaki en \u00f6nemli \u00f6zelli\u011fi ise 17 y\u0131l devam etmi\u015f olan Kade\u015f sava\u015f\u0131ndan sonra M\u0131s\u0131rla imzalanan bar\u0131\u015f antla\u015fmas\u0131nda m\u00fchr\u00fcn\u00fcn bulunmu\u015f olmas\u0131d\u0131r. Bar\u0131\u015f antla\u015fmas\u0131n\u0131n kay\u0131tl\u0131 oldu\u011fu g\u00fcm\u00fc\u015f tabletin arka y\u00fcz\u00fcndeki m\u00fchr\u00fcn\u00fcn terc\u00fcmesi \u015f\u00f6yledir<strong>: &#8220;Hattu\u015fa\u015f \u00fclkesinin prensesi, yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn efendisi Arinna &#8216;n\u0131n G\u00fcne\u015f Tanr\u0131\u00e7as\u0131 \u2018n\u0131n g\u00f6zdesi, Tanr\u0131\u00e7a \u2018n\u0131n hizmetk\u00e2r\u0131, Kizzuvatna \u00fclkesinin k\u0131z\u0131 Puduhepa &#8216;n\u0131n m\u00fchr\u00fc.&#8221; <\/strong>Bu ba\u015far\u0131l\u0131 diplomatik sonucunun m\u0131s\u0131rl\u0131larda yaratt\u0131\u011f\u0131 hayranl\u0131\u011f\u0131 \u015fu s\u00f6zlerle<strong>:&#8221; y\u00fcz\u00fc bir tanr\u0131 kad\u0131n\u0131nki kadar g\u00fczeldi&#8221;<\/strong> diye dile d\u00f6k\u00fcyorlar<strong>. \u00a0<\/strong>Yine M\u0131s\u0131r Firavunu II. Ramses,\u00a0 III. Hattu\u015fili&#8217; i\u00e7in karde\u015fim Puduhepa &#8216;y\u0131 da k\u0131z karde\u015fim olarak adland\u0131r\u0131yor<strong>.\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Babas\u0131 i\u015ftar tanr\u0131\u00e7as\u0131n\u0131n k\u00fclt\u00fcr\u00fc, felsefesiyle kendini donatm\u0131\u015f, bunun etraf\u0131nda olu\u015fan g\u00fc\u00e7l\u00fc toplumsall\u0131k Puduhepa ile yap\u0131lan evlilikle asl\u0131nda her \u015feyi g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor. Hitit kral\u0131 III. Hattu\u015fili M\u0131s\u0131r la y\u00fcr\u00fct\u00fclen sava\u015fta ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bu g\u00fcce dayayarak ba\u015far\u0131 elde etmek istemesinden ileri gelmektedir.\u00a0 Kade\u015f sava\u015f\u0131ndan d\u00f6n\u00fc\u015f yolundayken Hurri deste\u011fini sa\u011flamak amac\u0131yla bizzat kral\u0131n kendisinin Hurri as\u0131ll\u0131 bir rahibe olan Puduhepa ile evlenmesini de bu politikan\u0131n devam\u0131 olarak bilinmeli. III. Hattu\u015fili kendi a\u011fz\u0131yla Puduhepa ile evlili\u011fini \u015fu s\u00f6zlerle tan\u0131mlamaktad\u0131r: <strong>&#8220;M\u0131s\u0131r&#8217;dan d\u00f6n\u00fc\u015f yolundayken, tanr\u0131\u00e7aya sunular yapmak i\u00e7in Lawazantiya \u2018da (Kizzuwatna kenti) duraklad\u0131m ve ayini tamamlad\u0131m. Ve tanr\u0131\u00e7an\u0131n emri \u00fczerine, Lawazantiya\u2019 da tanr\u0131\u00e7a \u0130\u015ftar&#8217;\u0131n rahibi olan rahip Penti\u015farri&#8217;nin k\u0131z\u0131n\u0131 kendime e\u015f ald\u0131m.&#8221; <\/strong>\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>Puduhepa bu evli\u011fini en iyi \u015fekilde de\u011ferlendiriyor. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda yanl\u0131\u015f bir evlilik olarak de\u011ferlendirilebilinir. Ve tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131, \u00e2\u015f\u0131k olmad\u0131\u011f\u0131, yabanc\u0131 oldu\u011fu hatta geleneklerin kurban\u0131 diye bakanlar da olabilir. Ancak g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn a\u015fklar\u0131na bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda a\u015fk ad\u0131 alt\u0131nda yap\u0131lan evlilikler tam kelime anlam\u0131yla travmatik i\u00e7eriklerle doludur. Kad\u0131nlar \u00e7o\u011fu zaman ya\u015fam\u0131n\u0131 bile koruyam\u0131yorlar. Bu \u00e7a\u011fda bile a\u015fk kurban\u0131 olman\u0131n say\u0131s\u0131 saymakla bitmez. Kimi fiziki \u00f6l\u00fcm\u00fc, kimi ruhsal \u00f6l\u00fcm\u00fc, kimi ya\u015fayan \u00f6l\u00fc durumundad\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz a\u015fk\u0131 a\u015fk de\u011fil ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131kt\u0131r, k\u00f6leliktir tek kelimeyle. Seni senden eden ve varolu\u015funun \u00f6n\u00fcnde ne engelse bu ya ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131kt\u0131r ya da k\u00f6leliktir. Cinsiyet e\u015fitli\u011fin olmad\u0131 bir toplumda a\u015fk\u0131 ya\u015famak imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r. A\u015fk dengini sever, dengiyle anlamla y\u00fccelir. A\u015fk e\u015fitlikle, \u00f6zg\u00fcrl\u00fckle ve adaletle g\u00fc\u00e7l\u00fc ba\u011f\u0131 vard\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc. Bunlar olmad\u0131\u011f\u0131nda b\u0131rakal\u0131m a\u015fk\u0131 sevgiyi, ya\u015fam\u0131n en \u015fiddetli sillesidir. Bu durum geleneklerin kurban\u0131 olmaktan ne fark\u0131 var ki acaba? Sadece \u0130ki ki\u015fi aras\u0131ndaki a\u015fk asla uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc olmaz. Cicim aylar\u0131 demenin kayna\u011f\u0131 buradan al\u0131r. \u00d6tesi gelmez sadece \u00f6zellikle kad\u0131nlarda umut ya da hayallerinde a\u015fkla ya\u015farlar ve evliliklerini b\u00f6yle korurlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc a\u015fk her y\u00f6n\u00fcyle var olabilmektir. Ger\u00e7ek a\u015fk varolu\u015ftad\u0131r. Puduhepa a\u015fk\u0131 varolu\u015fta bulan biridir. Puduhepa a\u015fk\u0131 bir erkekte de\u011fil zek\u00e2s\u0131nda, ahlak\u0131nda, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck aray\u0131\u015f\u0131nda, ideallerini ger\u00e7ekle\u015ftirme sevdas\u0131nda, k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc inanc\u0131n\u0131 geli\u015ftirmede ve ya\u015fatmada bulan biridir.Kad\u0131n kimli\u011fini b\u00fcy\u00fctmede ve ya\u015fatmayla ger\u00e7ek a\u015fk denilebilinir. Bu ba\u015far\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ise a\u015fkla, hayranl\u0131kla, g\u0131ptayla bak\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Evet, bu kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc bir kad\u0131n duru\u015fu ancak tanr\u0131\u00e7a k\u00fclt\u00fcr\u00fcne sad\u0131k ve bu k\u00fclt\u00fcr\u00fc bilince \u00e7\u0131kar\u0131p \u00f6z\u00fcmsemekle elde edilebilinir. Hem d\u0131\u015f i\u015flerde hem de i\u00e7 i\u015flerde bu kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc rol oynamak tanr\u0131\u00e7a k\u00fclt\u00fcr\u00fcndeki \u00f6zg\u00fcr kad\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncesini benimsemek ve bilince \u00e7\u0131karmakla ba\u015far\u0131labilinir. Hurri li K\u00fcrt k\u00f6kenli olmas\u0131 k\u00f6k\u00fcm\u00fczdeki zenginli\u011fi, derin tanr\u0131\u00e7a k\u00fclt\u00fcr\u00fcne ne kadar sahip oldu\u011fumuzu ortaya koyuyor. K\u00fcrt k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn bilincinde olmak k\u00f6k\u00fcm\u00fcze ula\u015fmak sa\u011flam karakterli ki\u015filikleri nas\u0131l yaratabilece\u011fimizi apa\u00e7\u0131k g\u00f6z\u00fcn\u00fcne seriyor. K\u00f6k\u00fcm\u00fcze ula\u015fmak ve k\u00f6k\u00fcm\u00fcz\u00fcn can damar\u0131yla beslenmek \u00f6z\u00fcm\u00fcze ula\u015fmam\u0131z\u0131 beraberinde getirecektir. En can al\u0131c\u0131 olansa \u00f6zg\u00fcrl\u00fck a\u015fk\u0131 varolu\u015fta gizli olup bir hazine olarak tanr\u0131\u00e7a k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde yatmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Lotus J\u0130YANDA<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>K\u00fcrdistan Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Din ve inan\u00e7larda ahlaki politik toplumu in\u015fa etme, \u00f6zg\u00fcr ki\u015fili\u011fi yaratma aray\u0131\u015f\u0131 \u00f6z\u00fcnde hep ta\u015f\u0131m\u0131\u015ft\u0131r. \u015eayet bunu ta\u015f\u0131mazsa bu kadar uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc olmas\u0131 imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r. Do\u011fal toplumun \u00f6z\u00fcn\u00fc az da olsa ta\u015f\u0131mas\u0131 ideallerinde yer almas\u0131 onun \u00f6mr\u00fcn\u00fcn uzamas\u0131na kaynakl\u0131k etmi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc do\u011fal topluma olan \u00f6zlem insan\u0131n hayal d\u00fcnyas\u0131nda sars\u0131lmaz bir \u015fekilde yer edinmi\u015ftir. Umuda d\u00f6n\u00fc\u015fen bu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":23,"featured_media":12715,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"subtitle":"","format":"standard","video":"","gallery":"","source_name":"","source_url":"","via_name":"","via_url":"","override":[{"single_blog_custom":"","sidebar":"","second_sidebar":"","share_position":"","share_float_style":"","post_date_format":"","post_date_format_custom":"","post_reading_time_wpm":"","zoom_button_out_step":"1","zoom_button_in_step":"1","number_popup_post":"1"}],"image_override":[{"single_post_thumbnail_size":"","single_post_gallery_size":""}],"trending_post_position":"","trending_post_label":"","sponsored_post_label":"","sponsored_post_name":"","sponsored_post_url":"","sponsored_post_logo":"","sponsored_post_desc":""},"jnews_primary_category":{"id":""},"jnews_social_meta":{"fb_title":"","fb_description":"","fb_image":"","twitter_title":"","twitter_description":"","twitter_image":""},"jnews_override_counter":{"view_counter_number":"0","share_counter_number":"0","like_counter_number":"0","dislike_counter_number":"0"},"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[3,7,11],"tags":[3071,3073],"class_list":["post-12714","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kurdistan-tarihi-ve-dili","category-makaleler","category-kadin","tag-hitit","tag-kralice-puduhepa"],"acf":[],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12714","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/users\/23"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12714"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12714\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12716,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12714\/revisions\/12716"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12715"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12714"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12714"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12714"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}