\t\t\t\t\t\t\t ![](\"http:\/\/www.lekolin.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/128-1.jpg\")
\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n
0<\/p>\n
21<\/p>\n
TR<\/p>\n
<\/p>\n
\t :” ” <\/p>\n
\t :”” <\/p>\n
\t ” “,” ” <\/p>\n
\t ” ” <\/p>\n
Bu ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir \u00f6nemle a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m
\nhusus, belli bir toplumsal zaman ve mek\u00e2n boyutunun belli bir ya\u015fam tarz\u0131
\n\u00fczerindeki etkisine ili\u015fkindir. Y\u00f6ntem sorununda da uzunca \u00fczerinde durmaya
\n\u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m konu, toplumsal ger\u00e7ekliklerin insan eliyle \u2018in\u015fa edilmi\u015f ger\u00e7ekler\u2019
\noldu\u011fudur. Bu konu o kadar \u00f6nemlidir ki, tam anlam\u0131n\u0131 bulmadan giri\u015filecek her
\nt\u00fcr bilin\u00e7lenme faaliyeti \u2018\u00f6\u011frenmeyi\u2019, \u2018anlam\u0131\u2019 cehaletin ve anlams\u0131zl\u0131\u011f\u0131n
\nkonusuna d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclebilir. \u0130ddiam odur ki, kapitalist modernitedeki cehalet,
\nb\u00fcy\u00fck dinlerin \u00e7\u0131k\u0131\u015f ko\u015fullar\u0131nda ele\u015ftirip lanetledikleri \u2018Ebucehil\u2019
\ncehaletinden daha b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Bunun da en temel nedeni, belki de en s\u0131\u011f
\nmateryalizm \u00e7\u0131k\u0131\u015fl\u0131 din olan pozitivizmdir. \u2018Olguculuk\u2019 olarak terc\u00fcme
\nedebilece\u011fimiz bu din, bizzat insan zihniyetinin \u00fcr\u00fcn\u00fc olma karakterinden \u00f6t\u00fcr\u00fc
\nzaten metafiziktir. <\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u0130nsan\u0131n zihniyet itibariyle metafizik karakterli bir varl\u0131k
\noldu\u011funu bu ama\u00e7la y\u00f6ntem b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde uzunca i\u015flemi\u015ftim. Pozitivizm, fark\u0131nda
\nolmadan, bu olguculu\u011fun eski d\u00f6nemin en s\u0131\u011f \u2018put\u00e7ulu\u011fu\u2019 oldu\u011funu g\u00f6remiyor.
\nOlguculuk = put\u00e7uluk ideam\u0131 \u00f6nemle ileri s\u00fcr\u00fcyorum. Olguculuk bir ger\u00e7e\u011fi
\nyorumlay\u0131\u015f bi\u00e7imi de\u011fildir. Ne kadar tersini iddia etse de, olgulara dayal\u0131
\nbilimin felsefesi de de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00f6yle bir felsefe olamaz. G\u00f6ze \u00e7arpan,
\nkula\u011f\u0131 titreten her g\u00f6r\u00fcnt\u00fc ve ses olgudur. Her hissedi\u015f de olgudur. Evren
\nger\u00e7ekli\u011finin bunlardan ibaret oldu\u011funu hangi \u00e7\u0131lg\u0131n veya cahil idea edebilir?
\nEflatun\u2019un g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcyle olgular g\u00f6r\u00fcnt\u00fc bile say\u0131lmaz. Olsa olsa Nietzsche
\nbak\u0131\u015f\u0131yla basit birer alg\u0131 olabilirler. Alg\u0131-olgu ili\u015fkisi \u00fczerinde
\ndurulabilir. T\u0131pk\u0131 nesne-\u00f6zne \u00fczerinde durdu\u011fumuz gibi. <\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Ne yaz\u0131k ki, modernite olguculuk \u00fczerine in\u015fa edilmi\u015f bir
\nya\u015fam\u0131n resmidir. Bilin\u00e7li olarak \u2018resmidir\u2019 kelimesini kullan\u0131yorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc
\nmodernite ya\u015fam\u0131n \u00f6z\u00fcyle de\u011fil, en y\u00fczeysel bi\u00e7imiyle ilgilidir. Adorno\u2019nun
\ndile getirip de \u00e7\u00f6zemedi\u011fi \u201cYanl\u0131\u015f hayat do\u011fru ya\u015fanmaz deyimi, Yahudi
\nsoyk\u0131r\u0131m\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda duydu\u011fu b\u00fcy\u00fck hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n sonucudur. Bu asl\u0131nda
\nkilit bir deyimdir. Ama a\u00e7\u0131klamas\u0131zd\u0131r. Hayat\u0131n temel yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 nerededir?
\nYanl\u0131\u015f hayattan kim sorumludur? Nas\u0131l in\u015fa edilmi\u015ftir? H\u00e2kim toplum sistemiyle
\nili\u015fkisi nedir? Benzer bu tip sorular\u0131n cevab\u0131 yoktur. Sadece k\u00f6kenlerini
\nAyd\u0131nlanma ve rasyonalite s\u00fcrecine dayand\u0131rmakla yetinmi\u015flerdir. Konu, yani
\nyanl\u0131\u015f olan hayat bi\u00e7imi mu\u011fl\u00e2k b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Benzer \u00e7aba Michel Foucault\u2019da da vard\u0131r. Foucault,
\n\u201cModernite insan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcd\u00fcr der ve b\u0131rak\u0131r. Bu kadar \u00fcnl\u00fc bir filozof nas\u0131l da
\ninsan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc gibi \u00e7ok hayati bir konuyu bir c\u00fcmleye s\u0131\u011fd\u0131r\u0131p b\u0131rakabilir?
\nA\u00e7\u0131klayacakken, erken \u00f6l\u00fcmden bahsetmek fazla anlam ta\u015f\u0131maz. \u00d6nemli bir
\nhakikat, yorum son nefeste de olsa a\u00e7\u0131klanmay\u0131 gerektirir. Kopernik \u00f6l\u00fcm
\nd\u00f6\u015fe\u011findeyken, \u2018D\u00fcnyan\u0131n g\u00fcne\u015f etraf\u0131nda d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc\u2019 a\u00e7\u0131klayan eserini
\nyay\u0131nlatmay\u0131 ihmal etmez. Benzer bir\u00e7ok hakikat yorumlay\u0131c\u0131s\u0131 hem Bat\u0131da, hem
\nDo\u011fuda vard\u0131r. Postmodernite ele\u015ftiricileri modernitenin ya\u015fam su\u00e7una \u00e7ok
\nbula\u015ft\u0131klar\u0131 i\u00e7in, biraz da utanarak ger\u00e7ekleri kad\u0131nca dile getirirler. Yani
\nk\u00f6leli\u011fe, iktidara bula\u015fm\u0131\u015f, onun bilgi sistemati\u011finden \u015ferbetlenmi\u015f, bula\u015fm\u0131\u015f
\nolanlar\u0131n ortak \u00fcslubunu kullan\u0131rlar. Biraz da Ezop \u00fcslubu!<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
A\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z husus, tekrar edelim ki, do\u011fru ve
\nyanl\u0131\u015f hayat kurgulamalar\u0131d\u0131r. Sadece modernitenin (kapitalist) de\u011fil, di\u011fer
\neski uygarl\u0131klar\u0131n dayatt\u0131\u011f\u0131 hayat do\u011fru kurgulanm\u0131\u015f olabilir mi? S\u00fcmer
\nrahiplerinden tanr\u0131-krallar\u0131na, M\u0131s\u0131r tanr\u0131-krallar\u0131ndan \u0130ran Kisralar\u0131na,
\n\u0130skender\u2019den Roma imparatorlar\u0131na, \u0130slam sultanlar\u0131ndan Avrupa monarklar\u0131na
\nkadar hayat\u0131 resmen temellendiren sistemleri de hayat\u0131 yanl\u0131\u015f temellendirmede
\nen az kapitalist modernite kadar sorumlu tutulamazlar m\u0131? Bir zincirin
\nhalkalar\u0131 misali toplumsal geli\u015fmenin boynuna takt\u0131klar\u0131 bu halkalarla yanl\u0131\u015f
\nya\u015fam gittik\u00e7e temellendirilmi\u015f olmuyor mu? Yanl\u0131\u015f hayat tarz\u0131ndan yaln\u0131z
\nmoderniteyi ve onun sava\u015f ve soyk\u0131r\u0131m d\u00fczenini sorumlu tutmak yetmez. Sorunun
\nk\u00f6k\u00fc kadar cevab\u0131 da derindedir. Verimli Hilal\u2019deki b\u00fcy\u00fck k\u00fclt\u00fcrel devrim ve
\nyol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 ya\u015fam tarz\u0131 \u00fczerinde dururken, t\u00fcm bu sorunlar\u0131n kayna\u011f\u0131na inmek
\nistedik. <\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u015e\u00fcphesiz k\u00fclt\u00fcrle toplumu tamamen izah edemeyiz. Bir\u00e7ok
\n\u00f6\u011feyi buna eklemek gerekecektir. Ama temelin k\u00fclt\u00fcr oldu\u011fu da \u00e7ok az
\nyads\u0131nabilir. Ge\u00e7erken \u2018k\u00fclt\u00fcr\u2019 kavram\u0131na y\u00fckledi\u011fimiz anlam\u0131 da a\u00e7\u0131klamal\u0131y\u0131z.
\nBununla anlaml\u0131 bir \u2018uzun s\u00fcre\u2019 tarihle toplumun ya\u015famas\u0131nda vazge\u00e7ilmez
\n\u00f6zelliklere sahip bir mek\u00e2n\u0131, co\u011frafyay\u0131 kastediyoruz. Toplumu s\u0131f\u0131rdan bu
\ns\u00fcreli tarih ve co\u011frafyayla anlamland\u0131rm\u0131yoruz. Fakat \u00e7ok say\u0131da olan in\u015fa
\nedilmi\u015f toplumsal ya\u015fam bi\u00e7imlenmesinde temel rol oynad\u0131klar\u0131n\u0131 belirtmek
\nistiyoruz. Toplumlar\u0131n zaman ve mek\u00e2nla kay\u0131tl\u0131 ya\u015fam halkalar\u0131ndan olu\u015ftu\u011funu,
\nher halkan\u0131n di\u011ferine ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 kadar kendine \u00f6zg\u00fc bir fark\u0131 oldu\u011funu da bu
\na\u00e7\u0131klaman\u0131n gere\u011fi saymaktay\u0131z. <\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Semitik ve \u00c7in toplumlar\u0131n\u0131n on bin y\u0131l \u00f6nceki temellere dayal\u0131
\nya\u015fam farkl\u0131l\u0131klar\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki ya\u015famlar\u0131n\u0131 belirleyici \u00f6l\u00e7\u00fcde
\nanlamland\u0131rmaktad\u0131r. Aryenik ya\u015fam k\u00fclt\u00fcr\u00fc i\u00e7in de ayn\u0131 husus belirtilebilir.
\n\u00d6te yandan temeldeki bu ya\u015fam k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc, hiyerar\u015fide ve devlette, kendi maskeli
\nveya maskesiz, \u00f6rt\u00fck ve \u00e7\u0131plak krallar y\u00f6netiminde resmile\u015ftirerek b\u00fcy\u00fck anlam
\n\u00e7arp\u0131tmalar\u0131na, sapt\u0131rmalara u\u011frat\u0131p her t\u00fcrl\u00fc \u00e7irkinli\u011fe, sava\u015flara ve
\nsoyk\u0131r\u0131mlara a\u00e7\u0131k hale getirdiklerini \u2018anlambiliminden\u2019 \u00e7\u0131karabilmekteyiz.
\nDikey olarak resmi-gayri resmi ya\u015famlar kadar, yatay olarak da farkl\u0131 halkalar
\nhalinde ya\u015famlar s\u00f6z konusu olabilmektedir. Yine de ana kaynaktaki toplumsal
\nya\u015fam t\u00fcm bu halkalardaki bi\u00e7imleri belirleyen \u00f6z niteli\u011findedir.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
K\u00fclt\u00fcr kavram\u0131n\u0131n i\u00e7eri\u011fini biraz daha a\u00e7al\u0131m. \u015e\u00fcphesiz klan
\ntoplumu da bir k\u00fclt\u00fcre, dolay\u0131s\u0131yla ya\u015fama sahiptir. \u0130nsan toplumunda evrensel
\nbir \u00f6zellik g\u00f6steren klan toplumundaki ya\u015fam\u0131n anlam\u0131 benzerdir. Dil ve d\u00fc\u015f\u00fcnce
\nyap\u0131s\u0131 i\u015faretlerle y\u00fcr\u00fct\u00fclmektedir. Primatlarla, dolay\u0131s\u0131yla hayvanlarla
\naras\u0131ndaki mesafe fazla a\u00e7\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Bir klan ya\u015fam\u0131n\u0131 hik\u00e2ye etmek, hepsini
\nanlatmak gibidir. Zorunlu ihtiya\u00e7lar, g\u00fcvenlik ve \u00e7o\u011falma, canl\u0131lar\u0131n neredeyse
\nt\u00fcm\u00fcn\u00fc ba\u011flayan \u00fc\u00e7gendir. Bunun s\u0131n\u0131rl\u0131 zihniyetle ba\u011f\u0131n\u0131 yorumlam\u0131\u015ft\u0131k.
\nYa\u015famda fark\u0131n geli\u015fmesi demek, zihniyetin esnekli\u011finin geli\u015fmesi, dilde simgesel
\nanlat\u0131ma ge\u00e7i\u015f ve bunun m\u00fcmk\u00fcn k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 maddi yap\u0131lanmalara daha \u00e7ok eri\u015fim
\ndemektir. <\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
O halde k\u00fclt\u00fcrel geli\u015fme, zihnin esnekli\u011fi ve simgesel dilin
\ngeli\u015fmesiyle birlikte artan maddi nesnelerin toplam ifadesidir. Dar anlamda
\nk\u00fclt\u00fcr bir toplumun zihniyetini, d\u00fc\u015f\u00fcnme kal\u0131plar\u0131n\u0131, dilini ifadelendirirken,
\ngeni\u015f anlamda buna maddi birikimlerinin de (ihtiya\u00e7lar\u0131 gideren t\u00fcm ara\u00e7
\ngere\u00e7ler, besinle besin \u00fcretme, saklama, d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme bi\u00e7imleri, ula\u015f\u0131m, savunma,
\ntap\u0131nma, g\u00fczellik ara\u00e7lar\u0131n\u0131n toplam\u0131) eklenmesini ifade eder. K\u00fclt\u00fcr zihniyeti
\nve ara\u00e7lar\u0131ndaki benzerlik ve farkl\u0131l\u0131klarla yoksulluklar\u0131 ve zenginlikleri
\naras\u0131ndaki e\u015fitsizlikler, farkl\u0131 ve benzer ya\u015fam d\u00fczeylerini belirler. <\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Zihinsel ve maddi birikimlerin bizzat insan yetene\u011fiyle in\u015fa
\nedildiklerini, bu anlamda toplumsal ger\u00e7eklik halinde ifadeye kavu\u015ftuklar\u0131n\u0131
\nyine tekrar belirtmeliyiz. Bu durumda t\u00fcm eski ta\u015f devrinde milyonlarca y\u0131l
\ns\u00fcrm\u00fc\u015f klan-toplum ya\u015fam\u0131n\u0131n benzerli\u011fini ve \u00f6zg\u00fcn farkl\u0131l\u0131klara pek sahip
\nolmad\u0131klar\u0131n\u0131 belirtmek ciddi bir anlam kayb\u0131na yol a\u00e7mayacakt\u0131r. B\u00fcy\u00fck
\nk\u00fclt\u00fcrel ku\u015faklar\u0131n ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131na bu nedenle y\u00fcksek anlam bi\u00e7tik. Zira her
\nb\u00fcy\u00fck k\u00fclt\u00fcr ku\u015fa\u011f\u0131, b\u00fcy\u00fck ve farkl\u0131 bir ya\u015fam\u0131n geli\u015fmesi demektir. Toplumsal
\ngeli\u015fmeyi bu anlamda k\u00fclt\u00fcrel geli\u015fmeyle \u00f6zde\u015fle\u015ftirmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Form\u00fclle\u015ftirirsek,
\nne kadar zihin esnekli\u011fi, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, o kadar simgesel dil anlamc\u0131l\u0131\u011f\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcnce
\nzenginli\u011fi, buradan da daha \u00e7ok maddi k\u00fclt\u00fcr ara\u00e7lar\u0131na sahip olmak o denli
\ntoplumsal ya\u015fam\u0131n geli\u015fmesi demektir.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcn temel varsay\u0131m\u0131 olan in\u015fa edilmi\u015f ger\u00e7eklik
\nolarak toplumsall\u0131k, esas olarak insan yarat\u0131m\u0131 demektir. \u015e\u00fcphesiz ondaki madde
\nmiktar\u0131, biyolojik geli\u015fim g\u00f6z ard\u0131 edilmiyor. Bunlar\u0131n fizik, kimya ve
\nbiyoloji ger\u00e7ekleri olarak ara\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131 biliyoruz. Ayr\u0131ca insan\u0131 t\u00fcr ve
\nzihin olarak inceleyen antropoloji ve psikoloji kendi alanlar\u0131nda anlam
\n\u00fcretmektedirler. Ele\u015ftirilerimiz de olsa, bilimin par\u00e7alanm\u0131\u015f halinden
\n\u00f6\u011frenebildiklerimiz vard\u0131r. Toplumsal ger\u00e7ekli\u011fin farkl\u0131 bir alg\u0131lama d\u00fczeyi
\noldu\u011funu s\u0131k\u00e7a belirtmemiz, di\u011fer bilimlerle aradaki fark\u0131 iyi kavramak
\ni\u00e7indir. Bu fark\u0131 yakalamadan, pozitivistlerin d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc b\u00fcy\u00fck hataya d\u00fc\u015f\u00fcp
\n\u2018bilimcilik\u2019 hastal\u0131\u011f\u0131ndan kurtulamay\u0131z. Bunun sonucu ise, kapitalist
\nmodernitede sonu\u00e7lanan soyk\u0131r\u0131md\u0131r. Soyk\u0131r\u0131m, tekrar vurgulamal\u0131y\u0131m ki,
\nAdorno\u2019yu deh\u015fete d\u00fc\u015f\u00fcren ve olmas\u0131n\u0131 hi\u00e7bir tanr\u0131sal ve insani yakla\u015f\u0131m\u0131n izah
\nedemeyece\u011fi, b\u00fct\u00fcn kitaplar\u0131n bir anlamda ate\u015fe at\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc
\nve hayat\u0131n yanl\u0131\u015f kurulmas\u0131na dayand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck su\u00e7tur. Soyk\u0131r\u0131m mazlumlar\u0131n\u0131n
\nbunun d\u0131\u015f\u0131nda bir anlamla an\u0131lamayaca\u011f\u0131 \u00f6nemli bir tespittir. Modern ya\u015fam,
\npozitivizm bu ger\u00e7e\u011fi kabul etmemekte direniyor. Sanki yine de soyk\u0131r\u0131mlara
\nra\u011fmen toplumsal ya\u015fam\u0131n ya\u015fanabilece\u011fini san\u0131yor. Veya bu su\u00e7u temel
\ndayanaklar\u0131yla yok etmeden, o su\u00e7a yol a\u00e7an zihniyet \u00e7arp\u0131tmalar\u0131 ve maddi uygarl\u0131k
\nde\u011ferleriyle birlikte ya\u015fanabilece\u011fine c\u00fcret ediyor. Adorno hi\u00e7bir kitapta,
\ndolay\u0131s\u0131yla zihinde yer bulmamas\u0131 gereken bu c\u00fcretten dolay\u0131 irkiliyor,
\nkabu\u011funa \u00e7ekiliyor ve \u00f6l\u00fcyor.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Benim yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m, bu \u2018C\u00dcRET\u2019in kaynaklar\u0131n\u0131 ve olas\u0131
\na\u015f\u0131lma bi\u00e7imlerini sorunsalla\u015ft\u0131r\u0131p cevap verme yeteneklerimizi a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kararak
\nanlam ve eyleme kavu\u015fturmakt\u0131r. S\u00fcr\u00fcp giden modernitenin gittik\u00e7e kurumla\u015fm\u0131\u015f
\nsoyk\u0131r\u0131m odaklar\u0131na yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 hi\u00e7 g\u00f6z ard\u0131 edemeyiz. G\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u00f6n\u00fcndeki Irak
\nger\u00e7e\u011fi, a\u00e7\u0131k veya \u00f6rt\u00fck, Ortado\u011fu\u2019nun t\u00fcm rejimlerinin soyk\u0131r\u0131msal niteli\u011fini
\nve su\u00e7 ortakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 gayet a\u00e7\u0131k ve deh\u015fet i\u00e7inde, sadece i\u00e7erisinde yanarak
\neriyenlere de\u011fil, g\u00f6zlemleyenlere de hissettirmektedir. Ama di\u011fer yandan
\nmuazzam bir \u00f6zg\u00fcr ya\u015fam aray\u0131\u015f\u0131 da vard\u0131r. Ya \u00f6zg\u00fcr ya\u015fam, ya soyk\u0131r\u0131m asla
\nbirlikte ya\u015fanacak bir ikilem olamaz. B\u00f6yle ya\u015fayarak bu su\u00e7a asla ortak
\nolamay\u0131z. Nas\u0131l oldu da ya\u015fam\u0131n en zengin anlam\u0131na yol a\u00e7an bu topraklar, bu
\ntarih bu hale geldi? Bir taraf\u0131nda ya\u015fam\u0131n ilk anlam\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015f etnisitelerin
\nsava\u015f\u0131, di\u011fer yandan modernitenin son b\u00fcy\u00fck tanr\u0131s\u0131n\u0131n \u00f6nderli\u011findeki sava\u015flar?
\nDemek ki, konuya d\u00f6ne dola\u015fa y\u00fcklenmekten, cevab\u0131n\u0131 vermek ve eylemini
\nger\u00e7ekle\u015ftirmekten ka\u00e7\u0131n\u0131lamaz.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Verimli Hilal\u2019deki ya\u015fam\u0131n tad\u0131n\u0131 biraz da edebi dille
\nanlatmal\u0131y\u0131m. S\u00f6z\u00fcme Diyarbak\u0131r-\u00c7ay\u00f6n\u00fc kaz\u0131lar\u0131n\u0131 ba\u015flatan Bradway\u2019\u0131n bir
\ng\u00f6zlemiyle ba\u015flayay\u0131m. Bradway, \u201cYa\u015fam d\u00fcnyan\u0131n hi\u00e7bir yerinde Zagros-Toros da\u011f
\nsilsilelerinin kavisli eteklerindeki kadar anlaml\u0131 olamaz der. Acaba \u00e7ok uzak
\nbir k\u00fclt\u00fcrde yeti\u015fmi\u015f bu insana, bu s\u00f6z\u00fc neler hissettirdi? Uygarl\u0131\u011f\u0131 iyi
\ntan\u0131yan bir arkeolog, tarih\u00e7i olarak, neden en anlaml\u0131 ya\u015fam\u0131 bu k\u00fclt\u00fcrel
\nsahada g\u00f6r\u00fcyor? H\u00e2lbuki buralar\u0131n bug\u00fcnk\u00fc ya\u015fayanlar\u0131 Avrupa\u2019daki en d\u00fc\u015f\u00fck bir
\n\u00fccrete bile k\u0131rk takla at\u0131p vebadan ka\u00e7ar gibi bu topraklardan ka\u00e7mak istiyorlar.
\nHi\u00e7bir kutsallar\u0131 ve estetik de\u011ferleri kalmam\u0131\u015f, bir daha elde edilemeyecekmi\u015f
\ngibi, g\u00f6\u00e7\u00fc kader gibi kar\u015f\u0131l\u0131yorlar.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u0130tiraf etmeliyim ki, bir d\u00f6nem ben de modernite hastal\u0131\u011f\u0131na
\ntutularak, ana-baba dahil, bu topraklar\u0131n her \u015feyinden ka\u00e7mak istedim. Hayatta
\nen b\u00fcy\u00fck yan\u0131lg\u0131m\u0131n bu oldu\u011funu kendime s\u0131k\u00e7a itiraf ederim. Ama Bradway\u2019in
\ng\u00f6zleminden t\u00fcm\u00fcyle kopmad\u0131\u011f\u0131m\u0131 biliyorum o eteklerin \u00e7ocu\u011fu olarak, da\u011flar\u0131n
\nba\u015f\u0131n\u0131 tanr\u0131 ve tanr\u0131\u00e7alar\u0131n kutsal taht\u0131, eteklerini ise bolca yaratt\u0131klar\u0131
\ncennetin k\u00f6\u015fe par\u00e7alar\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcp hep dola\u015fmak istedim. Ad\u0131m daha \u00e7ocukken
\n\u2018da\u011f delisi\u2019 olarak \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. Bu ya\u015fam\u0131n daha \u00e7ok tanr\u0131 Dionysos\u2019a ait oldu\u011funu
\nsonradan \u00f6\u011frendim. Dionysos, pe\u015finde ve pa\u015f\u2019\u0131nda (K\u00fcrt\u00e7e, \u00f6n\u00fcnde ve arkas\u0131nda)
\nBakha\u2019lar adl\u0131 \u00f6zg\u00fcr ve sanatk\u00e2r k\u0131zlar grubuyla dola\u015f\u0131rm\u0131\u015f. Birlikte yiyip
\ni\u00e7ip e\u011flenirlermi\u015f. Bu tanr\u0131sal ya\u015fam\u0131 sevmi\u015ftim. Filozof Nietzsche de bu
\ntanr\u0131y\u0131 Zeus\u2019a tercih etmi\u015f. Hatta bir\u00e7ok \u00f6zdeyi\u015finin alt\u0131na \u2018Dionysos\u2019un
\n\u00c7\u00f6mezi\u2019 unvan\u0131n\u0131 atarm\u0131\u015f. K\u00f6ydeyken ve dinin gereklerine pek uymasa da,
\nk\u0131zlarla ni\u015fan, ba\u015f g\u00f6z oyunlar\u0131ndan \u00e7ok, birlikte oynamaya \u00e7ok istekliydim.
\nDo\u011fal\u0131 da bana g\u00f6re b\u00f6yle olmal\u0131yd\u0131. H\u00e2kim k\u00fclt\u00fcr\u00fcn kad\u0131n\u0131 kapatmas\u0131na asla
\nho\u015fg\u00f6r\u00fc g\u00f6stermedim. Namus dedikleri kanunu tan\u0131mad\u0131m. Halen kad\u0131nla s\u0131n\u0131rs\u0131z
\n\u00f6zg\u00fcr tart\u0131\u015fmaya, oynamaya, ya\u015fam\u0131n di\u011fer t\u00fcm kutsallar\u0131n\u0131 payla\u015fmaya yan\u0131t\u0131m
\nevet, ama birbiriyle ad\u0131na ne dersek diyelim, gerek\u00e7esi ne olursa olsun, g\u00fc\u00e7
\ntemelinde ve m\u00fclkiyet kokan k\u00f6leliklere ba\u011fl\u0131l\u0131klara ise yan\u0131t\u0131m sonuna kadar
\nhay\u0131rd\u0131r.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Bu da\u011flarda \u00f6zg\u00fcr kad\u0131n gruplar\u0131n\u0131 hep tanr\u0131\u00e7a esiniyle
\nselamlay\u0131p \u00f6yle \u2018anlamla\u015fmaya\u2019 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. S\u0131k\u00e7a haberlerde ge\u00e7en \u201cKamyon ve
\ntrakt\u00f6r kasalar\u0131na doldurulmu\u015f bir grup G\u00fcneydo\u011fulu kad\u0131n filan b\u00f6lgede
\n\u0131rgat\u00e7\u0131l\u0131\u011fa giderken yol kazas\u0131nda \u00f6ld\u00fcler c\u00fcmlesini duyduk\u00e7a, s\u00f6zde bu
\nkad\u0131nlar\u0131n sahibi erkek, aile, hiyerar\u015fi ve devletine olan \u00f6fkemi hi\u00e7bir olaya
\ndaha g\u00f6stermedi\u011fimi de s\u0131k\u00e7a hat\u0131rlar\u0131m. Tanr\u0131\u00e7a soyundan geriye bu kadar d\u00fc\u015f\u00fc\u015f
\nnas\u0131l olabilir? Akl\u0131m\u0131n, ruhumun kesinlikle kabullenmedi\u011fi bu d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc zihnime
\nasla yedirmedim. Benim i\u00e7in kad\u0131n ya tanr\u0131\u00e7a kutsall\u0131\u011f\u0131 i\u00e7inde olacak, ya da
\nhi\u00e7 olmayacakt\u0131. \u015eu s\u00f6z\u00fcn do\u011frulu\u011funu hep d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fcm: \u201cBir toplumun kad\u0131nlar\u0131n\u0131n
\nya\u015fam d\u00fczeyi, o toplumun tan\u0131m\u0131nda esas \u00f6l\u00e7\u00fctt\u00fcr. Anam i\u00e7in neoliti\u011fin \u2018ana
\ntanr\u0131\u00e7a k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden kalma\u2019 s\u00f6z\u00fcn\u00fc kullanm\u0131\u015ft\u0131m. Onlar gibi \u015fi\u015fmand\u0131.
\nModernitenin yapay ana in\u015fas\u0131 ondaki kutsall\u0131\u011f\u0131 g\u00f6rmemi engellemi\u015fti. Hayat\u0131mda
\nb\u00fcy\u00fck ac\u0131lar ya\u015famama ra\u011fmen, hi\u00e7bir olaya ciddi olarak a\u011flamad\u0131m. Fakat
\nmodernite kal\u0131plar\u0131n\u0131 y\u0131kt\u0131ktan sonra, ba\u015fta anam ve onun \u015fahs\u0131nda t\u00fcm b\u00f6lge
\n(Ortado\u011fu) analar\u0131n\u0131 hep i\u00e7im burkularak ve g\u00f6zlerim ya\u015fararak hat\u0131rlar\u0131m,
\nbakar\u0131m. Anam\u0131n zorbela ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 kuyu sat\u0131l\u0131ndan (bakrac\u0131ndan) daha yar\u0131
\nyoldayken yere indirip yudumlad\u0131\u011f\u0131m suyun anlam\u0131na, en se\u00e7kin ve y\u00fcrek burkucu
\nhat\u0131ralar\u0131m olarak bakar\u0131m. Herkesin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ana-baba ili\u015fkilerine,
\nmoderniteyi t\u00fcm zihin kal\u0131plar\u0131nda y\u0131kt\u0131ktan sonra bakmalar\u0131n\u0131 tavsiye ederim.
\nAyn\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 t\u00fcm neolitikten kalma \u2018k\u00f6y\u00fcn ili\u015fkilerine\u2019 de
\nyans\u0131tmalar\u0131n\u0131 isterim. Modernitenin en b\u00fcy\u00fck zaferi, \u015f\u00fcphesiz on be\u015f bin
\ny\u0131ll\u0131k in\u015fa edilmi\u015f k\u00fclt\u00fcr bak\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131 y\u0131kmas\u0131 ve hi\u00e7e indirgemesini
\nba\u015farmas\u0131d\u0131r. Bu kadar y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f ve hi\u00e7e indirgenmi\u015f birey ve topluluklar\u0131ndan
\nsoylu, \u00f6zg\u00fcr bir bak\u0131\u015f, direni\u015f ve ya\u015fam tutkusu beklenemeyece\u011fi anla\u015f\u0131l\u0131rd\u0131r.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Kavisin da\u011f eteklerindeki her bitki ve hayvan canl\u0131s\u0131 benim
\ni\u00e7in bir tutku nesnesiydi. Onlarda sanki kutsal bir mana varm\u0131\u015f gibi bakard\u0131m.
\nOnlar benim i\u00e7in, ben onlar i\u00e7in yarat\u0131lm\u0131\u015f birer arkada\u015ft\u0131k. Pe\u015flerinden \u00e7ok
\nko\u015ftum. A\u015fkla. Benim a\u015fk\u0131m biraz b\u00f6yleydi. Halen bu konuda en affetmedi\u011fim
\nhareketim, avlad\u0131\u011f\u0131m ku\u015flar\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131 hi\u00e7bir ac\u0131ma hissi duymadan koparmamd\u0131.
\n\u00d6zne-nesne anlay\u0131\u015f\u0131 alt\u0131ndaki derin tehlikeyi g\u00f6rmemde bu olaylar kadar hi\u00e7bir
\nanlat\u0131m beni etkilemedi. Ekolojik tercihim \u00e7ocuklu\u011fumun bu tutku ve su\u00e7unun
\nitiraf\u0131yla yak\u0131ndan ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Avc\u0131l\u0131k k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden kalma bu b\u00fcy\u00fck ruh
\ntehlikesini birer avc\u0131l\u0131ktan ibaret olan \u2018g\u00fc\u00e7l\u00fc s\u00f6m\u00fcrgen, buyurgan adam\u0131n\u2019 sanat\u0131
\nolan iktidar ve sava\u015flar\u0131n\u0131n maskesini d\u00fc\u015f\u00fcrmekle (maskeli ve maskesiz
\ntanr\u0131larla \u00f6rt\u00fck ve \u00e7\u0131plak krallar) ancak giderebilecektim. Bitki ve
\nhayvanlar\u0131n dilini anlamad\u0131k\u00e7a ne kendimizi anlayabilecek, ne de ekolojik
\ntoplumcu olabilecektik. Beni b\u0131rakmayan bitki ve hayvanlar\u0131m\u0131n an\u0131lar\u0131na b\u00f6yle
\nanlam verecektim.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Da\u011flar\u0131n eteklerinden hemen ba\u015flayan ovalar\u0131n bahar
\na\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131ndan g\u00fcz kapan\u0131\u015f\u0131na kadar \u00fcretime haz\u0131rlanmas\u0131n\u0131, \u00fcr\u00fcnlerin
\nderlenmesini, harmanlanmas\u0131n\u0131, tanelerin toplanmas\u0131n\u0131 babam\u0131n \u00e7ift\u00e7ili\u011finden
\nhat\u0131rlad\u0131k\u00e7a, hi\u00e7bir roman\u0131n vermedi\u011fi duygu y\u00fcklenimlerimi zor tutar\u0131m. B\u00fcy\u00fck
\nhay\u0131flanmam var: Neden o tanr\u0131 yolcular\u0131n\u0131 tam anlay\u0131p arkada\u015f olamad\u0131k? Ger\u00e7i
\nt\u00fcm ili\u015fkilerim arkada\u015fl\u0131k i\u00e7indeydi. Ama o korkun\u00e7 modernite ili\u015fkileri
\ny\u00fcz\u00fcnden, babam\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn bile b\u00fcy\u00fck yas\u0131n\u0131 tutamamay\u0131 halen affedemiyorum.
\nBabam belki de babalar\u0131n en g\u00fc\u00e7s\u00fcz, ama saf, temiz tanr\u0131 kullar\u0131ndan biriydi.
\nFakat bana g\u00f6re \u00e7ift\u00e7i babalar en de\u011ferlisidir yine.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
T\u00fcm k\u00f6y ili\u015fkileri bana vaktini doldurmu\u015f, bilinmeyen bir
\nd\u00f6nemin \u00f6lg\u00fcn \u00e7abalar\u0131 gibi gelmi\u015ftir. K\u00f6yden ka\u00e7arcas\u0131na kente s\u0131\u011f\u0131nmay\u0131 da
\nbir su\u00e7 gibi g\u00f6r\u00fcyorum. \u0130nsan i\u00e7in ideal ya\u015fam\u0131n modernitenin (t\u00fcm uygarl\u0131\u011f\u0131n)
\nkanserli kent yap\u0131s\u0131nda de\u011fil, ekolojik k\u00f6ylerinde sa\u011flanaca\u011f\u0131ndan ku\u015fku
\nduymuyorum. Kent ancak ekolojik k\u00f6ylerle tam uyumlu oldu\u011funda izin verilecek
\nbir mek\u00e2n olabilir.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Amanoslardan Zagroslara kadar bu silsileler alt\u0131nda ya\u015fam\u0131\u015f
\nve halen ya\u015fayan halklar\u0131, da\u011flar\u0131n zirvesindeki tahtlar\u0131nda oturan tanr\u0131 ve
\ntanr\u0131\u00e7alar\u0131n kutsal yolcular\u0131 olarak de\u011ferlendiririm. Moderniteye g\u00f6re gerilik
\nsu\u00e7lamas\u0131n\u0131n art\u0131k kesinlikle tersinin do\u011fru oldu\u011funa inan\u0131yorum.
\n\u0130lerilik-gerilik bir ideolojik yarg\u0131 olup, sadece geri de\u011fil, insanl\u0131k d\u00fc\u015fman\u0131
\nolan kapitalist-modernite zihniyetini iyi \u00e7\u00f6zmek, ger\u00e7ek insani temellere inmek
\noldu\u011fundan, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe b\u00fcy\u00fck d\u00f6n\u00fc\u015f sa\u011flad\u0131\u011f\u0131ma inan\u0131yorum. K\u00c2RCILIK,
\nEND\u00dcSTR\u0130YAL\u0130ZM ve ULUS-DEVLET\u00c7\u0130L\u0130K\u2019ten ibaret modernite cehenneminden
\nkurtulmakla her \u015fey daha iyi anla\u015f\u0131l\u0131yor ve ya\u015fam\u0131n anlam zenginli\u011fine yol
\na\u00e7\u0131yor. Neolitikten kalma bir h\u00f6y\u00fc\u011fe g\u00f6sterdi\u011fim ilgiyi ve tutkuyu Newyork\u2019la
\nde\u011fi\u015fmem. \u0130\u00e7inde hi\u00e7bir anlam bar\u0131nd\u0131rmayan, b\u00fct\u00fcn kap\u0131lar\u0131n\u0131 daha \u2018k\u00e2rl\u0131
\nya\u015fam\u2019a, insan\u0131n \u2018demir kafes\u2019 alt\u0131na al\u0131nmas\u0131na ve ya\u015fam katili
\n\u2018end\u00fcstriyalizm canavar\u2019lar\u0131na a\u00e7m\u0131\u015f kent hi\u00e7 kimsenin birbirinden bir \u015fey
\nanlamad\u0131\u011f\u0131 \u2018yetmi\u015f iki dilli Babil\u2019in daha da anlams\u0131z kopyalar\u0131ndan ba\u015fka
\nanlama sahip de\u011fildir. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n kurtulu\u015funun bu kentizmin kanserli yap\u0131s\u0131n\u0131n
\ny\u0131k\u0131lmas\u0131ndan ge\u00e7ti\u011fine dair ku\u015fkum yoktur.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Bu k\u0131sa \u00f6yk\u00fcy\u00fc hangi ya\u015fam k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden geldi\u011fimize ili\u015fkin
\nbir \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131rma yapmak i\u00e7in anlatt\u0131m. \u0130n\u015fa edilen toplumsal ger\u00e7ekli\u011fin bir
\n\u00fcretimi olan bu ya\u015fam tarz\u0131n\u0131 yetkince anlayamazsak, \u2018modernitenin aptallar\u0131n\u0131\u2019
\noynamaktan kurtulamay\u0131z. Da\u011fdaki \u00e7obana kadar herkesi esir alan, \u00f6z\u00fcnde ya\u015fam\u0131n
\nbitmesi anlam\u0131na geldi\u011fini en yetkin filozoflar\u0131n a\u011fz\u0131ndan \u00e7\u0131kan s\u00f6zlerle
\nvermeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve hepsinden \u00e7ok kendimin de \u00f6yle oldu\u011fundan ku\u015fku
\nduymad\u0131\u011f\u0131m kanserli modernite ya\u015fam\u0131ndan kurtulmad\u0131k\u00e7a, zihniyet ve irademizle
\n(d\u00fc\u015f\u00fcnce-\u00f6rg\u00fct-eylem) m\u00fcmk\u00fcn k\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00f6zg\u00fcr ya\u015fam\u0131, kayna\u011f\u0131yla birlikte
\nedindi\u011fi t\u00fcm zenginlikleri i\u00e7inde ya\u015fayamay\u0131z. Er veya ge\u00e7 \u2018yanl\u0131\u015f kurgulanm\u0131\u015f
\nhayatlar\u0131m\u0131z\u0131n do\u011fru ya\u015fanmayaca\u011f\u0131n\u0131\u2019 anlayaca\u011f\u0131z. <\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Bilimsel dille \u00f6yk\u00fcm\u00fcz\u00fc biraz daha a\u00e7al\u0131m. Verimli Hilal\u2019de
\nin\u015fa edilen toplumsal ger\u00e7eklikler ana hatlar\u0131yla bug\u00fcnk\u00fc ya\u015fam\u0131n
\ns\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesinde de varl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektedir. Hem zihniyet hem maddi k\u00fclt\u00fcr
\nunsurlar\u0131 baz\u0131 nicel ve nitel de\u011fi\u015fikliklere ra\u011fmen \u00f6zde benzerdirler. Dil
\ntemel yap\u0131s\u0131nda ortakt\u0131r. D\u00fc\u015f\u00fcnce bi\u00e7imleri bilimsel, dinsel ve sanatsal
\nalanlarda ayr\u0131mlanm\u0131\u015f olarak s\u00fcrmektedir. Savunma ve sald\u0131r\u0131 sava\u015flar\u0131 d\u00fcn de,
\nbug\u00fcn de vard\u0131r. Temel kurum olarak aile, ger\u00e7ekli\u011fini s\u00fcrd\u00fcrmektedir.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Aradaki farklar devlet kurumunun b\u00fcy\u00fcmesine dayal\u0131 olarak
\ngeli\u015fmi\u015ftir. Toplumun aleyhine s\u00fcrekli alan\u0131n\u0131 geni\u015fleten devlet, ihtiya\u00e7lar\u0131
\ntemelinde toplumsal zihniyet ve maddi k\u00fclt\u00fcr birikimlerini m\u00fclkiyetine
\nge\u00e7irdik\u00e7e, s\u00fcrekli nicel ve nitel de\u011fi\u015fime u\u011fratm\u0131\u015ft\u0131r. San\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n aksine,
\ntoplumsal geli\u015fmeler devlete ra\u011fmen s\u00fcrd\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. S\u00fcmer rahip devletinden
\nkapitalist modernitenin ulus-devletine kadar devlet olu\u015fumlar\u0131n\u0131n toplumsal
\nsonu\u00e7lar\u0131n\u0131 ve yol a\u00e7t\u0131klar\u0131 uygarl\u0131k denilen kent k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn esas i\u015flevini
\nanlamla\u015ft\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z. \u00d6zellikle s\u0131n\u0131fsalla\u015fman\u0131n devleti de\u011fil, daha \u00e7ok
\ndevletin s\u0131n\u0131fla\u015fmay\u0131 dalbudak halinde yayd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rece\u011fiz. <\/p>\n
K\u00fcrt Halk \u00d6nderi Abdullah \u00d6calan<\/p>\n
Demokratik Uygarl\u0131k Manifestosu\u2019ndan<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
K\u00fcrdistan Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi<\/p>\n
www.lekolin.org – www.lekolin.net \u2013 www.lekolin.info<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\t<\/p>\n