Ne zamana kadar bu tan\u0131mlar ge\u00e7erli oldu? Yunanl\u0131lar\u0131 yenip de Lozan\u2019a gidinceye kadar!<\/p>\n\n\n\n
Yunan devleti ile Ege alan\u0131nda s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen sava\u015f\u0131n, Sovyet Rusya\u2019n\u0131n ve K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n verdi\u011fi destekli T\u00fcrk s\u00f6m\u00fcrgecilerinin ba\u015far\u0131s\u0131yla sonu\u00e7lanmas\u0131 \u00fczerine imzalanan Mudanya m\u00fctarekesi neticesinden sonra Lozan\u2019a gidi\u015f oldu.<\/p>\n\n\n\n
Lozan\u2019da bir\u00e7ok konu tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r bu konular\u0131 b\u00fct\u00fcn boyutlar\u0131yla incelemek bu yaz\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 fazlas\u0131 ile a\u015far. Dolay\u0131s\u0131yla biz Lozan\u2019da esas olarak K\u00fcrt halk\u0131na ve K\u00fcrdistan\u2019a ili\u015fkin emperyalistlerin ve s\u00f6m\u00fcrgecilerin kirli pazarl\u0131klar\u0131n ana hatlar\u0131n\u0131 ortaya koymaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z. \u0130ngiltere\u2019nin hegemon oldu\u011fu 1900’l\u00fc y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131nda, bu hegemonyaya itiraz eden Almanya ve Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu gibi devletlerin \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131yla birinci emperyalist payla\u015f\u0131m sava\u015f\u0131 ba\u015flar. Fakat \u0130ngilizler, Frans\u0131zlar ve \u0130talyanlar, Almanya ve Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011funa kar\u015f\u0131 galip gelirler. \u0130ngilizler ve m\u00fcttefikleri yenilen devletlere \u00e7e\u015fitli konferanslarla dayatmalarda bulunurlar. \u0130ngilizler ve m\u00fcttefikleri, Lozan konferans\u0131yla da ba\u015fka konular da olmakla birlikte esas olarak Osmanl\u0131 devletinin artt\u0131klar\u0131na kar\u015f\u0131 baz\u0131 dayatmalarda bulunmak i\u00e7in toplan\u0131rlar. \u0130ngilizler Lozan konferans\u0131n\u0131 koordinat\u00f6r\u00fcd\u00fcrler. Onlar planlar, onlar tart\u0131\u015ft\u0131r\u0131r ve onlar sonucu belirlerler, a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak b\u00f6yledir.<\/p>\n\n\n\n
\u0130ngilizlere Ortado\u011fu\u2019yu y\u00f6netip y\u00f6nlendirmek i\u00e7in kendisine ba\u011fl\u0131 Sovyet devrimi kar\u015f\u0131s\u0131nda bir barikat g\u00f6revi g\u00f6recek, kapitalizmi yayg\u0131nla\u015ft\u0131racak ve kendi himayesinde bir ulus devlet modeline ihtiya\u00e7 vard\u0131. Bu nedenle y\u00f6netip y\u00f6nlendirebilecekleri ve kontrol alt\u0131nda tutabilecekleri bir T\u00fcrk ulus-devleti sistemin bir ihtiyac\u0131 olarak ortaya \u00e7\u0131k\u0131yordu. Zaten 19. yy ortalar\u0131ndan itibaren de T\u00fcrk elitleri i\u00e7erisinde bir T\u00fcrk ulus-devleti yaratma aray\u0131\u015flar\u0131 vard\u0131. Somut olarak ifadesini J\u00f6n T\u00fcrklerde yer bulmu\u015ftur. Daha sonra olu\u015fturulan \u0130TC (\u0130ttihat ve Terakki Cemiyeti) Pant\u00fcrkizm temelinde T\u00fcrk olan herkesi bir \u00e7at\u0131 alt\u0131nda toplamay\u0131 \u00f6nlerine koydular. Bunun d\u0131\u015f\u0131ndakileri ise fiziki ya da k\u00fclt\u00fcrel ve etnik olarak soyk\u0131r\u0131ma u\u011fratmay\u0131 hedeflemi\u015flerdir. Pant\u00fcrkizm b\u00f6lge tarihsel-toplumsal ger\u00e7ekli\u011fi ve politik durumla \u00e7eli\u015fmesi nedeni ile Kemalistler, ad\u0131na Misak\u0131 Milli dedikleri s\u0131n\u0131rlar dahilinde bir T\u00fcrk ulus-devleti yaratmaya y\u00f6neldiler. Ad\u0131na Misaki Milli dedikleri co\u011frafya ise a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak K\u00fcrtler ve T\u00fcrklerin \u00fczerinde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 topraklard\u0131r. Zaten Misaki Milli de her iki halk\u0131n ortak vatan\u0131 olarak kabul edilir ve buna yemin i\u00e7ilir. Ulusal and\u0131n esas anlam\u0131 budur. Fakat daha sonra b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n birer oyun-hile ve aldatma oldu\u011fu anla\u015f\u0131lacakt\u0131r ama i\u015fte i\u015ften ge\u00e7mi\u015f olacakt\u0131r. (\u00c7\u00fcnk\u00fc 1915 y\u0131l\u0131nda \u0130TC s\u00f6m\u00fcrgecileri, T\u00fcrk ulus devletine yer a\u00e7mak i\u00e7in Ermenileri soyk\u0131r\u0131ma tabi tutmu\u015flard\u0131r. Bunu bizzat soyk\u0131r\u0131mc\u0131 Talat Pa\u015fa\u2019n\u0131n kendisi hen\u00fcz Ermeni soyk\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 yapmadan \u00f6nce itiraf eder\u201d (Bknz Modern T\u00fcrkiye\u2019nin \u015fifreleri-Fuat D\u00fcndar).<\/p>\n\n\n\n
S\u00f6m\u00fcrgeci-soyk\u0131r\u0131mc\u0131 zihniyetli Kemalistlerin Misak\u0131 Milli s\u0131n\u0131rlar\u0131 son derece mu\u011flakt\u0131r. Fakat g\u00fc\u00e7leri temelinde b\u00f6yle bir program\u0131 \u00f6nlerine koyarlar. Esas olarak Ermeni soyk\u0131r\u0131mdan sonra K\u00fcrdistan\u2019\u0131 T\u00fcrk ulus-devleti i\u00e7erisinde eritip yok etmeyi daha ilk g\u00fcnden tasarlad\u0131klar\u0131n\u0131 biliyoruz. Fakat K\u00fcrtlerin demografik ve co\u011frafik ger\u00e7ekli\u011fi ve en \u00f6nemlisi de d\u00f6nemin politik ortam\u0131ndan dolay\u0131 K\u00fcrtlere muhta\u00e7t\u0131rlar. Bu nedenle K\u00fcrtleri yukarda belirtti\u011fimiz \u2018\u015ferbetleme\u2019 siyaseti ile yanlar\u0131nda ihtiya\u00e7 s\u00fcreleri kadar tutma stratejisini uygulam\u0131\u015flard\u0131r. K\u00fcrtler ulus olarak, K\u00fcrdistan \u00fclke olarak kabul edilmeyecektir. Lozan\u2019a gitmeden \u00f6nce olu\u015fan heyete \u00e7izilen \u00e7er\u00e7eve bu temeldedir.<\/p>\n\n\n\n
Heyete iki K\u00fcrd\u00fcn dahil edildi\u011fi de do\u011frudur. Fakat bunlar heyet \u00fcyesi de\u011fil konferans yerine bile gitmemi\u015ftir. Lozan\u2019\u0131n otellerinde zaman ge\u00e7iren, ihtiya\u00e7 duyulmas\u0131 halinde ortaya \u00e7\u0131karmak \u00fczere bekletilen basit fig\u00fcranlard\u0131r. Lozan\u2019da Ekalliyetler (etnik az\u0131nl\u0131klar) sorunu tart\u0131\u015f\u0131lmaya ba\u015fland\u0131\u011f\u0131nda T\u00fcrk heyeti \u2018Ekalliyet diye bir \u015fey yoktur. Ekalliyetler Gayri M\u00fcslimlerdir. K\u00fcrtler az\u0131nl\u0131k de\u011fildirler K\u00fcrtler ve T\u00fcrklerin e\u015fit oldu\u011funu kendilerinin her iki halk\u0131n temsilcisi oldu\u011funu\u2019 s\u00f6ylediler. Bu durum \u0130ngiliz delegasyonunun ba\u015f\u0131 Lord Curzon ve di\u011fer koordinat\u00f6rler taraf\u0131ndan \u015f\u00fcphe ile kar\u015f\u0131lan\u0131r. Fakat konuyu \u00e7ok fazla tart\u0131\u015fma gere\u011fi duymaz. B\u00f6ylelikle Gayri-M\u00fcslimler az\u0131nl\u0131k hukuku i\u00e7erisinde stat\u00fc, dil, k\u00fclt\u00fcr, din, ticaret, e\u011fitim vb. konularda baz\u0131 temel haklar edinilirler. Fakat K\u00fcrtler kendi \u00fclkelerinde ya\u015fayan kadim bir ulus olmalar\u0131na ra\u011fmen az\u0131nl\u0131k stat\u00fcs\u00fcne dahi tabi tutulmazlar. Lozan anla\u015fmas\u0131n\u0131n \u201cAz\u0131nl\u0131klar\u201d b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde ki maddelere bir b\u00fct\u00fcn olarak (37. 38. 39. 40.41.42.43.44. maddeleri) bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda K\u00fcrtlerin (ad\u0131 ge\u00e7memesine ra\u011fmen) en az\u0131ndan dilleri ile konu\u015fabileceklerine, mahkeme, ticaret vb. alanlarda konu\u015fabilme serbestli\u011fine dair mu\u011flak ifadeler vard\u0131r. Yine bunlar dahi K\u00fcrtlerin lehine olabilecek tarzda hi\u00e7bir zaman ele al\u0131n\u0131p yorumlanmam\u0131\u015f, s\u00f6z\u00fc dahi edilmemi\u015ftir. Bu maddeleri \u00d6zg\u00fcrl\u00fck M\u00fccadelesinin geli\u015fmesi ve bir realite olarak s\u00fcreklilik olu\u015fturmas\u0131 ger\u00e7e\u011fi kar\u015f\u0131s\u0131nda Bask\u0131n Oran ba\u015fta olmak \u00fczere baz\u0131 T\u00fcrk ayd\u0131nlar\u0131 bu maddelerin K\u00fcrtlerin baz\u0131 haklar\u0131 kullanmas\u0131na a\u00e7\u0131k oldu\u011fu yorumunu yapm\u0131\u015flard\u0131r. Bunlar da hi\u00e7bir zaman anayasal-yasal bir zeminde yer almam\u0131\u015flar ve pratikle\u015fmemi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
Avrupa ve T\u00fcrkiye\u2019deki baz\u0131 \u00e7evreler sorunu bir halk\u0131n, bir ulusun ve bir \u00fclkenin haklar\u0131 temelinde tart\u0131\u015facaklar\u0131na sorunu bireysel insan haklar\u0131na indirgeyerek inkar\u0131 ve soyk\u0131r\u0131m\u0131 me\u015frula\u015ft\u0131rarak S\u00f6m\u00fcrgeci Soyk\u0131r\u0131mc\u0131 T\u00fcrk devletine (SSTD) yard\u0131mc\u0131 olmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Asl\u0131nda Lozan\u2019da Musul ve Kerk\u00fck sorunu en fazla tart\u0131\u015f\u0131lan sorunlar\u0131n ba\u015f\u0131nda gelir. T\u00fcrk devletinin temsilcileri Musul ve Kerk\u00fck\u2019\u00fc b\u0131rakmak istemezler. Fakat \u0130ngiliz emperyalistleri de Musul ve Kerk\u00fck\u2019te diretir. Bu nedenle de daha sonra her iki devletin tart\u0131\u015farak sonuca ba\u011flayaca\u011f\u0131 bir sorun olarak kal\u0131r. 1926 y\u0131l\u0131nda ise Musul ve Kerk\u00fck bug\u00fcn bile i\u00e7eri\u011fi yeterince a\u00e7\u0131klanmayan, bilinmeyen ve \u00f6zenle gizlenen bir anla\u015fma temelinde Irak\u2019a b\u0131rakm\u0131\u015flard\u0131r. T\u00fcrkler Musul ve Kerk\u00fck\u2019te diretmelerinin bir nedeni petrol ise esas nedeni \u0130ngilizlerin K\u00fcrtlere en az\u0131ndan dil-e\u011fitim imkan\u0131 sunma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc kendileri K\u00fcrtleri t\u00fcmden tarih sahnesinden silmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken yan\u0131 ba\u015f\u0131nda Musul ve Kerk\u00fck\u2019\u00fcn en yo\u011fun etnik n\u00fcfusu olmas\u0131 nedeni ile s\u0131n\u0131rl\u0131 baz\u0131 ulusal haklara kavu\u015fmas\u0131 halinde \u015eark Islahat plan\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fctemeyeceklerini bilmektedirler.<\/p>\n\n\n\n
Evet \u015eark Islahat plan\u0131n\u0131n 1925\u2019te \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz. Fakat \u015eark Islahat plan\u0131n\u0131n zihniyet olarak 2. Mahmut\u2019tan ba\u015flamaktad\u0131r Ve giderek sistemle\u015ferek Abd\u00fclhamit\u2019te, \u0130ttihat Terakki\u2019de ve Kemalistlerde gizli bir ajanda oldu\u011fundan ku\u015fku yoktur. Mustafa Kemal, Lozan\u2019daki bu sinsi planlar\u0131n\u0131 ve ajandalar\u0131n\u0131 hayata ge\u00e7irmek ve me\u015fru k\u0131lmak i\u00e7in birinci meclisi bir gecede tasfiye etmi\u015flerdir. Ve onun yerine kendi \u00e7etelerini ve u\u015faklar\u0131n\u0131 milletvekili olarak meclise ta\u015f\u0131m\u0131\u015flard\u0131r. Ad\u0131na ikinci meclis denilen bu meclis art\u0131k K\u00fcrt ve T\u00fcrklerin meclisi de\u011fil, K\u00fcrt soyk\u0131r\u0131mc\u0131s\u0131 M. Kemalin meclisidir. Ondan sonra B\u00fcy\u00fck Millet Meclisinin ad\u0131n\u0131, T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi olarak de\u011fi\u015ftirmi\u015ftir. Mustafa Kemal, 24 Temmuz\u2019da imzalanan Lozan\u2019\u0131 b\u00fcy\u00fck bir zafer olarak Meclis\u2019te kabul ettirir. \u00c7\u00fcnk\u00fc baz\u0131lar\u0131 hala eski Osmanl\u0131 aray\u0131\u015f\u0131 i\u00e7erisindedir. Bu anla\u015fmay\u0131 \u00f6zellikle Musul ve Kerk\u00fck\u2019\u00fc \u0130ngilizlere kapt\u0131rman\u0131n ne anlama gelece\u011fini bilerek itiraz etmi\u015fleridir. Fakat Mustafa Kemal ve \u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc meclise bu anla\u015fmay\u0131 zafer olarak kabul ettirir. Bununla birlikte Musul ve Kerk\u00fck\u2019\u00fc yeniden ele ge\u00e7irmeyi \u00e7e\u015fitli dar toplant\u0131larda dile getirmi\u015flerdir.<\/p>\n\n\n\n
Bir \u00fclkenin topraklar\u0131n\u0131n par\u00e7alanmas\u0131, par\u00e7alar\u0131 aras\u0131na s\u0131n\u0131rlar\u0131n \u00e7ekilmesi, o \u00fclke \u00fczerinde ya\u015fayan halk\u0131n kendi aras\u0131nda geli\u015f-gidi\u015flerin yasaklanmas\u0131, siyasi, iktisadi, e\u011fitim, k\u00fclt\u00fcrel ve ruhsal olarak farkl\u0131la\u015facaklar\u0131 kesindir. \u00c7\u00fcnk\u00fc her par\u00e7a \u00fczerinde de o K\u00fcrdistan par\u00e7as\u0131n\u0131 kendi, ulus devleti i\u00e7inde eritmek-yok etmek isteyen farkl\u0131 devletlerin politikalar\u0131, do\u011fal olarak ortak ideoloji, siyaset, ekonomi, askeri, dil- k\u00fclt\u00fcr-e\u011fitim, ruhsal \u015fekillenme gibi temel konularda ciddi farkl\u0131la\u015fmalar ortaya \u00e7\u0131kar\u0131r. Nitekim K\u00fcrdistan ve K\u00fcrt halk\u0131 aras\u0131nda ya\u015fanan durum da b\u00f6yledir. Bug\u00fcn a\u011f\u0131r sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu durumun temelinde Lozan konferans\u0131n\u0131n \u00a0etkileri vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcrk egemenleri hi\u00e7bir zaman Musul-Kerk\u00fck\u2019\u00fc ele ge\u00e7irme ve hakim olma amac\u0131n\u0131 g\u00fcndem yapmaktan vazge\u00e7memi\u015flerdir. Ko\u015fullar olu\u015ftu\u011funda da bunu y\u00fcksek sesle dile getirmekten \u00e7ekinmemi\u015flerdir. Farkl\u0131 ki\u015filikler ve partiler dile getirmekle birlikte \u00f6z\u00fc ayn\u0131d\u0131r. Ama\u00e7, Musul ve Kerk\u00fck\u2019\u00fc SSTD s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisine katmakt\u0131r. Bunu \u00f6zellikle 90\u2019l\u0131 y\u0131llarda M\u00fccadelemizin geli\u015fmesi ve K\u00f6rfez sava\u015f\u0131 s\u00fcrecinde Turgut \u00d6zal\u2019da dile getirmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
Son yirmi y\u0131l i\u00e7inde de K\u00fcrt Soyk\u0131r\u0131mc\u0131s\u0131 Tayyip Erdo\u011fan bunu daha fazla dile getirir olmu\u015ftur. 1992 y\u0131l\u0131nda asl\u0131nda SSTD, arkas\u0131na NATO\u2019yu, G\u00fcneyli i\u015fbirlik\u00e7i-ihanet\u00e7i \u00f6rg\u00fctlenmeleriyle PKK\u2019yi tasfiye ederek yerine i\u015fbirlik\u00e7i-hain \u00e7evreleri yerle\u015ftirme ve onlar \u00fczerinden b\u00f6lgeyi t\u00fcm\u00fcyle ele ge\u00e7irme siyasetinin pratik ad\u0131mlar\u0131 at\u0131lmak istendi. \u00c7\u00fcnk\u00fc PKK, K\u00f6rfez sava\u015f\u0131 ortam\u0131nda Botan-Behdinan sava\u015f h\u00fck\u00fcmetinin olu\u015fturulmas\u0131na ili\u015fkin bir aray\u0131\u015f\u0131 i\u00e7ine girmi\u015f bulunmaktayd\u0131. Bu sald\u0131r\u0131, ayn\u0131 zamanda Musul ve Kerk\u00fck i\u015fgalinin de hesab\u0131yd\u0131. Fakat PKK\u2019nin direni\u015fi bu plan\u0131 bozmu\u015ftur. Yine son y\u0131llarda S\u00f6m\u00fcrgeci Soyk\u0131r\u0131mc\u0131 T\u00fcrk devleti yo\u011fun ve yayg\u0131n bir \u015fekilde Musul ve Kerk\u00fck\u2019te \u00f6rg\u00fctlenmektedir. AKP- MHP \u00e7e\u015fitli T\u00fcrkmen olu\u015fumlar\u0131 ve Barzani ihanet \u015febekesini b\u00fct\u00fcn\u00fc ile yan\u0131na alarak bir kez daha Musul ve Kerk\u00fck sorununu g\u00fcndeme ta\u015f\u0131m\u0131\u015ft\u0131r. Ve bu s\u00fcre\u00e7te \u00f6ne \u00e7\u0131kan propaganda \u015fudur; \u2018Lozan bir ba\u015far\u0131 de\u011fil, bir ihanettir\u2019 Bununla esas olarak Mustafa Kemal denen K\u00fcrt Soyk\u0131r\u0131mc\u0131s\u0131n\u0131n mu\u011flak ve belirsizde olsa G\u00fcney\u2019de \u00e7izmi\u015f oldu\u011fu Misak\u0131 Milli s\u0131n\u0131rlar\u0131 esas al\u0131nmaktad\u0131r. Oysa Musul\u2019un K\u00fcrt oldu\u011funu hatta en b\u00fcy\u00fck n\u00fcfusun K\u00fcrt oldu\u011funu 1920\u2019lerde s\u00f6yleyen K\u00fcrt soyk\u0131r\u0131mc\u0131s\u0131 Mustafa Kemal, 27 Eyl\u00fcl 1925\u2019te Avrupal\u0131 gazetecilere yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamad\u0131 ise; \u2018Musul T\u00fcrk\u2019t\u00fcr bu hakikati hi\u00e7bir \u015fey de\u011fi\u015ftiremez\u2019<\/em> diyecekti. \u0130kinci K\u00fcrt soyk\u0131r\u0131mc\u0131s\u0131 \u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc\u2019de K\u00fcrtlerin Musul\u2019da en b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funluk oldu\u011funu dile getirmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n Burada K\u00fcrt soyk\u0131r\u0131mc\u0131s\u0131 Mustafa Kemal\u2019in Musul\u2019un T\u00fcrk oldu\u011funu bu hakikatin de\u011fi\u015fmeyece\u011fini s\u00f6ylemesinin anlam\u0131 ile bug\u00fcnde Musul-Kerk\u00fck\u2019\u00fcn T\u00fcrk oldu\u011funu s\u00f6yleyenlerin \u00e7\u0131kmas\u0131 bir gen ortakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 da ortaya koymaktad\u0131r. Bug\u00fcn de, buralar\u0131 SSTD\u2019nin s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7ine \u00e7ekmek istemektedirler. \u00d6nder APO bir de\u011ferlendirmesinde, Tayyip Erdo\u011fan ve AKP\u2019nin amac\u0131n\u0131 \u00e7ok net olarak \u015f\u00f6yle belirlemi\u015fti: \u201c<\/em>Tayyip Erdo\u011fan ve AKP iktidar\u0131n\u0131n amac\u0131; Misak-i Milli olarak yapmak istedikleri, Ortado\u011fu\u2019da ya\u015fanmakta olan krizden, koastan yararlanarak bunu kullanarak, kendimizi b\u00f6lgesel hegemonik bir g\u00fc\u00e7 haline getirebilir miyiz? Misak-i Milli olarak belirlenmi\u015f s\u0131n\u0131rlar i\u00e7erisinde kalan yerleri i\u015fgal ederek, ilhak etmek, kendi co\u011frafyas\u0131n\u0131n par\u00e7as\u0131 haline getirmek istemektedir. Rojava K\u00fcrdistan\u2019\u0131 ile G\u00fcney K\u00fcrdistan\u2019\u0131 i\u015fgal ederek, ilhak etmek istemektedir. Bunlar\u0131n Misak-i Milli\u2019den anlad\u0131klar\u0131 ve yapmak istedikleri; Do\u011fu Akdeniz\u2019den, Halep\u2019ten Musul, Kerk\u00fck, S\u00fcleymaniye\u2019ye, \u0130ran s\u0131n\u0131r\u0131na kadar olan bu co\u011frafyay\u0131 ele ge\u00e7irmektir. Buralar\u0131 i\u015fgal ederek ilhak etmek, buna dayanarak da b\u00f6lgesel hegemonik bir g\u00fc\u00e7 olmakt\u0131r. Lozan\u2019\u0131 ihanet olarak de\u011ferlendirmeleri; Lozan\u2019\u0131n y\u00fcz\u00fcnc\u00fc y\u0131l\u0131 olan 2023 y\u0131l\u0131nda bunu ba\u015farmak amac\u0131ylad\u0131r.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n \u00d6nderli\u011fin \u0130mral\u0131 duru\u015fu, zindan direni\u015flerinin aral\u0131ks\u0131z s\u00fcrmesi, kaskat\u0131 bir fa\u015fist ve soyk\u0131r\u0131mc\u0131 bir politika uygulamas\u0131na ra\u011fmen halk\u0131m\u0131z\u0131n direni\u015f konumunda \u0131srar etmesi ve en \u00f6nemlisi de 2022 y\u0131l\u0131ndan itibaren K\u00fcrdistan \u00f6zg\u00fcrl\u00fck gerillas\u0131n\u0131n tarihi direni\u015fi soyk\u0131r\u0131mc\u0131 s\u00f6m\u00fcrgeci Tayyip Erdo\u011fan ve Devlet Bah\u00e7eli diktat\u00f6rl\u00fcklerini derinden sarsm\u0131\u015ft\u0131r. Ekonomik olarak ciddi bir kriz, siyasi olarak tam bir \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f ve askeri olarak da yenilginin e\u015fi\u011finde bulunmas\u0131, fa\u015fist s\u00f6m\u00fcrgeci diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc daha da sald\u0131rganla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n T\u00fcrkiye ve Kuzey K\u00fcrdistan\u2019da g\u00fcndemde olan genel se\u00e7im s\u00fcrecinin yak\u0131nla\u015fmas\u0131, d\u00fcnya ve b\u00f6lge dengelerinde ciddi, k\u00f6kl\u00fc de\u011fi\u015fikliklerin olmas\u0131, s\u00f6z konusu AKP-MHP fa\u015fist iktidar\u0131n\u0131 ciddi bir bi\u00e7imde zorlamaktad\u0131r. Art\u0131k \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn e\u015fi\u011fine gelmi\u015f bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Bu al\u00e7ak\u00e7a ihanetlerinin \u00f6n\u00fcnde de \u00d6nder APO\u2019yu ve K\u00fcrdistan \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketini g\u00f6rmektedirler. \u00d6nder APO \u00fczerinde y\u00fcr\u00fct\u00fclen tecrit, K\u00fcrdistan \u00f6zg\u00fcrl\u00fck hareketinin ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck gerillas\u0131n\u0131n \u00fczerinde y\u00fcr\u00fct\u00fclen en vah\u015fi sald\u0131r\u0131lar\u0131n temelinde b\u00f6yle bir k\u00f6k\u00fc tarihte olan g\u00fcncel bir ama\u00e7 vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Fakat art\u0131k Lozan emperyalist a\u015famas\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi d\u00fcnya, b\u00f6lge ve K\u00fcrdistan ko\u015fullar\u0131 ortada yoktur. \u0130ki g\u00fcn \u00f6nce Rojava Devrimi’nin 10. Y\u0131l\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck bir co\u015fkuyla kutlad\u0131k. Art\u0131k bununla Lozan anla\u015fmas\u0131n\u0131n bir alt basama\u011f\u0131 niteli\u011findeki Ankara anla\u015fmas\u0131 yerle bir olmu\u015ftur, bu ayn\u0131 zamanda Lozan\u2019da ciddi, g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr bir gedi\u011fin a\u00e7\u0131lmas\u0131 anlam\u0131na gelir. Kuzey\u2019de yarat\u0131lan ulusal bilin\u00e7, \u00f6rg\u00fctlenme ve direni\u015f, Zap\u2019ta, Metina\u2019da, Ava\u015fin ve Xakurk\u00ea’de ya\u015fanan direni\u015f Lozan\u2019\u0131 pa\u00e7avraya \u00e7evirmede ciddi bir ad\u0131md\u0131r. Ama en \u00f6nemlisi, K\u00fcrdistan\u2019\u0131 b\u00f6len s\u0131n\u0131rlara ra\u011fmen \u00d6nder APO\u2019nun \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131, PKK\u2019nin \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde K\u00fcrdistan \u00f6zg\u00fcrl\u00fck gerillas\u0131n\u0131n tarihsel direni\u015fi, Lozan’\u0131n K\u00fcrdistan halk\u0131nda yaratt\u0131\u011f\u0131 ciddi tahribatlar\u0131 gidermede ve ortak d\u00fc\u015f\u00fcnce, ruh, \u00fcz\u00fcnt\u00fc ve \u00a0sevin\u00e7ler yaratabilmi\u015ftir. K\u00fcrdistan halk\u0131nda \u00f6nemli d\u00fczeyde ortak duyarl\u0131l\u0131klar ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Kirman\u015fahl\u0131 bir gen\u00e7 Dersimde, Malatyal\u0131 bir gen\u00e7, \u015eaho’da, Hasekili bir gen\u00e7 Botan\u2019da ulusal \u00f6zg\u00fcrl\u00fck m\u00fccadelesine kat\u0131labilmektedir. Bu Lozan’\u0131n ruhuna fatihad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Fakat \u00a0d\u00fcn\u00fcn Lozan koordinat\u00f6rleri bug\u00fcn de, ayn\u0131 zihniyetle K\u00fcrtleri, K\u00fcrdistan\u2019\u0131 \u00e7\u0131karlara kurban etmek i\u00e7in elinden geleni yapmaya devam etmektedirler. Lozan\u2019\u0131n g\u00fcncellenmesi g\u00fcndemdeki yerini korumaktad\u0131r. Ancak K\u00fcrtler eski K\u00fcrtler de\u011fil, K\u00fcrdistan eski K\u00fcrdistan de\u011fil ve zaman eski zaman de\u011fildir\u2026K\u00fcrtler, K\u00fcrt \u00f6zg\u00fcrl\u00fck gerillas\u0131n\u0131n tarihi direni\u015fi, K\u00fcrt kad\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck iradesi, K\u00fcrt gen\u00e7li\u011finin dinamizmi ve K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n \u00d6nderlik felsefesi ve ruhuyla demokratik ulus in\u015fas\u0131na y\u00f6nelmektedir\u2026.T\u00fcm bunlar\u0131n toplam anlam\u0131 olarak, K\u00fcrtler bug\u00fcn b\u00f6lgenin en dinamik ve en \u00f6nc\u00fc halk\u0131 olarak \u00e7a\u011fda\u015f bir medya hareketini geli\u015ftirmektedirler. Ve bu hareket ne Lozan\u2019\u0131 ne de Lozan\u2019\u0131 kendi s\u00f6m\u00fcrgeci emelleri temelinde revize etmeye \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 kabul etmeyecektir\u2026<\/p>\n\n\n\n Yasin NAVDAR<\/strong><\/p>\n\n\n\n K\u00fcrdistan Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Ne zamana kadar bu tan\u0131mlar ge\u00e7erli oldu? Yunanl\u0131lar\u0131 yenip de Lozan\u2019a gidinceye kadar! Yunan devleti ile Ege alan\u0131nda s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen sava\u015f\u0131n, Sovyet Rusya\u2019n\u0131n ve K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n verdi\u011fi destekli T\u00fcrk s\u00f6m\u00fcrgecilerinin ba\u015far\u0131s\u0131yla sonu\u00e7lanmas\u0131 \u00fczerine imzalanan Mudanya m\u00fctarekesi neticesinden sonra Lozan\u2019a gidi\u015f oldu. Lozan\u2019da bir\u00e7ok konu tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r bu konular\u0131 b\u00fct\u00fcn boyutlar\u0131yla incelemek bu yaz\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 fazlas\u0131 ile a\u015far. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13203,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"subtitle":"","format":"standard","video":"","gallery":"","source_name":"","source_url":"","via_name":"","via_url":"","override":[{"single_blog_custom":"","sidebar":"","second_sidebar":"","share_position":"","share_float_style":"","post_date_format":"","post_date_format_custom":"","post_reading_time_wpm":"","zoom_button_out_step":"1","zoom_button_in_step":"1","number_popup_post":"1"}],"image_override":[{"single_post_thumbnail_size":"","single_post_gallery_size":""}],"trending_post_position":"","trending_post_label":"","sponsored_post_label":"","sponsored_post_name":"","sponsored_post_url":"","sponsored_post_logo":"","sponsored_post_desc":""},"jnews_primary_category":{"id":""},"jnews_social_meta":{"fb_title":"","fb_description":"","fb_image":"","twitter_title":"","twitter_description":"","twitter_image":""},"jnews_override_counter":{"view_counter_number":"0","share_counter_number":"0","like_counter_number":"0","dislike_counter_number":"0"},"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[8,13],"tags":[205,3563,3005,3565,3074,3389,3564],"class_list":["post-13694","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-politik-analiz","category-dizi-yazi","tag-almanya","tag-lozan-yuzuncu-yil","tag-misaki-milli","tag-mudanya","tag-osmanli-2","tag-ozgurluk-gerillasi","tag-sovyet"],"acf":[],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13694","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13694"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13694\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13695,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13694\/revisions\/13695"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13203"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13694"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13694"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13694"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}