{"id":13994,"date":"2022-11-09T12:09:52","date_gmt":"2022-11-09T11:09:52","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lekolin.org\/?p=13994"},"modified":"2022-11-09T12:09:53","modified_gmt":"2022-11-09T11:09:53","slug":"uluslararasi-raporlarda-tcnin-kimyasal-silah-kullanimi-bolum-4-son","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/uluslararasi-raporlarda-tcnin-kimyasal-silah-kullanimi-bolum-4-son\/","title":{"rendered":"Uluslararas\u0131 Raporlarda TC\u2019nin Kimyasal Silah Kullan\u0131m\u0131 &#8211; B\u00d6L\u00dcM 4 SON"},"content":{"rendered":"\n<p>Genelkurmay Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, Kazan Vadisi&#8217;ndeki olaydan sonra &#8220;Envanterimizde kimyasal silah bulunmuyor&#8221; a\u00e7\u0131klamas\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131. Ancak 6 Aral\u0131k 2004&#8217;te yay\u0131nlanan &#8220;Sunshine Project \u00dclke \u0130ncelemeleri-No. 3 T\u00fcrkiye&#8217;deki Biyolojik ve Biyokimyasal Silahlara ili\u015fkin Ara\u015ft\u0131rmalar \u00dczerine Bir \u0130nceleme&#8221; raporunda bunun do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok say\u0131da bilgi ve belge ile ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Raporda, &#8220;T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetleri askeri \u00e7arp\u0131\u015fma durumlar\u0131nda, g\u00f6z ya\u015fart\u0131c\u0131 gaz gibi s\u00f6zde &#8216;\u00f6l\u00fcmc\u00fcl olmayan&#8217; kimyasal silahlar kullanm\u0131\u015ft\u0131r ve olas\u0131l\u0131kla halen kullanmaktad\u0131r. En az bir olayda, silahl\u0131 K\u00fcrtlere kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclen ve 20&#8217;sinin \u00f6l\u00fcm\u00fcne yol a\u00e7an bir operasyonda g\u00f6z ya\u015fart\u0131c\u0131 gaz el bombalar\u0131 (grenades) kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu olayda, &#8216;ayaklanma kontrol ajanlar\u0131n\u0131n sava\u015fta kullan\u0131m\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a yasaklayan Kimyasal Silah Anla\u015fmas\u0131 \u00e7i\u011fnenmi\u015ftir&#8221; ifadelerine yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Kazan Vadisi&#8217;nde ara\u015ft\u0131rma yapan d\u00f6nemin Federal Alman Parlamenteri D\u0131\u015f \u0130li\u015fkiler Komisyonu \u00fcyesi ve 2 y\u0131l Birle\u015fmi\u015f Milletler de biyolojik kimyasal silahlar konusunda uzman olarak \u00e7al\u0131\u015fan Jan Van Aken ise, otopsi raporlar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131klanmamas\u0131na dair, &#8220;E\u011fer ben devlet olsayd\u0131m, kimyasal silah kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 konusunda kendimden emin olsayd\u0131m, bu t\u00fcr iddialar\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in b\u00fct\u00fcn olanaklar\u0131 sa\u011flard\u0131m&#8221; ifadelerini kullanm\u0131\u015ft\u0131.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Aken, T\u00fcrkiye&#8217;nin kimyasal silah kullanm\u0131\u015f olabilece\u011fine i\u015faret eden 5 \u00f6rne\u011fin bulundu\u011funu i\u015faret ederek, \u015fu \u00e7arp\u0131c\u0131 bilgileri payla\u015fm\u0131\u015ft\u0131: &#8220;T\u00fcrkiye kimi bombalar\u0131n i\u00e7ini gazlarla doldurmu\u015f. \u0130ngiltere&#8217;de Bradford \u00dcniversitesi bir rapor haz\u0131rlad\u0131. Ve bu raporda T\u00fcrkiye&#8217;nin \u00fcretti\u011fi bombalarda gaz kulland\u0131\u011f\u0131 tespit edilmi\u015f. Bunlar normal kullan\u0131lan gazlar de\u011fil. 8 kilometre havada u\u00e7arak etki yaratabiliyor. 27-30 Eyl\u00fcl 2005&#8217;de Uluslararas\u0131 Savunma Sanayi Fuar\u0131&#8217;nda (\u0130DEF) Yivli Setli Havan G\u00f6zya\u015fart\u0131c\u0131 CS MKE MOD 251 ismi ile bu havan sergilendi. Bradford \u00dcniversitesi de raporunda foto\u011fraflar\u0131 ile buna yer verdi. Yani bu t\u00fcr silahlar\u0131n oldu\u011funu biliyoruz. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc 2009 y\u0131l\u0131nda ya\u015fam\u0131n\u0131 yitiren PKK&#8217;lilerin foto\u011fraflar\u0131n\u0131 Hamburg \u00dcniversitesi T\u0131p Fak\u00fcltesi&#8217;nde bir patalo\u011fa g\u00f6sterdik. O doktor foto\u011fraflardan yola \u00e7\u0131karak kimyasal kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tahminini y\u00fczde y\u00fcz belirtebileceklerini s\u00f6yledi. Foto\u011fraflarda PKK&#8217;lilerin bedenleri yanm\u0131\u015ft\u0131, ancak sa\u00e7 ve k\u0131llar oldu\u011fu gibi duruyordu.&#8221; A\u00e7\u0131klamalar\u0131na ra\u011fmen TC Devleti hi\u00e7bir soru\u015fturma ve yapt\u0131r\u0131ma tabi kalmad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>SONU\u00c7 \u00dcZER\u0130NE<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ortado\u011fu\u2019da ve K\u00fcrdistan\u2019da siyaset kazanlar\u0131 fokur fokur kaynamaktad\u0131r. Kazanlar\u0131n fokurdamas\u0131 i\u00e7in ate\u015fe s\u00fcrekli odun atan egemen devletlerin hedefinde \u00fclkesi d\u00f6rt par\u00e7aya ayr\u0131lm\u0131\u015f kadim K\u00fcrt halk\u0131 var. As\u0131l sava\u015f bir b\u00fct\u00fcn olarak K\u00fcrdistan sahas\u0131nda cereyan ediyor ve K\u00fcrdistan\u2019\u0131 y\u00fcz y\u0131l sonra yine ve yeniden i\u015fgal ve ilhak planlar\u0131 yap\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00fcrdistan co\u011frafyas\u0131n\u0131n hedef olarak se\u00e7ilmesi salt sahip oldu\u011fu enerji kaynaklar\u0131 ve enerji yollar\u0131yla ilgili de\u011fildir. Zaxo\u2019dan \u0130ran\u2019a kadar uzanan T\u00fcrkiye-Irak s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n g\u00fcneyinin, gerilla \u00fcslenmesinin belkemi\u011fi rol\u00fcn\u00fc oynamas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, PKK\u2019nin uluslararas\u0131 bir akt\u00f6r haline gelmesinde de Irak\u2019taki dengenin de\u011fi\u015fmesi belirleyici olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrk devletinin 1992 y\u0131l\u0131n\u0131n Ocak ay\u0131nda \u0130stanbul\u2019da \u0130\u00e7i\u015fleri Bakan\u0131 ve Jandarma Genel Komutan\u0131 taraf\u0131ndan bas\u0131na bir brifing vererek duyurdu\u011fu \u201cTer\u00f6rle M\u00fccadele Konsepti\u201d de, \u201cPKK\u2019nin ayaklanma ve ba\u015fkald\u0131r\u0131 safhas\u0131nda\u201d oldu\u011fu tespitine dayan\u0131yordu. 1993 ve 94 y\u0131llar\u0131nda temel gerilla \u00fcslenme alanlar\u0131 ve gerilla g\u00fc\u00e7lerine y\u00f6nelik sava\u015f ve \u015fiddet prati\u011fi \u00fcst bir a\u015famaya ta\u015f\u0131r\u0131larak s\u00fcrd\u00fcr\u00fcld\u00fc. Bu temelde 1992 Ekim ay\u0131nda T\u00fcrk ordusunun KDP ve YNK ile birlikte G\u00fcney K\u00fcrdistan\u2019daki PKK \u00fcslenme alanlar\u0131na sald\u0131r\u0131s\u0131yla ba\u015flayan \u201cG\u00fcney Sava\u015f\u0131\u201d T\u00fcrk ordusunun yeni konseptinin ilk ad\u0131m\u0131 say\u0131labilir. 1993 y\u0131l\u0131ndan itibaren temelde \u201carazi h\u00e2kimiyeti takti\u011fine\u201d dayanacak olan devletin sald\u0131r\u0131 konsepti b\u00f6ylece sava\u015f\u0131n mek\u00e2n\u0131n\u0131 da G\u00fcney K\u00fcrdistan\u2019\u0131 i\u00e7erecek tarzda geni\u015fletmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>1990\u2019l\u0131 y\u0131llara asl\u0131nda damgas\u0131n\u0131 vuran geli\u015fmelerden biri de bu olmaktad\u0131r. 1992,1995 ve 1997 y\u0131llar\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere T\u00fcrk ordusu ile en kapsaml\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmalar bu sahada ya\u015fand\u0131. Bu s\u00fcre\u00e7te T\u00fcrk ordusunun yan\u0131 s\u0131ra G\u00fcney K\u00fcrdistan\u2019\u0131n temel askeri-siyasi g\u00fc\u00e7leri KDP ve YNK ile de \u00e7at\u0131\u015fmalar ya\u015fanmas\u0131, bu sahan\u0131n sadece geri \u00e7ekilme ve \u00fcslenme de\u011fil, temel m\u00fccadele alan\u0131 haline de geldi\u011fini g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>1995\u2019den sonra y\u00fcr\u00fct\u00fclen askeri m\u00fccadele Kuzey K\u00fcrdistan\u2019da o zamana kadar kazan\u0131lan alanlar\u0131n savunmas\u0131 niteli\u011finde ge\u00e7erken, as\u0131l stratejik ba\u015far\u0131y\u0131 G\u00fcney K\u00fcrdistan\u2019da iyice derinle\u015fen \u00fcslenme ekseninde elde etmeyi ama\u00e7lad\u0131. 1998 sonuna gelindi\u011finde Suriye s\u0131n\u0131r\u0131ndan ba\u015flay\u0131p \u0130ran s\u0131n\u0131r\u0131na kadar uzunlu\u011fu 200 km.\u2019yi a\u015fan ve derinli\u011fi yer yer 40-50 km\u2019yi bulan da\u011fl\u0131k alan PKK kontrol\u00fc alt\u0131ndayd\u0131. T\u00fcrkiye-Irak s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n g\u00fcney hatt\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc kapsayan bu alan\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, G\u00fcney K\u00fcrdistan\u2019\u0131n i\u00e7ine kadar uzanan Gare ve Qandil gibi iki \u00f6nemli da\u011f silsilesini de elde tutan gerilla, T\u00fcrk ordusunun \u00fc\u00e7 b\u00fcy\u00fck operasyonuna (92 Ekim, 95 Mart ve 97 May\u0131s-Ekim) ra\u011fmen bu alan\u0131 korudu.<\/p>\n\n\n\n<p>Kay\u0131tlara &#8220;93 Konsepti&#8221; olarak ge\u00e7en ve uluslararas\u0131 g\u00fc\u00e7lerin m\u00fcdahil oldu\u011fu sald\u0131r\u0131 dalgas\u0131, yirmi sekiz isyana kar\u015f\u0131 olu\u015fturulan \u00f6zel sava\u015f makinesinin K\u00fcrdistan&#8217;\u0131 bir u\u00e7tan bir uca ku\u015fatarak &#8220;hayali K\u00fcrdistan olan\u0131n mekan\u0131 kabristan olur&#8221; diyen egemen kibrin bula\u015f\u0131c\u0131 azar\u0131n\u0131 b\u00fct\u00fcn Ortado\u011fu&#8217;ya bula\u015ft\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Bunun i\u00e7in kimyasal silah da olmak \u00fczere b\u00fct\u00fcn kirli ve su\u00e7 y\u00f6ntemlerini gerilla \u00fczerinde denemekten \u00e7ekinmiyorlar.<\/p>\n\n\n\n<p>Kald\u0131 ki PKK\u2019nin G\u00fcney K\u00fcrdistan\u2019\u0131n i\u00e7lerine do\u011fru yay\u0131lan \u00f6nemli da\u011f silsilesi Gare\u2019de \u00fcslenmesinin tarihi 1995 y\u0131l\u0131 ba\u015flar\u0131na; \u0130ran s\u0131n\u0131r\u0131 boyunca uzanan Qandil\u2019deki \u00fcslenmesi ise 1997 y\u0131l\u0131 sonuna dayanmaktad\u0131r. O tarihlerden bug\u00fcne kadar PKK ile b\u00f6lge devletleri aras\u0131nda s\u00fcren hegemonya sava\u015f\u0131 uluslararas\u0131 bir minvalde hem geni\u015flik hem derinlik kazanarak devam ediyor. K\u00fcrtler yine tarihsel bir viraj\u0131n b\u00fct\u00fcn sars\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 ya\u015fayarak direnmeye devam ediyor. Ortado\u011fu ve K\u00fcrdistan, Emperyalistlerin &#8220;tav\u015fana ka\u00e7 taz\u0131ya tut&#8221; politikas\u0131yla sava\u015f sahas\u0131 haline getirilmi\u015f ve b\u00fct\u00fcn yeralt\u0131 kaynaklar\u0131 yerel i\u015fbirlik\u00e7iler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ya\u011fmalanm\u0131\u015ft\u0131r. Petrol ekonomisinin yaratt\u0131\u011f\u0131 devasa k\u00f6rfez fonlar\u0131 , neoliberal ekonominin gittik\u00e7e artan enerji ihtiyac\u0131 ve bu ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131layacak petrol ve do\u011fal gaz\u0131n ta\u015f\u0131nmas\u0131nda olu\u015fan enerji koridorlar\u0131ndan g\u00fcvenli bir \u015fekilde ta\u015f\u0131nmas\u0131 i\u00e7in bir uzla\u015fmaya var\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Ava\u015fin, Zap, Gare, \u015eengal, Rojava&#8230;K\u00fcrt gerillas\u0131n\u0131n askeri \u00fcstlenme alanlar\u0131na y\u00f6nelik i\u015fgal harekat\u0131 \u00fczerinden elde edilecek askeri zafer beklentisi, sivil alana tevil edilerek hem kitleler hem de muhalefet bloku manip\u00fclasyona tabi tutuluyor. K\u00fcrtlerin\/ba\u011fla\u015f\u0131k m\u00fcttefik g\u00fc\u00e7lerin \u00f6rg\u00fctl\u00fc oldu\u011fu b\u00fct\u00fcn askeri alanlara kar\u015f\u0131 kimyasal silah kullan\u0131m\u0131n\u0131 da i\u00e7eren ve sivil mevzilere d\u00f6n\u00fck s\u00fcp\u00fcrme ve \u00e7\u00f6kt\u00fcrme harekat\u0131 &#8220;\u015fok ve deh\u015fet&#8221; doktrini \u00e7er\u00e7evesinde b\u00fcy\u00fck bir tasfiye dalgas\u0131yla bir \u00fcst a\u015famaya \u00e7\u0131kar\u0131lmak isteniyor. G\u00f6r\u00fcnen o ki hesaplar sarp kayal\u0131klardan ve mukimlerinin mukavemetinden geri d\u00f6n\u00fcyor. Sonu\u00e7lar\u0131 itibariyle bu kalk\u0131\u015fman\u0131n iktidar bloku a\u00e7\u0131s\u0131ndan &#8220;bumerang etki&#8221;leri olaca\u011f\u0131 a\u015fikar. K\u00fcrt Gerillas\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcmc\u00fcl s\u0131\u00e7ray\u0131\u015f\u0131 ve direnme kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131 tarihin h\u00fckm\u00fcn\u00fc icra etti\u011fi b\u00fcy\u00fck kar\u015f\u0131la\u015fmalarda &#8220;tasfiyecili\u011fin tasfiyesi&#8221;ne a\u00e7\u0131lan yolun, muktedirlerin mezarl\u0131\u011f\u0131 oldu\u011funu g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Cihan BEDEW\u0130<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.lekolin.org\/kitle-imha-silahi-olarak-kurdistanda-kimyasal-silah-kullanimi-ve-degerlendirmeler-bolum-1\/\" data-type=\"post\" data-id=\"13977\"><strong>1.B\u00d6L\u00dcM \u0130\u00c7\u0130N TIKLAYINIZ<\/strong><\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong><a href=\"https:\/\/www.lekolin.org\/tcnin-kimyasal-sicili-bolum-2\/\" data-type=\"post\" data-id=\"13981\">2.B\u00d6L\u00dcM \u0130\u00c7\u0130N TIKLAYINIZ<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><a href=\"https:\/\/www.lekolin.org\/uluslararasi-literatur-ve-savas-bolum-3\/\" data-type=\"post\" data-id=\"13988\">3.B\u00d6L\u00dcM \u0130\u00c7\u0130N TIKLAYINIZ<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><a href=\"http:\/\/www.lekolin.org\" data-type=\"URL\" data-id=\"lekolin.org\">K\u00fcrdistan Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi<\/a><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Genelkurmay Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, Kazan Vadisi&#8217;ndeki olaydan sonra &#8220;Envanterimizde kimyasal silah bulunmuyor&#8221; a\u00e7\u0131klamas\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131. Ancak 6 Aral\u0131k 2004&#8217;te yay\u0131nlanan &#8220;Sunshine Project \u00dclke \u0130ncelemeleri-No. 3 T\u00fcrkiye&#8217;deki Biyolojik ve Biyokimyasal Silahlara ili\u015fkin Ara\u015ft\u0131rmalar \u00dczerine Bir \u0130nceleme&#8221; raporunda bunun do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok say\u0131da bilgi ve belge ile ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Raporda, &#8220;T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetleri askeri \u00e7arp\u0131\u015fma durumlar\u0131nda, g\u00f6z ya\u015fart\u0131c\u0131 gaz gibi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13995,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"subtitle":"","format":"standard","video":"","gallery":"","source_name":"","source_url":"","via_name":"","via_url":"","override":[{"single_blog_custom":"","sidebar":"","second_sidebar":"","share_position":"","share_float_style":"","post_date_format":"","post_date_format_custom":"","post_reading_time_wpm":"","zoom_button_out_step":"1","zoom_button_in_step":"1","number_popup_post":"1"}],"image_override":[{"single_post_thumbnail_size":"","single_post_gallery_size":""}],"trending_post_position":"","trending_post_label":"","sponsored_post_label":"","sponsored_post_name":"","sponsored_post_url":"","sponsored_post_logo":"","sponsored_post_desc":""},"jnews_primary_category":{"id":""},"jnews_social_meta":{"fb_title":"","fb_description":"","fb_image":"","twitter_title":"","twitter_description":"","twitter_image":""},"jnews_override_counter":{"view_counter_number":"0","share_counter_number":"0","like_counter_number":"0","dislike_counter_number":"0"},"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[1,6,13],"tags":[2969,3235,3748,347,3747,3143,3062,363],"class_list":["post-13994","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","category-arastirmalar","category-dizi-yazi","tag-bm","tag-isgalci-tc","tag-kazan-vadisi","tag-kdp","tag-kimysal","tag-kurdistan-2","tag-ortadogu-2","tag-pkk"],"acf":[],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13994","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13994"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13994\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13997,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13994\/revisions\/13997"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13995"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13994"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13994"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13994"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}