{"id":14201,"date":"2023-02-22T13:13:22","date_gmt":"2023-02-22T12:13:22","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/?p=14201"},"modified":"2023-02-22T13:13:22","modified_gmt":"2023-02-22T12:13:22","slug":"dive-ji-feraseta-zimane-desthiladariye-biaxive-pir-biaxive-re-bejin-edi-bes-e","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/dive-ji-feraseta-zimane-desthiladariye-biaxive-pir-biaxive-re-bejin-edi-bes-e\/","title":{"rendered":"Div\u00ea Ji Feraseta \u2018Ziman\u00ea Desthiladariy\u00ea Biaxive Pir Biaxive\u2019 re B\u00eajin \u00cad\u00ee Bes e!"},"content":{"rendered":"<p>Duh ango 21\u2019\u00ea Sibat\u00ea Roja Ziman\u00ea Dayik\u00ea ya C\u00eehan\u00ea b\u00fb. Ev roj ji h\u00eala R\u00eaxistina \u00c7and, Zanyar\u00ee \u00fb Perwerdeh\u00ee ya Netewey\u00ean Yekb\u00fby\u00ee (UNESCO) ve hatiye pejirandin. B\u00eaguman ji bo her netewek ziman\u00ea w\u00ea gir\u00eenge, l\u00ea ji bo Kurdan \u00fb civak\u00ean bindest giringiyek z\u00eadetir heye. Ji ber ku yekem merc\u00ea neteweb\u00fbn\u00ea heb\u00fbna ziman\u00ea w\u00ea ye. Li ser v\u00ea esas\u00ee ji ber ziman\u00ea Kurd\u00ee j\u00ee resene \u00fb d\u00eerokek xwe ya kevnar di nava zimanan de heye.<\/p>\n<p>T\u00ea zan\u00een ku Tevgera Azadiya Kurdistan\u00ea ji bo ziman\u00ea Kurd\u00ee bi taybet\u00ee ji sal\u00ean 1990\u2019\u00ee \u015f\u00fbnde bi derxistina rojnameya heftane ya Kurd\u00ee ya bi nav\u00ea \u201cWelat\u201d t\u00eako\u015f\u00eenek b\u00eahampa daye. Ji ber ev t\u00eako\u015f\u00een di \u015fert \u00fb merc\u00ean \u00e7ewa de hatiye day\u00een k\u00eam z\u00eade ji aliy\u00ea her kes\u00ee ve t\u00ea zan\u00een hewce nake em duvedir\u00eaj r\u00eaz bikin. L\u00ea rastiyek j\u00ee heye ku ligel t\u00eako\u015f\u00eeneke wiha b\u00eahampa hatiye day\u00een h\u00eaj j\u00ee bandora pi\u015favtina bi zor\u00ea ya desthiladariy\u00ea \u00fb pi\u015favtina navxwey\u00ee (oto-asimilasyon) di ser\u00ee de li ser gel\u00ea Kurd \u00fb hem\u00fb civak\u00ean bindest heye. Lewra h\u00eaj j\u00ee ew feraseta \u2018ziman\u00ea desthiladariy\u00ea biaxive pir biaxive\u2019 serwer e.<\/p>\n<p>Ji bo ziman\u00ea Kurd\u00ee p\u00ea\u015f bikeve p\u00eaw\u00eeste destp\u00eak\u00ea hem xwe ji v\u00ea feraset\u00ee navbor\u00ee \u00fb hem j\u00ee ji feraseta \u2018Parastina ziman\u00ea Kurd\u00ee netewperest\u00ee ye\u2019 ku dewlet \u00fb desthiladariyan di mejiy\u00ea de \u00e7andiye xwe xilas bikin. Ew kes\u00ean dib\u00eajin parastina ziman\u00ea Kurd\u00ee netewperest\u00ee ye bi sedan salane ji bo ziman\u00ea xwe p\u00ea\u015f bixin, her cure am\u00fbr, r\u00eabaz, cih \u00fb war avakirin an j\u00ee ceribandine \u00fb h\u00eaj j\u00ee dicerib\u00eenin. Ne ten\u00ea ji bo ziman\u00ea xwe her wiha ji bo pi\u015favtina ziman\u00ea civak\u00ean di bin m\u00eat\u00eengeriya wan de ne j\u00ee hem\u00fb cure am\u00fbr, r\u00ea \u00fb r\u00eabazan bi kar t\u00eenin.<\/p>\n<p><strong>\u2018XWED\u00ceDERKETINA \u00c7AND \u00db ZIMAN\u00ca XWE PEYWIRA HER KES\u00ce YE\u2019 <\/strong><\/p>\n<p>Ji ber v\u00ea yek\u00ee \u00e7ewa wek e ku R\u00eaber APO di hevd\u00eetin\u00ean xwe y\u00ean bi par\u00eazeran re gotib\u00fb \u201cJi ber ziman \u00fb \u00e7anda me hatiye qedexekirin ev 50 salin me t\u00eako\u015f\u00eenek b\u00eahampa daye. Ji bo v\u00ea j\u00ee xwed\u00eederketina \u00e7and \u00fb ziman\u00ea xwe peywira her kes\u00ee ye\u201d div\u00ea her kes xwe ji feraseta \u2018ziman\u00ea desthiladariy\u00ea biaxive pir biaxive\u2019 rizgar bike.<\/p>\n<p>Dijmin ji bo Kurdan tune bike \u00fb p\u00ea\u015f\u00ee ji destp\u00eaka Komara Tirkiy\u00ea ve bi vekirina Dibistan\u00ean Leyl\u00ee (Y\u0130BO) zarokan ji malbat\u00ea q\u00fbt kirin \u00fb tirk\u00eet\u00eeb\u00fbn\u00ea di mej\u00ee de \u00e7and, di sedsala \u00eero de j\u00ee bi vekirina qr\u00ea\u015f (beriya dibistan\u00ea) bi hezaran zarokan ji dayik\u00ean wan q\u00fbt dikin \u00fb ji ziman\u00ea Kurd\u00ee d\u00fbr dixin. \u00a0Li hember\u00ea v\u00ea j\u00ee Kurdan li gor derfetan enstituya ziman ava kirin, hatin girtin, div\u00ea di ku\u00e7eyan de, parq \u00fb her mal\u00ee de bi r\u00ea \u00fb r\u00eabaz\u00ean cur bi c\u00fbr ziman\u00ea Kurd\u00ee bipar\u00eazin.<\/p>\n<p>D\u00eesa R\u00eaber APO di hevd\u00eetinek\u00ea xwe ya bi par\u00eazeran re wiha gotib\u00fb: \u201cB\u00eaguman t\u00eako\u015f\u00eena parastina ziman \u00fb \u00e7and, peywira rew\u015fenb\u00eeran e. Ziman veki\u015f\u00eara sereke ya civakb\u00fby\u00een\u00ea ye. Am\u00fbr\u00ea peywendiy\u00ea ya mirovan, civakan \u00fb \u00e7andan e. Sedema heb\u00fbna mirovan e. Xwed\u00eederketina ziman \u00fb \u00e7anda xwe \u00fb p\u00ea\u015fxistina wan gereka b\u00fby\u00eena mirov e. Y\u00ea nikaribe li ziman\u00ea xwe xwed\u00ee derkeve nikare li tu ti\u015ft\u00ee xwed\u00ee derkeve. Y\u00ea nikaribe liv an xwed\u00ee derkeve d\u00ea nikaribe xwed\u00ee li mirovahiy\u00ea j\u00ee derkeve. Kesek \u00ea ziman\u00ea xwe nizanibe, p\u00ea\u015f nexe ew kes n\u00eev\u00ee dim\u00eene. Z\u00eade nikare bi kesek\u00ea din re p\u00eawendiy\u00ea deyine. Dema ez h\u00ea he\u015ft sal\u00ee b\u00fbm min di v\u00ea mijar\u00ee dayika xwe s\u00fbcdar kirib\u00fb. Min got; hey day\u00ea, te \u00e7ima bi ziman\u00ea xwe ti\u015ftek f\u00ear\u00ee min nekiriye? Ev s\u00fbcdariyek d\u00eerok\u00ee b\u00fb. Min h\u00eaj di w\u00ea temen\u00ea xwe de t\u00eagihi\u015ftib\u00fbm, pir difikir\u00eem. Ji w\u00ea dem\u00ee \u00fb \u015f\u00fbnde ev 50 salin em t\u00eako\u015f\u00eenek x\u00fbrt didin. Ji ber ziman \u00fb \u00e7anda me hatib\u00fb qedexekirin me t\u00eako\u015f\u00eenek b\u00eahampa da. Ji bo v\u00ea j\u00ee xwed\u00eederketina ziman \u00fb \u00e7anda xwe peywira her kes\u00ee ye.\u201d<\/p>\n<p>Ji ber v\u00ea yek\u00ee j\u00ee ne axaftin, nivisandin, f\u00earkirina ziman\u00ea Kurd\u00ee \u00fb ne j\u00ee parastin, p\u00ea\u015fxistin \u00fb di v\u00ea mijar\u00ee de israrkirin, ne netewperest\u00ee ye. Berovaj\u00ea w\u00ea, bersivek her\u00ee x\u00fbrt a li dij\u00ee pi\u015favtina bi zor\u00ea ya desthiladariyan \u00fb pi\u015favtina navxwey\u00ee (oto-asimilasyon\u00ea) ye.<\/p>\n<p>Ji ber v\u00ea yek\u00ee j\u00ee em hem\u00fb cangoriy\u00ean ku di v\u00ea oxir\u00ea de gihi\u015ftine \u015fehadet\u00ea bi silav \u00fb h\u00fbrmet bib\u00eer t\u00eenin.<\/p>\n<p><strong>R\u00fbken SARA<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.lekolin.org\"><strong>K\u00fcrdistan Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi<\/strong><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Duh ango 21\u2019\u00ea Sibat\u00ea Roja Ziman\u00ea Dayik\u00ea ya C\u00eehan\u00ea b\u00fb. Ev roj ji h\u00eala R\u00eaxistina \u00c7and, Zanyar\u00ee \u00fb Perwerdeh\u00ee ya Netewey\u00ean Yekb\u00fby\u00ee (UNESCO) ve hatiye pejirandin. B\u00eaguman ji bo her netewek ziman\u00ea w\u00ea gir\u00eenge, l\u00ea ji bo Kurdan \u00fb civak\u00ean bindest giringiyek z\u00eadetir heye. Ji ber ku yekem merc\u00ea neteweb\u00fbn\u00ea heb\u00fbna ziman\u00ea w\u00ea ye. Li [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":14202,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"source_name":"","source_url":"","via_name":"","via_url":"","override_template":"0","override":[{"template":"1","single_blog_custom":"","parallax":"1","fullscreen":"1","layout":"right-sidebar","sidebar":"archive-right","second_sidebar":"archive-right","sticky_sidebar":"1","share_position":"float","share_float_style":"share-normal","show_share_counter":"1","show_view_counter":"1","show_featured":"1","show_post_meta":"1","show_post_author":"1","show_post_author_image":"0","show_post_date":"1","post_date_format":"default","post_date_format_custom":"Y\/m\/d","show_post_category":"1","show_post_reading_time":"0","post_reading_time_wpm":"300","show_zoom_button":"1","zoom_button_out_step":"2","zoom_button_in_step":"3","show_post_tag":"1","show_prev_next_post":"1","show_popup_post":"1","number_popup_post":"1","show_author_box":"0","show_post_related":"1","show_inline_post_related":"0"}],"override_image_size":"0","image_override":[{"single_post_thumbnail_size":"crop-500","single_post_gallery_size":"crop-500"}],"trending_post":"0","trending_post_position":"meta","trending_post_label":"Trending","sponsored_post":"0","sponsored_post_label":"Sponsored by","sponsored_post_name":"","sponsored_post_url":"","sponsored_post_logo_enable":"0","sponsored_post_logo":"","sponsored_post_desc":"","disable_ad":"0"},"jnews_primary_category":{"id":"","hide":""},"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[3902,3593,3903,3901],"class_list":["post-14201","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-makaleler","tag-cand","tag-reber-apo","tag-welat","tag-zimane-kurdi"],"acf":[],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14201","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14201"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14201\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14203,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14201\/revisions\/14203"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14202"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14201"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14201"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14201"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}