{"id":14210,"date":"2023-03-08T12:03:41","date_gmt":"2023-03-08T11:03:41","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/?p=14210"},"modified":"2023-03-08T12:03:41","modified_gmt":"2023-03-08T11:03:41","slug":"serhildanen-iran-rojhilate-kurdistane-rebaz-guheri-ji-editoryaye","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/serhildanen-iran-rojhilate-kurdistane-rebaz-guheri-ji-editoryaye\/","title":{"rendered":"Serhildan\u00ean \u00ceran-Rojhilat\u00ea Kurdistan\u00ea R\u00eabaz Guher\u00ee? -JI ED\u00ceTORYAY\u00ca"},"content":{"rendered":"<p>Li \u00ceran\u00ea Melay\u00ean ku li dij\u00ee xanedana \u015eah Rizay\u00ea Pehlew\u00ee pi\u015ftgiriya r\u00eaxistin\u00ean \u00e7ep \u00fb p\u00eakhatey\u00ean siyas\u00ee y\u00ean \u015fore\u015fger \u00ean wek e TUDEH \u00fb be\u015fek ji Fedayiy\u00ean Gel girtin di sala 1979\u2019an de b\u00fbn desthiladar\u00ea welat. Dema rej\u00eema di bin serokatiya Ayet\u00fbllah Xumeyn\u00ee di desthiladariy\u00ea de x\u00fbrt b\u00fb dest bi tasfiyekirina p\u00eakhatey\u00ean n\u00ear\u00een\u00ean wan cuda kir; ser\u00ee li \u00ee\u015fkence, darvekirin \u00fb komkujiyan da. \u00c7epgir \u00fb tevger\u00ean Kurd hatin tasfiyekirin. Pi\u015ft\u00ee Xumeyn\u00ee ku El\u00ee Xameney\u00ee b\u00fb serok\u00ea ol\u00ee heman pol\u00eet\u00eekay\u00ea me\u015fand. \u00cad\u00ee art\u00ea\u015f derket asta bazirgan\u00ee \u00fb aboriy\u00ea Meleyan \u00fb art\u00ea\u015f\u00ea di navhev de parve kirin \u00fb talan kirin. Zext, zordar\u00ee, sansur, komkuj\u00ee, di cih\u00ean wek e Girt\u00eegeha Ev\u00een de \u00ee\u015fkence, tecawiz, li jinan muameleya \u00e7\u00eena duyem\u00een \u00ead\u00ee bib\u00fb mezheba rej\u00eem\u00ea. Bi awayek peryod\u00eek serhildan\u00ean dij\u00ee rej\u00eem\u00ea hatin tepisandin an j\u00ee ji hev hatin belavkirin.<\/p>\n<p>Li dij\u00ee d\u00eektatoriy\u00ea ji bin ve ku di dil\u00ea gelan de derd, kul \u00fb k\u00een difuh\u00fbr\u00ee jina Kurd J\u00eena Em\u00een\u00ee (J\u00eena Mahsa Em\u00een\u00ee) ku di 13\u2019\u00ea \u00celon\u00ea 2022\u2019an de li Tehran\u00ea di bin \u00e7avan de hate qetilkirin cenazey\u00ea w\u00ea di 16\u2019\u00ea \u00eelon\u00ea de radest\u00ea malbata w\u00ea kirin. Li war\u00ea w\u00ea bajar\u00ea Saqiz\u00ea pi\u015ft\u00ee meras\u00eema cenazey\u00ea \u00e7alakiy\u00ean \u015fermezarkirin\u00ea dest p\u00ea kir \u00fb bi dir\u00fb\u015fmeya \u201cJin, Jiyan, Azad\u00ee\u201d li tevah\u00ee \u00ceran\u00ea belav b\u00fb. Ji gelek welatan gelan bi ziman\u00ean c\u00fbr be c\u00fbr bi dir\u00fb\u015fmeya \u201cJin, Jiyan, Azad\u00ee\u201d pi\u015ftgir\u00ee dane berxwedan\u00ean ku li eyalet\u00ean \u00ceran\u00ea belav bib\u00fb. Her \u00e7iqas serhildan ne wek hefteya destp\u00eak\u00ea be j\u00ee heya meha Adar\u00ea sala 2023\u2019an berdewam kir. \u00c7alakvan\u00ean ku\u00e7eyan di meha Sibat a 2023\u2019an de Send\u00eeqeya R\u00eaxistin\u00ean Civak\u00ee y\u00ean Serb\u00fbxwe \u00fb Karker\u00ean \u00ceran\u00ea ava kirin. Di meh\u00ean Sibat-Adar\u00ea 2023\u2019an de j\u00ee di dibistan\u00ean \u00ceran\u00ea de li dij\u00ee xwendekar\u00ean ke\u00e7 \u00fb jinan \u00ear\u00ee\u015f\u00ean jehr\u00ee z\u00eade b\u00fbn. Li \u00ceran\u00ea jehr\u00eekirina destp\u00eak\u00ea, di 20\u2019\u00ea sermawez\u00ea 2022\u2019an de ji sembol\u00ean ol\u00ee Amedeya (L\u00eese) Tekn\u00eek\u00ea ya N\u00fbr hat d\u00eetin, 18 xwendekar hatin jehr\u00eekirin. Muhafiz\u00ean \u015eore\u015f\u00ea, art\u00ea\u015f, Besic \u00fb mela y\u00ean ku mudaxeley\u00ea her ti\u015ft\u00ee dikirin \u00fb dixwestin serweriy\u00ea ava bikin balk\u00ea\u015f e ku li hember\u00ea \u015fehr\u00eekirinan tu ti\u015ft\u00ee nedigirin.<\/p>\n<p><strong>PI\u015eT\u00ce AS\u00ceD\u00ca EVCAR J\u00ce JINAN JEHR\u00ce DIKIN <\/strong><\/p>\n<p>Li \u00ceran\u00ea di meh\u00ean sibat \u00fb Adar\u00ea de bi dehan dibistanan de n\u00eaz\u00ee hezar xwendekar\u00ean ke\u00e7-jin hatin jehr\u00eekirin. Jixwe \u00e7end sal ber\u00ea ji aliy\u00ea kom\u00ean tar\u00ee y\u00ean rej\u00eem\u00ea ve as\u00eed davetin r\u00fby\u00ea jin\u00ean \u00ceran\u00ea. Ji ber v\u00ea yek\u00ee \u00ead\u00ee jin new\u00earib\u00fbn ji mala xwe derkevin derve an j\u00ee new\u00earib\u00fbn ser\u00ea xwe vekin, bi tena ser\u00ea xwe bigerin, b\u00ea \u00e7alak\u00ee hatin hi\u015ftin. Pi\u015ft\u00ee v\u00ea b\u00fbyera ku as\u00eet dav\u00eatin r\u00fby\u00ea jinan rejim-dewlet li beranber\u00ea v\u00ea b\u00fbyer\u00ee b\u00eadeng dima. Ev yek j\u00ee di civak\u00ea de tirsek da avakirin. Di serhildana niha ya \u201cJin Jiyan Azad\u00ee\u201d de jin p\u00ea\u015fengin, ji ber v\u00ea yek\u00ee j\u00ee li dibistanan bi awayek zaneb\u00fbn b\u00fbyer\u00ean jehr\u00eekirin\u00ea \u00e7\u00eadibin. Ji bo d\u00eesa wan bitirsin \u00fb derketina wan a k\u00fb\u00e7eyan asteng bikin bi dest\u00ea kom\u00ean \u00ceslam \u00ean rad\u00eekal ser\u00ee li b\u00fbyer\u00ean wisa dan. Li pey hev daxuyaniyan didin \u00fb dib\u00eajin \u201cEm v\u00ea yek\u00ee li ser nav\u00ea Xwed\u00ea dikin\u201d. Her kes dizane van b\u00fbyer\u00ean jehr\u00eekirin\u00ea ji aliy\u00ea \u00ceslamciy\u00ean rad\u00eekal p\u00eak t\u00ean. V\u00ea j\u00ee ji bo ya civak\u00ea ji akt\u00eefb\u00fby\u00een\u00ea derbixin, prest\u00eeja ku \u015fore\u015fa jin\u00ea afirandiye bi\u015fk\u00eanin, dikin.<\/p>\n<p><strong>QERAQTER\u00ca SERHILDAN\u00ca <\/strong><\/p>\n<p>Serhildan\u00ean ku li seranser\u00ea \u00ceran\u00ea \u00fb Rojhilat\u00ea Kurdistan\u00ea belav b\u00fby\u00ee \u00fb kete rojeva c\u00eehan\u00ea, di esas\u00ea xwe de bi dir\u00fb\u015fmey\u00ean wek \u00ea \u201cJin Jiyan Azad\u00ee\u201d, \u201cZen, Zindig\u00ee, Azad\u00ee\u201d, \u201cBerge\u015ft\u00ea Rej\u00eema Mela\u201d, \u201cBila bimire zilimkar, dixwaze \u015fah be dixwaze mela be\u201d, \u201cBimire Muhafiz\u00ean \u015eore\u015f\u00ea\u201d, \u201cR\u00eaber\u00ea Mislimanan x\u00fblam\u00ea R\u00fbsya \u00fb \u00c7\u00een e\u201d, \u201cVe\u015fart\u00ee neve\u015fart\u00ee bime\u015fe \u015fore\u015f\u00ea\u201d qereqt\u00ear\u00ea serhildan\u00ea j\u00ee diyar dike.<\/p>\n<p>Serhildana \u00ceran\u00ea li gor salnameya (takw\u00eema) \u00ceran\u00ea Hicr\u00ee-\u015eems\u00ee di sala 1401\u2019an de \u00e7\u00eab\u00fb, bi adara 2023\u2019an re j\u00ee li gor Hicr\u00ee-\u015eems\u00ee dibe sala 1402. Li \u00ceran\u00ea di sal\u00ean 1996 \u00fb 1999\u2019an de du serhildan\u00ean mezin \u00e7\u00eab\u00fbn. D\u00eesa ji van serhildanan re jin \u00fb ciwanan p\u00ea\u015feng\u00ee kirin. Di nava wan de aliy\u00ean mamoste \u00fb hin kesim\u00ean din j\u00ee heb\u00fbn. Di Komara \u00ceslam a \u00ceran\u00ea de ev 44 salin jin pir hatin per\u00e7iqandin \u00fb tepisandin. Cih\u00ea wan di qan\u00fbn \u00fb yasay\u00ean bingeh\u00een de pir tuneye. Jiyaneke wan a tije asteng\u00ee heye. Ango jin di malan de hatine hepiskirin. D\u00eesa ciwan li \u00ceran\u00ea b\u00ea kar in. Ji bo v\u00ea j\u00ee li \u00ceran\u00ea gelek civat, netew, ziman \u00fb baweriy\u00ean cuda t\u00ean tepisandin \u00fb astengkirin.<\/p>\n<p>T\u00ea gotin ku heviya ciwanan a ji bo p\u00ea\u015feroj\u00ea pir ba\u015f hene. Di van serhildanan de jin bi awayek zaneb\u00fbn dir\u00fb\u015fmeya \u201cJin, Jiyan, Azad\u00ee\u201d berz dikin. Yan\u00ee div\u00eatiya jin azad bibin t\u00ea wateya jiyaneke azad \u00fb gel\u00ean li \u00ceran\u00ea bi hev re jiyankirin e. Ji ber v\u00ea yek\u00ee j\u00ee ev serhildan li Kurdistan\u00ea dest p\u00ea kir. Ev 44 salin li Kurdistan\u00ea h\u00eaz\u00ean opozisyon\u00ea heb\u00fbn, saziy\u00ean siv\u00eel heb\u00fbn, aliy\u00ean muxalif heb\u00fbn. Di serhildan\u00ean sedsala 20\u2019an de tecrubeyek x\u00fbrt heye. Ji bo v\u00ea j\u00ee \u00e7av\u00ean her kes\u00ea li ser vir e. Pir berdel da. 44 sal ber\u00ea dema Komara \u00ceslam hat ser\u00ee referandum \u00e7\u00eakirin. Ji sed\u00ee 95\u2019\u00ean gel\u00ea Kurd ji bo nebe \u201cKomara \u00ceslam\u201d deng dan. Ji ber v\u00ea yek\u00ee ev serhildan didomin. Hem\u00fb gel\u00ean li \u00ceran\u00ea ji gel\u00ea Kurd cesaret girtin. Di v\u00ea serhildan\u00ea de ji bo gel\u00ea Kurd digotin \u201cEw \u00e7av \u00fb ronahiya me ne\u201d.<\/p>\n<p>Li tu der\u00ea \u00ceran\u00ea ku qet deng tuneb\u00fb, gel\u00ea Sin\u00ea, Mehabad \u00fb Bokan\u00ea p\u00ea\u015feng\u00ee kirin \u00fb gelek \u015feh\u00eed dan. Bi heftiyan di bin \u00e7epera ambargoy\u00ea de man. R\u00fbxm\u00ea v\u00ea li berxwe dan. Ciwanan li ber xwe dan. Ji bo rew\u015fa niha t\u00ea gotin ku li bajar\u00ean mezin, metropolan li gelek semtan me\u015f t\u00ean lidarxistin. Li herem\u00ean Kurdistan\u00ea \u00e7iqas derfet dib\u00eenin bi \u015fev \u00fb roj li kolanan me\u015f t\u00ean lidarxistin.<\/p>\n<p>D\u00eesa li Bel\u00fbc\u00eestan\u00ea di ser\u00ee de bi derketinek ol\u00ee dest p\u00ea kir, ji derketina nim\u00eaja \u00een\u00ea dest p\u00ea kir. Dibe ku wek dema dest p\u00ea kir qeraqter wek m\u00ear (zilam) be l\u00ea pi\u015ftre di demek kurt de jinan \u00eensiyat\u00eefa p\u00ea\u015fengiy\u00ea girtin. Her \u00e7iqas bandora feodal\u00eezm\u00ea x\u00fbrt be j\u00ee jin\u00ean \u015fore\u015fger derketin p\u00ea\u015f.<\/p>\n<p>Li gor agahiyan rew\u015fa niha ya li \u00ceran\u00ea ne wek\u00ea roj\u00ean destp\u00eak\u00ea ye. Gelek r\u00eaxistin \u00fb nasname hene. B\u00eerdoz\u00ee, pergala navend\u00ee pirsgir\u00eakan dij\u00ee. \u00cad\u00ee rewatiya (me\u015fru) s\u00eestem\u00ea nemaye. Gel t\u00eako\u015f\u00eena xwe bi awayeke din dime\u015f\u00eene. H\u00fbnermed, rew\u015fenb\u00eer, jin, ciwan, l\u00eestikvan\u00ean s\u00eenemay\u00ea di her firsend\u00ee de di ser medya dijital neraz\u00eeb\u00fbna xwe li dij\u00ee Komara \u00ceslam rave dikin. T\u00ea gotin ku \u015fore\u015f daw\u00ee neb\u00fbye an j\u00ee nehatiye tepisandin, ten\u00ea r\u00eabaz\u00ea \u015fore\u015f\u00ea guheriye.<\/p>\n<p><strong>KES NE PO\u015eMAN E! <\/strong><\/p>\n<p>Li gor n\u00fb\u00e7ey\u00ean di ragihandin\u00ean muxalif \u00fb parvekirin\u00ean rew\u015fenb\u00eeran \u00ean di tora civak\u00ee de x\u00fbya dike ku her \u00e7iqas di zindan\u00ean Komara \u00ceslam a \u00ceran\u00ea de \u00ee\u015fkencey\u00ean mezin, zext \u00fb darvekirin hebin j\u00ee kes ji \u00e7alak\u00ee \u00fb serhildana hey\u00ee ne po\u015fmanin \u00fb kes pa\u015fde gav nav\u00eaje. Di nava v\u00ea n\u00eaz\u00ee 6 meh\u00ee de gel\u00ean li \u00ceran\u00ea \u00fb gel\u00ea Kurd \u00ean li Rojhilat\u00ea Kurdistan\u00ea li dij\u00ee Komara \u00ceslam\u00ea ya \u00ceran\u00ea helwest \u00fb bertekek x\u00fbrt n\u00ee\u015fan didin. Ji gelek aliy\u00ean civak\u00ea ve bertek hene.<\/p>\n<p>Rej\u00eema \u00ceran\u00ea ji bo bertek\u00ean saziy\u00ean navnetewey\u00ee \u00fb deng\u00ean demokrat\u00eek k\u00eam bike bi awayek n\u00ee\u015fandan be j\u00ee \u2018Pol\u00ees\u00ean Exleq\u00ea\u2019 \u00ean jin -jixwe ev polis di nava civak\u00ea de b\u00ea exleqiy\u00ea p\u00ea\u015f dixin- pa\u015fde veki\u015fandin. Her \u00e7iqas wek e po\u015fmantiy\u00ea n\u00ee\u015fan bidin j\u00ee y\u00ea esas\u00ee pa\u015fde gavav\u00eatina wan ew helwest, bertek \u00fb zexta gelan bi wan da av\u00eatin. Ev siyasetek xapandin \u00fb popul\u00eestiy\u00ea ye. Di gelek navend\u00ean \u00eedare de jin\u00ean ku tam ser\u00ea xwe negirin (h\u00eecab) ji kar diqewit\u00eenin. L\u00ea di bertek \u00fb dir\u00fb\u015fmey\u00ean serhildanan de derdikeve hol\u00ea ku w\u00ea civak \u00fb saz\u00ee xwed\u00ee li wan jinan derkevin.<\/p>\n<p>Lewra niha rej\u00eem di navend\u00ean daireyan \u00ean bajaran de, zan\u00eengehan de kamerayan bi cih kirin. Ango ji bo dema zem\u00een bib\u00eenin h\u00e2kimiyete ava bikin. Ji bo ku di saziy\u00ean pol\u00ees l\u00ea tunebin li ser civak\u00ea \u00e7ews, zext bidin avakirin. L\u00ea jin li \u00ceran\u00ea wek e ber\u00ea ser\u00ea xwe gir\u00eanadin \u2018h\u00eecab\u2019 (\u00e7ef\u00ee) li dij\u00ee rej\u00eem\u00ea sekin \u00fb neraz\u00eeb\u00fbna xwe n\u00ee\u015fan didin. Di medya dijital de li dij\u00ee rej\u00eem\u00ea derdikevin. Ji bo v\u00ea j\u00ee rej\u00eem an j\u00ee s\u00eestema \u00ceran\u00ea ji bo bandora serhildan\u00ea k\u00eam bike, xwest pirrengiya serhildan\u00ea ji hol\u00ea rabike \u00fb sar bike. Li \u00ceran\u00ea nifuseke ciwan a bi temen\u00ea navb\u00eara 18-21 heye. Piraniya van ciwanan pir zana ne, l\u00ea ji ber b\u00ea karin b\u00ea h\u00eav\u00ee ne. Pa\u015ferojeke wan n\u00eene. Ev yek j\u00ee li p\u00ea\u015fiya azadiya wan xeteriyek mezin e. Niha \u00ceran dixwaze reforman p\u00eak b\u00eene \u00fb bertekan sar bike. Her \u00e7iqas du-s\u00ea meh ber\u00ea ragihandib\u00fbn wan pol\u00eesan pa\u015fde veki\u015fandiye j\u00ee l\u00ea niha li herem\u00ean ew serwerin li dij\u00ee jinan p\u00eakan\u00een\u00ean xirabtir dikin.<\/p>\n<p>Hikumeta \u00ceran\u00ea, xwest rayagi\u015ft\u00ee \u00fb gelan bide bawerkirin ku guherandin \u00fb veguherandinan kiriye. L\u00ea di roja yekem\u00een de her kes p\u00ea hesiya ku ev xapandinek e. Rej\u00eem dema d\u00eet bawer\u00ee \u00e7\u00eaneb\u00fb, evcar xwest bi biryar\u00ean darvekirin\u00ea (\u00eedam) girtiy\u00ean siyas\u00ee tesl\u00eem bigire \u00fb di ser wan de hem\u00fb gelan \u00e7avtirsand\u00ee bike. Li hember\u00ea v\u00ea gelan bi slogana \u201cYek ji me bi\u00e7e w\u00ea bi hezaran cih\u00ea w\u00ea bigire\u201d bersiv da. Destp\u00eak\u00ea xwest bi \u00e7end \u00eedaman civak\u00ea bitirs\u00eene. L\u00ea gel z\u00eadetir xwed\u00ee li wan derket.<\/p>\n<p><strong>SERHILDAN GELAN N\u00caZ\u00ce HEV KIR<\/strong><\/p>\n<p>Di hem\u00fb serhildan\u00ean di nava 45 salan de \u00e7\u00eab\u00fbne her \u00e7iqas bi gi\u015ft\u00ee gel\u00ean c\u00fbda be\u015fdar bubin j\u00ee di v\u00ea serhildana daw\u00ee de em bi h\u00easan\u00ee dikarin b\u00eajin ku cara yekem\u00een e ewqas bi h\u00eaz \u00fb x\u00fbrt yek\u00eetiya gelan \u00e7\u00eab\u00fbye. Taybetmendiya v\u00ea serhildan\u00ee xwestek \u00fb armanc hevpar in. Nakok\u00ee pir k\u00eam in. Azer\u00ee \u00fb Farisiyan xwed\u00ee li Kurdistan \u00fb Bel\u00fbcistan\u00ea derketin. Ev n\u00eaz\u00eekat\u00ee her \u00e7iqas di\u00e7e berfireh \u00fb mezin dibe. Bandora nakokiy\u00ean ku Komara \u00ceslam \u00fb beriya w\u00ea de Pehlew\u00ee ya di nava gelan de \u00e7andib\u00fb k\u00eam dibe. Nakokiy\u00ean hey\u00ee j\u00ee piran\u00ee nakokiy\u00ean di nav muxalefeta derve de ne. T\u00ea gotin ku di nav a muxalifan de ji kur\u00ea \u2018\u015eah\u2019 ango saltanatiyan re hin h\u00eaz\u00ean Kurd \u00fb hin faris, Amer\u00eeka \u00ee Br\u00eetanya destek dikin. Ev nakok\u00ee piran\u00ee di nava gel\u00ea li dervey\u00ea welat t\u00ea jiy\u00een. Di h\u00fbndir de Azer\u00ee \u00fb Kurd n\u00eaz\u00ee hev b\u00fbne. Hin aliy\u00ean di nav dewlet\u00ea de hene ku dixwazin hem di nava Kurdan de hem j\u00ee di nava Azeriyan de nakokiyan \u00e7\u00eabikin. Bi taybet hin Azeriy\u00ean ku ji aliy\u00ea AKP-MHP a fa\u015fist ve hatine r\u00eaxistinkirin dixwazin di ser tora civak\u00ee nakokiyan ava bikin. Ligel van hem\u00fb hewildanan j\u00ee ev serhildan ya gel\u00ean li \u00ceran\u00ea n\u00eaz\u00ee hev kiriye. Gotina ku nakok\u00ee bi temam\u00ee ji hol\u00ea rab\u00fbne an j\u00ee qet nemaye ne rast e. L\u00ea ji bo nakok\u00ee rabin bingehek x\u00fbrt ava kiriye. Gel \u00fb h\u00eaz\u00ean siyas\u00ee ji v\u00ea rew\u015f\u00ee encamek x\u00fbrt karibin derxin d\u00ea projeya netewa demokrat\u00eek p\u00eak were.<\/p>\n<p>Li \u00ceran\u00ea ti netew bi tena ser\u00ea xwe nikare serkeft\u00ee be. Her \u00e7iqas gel\u00ea Kurd p\u00ea\u015fengtiya v\u00ea kiribe \u00fb gel\u00ean din ji v\u00ea moral girtibe j\u00ee l\u00ea ten\u00ea dikarin bi yekit\u00ee \u00fb hevkar tevgerkirin \u015fore\u015f\u00ea bi ser bixin. Tu rewab\u00fbna s\u00eestem\u00ea nemaye. S\u00eestem darbeyek mezin xwar. Zem\u00eenek poz\u00eet\u00eef a pir x\u00fbrt hat \u00e7\u00eakirin. Ev 44 salin gel\u00ean \u00ceran\u00ea ewqas n\u00eaz\u00ee hev neb\u00fbne, slogan, xwestek \u00fb xwed\u00eederketin tu dem\u00ee ewqas bi hevpar\u00ee \u00e7\u00eaneb\u00fbye. Ji ber v\u00ea yek\u00ea zeminek ba\u015f hat girtin. Dibe ku hin aliy\u00ean siyas\u00ee pol\u00eet\u00eeze bubin l\u00ea ev ne pol\u00eet\u00eezeb\u00fbnek pragmatist e. Lewra hin h\u00eaz\u00ean muxalif \u00ean derve ti\u015ft\u00ean dixwazin bikin ji aliy\u00ea gelan ve nay\u00ean pejirandin. Welat\u00ean rojavay\u00ee (ewropay\u00ee) niha dixwazin wan destek bikin \u00fb nakokiyan ava bikin.<\/p>\n<p>Ev 44 salin m\u00eenakek ba\u015f heye. Bi \u2018Bihara Ereb\u2019an re li gelek welatan guher\u00een \u00e7\u00eab\u00fbn. Li Rojhilata Nav\u00een \u00fb li pir ciha s\u00eestem guher\u00een. L\u00ea \u00ceran hem di h\u00eala d\u00eerok\u00ee, hem j\u00ee erdnigar\u00ee (coxraf\u00eek), bawer\u00ee \u00fb gelan de cihek\u00ea w\u00ea ya cuda heye. Wek m\u00eenak; dema Tirkan \u00ceran\u00ea dagir kir di pergala Sel\u00e7ukliyan de qral \u00fb pa\u015fa Tirk b\u00fbn, l\u00ea wez\u00eer \u00fb y\u00ean navenda qesr\u00ea bir\u00eave dibirin \u00ceran\u00ee b\u00fbn. D\u00eesa Abbasiyan dema \u00ceran dagir kirin y\u00ea \u00ceran\u00ea bir\u00eave dibirin d\u00eesa \u00ceran\u00ee b\u00fbn. \u00ceslam wek e s\u00eestem, wek e fikir \u00fb raman\u00ea n\u00fb b\u00fb, l\u00ea d\u00eesa j\u00ee di r\u00eaveberiy\u00ea de taql\u00eeda \u00ceran\u00ea b\u00fb. Dema t\u00ea gotin \u00ceran ten\u00ea qala yek millet\u00ee nakin hem\u00fb gel\u00ean li \u00ceran\u00ea Kurd, Bel\u00fbc\u00ee, Azer\u00ee, Tirkmen, Ereb dikin. Taybetmendiyeke din a \u00ceran\u00ea, her tim li dij\u00ee derve di nava parastin\u00ea de ye. \u00ceran wek Fransa ya Rojhilata Nav\u00een t\u00ea bi navkirin. Her tim bi serhildan\u00ean h\u00fbndir\u00een t\u00eak \u00e7\u00fbye, ne li hember\u00ea \u00ear\u00ee\u015f\u00ean derve. Ji ber v\u00ea yek\u00ee \u00ceran wek qeraqt\u00ear pir cuda ye.<\/p>\n<p><strong>N\u00ceQA\u015e\u00caN MODEL\u00ca <\/strong><\/p>\n<p>Dema mirov li n\u00fb\u00e7e, dosya, parvekirin\u00ean rew\u015fenb\u00eer, civak \u00fb dir\u00fb\u015fmey\u00ean xwep\u00ea\u015fandanan \u00ean li ser ragihandin \u00fb tora civak\u00ee din\u00eare, modeleke n\u00fb ya ji bo tevah\u00ee \u00ceran\u00ea t\u00ea kirin dib\u00eene. M\u00eer Huseyin Musew\u00ee ku ji serdema damezr\u00eener\u00ea rej\u00eema Mella Ayetullah Humeyn\u00ee 1981-1989\u2019an de 8 salan serokwez\u00eert\u00ee kir \u00fb dema derbas\u00ee muxalefet\u00ea b\u00fb di meha sibat\u00ea sala 2011\u2019an \u00fb \u015f\u00fbnde di hepsa mal\u00ea de t\u00ea girtin daxuyan\u00ee da \u00fb got ku div\u00ea bi deng\u00ea gelan rej\u00eema n\u00fb were avakirin. Her wiha di parvekirinan de n\u00eeqa\u015f\u00ean wek e model\u00ean wek s\u00eestema navend\u00ee, federalizm, konfederal\u00eezm, modela Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea j\u00ee t\u00ean qalkirin.<\/p>\n<p>L\u00ea rastiyek j\u00ee heye, bi desthiladariya \u015eah re nakok\u00ee \u00fb qir\u00eaj\u00ee z\u00eade b\u00fbn, niha ev qela\u015ftok kurtir \u00fb firehtir dibe. Ji ber v\u00ea yek\u00ee tar\u00eefa sed\u00ee sed a s\u00eestem\u00ea pir zahmet e. T\u00ea zan\u00een ku gel\u00ean li \u00ceran\u00ea gel\u00ean azad\u00eexwaz-azad\u00eeperwerin. Di Rojhilata Nav\u00een de di nava gel\u00ea Kurd de guher\u00een \u00e7\u00eab\u00fbn. Di Rojhilat\u00ea Kurdistan\u00ea de aliy\u00ean ku pir dixw\u00eenin neraz\u00eeb\u00fbn\u00ean wan pir hene. Jin ji m\u00earan z\u00eadetir dixw\u00eenin. Li \u00ceran\u00ea zaneb\u00fbn-hi\u015fmend\u00ee di asta jor de ye. Ji ber v\u00ea yek\u00ee pergala \u00ceran\u00ea mirov nikare bi S\u00fbriye, Iraq \u00fb Afgan\u00eestan\u00ea re bide ber hev, z\u00eade na\u015fibin hev. Her \u00e7iqas hinek bi\u015fibin hev j\u00ee s\u00eestemek pir kevnar e, pir kevine \u00fb desthiladariyek pir pispor heye. L\u00ea rewab\u00fbna w\u00ea nemaye. Mudaxeley\u00ean ji derve ev s\u00eestem xwe dipar\u00eaze, xwe li ser piyan digire. Lewra div\u00ea di h\u00fbndir de bihevreb\u00fbna gelan bi h\u00easan\u00ee dikare ev \u015fore\u015f serkeft\u00ee be.<\/p>\n<p>M\u00eer Husey\u00een Musew\u00ee 15 salin di mal de girt\u00ee b\u00fb. Di hilbijartina serokkomariy\u00ea ya 2009\u2019an de Husey\u00een Musew\u00ee bi ser ket, l\u00ea ya Mahmud Ahmed\u00ee Nejad kirin desthiladar. Gel bertek n\u00ee\u015fan da. M\u00eer Husey\u00een Musew\u00ee, bi derxistina yasayek\u00ea n\u00fb dixwaze \u00ceran\u00ea ji v\u00ea qr\u00eez\u00ee derbixe. Ev hewildana Husey\u00een Musew\u00ee teqez ne j\u00ee bo azad\u00ee \u00fb civakan e, dixwaze p\u00ea\u015f\u00ee li xirab\u00fbna s\u00eestem\u00ea \u00fb kadrob\u00fbna nava s\u00eestem\u00ea bigire. Dixwaze dewlet\u00ea restore bike, bi formulek\u00ea din bibe desthiladar. Ti\u015ft\u00ean ku Musew\u00ee dike hem\u00fb \u015fer\u00ea desthiladariy\u00ea ye. Ji bo azadiy\u00ea an j\u00ee ji bo \u015fore\u015f\u00ea naxwaze ti\u015ftek bike. Yan\u00ee Musew\u00ee naxwaze s\u00eestem hilwe\u015fe, ten\u00ea dixwaze r\u00eaveber\u00ee an j\u00ee desthiladar\u00ee dest biguhere. Rej\u00eema \u00ceran di v\u00ea dem\u00ee de her\u00ee z\u00eade dixwaze ya reform\u00eestan, l\u00eestikvan\u00ean spor\u00ea \u00fb hwd derbixe p\u00ea\u015f. Ango kurt \u00fb kurmanc\u00ee Musew\u00ee nab\u00eaje \u2018bila Komara \u00ceslam here, s\u00eestemek n\u00fb were\u2019, di \u015fer\u00ea desthiladariy\u00ea de ne, dixwaze d\u00eesa bibe desthiladar. L\u00ea gel\u00ean li \u00ceran \u00fb Rojhilat\u00ea Kurdistan\u00ea ne reform\u00eestan \u00fb ne j\u00ee muhafezekaran dixwazin. Lewra her du j\u00ee xilas b\u00fbne, s\u00eestem hilwe\u015fiya ye. Gel di ferqa wan de ye.<\/p>\n<p>Li gor \u015fopandin\u00ea, gel\u00ean li \u00ceran\u00ea hem h\u00fbndir hem j\u00ee derve s\u00eestemek merkez\u00ee naxwazin. Her tim hevoka bi ziman\u00ea ereb\u00ee \u2018La-merkez\u00ee s\u00eestem\u2019 bi faris\u00ee j\u00ee \u2018Xeyr\u00ea Mutrmerkiz\u2019 bikar t\u00eenin. Her kes dixwaze di her\u00eama xwe de xwe bi xwe bir\u00eave bibe. Ango s\u00eestema federalizm, konfederal\u00eezm\u2026 Her al\u00ee, jin, ciwan, bi awayek wekhev xwe di nav de bib\u00eene t\u00ea xwestin. P\u00eave gir\u00eaday\u00ee modela Rojava netewa demokrat\u00eek ku hem\u00fb gel bihevre jiyankirin esas digire de j\u00ee t\u00ea n\u00eeqa\u015fkirin.<\/p>\n<p><strong>ED\u00ceTORYA<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/\"><strong>Navenda L\u00eakol\u00een\u00ean Stratej\u00eek A Kurdistan\u00ea<\/strong><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Li \u00ceran\u00ea Melay\u00ean ku li dij\u00ee xanedana \u015eah Rizay\u00ea Pehlew\u00ee pi\u015ftgiriya r\u00eaxistin\u00ean \u00e7ep \u00fb p\u00eakhatey\u00ean siyas\u00ee y\u00ean \u015fore\u015fger \u00ean wek e TUDEH \u00fb be\u015fek ji Fedayiy\u00ean Gel girtin di sala 1979\u2019an de b\u00fbn desthiladar\u00ea welat. Dema rej\u00eema di bin serokatiya Ayet\u00fbllah Xumeyn\u00ee di desthiladariy\u00ea de x\u00fbrt b\u00fb dest bi tasfiyekirina p\u00eakhatey\u00ean n\u00ear\u00een\u00ean wan cuda kir; [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":14211,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"source_name":"","source_url":"","via_name":"","via_url":"","override_template":"0","override":[{"template":"1","single_blog_custom":"","parallax":"1","fullscreen":"1","layout":"right-sidebar","sidebar":"archive-right","second_sidebar":"archive-right","sticky_sidebar":"1","share_position":"float","share_float_style":"share-normal","show_share_counter":"1","show_view_counter":"1","show_featured":"1","show_post_meta":"1","show_post_author":"1","show_post_author_image":"0","show_post_date":"1","post_date_format":"default","post_date_format_custom":"Y\/m\/d","show_post_category":"1","show_post_reading_time":"0","post_reading_time_wpm":"300","show_zoom_button":"1","zoom_button_out_step":"2","zoom_button_in_step":"3","show_post_tag":"1","show_prev_next_post":"1","show_popup_post":"1","number_popup_post":"1","show_author_box":"0","show_post_related":"1","show_inline_post_related":"0"}],"override_image_size":"0","image_override":[{"single_post_thumbnail_size":"crop-500","single_post_gallery_size":"crop-500"}],"trending_post":"0","trending_post_position":"meta","trending_post_label":"Trending","sponsored_post":"0","sponsored_post_label":"Sponsored by","sponsored_post_name":"","sponsored_post_url":"","sponsored_post_logo_enable":"0","sponsored_post_logo":"","sponsored_post_desc":"","disable_ad":"0"},"jnews_primary_category":{"id":"","hide":""},"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[169,3906,3681,2535],"class_list":["post-14210","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-politik-analiz","tag-iran","tag-jina-mahsa-amini","tag-rojhilat","tag-serhildan"],"acf":[],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14210","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14210"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14210\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14212,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14210\/revisions\/14212"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14211"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14210"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14210"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14210"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}