{"id":14490,"date":"2024-10-20T10:00:39","date_gmt":"2024-10-20T08:00:39","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/?p=14490"},"modified":"2024-10-20T10:00:39","modified_gmt":"2024-10-20T08:00:39","slug":"navenda-siyaset-u-sere-hevsengiye-ya-hezan-idlib-dosya-1","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/navenda-siyaset-u-sere-hevsengiye-ya-hezan-idlib-dosya-1\/","title":{"rendered":"Navenda Siyaset \u00fb \u015eer\u00ea Hevsengiy\u00ea Ya H\u00eazan: Idlib-DOSYA 1"},"content":{"rendered":"<p>Her\u00eama Idlib\u00ea bi taybet di dem\u00ean daw\u00ee de kom \u00fb h\u00eaz\u00ean \u00e7ete y\u00ean ku wek e wek\u00eel di bajar\u00ea Efr\u00een\u00ea ya ber poz\u00ea Idlib\u00ea de ye siyaset \u00fb \u015fer\u00ean dijwar diqewime, bi xwe re gir\u00eeng\u00ee \u00fb stratejiya Idlib\u00ea an\u00ee. Ji bo v\u00ea me j\u00ee ji nav\u00ea Idlib\u00ea bigire, d\u00eeroka w\u00ea, erdnigariya w\u00ea \u00fb ji k\u00eejan \u015fer \u00fb p\u00eav\u00e7\u00fbnan re \u015fahidiy\u00ea kiriye, k\u00eejan \u00e7ete, h\u00eaz, p\u00eakhate, nifusa w\u00ea, me wek e dosyayek\u00ee taybet girt dest.<\/p>\n<p>Di derbar\u00ea esl\u00ea nav\u00ea Idlib\u00ea de gelek n\u00ear\u00een \u00fb \u00e7avkaniy\u00ean d\u00eerok\u00ee hene, z\u00eadetir\u00ee 7 ner\u00eenan di derbar\u00ea koka peyva Idlib\u00ea de hatine gotin, ya yekem ew e ku Idlib navek\u00ee hevedudan\u00ee ye bi aram\u00ee ku ji \u201cAdad\u201d p\u00eak t\u00ea, ku xweday\u00ea hevpar e Aramiyan e \u00fb heman xweday\u00ea &#8220;Hadad&#8221; e, xweday\u00ea bahoz \u00fb bir\u00fbsk\u00ea. Be\u015fa duyem a peyv\u00ea &#8220;Lib&#8221; e, ku di aram\u00ee \u00fb suryan\u00ee de t\u00ea wateya &#8220;navik an navenda ti\u015ftek\u00ee&#8221; \u00fb bi gi\u015ft\u00ee j\u00ee &#8220;Idlib&#8221; t\u00ea wateya &#8220;navenda Adad&#8221; an cih\u00ea perestgeha\u00a0 Xweday\u00ea &#8220;Adad&#8221;. Dibe ku perestgeheke ji w\u00ee xweday\u00ee li wir heb\u00fb.<\/p>\n<p>L\u00eakol\u00eener \u00fb d\u00eeroknas Fay\u00eez Qusra derbar\u00ea derketina bajar\u00ea Idlib\u00ea de wiha dib\u00eaje: \u201cRew\u015fa bajar\u00ea Idlib\u00ea m\u00eena ya gelek welat \u00fb gund\u00ean ku li derdora perestgeha ol\u00ee ava b\u00fbne, gund\u00ea Luban\u00ea ku nav\u00ea \u00cela\u00ee y\u00ea Idlib\u00ea ye, di n\u00eeveka hezarsala s\u00eayem\u00een a ber\u00ee zay\u00een\u00ea de ava b\u00fbye.\u201d<\/p>\n<p>Raya s\u00eayem ya Xeyred\u00een el-Esed\u00ee ye, ku nav\u00ea \u00cedlib ji aram\u00ee ye, m\u00eena her cih\u00ea ku ber\u00ee \u00ear\u00ee\u015fa \u00eeslam\u00ee, ji &#8220;ad&#8221; p\u00eak t\u00ea, ku t\u00ea wateya heway\u00ea, \u00fb &#8220;d&#8221; navgira di nav jen\u00eev \u00fb jent\u00eef wek aram\u00ee, ku pi\u015ft\u00ee w\u00ea \u201clab\u201d t\u00ea wateya dil, lewra nav\u00ea w\u00ea dibe \u201cBaya Dil= dil \u00fb la\u015f h\u00eenik dike\u201d \u00fb rast\u00ee j\u00ee wilo ye, \u00fb raman\u00ean din j\u00ee dib\u00eajin \u201cid dil e\u201d. Suryan\u00ee: \u201cid\u201d t\u00ea wateya dest. &#8220;Lab&#8221; t\u00ea wateya dil. Bi v\u00ee away\u00ee, ew dibe &#8220;dest\u00ea dil = giyan\u00ea navik\u00ea = giyan\u00ea cih.&#8221;<\/p>\n<p>\u015e\u00eax Ebdulrehman Reb\u00fb kur\u00ea bajar\u00ea Idlib\u00ea di b\u00eeran\u00een\u00ean xwe de dib\u00eaje ku avakirina \u00cedliba Bi\u00e7\u00fbk di sala 1512 pi\u015ft\u00ee zay\u00een\u00ea de p\u00eak hatiye \u00fb li vir em dikarin bi kurt\u00ee derketina bajar\u00ea Idlib\u00ea di van qonax\u00ean j\u00ear\u00een de binirx\u00eenin: perestgeheke p\u00fbtperestan, pa\u015f\u00ea ke\u015f\u00ee\u015fxaneya Suryaniyan, pa\u015f\u00ea mizgeftek li gund\u00ea D\u00ear Lib\u00ea \u00fb di n\u00eev\u00ea p\u00ea\u015f\u00een \u00ea sedsala 15&#8217;an a zay\u00een\u00ea de j\u00ea re dib\u00eajin gund\u00ea \u00cedliba Bi\u00e7\u00fbk.<\/p>\n<p>Di n\u00eev\u00ea duyem \u00ea sedsala 19\u2019an de, Idliba bakur ya mezin bi daw\u00ee b\u00fb, pi\u015ft\u00ee ku ni\u015ftecih\u00ean w\u00ea ber bi \u00cedliba Bi\u00e7\u00fbk a niha ve ko\u00e7 kirin, \u00fb n\u00eaz\u00eek\u00ee 150 sal ber\u00ea ev nav bi ferm\u00ee b\u00fbye Idlib.<\/p>\n<p>Di n\u00eev\u00ea sedsala \u015fe\u015fan a zay\u00een\u00ea de, perestgeha p\u00fbtperestan veguher\u00ee ke\u015f\u00ee\u015fxaneya Suryaniyan ku nav\u00ea w\u00ea D\u00ear Delb\u00een e \u00fb li derdora v\u00ea ke\u015f\u00ee\u015fxaney\u00ea gundek li taxa Sal\u00eeba ava b\u00fb, ku heta \u00eero j\u00ee li v\u00ee bajar\u00ee bi v\u00ee nav\u00ee t\u00ea naskirin, \u00fb nav\u00ea v\u00ea ke\u015f\u00ee\u015fxaneya di nav misilmanan de wek Deir Lib hate naskirin , ji bo berevaj\u00eekirina nav\u00ea Suryaniya \u00ea kevn.<\/p>\n<p>Di heyama dag\u00eerkirina \u00ceslam\u00ea de, li ser rastiya v\u00ea ke\u015f\u00ee\u015fxaney\u00ea, an j\u00ee v\u00ee gund\u00ee ti\u015ftek nehatiye gotin \u00fb di serdema Meml\u00fbkan de jiyana v\u00ea ke\u015f\u00ee\u015fxaney\u00ea bidaw\u00ee b\u00fbye, \u00fb d\u00eara w\u00ea b\u00fbye mizgeftek bi nav\u00ea El-Omer\u00ee, \u00fb bi dem\u00ea re cih\u00ea mizgeft\u00ea veguher\u00ee gundek\u00ee bi nav\u00ea Idl&#8217;b El-Sughra (Idl\u00eeba bi\u00e7\u00fbk), \u00fb carna j\u00ee Ezl\u00eeb El-Sughra.<\/p>\n<p><strong>ERDNIGAR\u00ce \u00db NIFUSA IDLIB A BERIYA QR\u00ceZA S\u00dbRIY\u00ca<\/strong><\/p>\n<p><strong>Cih\u00ea erdn\u00eegar\u00ee \u00fb hijmara xelk\u00ean w\u00ea beriya kr\u00eeza S\u00fbriy\u00ea<\/strong><strong>:<\/strong><\/p>\n<p>Par\u00eazgeha Idlib\u00ea li aliy\u00ea bakur-rojavay\u00ea S\u00fbriy\u00ea ye, yek ji parz\u00eageh\u00ean n\u00fb ye ku sala 1957an ber\u00ee yek\u00eetiya S\u00fbriy\u00ea \u00fb Misr\u00ea hatiye destn\u00ee\u015fankirin. R\u00fbbera w\u00ea bi qas\u00ee 6000 km \u00e7argo\u015fe ye, li bakur\u00ea w\u00ea Iskender\u00fbn \u00fb Tirkiy\u00ea (W\u00eelayeta Hatay\u00ea) bi dir\u00eajahiya 129 km, li rojhilat bi par\u00eazgeha Heleb \u00fb Efr\u00een\u00ea bi dir\u00eajahiya 159 km, ji ba\u015f\u00fbr bi par\u00eazgeha Hemay\u00ea re bi dir\u00eajahiya 158 km, \u00fb ji aliy\u00ea rojava ve par\u00eazgeha Laziqiy\u00ea bi dir\u00eajahiya 29 km. Ji ber v\u00ea yek\u00ea, Idlib di h\u00eala mezinb\u00fbna her\u00eam a tevah\u00ee S\u00fbriy\u00ea de r\u00eaza he\u015ftem\u00een de ye.<\/p>\n<p>Bajar\u00ea Idlib\u00ea li aliy\u00ea ba\u015f\u00fbr-rojavay\u00ea bajar\u00ea Heleb\u00ea ye \u00fb 60 km d\u00fbr\u00ee w\u00ee bajar\u00ee ye, 132 km d\u00fbr\u00ee Laziqiy\u00ea, 168 km d\u00fbr\u00ee Hums\u00ea \u00fb 105 km d\u00fbr\u00ee Hemay\u00ea ye.<\/p>\n<p>Li gor amar\u00ean hijmara ni\u015fteciyan ya S\u00fbriy\u00ea di sala 2010an de, Idlib bi hejmara ni\u015ftecih\u00ean S\u00fbriy\u00ea di r\u00eaza p\u00eancem de ye di nav par\u00eazgeh\u00ean S\u00fbriy\u00ea de, ku nif\u00fbsa w\u00ea n\u00eaz\u00eek\u00ee 1 milyon \u00fb 800 hezar kes e.<\/p>\n<p>Ji dem\u00ean kevnar ve, her biray\u00ean Russell di sala 1772-an de nav\u00ea w\u00ea kirib\u00fbn Idliba Kesk, ji ber dar\u00ean zeyt\u00fbnan li Idlib ku t\u00ea gotin yekem berhema ku par\u00eazgeh p\u00ea navdar e, her wiha bi \u00e7\u00eakirina dims\u00ea, helaw\u00ea \u00fb tah\u00een\u00ea, \u00e7\u00eakirina p\u00ealavan \u00fb her weha p\u00ee\u015fesaziya sab\u00fbn\u00ea, ku ji n\u00eaz ve bi hilber\u00eena r\u00fbn\u00ea zeyt\u00fbn\u00ea ve gir\u00eaday\u00ee ye t\u00ea naskirin.<\/p>\n<p>Idlib bi bereketa erd\u00ean xwe, pirb\u00fbna ava xwe \u00fb pirb\u00fbna j\u00eader\u00ean xwe y\u00ean jiyan\u00ee t\u00ea naskirin. Lewma malbat\u00ean mezin ber\u00ea xwe dane w\u00ea dever\u00ea \u00fb her malbatek bi nav\u00ea p\u00ee\u015feya xwe dihat naskirin. Wek m\u00eenak, Al Sha&#8217;ar, di war\u00ea hunera rijandin \u00fb tevna pir\u00e7\u00ea de dihat nas\u00een. Al Sawaf, di derbar\u00ea xebata hir\u00ee de hatin naskirin \u00fb Malbat\u00ean El-\u015eam\u00ee, El-Cisr\u00ee \u00fb El-Homs\u00ee \u00fb hwd.\u00a0 Ji ber dewlemendiya par\u00eazgeh\u00ea, di dema dagirkeriya Osmaniyan de li her\u00eam\u00ea b\u00fb cih\u00ea gelek malbat\u00ean tirk.<\/p>\n<p>Li par\u00eazgeha Idlib\u00ea gelek \u015f\u00fbnwar\u00ean arkeoloj\u00eek hene, wek: Qraliyeta Ebla, &#8220;Tel Merd\u00eex&#8221;, Tell Afes, Ar\u015f\u00een, Er\u00eeha, El-Bara, Ruwayha, Dalluzah, Qelb Loze, Qesr El-Banat, El-Magara, Sarjila. , Taftanaz, \u015einri\u015fah \u00fb gelek cih\u00ean din \u00ean arkeoloj\u00eek \u00ean kevnar.<\/p>\n<p><strong>ALIY\u00ca XWE Y\u00ca STRATEJ\u00ceK <\/strong><\/p>\n<p>Par\u00eazgeha Idlib\u00ea li ser R\u00eaya Hevr\u00ee\u015fim\u00ea (\u00cepek\u00ea) ya kevnar cihek gir\u00eeng \u00fb bi nav\u00fbdeng girtiye. Ev der xaleke derbasb\u00fbn\u00ea b\u00fb ji bo art\u00ea\u015f\u00ean dagirker \u00fb r\u00eayeke gir\u00eeng ji bo karwan\u00ean bazirgan\u00ee y\u00ean ku ji Anatolya \u00fb Ewropay\u00ea ber bi rojhilat ve dihatin, an j\u00ee berovaj\u00ee, bi r\u00eaya deriy\u00ea Bab El-Hawa y\u00ea s\u00eenor.<\/p>\n<p>Pi\u015ft\u00ee damezrandina dewleta S\u00fbriy\u00ea, Idlib veguher\u00ee gir\u00eadanek di navbera her\u00eam\u00ean perav\u00ea (sahil) \u00fb herem\u00ea navenda wel\u00eat \u00fb her\u00eam\u00ean bakur \u00fb rojhilat de. Ji ber ku b\u00fb pirek (Cisir) di navbera dever\u00ean hilber\u00eena \u00e7andiniy\u00ea li Ciz\u00eer\u00ea \u00fb her\u00eam\u00ean rojhilat \u00fb dever\u00ean hinardekirin\u00ea y\u00ean li bendera Laziqiy\u00ea.<\/p>\n<p>Her wiha ew nav\u00e7eyeke s\u00eenor\u00ee ya bi Tirkiy\u00ea re ye \u00fb deriy\u00ea bejah\u00ee y\u00ea &#8220;Bab el-Hawa&#8221; j\u00ee t\u00ea de ye. Ku w\u00ea dike dergeheke gir\u00eeng a derbasb\u00fbn\u00ea ber bi Deryaya Sp\u00ee ve \u00fb rawestgeheke bingeh\u00een ji bo derbasb\u00fbna kel\u00fbpelan ji Ewropa \u00fb Tirkiy\u00ea ber bi ba\u015f\u00fbr\u00ea S\u00fbriy\u00ea ve. \u00db ji wir ber bi welat\u00ean Kendav\u00ea ku di Urdun\u00ea de derbas dibe. Ev gir\u00eeng\u00ee abor\u00ee h\u00een z\u00eade b\u00fb ji ber n\u00eaz\u00eekb\u00fbna ji par\u00eazgeha Heleb\u00ea (paytexta abor\u00ee ya S\u00fbriy\u00ea) \u00fb yek ji gir\u00eengtir\u00een bajar\u00ean p\u00ee\u015fesaz\u00ee li welat, lewma Idlib b\u00fb rawestgeha sereke bo veguheztina kel \u00fb pelan ji Heleb\u00ea ber bi bender\u00ea perav\u00ea.<\/p>\n<p><strong>DEMOGRAFIYA IDLIB\u00ca YA BERIYA QR\u00ceZ\u00ca\u00a0 <\/strong><\/p>\n<p>Par\u00eazgeha Idlib\u00ea ji 5 her\u00eam\u00ean \u00eedar\u00ee p\u00eak t\u00ea: bajar\u00ea Idlib\u00ea, navenda par\u00eazgeh\u00ea, Harim, her\u00eama Cisir El-\u015euxur, her\u00eama Er\u00eeha \u00fb her\u00eam\u00ean Mearat El-N\u00fbman \u00fb Eb\u00fb El-Duh\u00fbr. 15 nav\u00e7e, 411 gund \u00fb 482 mezra j\u00ee hene.<\/p>\n<p>Li \u00cedlib\u00ea piraniya \u015f\u00eaniy\u00ean w\u00ea s\u00fbnn\u00ee y\u00ean Ereb b\u00fbn. Bi taybetiya xwe ya e\u015f\u00eer\u00ee j\u00ee t\u00ea naskirin. E\u015f\u00eer\u00ean wek e; B\u00fb \u015eaban, Mewal\u00ee, Hed\u00eedy\u00fbn, Na\u00eem, Ig\u00eadat, Begara \u00fb y\u00ean din. Her wiha hin kurd\u00ean (ku kurd\u00ee ji b\u00eer kirib\u00fbn) \u00fb tirk\u00ean sunn\u00ee bi r\u00eajeyeke pir hindik j\u00ee hene, her wiha s\u00ea k\u00eamnetew j\u00ee hene: Durz\u00ee, Xiristiyan \u00fb \u015e\u00eee.<\/p>\n<p><strong>XIRISTIYAN\u00caN IDLIB<\/strong><\/p>\n<p>Xiristiyan li bajar\u00ea Idlib\u00ea \u00fb gund\u00ean El-Gasaniye, El-Qeniye \u00fb El-Yaq\u00fbbiye li gundewar\u00ea rojavay\u00ea her\u00eama Cisir El-\u015euxur jiyan dikirin. Hejmara xiristiyanan beriya kr\u00eez\u00ea digihi\u015ft n\u00eaz\u00eek\u00ee 10 hezar \u00fb 500 kesan, ji \u00e7end mezheban p\u00eak t\u00ean: Rom\u00ea Ortodoks, Lat\u00een\u00ee, Ermen\u00ee, Protestan \u00fb Protestant\u00ean n\u00fb &#8220;Bapt\u00eest&#8221;, ku n\u00eaz\u00eek\u00ee hezar \u00fb 300 li Idlib\u00ea \u00fb 9 hezar li devera Cisr el-\u015euxur dijiyan.<\/p>\n<p>Xir\u00eestiyanan bi ni\u015ftecih\u00ean Idlib\u00ea dijberiya rej\u00eema S\u00fbriy\u00ea nekirin. Ji ber hejmara wan ya hindik \u00fb ji ber tirsa wan ji fikr\u00ea Islam\u00ea ya opozisyon\u00ea \u00fb \u015fer\u00ea \u00e7ekdar\u00ee. Pi\u015ft\u00ee ku par\u00eazgeh ji dest\u00ean H\u00eaz\u00ean R\u00eaj\u00eem\u00ea derket, be\u015feke mezin ji Xir\u00eestiyan\u00ean Idlib\u00ea ko\u00e7ber\u00ee nav\u00e7ey\u00ean R\u00eaj\u00eem\u00ea b\u00fbn \u00fb hin ji wan derketin dervey\u00ea welat. Kom\u00ean \u00e7ete y\u00ean c\u00eehad\u00ee dest dan\u00ee ser mal \u00fb milk\u00ean wan.<\/p>\n<p>Di v\u00ea \u00e7ar\u00e7ovey\u00ea de, \u00e7etey\u00ean DAI\u015e\u2019\u00ea \u00fb kom\u00ean din \u00ean \u00e7eteyan d\u00ear (Kil\u00eese) kirin baregeh\u00ean le\u015fker\u00ee, girt\u00eegeh, gor\u00ean kom\u00ee. \u00c7etey\u00ean DAI\u015e\u2019\u00ea di \u00c7ileya 2013\u2019an de d\u00eara Rom\u00ean Ortodoks ya li gund\u00ea El-Ghassaniye veguherandin navendeke bin\u00e7avkirin\u00ea ya kom\u00ee \u00fb pi\u015ft\u00ee ku ew ji wir derketin di sibata 2014&#8217;an de derkete hol\u00ea ku ew veguherandiye goreke kom\u00ee. Di sala 2014&#8217;an de bi kontrolkirina gund\u00ean Hal\u00fbz \u00fb El-Gasaniy\u00ea y\u00ean li gundewar\u00ean Cisir El-\u015euxur ji aliy\u00ea \u00e7etey\u00ean Cebhet El-Nusra ve, Xiristiyan ji her du gundan hatin ko\u00e7berkirin \u00fb kom\u00ean \u00e7ete her\u00eam\u00ean Xiristiyanan xistin bin kontrola xwe, xa\u00e7\u00ean wan \u015fikandin \u00fb zext li ser xiristiyan\u00ean may\u00ee kirin, weke qedexekirina l\u00eadana zengilan li d\u00earan (kil\u00eese) \u00fb ne\u00e7arkirina jinan ku hicab\u00ea li xwe bikin dema ku ji mal\u00ea derkevin.<\/p>\n<p>Niha ti Xir\u00eestiyan li bajar\u00ea Idlib\u00ea nemaye \u00fb ten\u00ea n\u00eaz\u00eek\u00ee sed\u00ee yek li gundewar\u00ea Cisir El-\u015euxur mane, ku piraniya wan kal \u00fb p\u00eer in \u00fb d\u00ear\u00ean wan \u00fb mal \u00fb milk\u00ean wan ji aliy\u00ea kom\u00ean \u00e7ete ve hatine talankirin \u00fb w\u00earankirin. V\u00ea yek\u00ee j\u00ee di bin nav\u00ea \u201cxen\u00eemet\u00ean \u015fer\u201d kal\u00ean mane j\u00ee di bin zext \u00fb cewisandinan de dij\u00een.<\/p>\n<p><strong>\u015e\u00ceA (\u015e\u00ce\u00ce) <\/strong><\/p>\n<p>Heb\u00fbna \u015f\u00eeeyan li \u00e7end bajarokan li gundewar\u00ea Idlib\u00ea s\u00eenordar b\u00fb, wek gund\u00ea Zerz\u00fbr li gundewar\u00ea Cisir El-\u015euxur, l\u00ea heb\u00fbna her\u00ee mezin li bajarok\u00ean Kefriya \u00fb El-Fewa b\u00fb, ku hijmara wan ber\u00ee aloziy\u00ea giha n\u00eaz\u00eek\u00ee 50 hezar\u00ee. H\u00ead\u00ee h\u00ead\u00ee pi\u015ft\u00ee derketina aloziy\u00ea k\u00eam b\u00fb ta ku ten\u00ea 21 hezar mab\u00fbn di sala 2015an de, ji wan 13 hezar li El-Fewa \u00fb 8 hezar li Kefriya, ku gir\u00eaday\u00ee nav\u00e7eya Bin\u00ee\u015f in. Heb\u00fbna \u015f\u00eeeyan li her du bajarokan vedigere serdema Eb\u00fb F\u00eeras El-Hemdan\u00ee.<\/p>\n<p>Beriya aloziy\u00ea, piraniya erk \u00fb berpirsyariy\u00ean dewlet\u00ea di dest\u00ean wan de b\u00fbn \u00fb p\u00eawendiy\u00ean wan \u00ean x\u00fbrt ligel Hizbullah \u00fb \u00ceran\u00ea heb\u00fbn, l\u00ea d\u00fbr\u00ee \u00e7avan b\u00fbn. Di \u00e7end sal\u00ean beriya aloziy\u00ea de, li par\u00eazgeh\u00ea tevgerek \u015f\u00eee ya bih\u00eaz \u00e7\u00eab\u00fb di bin bandora \u00ceran\u00ea de. Hejmareke k\u00eam li hin gundan b\u00fbne \u015f\u00eee, hin\u00ean din \u015f\u00eeeb\u00fbna xwe ve\u015fartin \u00fb hin gund hene bi tevay\u00ee b\u00fbne \u015f\u00eee, wek gund\u00ea Zerz\u00fbr li gundewar\u00ea Cisir El-\u015euxur.<\/p>\n<p>Pi\u015ft\u00ee destp\u00eakirina kr\u00eez\u00ea, bi taybet\u00ee di n\u00eev\u00ea sala 2012an de, \u00ceran\u00ea li bajarok\u00ea El Fewa h\u00eaza \u201cHizbullaha S\u00fbriy\u00ea\u201d ava kir. Di ser\u00ee de Cebhet El N\u00fbsra \u00fb kom\u00ean \u00e7etey\u00ean din dorp\u00ea\u00e7eke tund av\u00eatin ser her du bajarokan El Fewa \u00fb Kefriya \u00fb\u00a0 nehi\u015ftin ti\u015ftek derbas bibe. L\u00ea rej\u00eem\u00ea \u00fb \u00ceran\u00ea bi r\u00eaya firokeyan al\u00eekar\u00ee ji wan re di\u015fandin \u00fb rew\u015f wiha ma heta sala 2018\u2019an. Dema ku Tirkiye, R\u00fbsya \u00fb \u00ceran\u00ea r\u00eakeftinek \u00eemze kirin ku li gor\u00ee w\u00ea bajarok\u00ean El-Fewa \u00fb Kefriya ji \u015e\u00eeeyan vala bikin, beramber\u00ee w\u00ea j\u00ee dorp\u00ea\u00e7a li ser Sunniyan li Zabadan\u00ee \u00fb Medaya li gundewar\u00ea \u015eam\u00ea were rakirin \u00fb ni\u015ftecih\u00ean deveran veguh\u00eazin Idlib\u00ea. Ango \u015f\u00eaniy\u00ean her \u00e7ar bajarokan, Elzebedan\u00ee, Medaya, Kefreya \u00fb Elfewa, bi hev hatin guhertin.<\/p>\n<p>Her wiha gundek\u00ee Elewiyan bi nav\u00ea \u201cI\u015ftabraq\u201d li bejahiya Cisir el-\u015euxur heb\u00fb, ku n\u00eaz\u00eek\u00ee 1100 elew\u00ee l\u00ea dijiyan, pi\u015ft\u00ee \u00eari\u015f\u00ean Ceyi\u015f El-Fetih di sala 2015an de, di \u00ear\u00ee\u015f\u00ea de 200 elew\u00ee hatin ku\u015ftin \u00fb z\u00eadetir\u00ee 85 kes\u00ean din revandin. Her wiha kom\u00ean Ensar Eld\u00een hem\u00fb goristan-mezargeh\u00ean gund teqandin.<\/p>\n<p><strong>DURZ\u00ce<\/strong><\/p>\n<p>Durz\u00ee li gundewar\u00ea bakur\u00ea Idlib\u00ea li devera \u00e7iyay\u00ee ya Beri\u015fa (dora Cebel El-Summaq) belav b\u00fbne \u00fb ew li 18 gund\u00ean Durz\u00ee y\u00ean xur\u00fb \u00fb du gund\u00ean ku bi Ereb\u00ean Sun\u00ee re t\u00eakel b\u00fbne dij\u00een. Hejmara wan beriya kr\u00eez\u00ea digih\u00ee\u015ft 30 hezar kes\u00ee.<\/p>\n<p>Durziyan li k\u00ealeka rej\u00eem\u00ea \u00e7ek li dij\u00ee Suniyan negirtin, l\u00ea bel\u00ea ew b\u00eaal\u00ee man, heta ku \u00e7etey\u00ean DAI\u015e\u2019\u00ea di sala 2013\u2019an de hatin \u00fb gund\u00ean Cebel Bari\u015fa dagir kirin \u00fb xwest ku bi dare zor\u00ea wan ne\u00e7ar bikin ku bibin misilman, lewma gelek ji wan ber bi Suweyday\u00ea \u00fb dervey\u00ee welat ve ko\u00e7ber b\u00fbn.<\/p>\n<p>Di sala 2014an de \u00e7etey\u00ean DAI\u015e&#8217;\u00ea ji aliy\u00ea El-Cebhe El-Islamiya ve ji wir hatin derxistin \u00fb pi\u015ftre j\u00ee Cebhet El-Nusra \u00ear\u00ee\u015f\u00ee w\u00ea kir \u00fb di dawiya Cotmeha 2014&#8217;an de xiste bin kontrola xwe. Em\u00eer\u00ean w\u00ea r\u00eaxistin\u00ea xwestin bi jin\u00ean Durziyan re bizewicin, wan j\u00ee qeb\u00fbl nekir, lewma pir ji wan ji her\u00eam\u00ea reviyan \u00fb ni\u015fteciy\u00ean du gund\u00ean Durz\u00ee bi temam\u00ee ko\u00e7ber b\u00fbn, \u00fb 16 gund j\u00ee bi piran\u00ee ko\u00e7ber b\u00fbn. Niha n\u00eaz\u00eek\u00ee 10 hezar Durz\u00ee li wan gundan mane.<\/p>\n<p>Yek ji em\u00eer\u00ean \u00e7etey\u00ean Cebhet El-Nusra y\u00ean bi esl\u00ea xwe T\u00fbnis\u00ee bi nav\u00ea Eb\u00fb Ebdullah di Hez\u00eerana 2015\u2019an de li gund\u00ea Qelb Loza komkujiyek p\u00eak an\u00eeb\u00fb \u00fb di encam\u00ea de 35 kes\u00ean b\u00ea\u00e7ek \u00fb cotkar\u00ean Durz\u00ee ji gund hatib\u00fbn qetilkirin.<\/p>\n<p><strong>T\u00caKILIYA PARTIYA BAAS A BI GEL\u00ca IDLIB\u00ca RE<\/strong><\/p>\n<p>Partiya Baas a ku ji sala 1963 heya sala 1970\u2019\u00ea li her\u00eama Idlib\u00ea pir z\u00eade nedihat naskirin. Pi\u015ft\u00ee ku Hafiz El-Esed di Mijdara 1970&#8217;\u00ee de di encama derbeya li dij\u00ee heval\u00ean xwe y\u00ean partiy\u00ea de hat ser desthilatdariy\u00ea, serdana hem\u00fb par\u00eazgehan kir da xwe bide nas\u00een ku hatiye r\u00eaya partiy\u00ea durist \u00fb sererast bike.<\/p>\n<p>Idlib j\u00ee yek ji wan her\u00eaman a di nav dever\u00ean Esed \u00e7\u00fb serdana wan. Xelk\u00ean Idlib\u00ea di b\u00eeran\u00een\u00ean xwe de dib\u00eajin ku Hafiz Esed bi girsey\u00ee li Idlib\u00ea hate p\u00ea\u015fwaz\u00eekirin \u00fb ligel heval \u00fb al\u00eegir\u00ean xwe hilki\u015fiya ser ban\u00ea navenda \u00e7and\u00ee ya kevin, li meydana Hanano, \u00fb axaftineke bi co\u015f kir. Piraniya xelk\u00ea guhdar sof\u00ee b\u00fbn, y\u00ean endam\u00ean Biray\u00ean Misilman b\u00fbn, hinek komon\u00eest \u00fb hin ciwan\u00ean Naser\u00ee \u00fb Baasiyan b\u00fbn. Tema\u015fevan di dema axaftin\u00ea de di navbera Baasiyan \u00fb Nasiriyan de hatin dabe\u015f kirin. L\u00ea axaftin z\u00fb veguher\u00ee hevrikiya Baas\u00ee \u00fb Nasiriyan. Xelk\u00ea dest bi l\u00eadana hev kirin bi dar\u00ean pankartan, kevir \u00fb p\u00ealavan li hev xistin. Di w\u00ea dem\u00ea de xwep\u00ea\u015fanderan bi p\u00ealavek\u00ea \u00ear\u00ee\u015f\u00ee Hafiz El-Esed kirin. Dib\u00eajin ku Ebdella El-Ehmer xwe da ber Hafiz Esed \u00fb nehi\u015ft p\u00ealav li r\u00fby\u00ea w\u00ee bikeve.<\/p>\n<p>Ti\u015ft\u00ea ku li Idlib\u00ea qewim\u00ee r\u00ea li ber hin b\u00fbyer\u00ean din vekir. Ev yek hewldana ku\u015ftina Hafiz el-Esed li \u015eam\u00ea dema ku karwan\u00ea w\u00ee bi du bombe \u00fb \u00e7ek\u00ean l\u00fbledir\u00eaj hat hedefgirtin \u00fb pev\u00e7\u00fbn\u00ean ber\u00ee w\u00ea di navbera Partiya Baas \u00fb Biray\u00ean Misilman de ku Heleb \u00fb Hema \u00fb Idlib weke baregea wan e \u00fb \u015fer\u00ea di navbera Partiya Baas \u00fb Biray\u00ean Misilman de, ku bi komkujiya Hemay\u00ea di sala 1982an de bi daw\u00ee b\u00fb, kir ku Partiya Baas guh nede Idlib\u00ea. Heta beriya derketina aloziya S\u00fbriy\u00ea j\u00ee, Idlib rast\u00ee xemsariy\u00ea dihat \u00fb dorp\u00ea\u00e7a ewlehiy\u00ea li ser w\u00ea tundtir dib\u00fb. Di heman dem\u00ea de r\u00ea hate dayin ku \u015f\u00eax\u00ean sof\u00ee y\u00ean ku ji aliy\u00ea Partiya Baas ve dihatin bir\u00eavebirin, xelk\u00ea ji siyaset\u00ea d\u00fbr bixin \u00fb ev yek b\u00fb sedema ku Nefreta Sunniyan ji Partiya Baas \u00e7\u00eabibe. Bi taybet\u00ee ji ber k\u00eamb\u00fbna n\u00ee\u015faney\u00ean ge\u015fep\u00eadan\u00ea \u00fb bandor\u00ean pol\u00eet\u00eekay\u00ean abor\u00ee \u00fb \u015fert \u00fb merc\u00ean civak\u00ee ku b\u00eakar\u00ee z\u00eade kir \u00fb xizaniy\u00ea k\u00fbrtir kir.<\/p>\n<p><strong>(DOSYA 2: Di P\u00eavajo \u00db P\u0131\u015ft\u00ee Aloziya S\u00fbriy\u00ea Rew\u015fa Idlib \u00db Kom\u00ean \u00c7ete Y\u00ean Hey\u00ee)<\/strong><\/p>\n<p><strong>F\u0131rat AL\u0130<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.lekolin.org\/ku\/\"><strong>Navenda L\u00eakol\u00een\u00ean Stratej\u00eek A Kurdistan\u00ea<\/strong><\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Her\u00eama Idlib\u00ea bi taybet di dem\u00ean daw\u00ee de kom \u00fb h\u00eaz\u00ean \u00e7ete y\u00ean ku wek e wek\u00eel di bajar\u00ea Efr\u00een\u00ea ya ber poz\u00ea Idlib\u00ea de ye siyaset \u00fb \u015fer\u00ean dijwar diqewime, bi xwe re gir\u00eeng\u00ee \u00fb stratejiya Idlib\u00ea an\u00ee. Ji bo v\u00ea me j\u00ee ji nav\u00ea Idlib\u00ea bigire, d\u00eeroka w\u00ea, erdnigariya w\u00ea \u00fb ji k\u00eejan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":14491,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"source_name":"","source_url":"","via_name":"","via_url":"","override_template":"0","override":[{"template":"1","single_blog_custom":"","parallax":"1","fullscreen":"1","layout":"right-sidebar","sidebar":"archive-right","second_sidebar":"archive-right","sticky_sidebar":"1","share_position":"float","share_float_style":"share-normal","show_share_counter":"1","show_view_counter":"1","show_featured":"1","show_post_meta":"1","show_post_author":"1","show_post_author_image":"0","show_post_date":"1","post_date_format":"default","post_date_format_custom":"Y\/m\/d","show_post_category":"1","show_post_reading_time":"0","post_reading_time_wpm":"300","show_zoom_button":"1","zoom_button_out_step":"2","zoom_button_in_step":"3","show_post_tag":"1","show_prev_next_post":"1","show_popup_post":"1","number_popup_post":"1","show_author_box":"0","show_post_related":"1","show_inline_post_related":"0"}],"override_image_size":"0","image_override":[{"single_post_thumbnail_size":"crop-500","single_post_gallery_size":"crop-500"}],"trending_post":"0","trending_post_position":"meta","trending_post_label":"Trending","sponsored_post":"0","sponsored_post_label":"Sponsored by","sponsored_post_name":"","sponsored_post_url":"","sponsored_post_logo_enable":"0","sponsored_post_logo":"","sponsored_post_desc":"","disable_ad":"0"},"jnews_primary_category":{"id":"","hide":""},"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[6,13],"tags":[4064,43,4067,294,4066,314,4014,4065,4068],"class_list":["post-14490","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-arastirmalar","category-dizi-yazi","tag-cephet-el-nusra","tag-dais","tag-durzi","tag-elewi","tag-hafiz-esad","tag-idlib","tag-komen-cete","tag-partiya-baas","tag-xiristiyan"],"acf":[],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14490","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14490"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14490\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14492,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14490\/revisions\/14492"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14491"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14490"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14490"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14490"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}