{"id":14817,"date":"2025-04-12T09:26:11","date_gmt":"2025-04-12T07:26:11","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/?p=14817"},"modified":"2025-04-12T09:26:11","modified_gmt":"2025-04-12T07:26:11","slug":"pirsgireken-neteweyi-u-meseleya-nasnameya-jer-u-jor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/pirsgireken-neteweyi-u-meseleya-nasnameya-jer-u-jor\/","title":{"rendered":"Pirsgir\u00eak\u00ean Netewey\u00ee \u00fb Meseleya Nasnameya J\u00ear \u00fb Jor"},"content":{"rendered":"<p>Pirsgir\u00eak\u00ean netewey\u00ee encama siyaseta netew dewlet\u00ean bi h\u00eaz \u00ean ku bi kap\u00eetal\u00eezm\u00ea ge\u015f b\u00fbne ye, ku netewey\u00ean lawaz \u00fb b\u00eaparastin kirine kolon\u00ee. S\u00eestem\u00ean kolonyal bi gelemper\u00ee bi destwerdana li ser dewlemendiy\u00ean abor\u00ee derdikevin hol\u00ea \u00fb neteweya lawaz a ku xistine rew\u015fa bindestiy\u00ea, bi dewlet netewa serdest ve gir\u00eaday\u00ee dibe. Ev rew\u015fa xirabkariya abor\u00ee pi\u015ft\u00ee demek\u00ea ji s\u00eenor\u00ean abor\u00ee derbas dibe \u00fb vediguhere xirabkariya nasnamey\u00ee \u00fb \u00e7and\u00ee, neteweya lawaz ji netewb\u00fbn\u00ea t\u00ea derxistin \u00fb heta ber bi tuneb\u00fbn\u00ea ve dibin. Hin welat\u00ean emperyal\u00eest ten\u00ea \u00e7avkaniy\u00ean abor\u00ee y\u00ean netewey\u00ean ku kirine kolon\u00ee xirab kirine, l\u00ea dest nedane nasname, \u00e7and \u00fb ziman\u00ea netewey\u00ee y\u00ea kevne\u015fop\u00ee y\u00ea neteweya bindest, l\u00ea bel\u00ea wan ji aliy\u00ea abor\u00ee ve w\u00earan kirine. Hin dewlet\u00ean emperyal\u00eest j\u00ee bi rasterast dagirkirina welat\u00ea neteweyek\u00ea, siyaseta tunekirina w\u00ea netew\u00ea bi her away\u00ee me\u015fandine. Di encama t\u00eako\u015f\u00eena azadiya netewey\u00ee ya ku neteweya bindest li dij\u00ee dewleta serdest dime\u015f\u00eene de, ger ev t\u00eako\u015f\u00een bi ser bikeve, neteweya bindest an bi temam\u00ee veqete \u00fb bi her away\u00ee azad bibe, an j\u00ee di \u00e7ar\u00e7oveya \u00e7areseriya pirsgir\u00eak\u00ean netewey\u00ee de \u00e7areseriy\u00ean weke otonom\u00ee, federal\u00eezm \u00fb xweser\u00ee p\u00eak b\u00eenin.<\/p>\n<p>Di civak\u00ean ku bi sedan salan li heman erdn\u00eegariy\u00ea jiyane \u00fb ji aliy\u00ea \u00e7and\u00ee ve hinek\u00ee bi hev re entegre b\u00fbne, \u00e7areseriy\u00ean bi \u015f\u00eaweya nasnameya j\u00ear \u00fb jor \u00e7\u00eab\u00fbne. M\u00eenak, Keyatiya Yekb\u00fby\u00ee (United Kingdom), ku di d\u00eerok\u00ea de li girava Br\u00eetanyay\u00ea 15 sedsalan bi hev re jiyaye, ji yekitiya \u00e7ar h\u00eaman\u00ean sereke y\u00ean damezr\u00eener, ango Ingil\u00eez, \u00cesko\u00e7, Gal \u00fb \u00cerlandiy\u00ean Bakur p\u00eak hatiye. Ev keyat\u00ee bi yekb\u00fbna van \u00e7ar neteweyan hatiye avakirin ku nasnamey\u00ean xwe y\u00ean netewey\u00ee parastine, her\u00eama xwe y\u00ean xweser hene \u00fb di bin nasnameya jor a BRITISH, yan\u00ee di ser nasnameya Br\u00eetanyay\u00ee de yek b\u00fbne. \u00cesko\u00e7ya (Skotya), Wales \u00fb \u00cerlandaya Bakur xwed\u00ee r\u00eaveberiy\u00ean xweser in \u00fb maf\u00ea wan heye ku bi raya gi\u015ft\u00ee (referandum) biryara veqet\u00eena ji Keyatiya Yekb\u00fby\u00ee bidin. Di welat\u00ean demokrat\u00eek \u00ean p\u00ea\u015fket\u00ee de, di van yek\u00eetiy\u00ean bi v\u00ee reng\u00ee de, her\u00eam\u00ean xweser maf\u00ea wan heye ku bi r\u00eaya referandum\u00ea veqetin \u00fb r\u00eaveberiya navend\u00ee j\u00ee mecb\u00fbr e ku v\u00ea yek\u00ea bi r\u00eaz bike \u00fb p\u00eadiviy\u00ean siyas\u00ee bi c\u00eeh b\u00eene. Di welat\u00ean weke Br\u00eetanya \u00fb Sw\u00eesre ku gelek neteweyan bi hev re jiyaye \u00fb yek\u00eetiyeke \u00e7and\u00ee heye, nasnameya jor li gor\u00ee p\u00eanaseya erdn\u00eegar\u00ee t\u00ea kirin, nasnameya j\u00ear j\u00ee nasnameya neteweya ku di nav yek\u00eetiy\u00ea de cih digire diyar dike.<\/p>\n<p>Nasnameya j\u00ear nasnameya netewey\u00ea diyar dike, loma weke nasnameya jor nay\u00ea p\u00eanasekirin. Li Br\u00eetanyay\u00ea, Ingil\u00eezek nikare ji Skotek\u00ee (\u00eesko\u00e7) re bib\u00eaje: \u201cNasnameya min a netewey\u00ee ya Ingl\u00eez\u00ee weke nasnameya te ya netewey\u00ee qeb\u00fbl bike \u00fb nasnameya xwe ya Skot\u00ee \u00eenkar bike, jib\u00eer bike.\u201d M\u00eenak, li Skotyay\u00ea serokwez\u00eer, mecl\u00eesa her\u00eam\u00ee, perey\u00ean taybet, ala taybet \u00fb dest\u00fbra her\u00eam\u00ee heye \u00fb r\u00eaveberiya navend\u00ee ya Keyatiya Yekb\u00fby\u00ee maf\u00ea destwerdan\u00ea li kar\u00fbbar\u00ean hundir\u00een \u00ean \u00cesko\u00e7yay\u00ea (Skotyaya) xweser tune. L\u00ea bel\u00ea li Tirk\u00ee, avahiya dewleta netewey\u00ee ya her\u00ee hi\u015fk, ku bi gelemper\u00ee ji kom\u00ean etn\u00eek\u00ee y\u00ean cih\u00eareng \u00ean dev\u015fir\u00ee p\u00eak t\u00ea, hem \u00e7avkaniy\u00ean abor\u00ee y\u00ean gel\u00ea Kurd hem j\u00ee heb\u00fbna w\u00ea ya nasnamey\u00ee \u00fb \u00e7and\u00ee bi rej\u00eemeke fa\u015f\u00eest a her\u00ee kir\u00eat \u00fb bi \u015ferek\u00ee taybet \u00ea qir\u00eaj sed sal in li ser gel\u00ea Kurd ferz dike. Y\u00ean ku nizanin pirsgir\u00eak\u00ean netewey\u00ee \u00e7i ne, nikarin di derbar\u00ea \u00e7areseriya pirsgir\u00eak\u00ean netewey\u00ee de ti agahiy\u00ea bidin \u00fb nikarin f\u00eam bikin nasnameya j\u00ear \u00fb jor \u00e7i diyar dike. Li Tirkiy\u00ea, gelek mirov\u00ean Tirk \u00ean ku di bin bandora rej\u00eema \u00eenkarker a sed sal\u00ee de jiyane \u00fb nizanin pirsgir\u00eaka Kurd \u00e7i ye, difikirin ku Kurd li Tirkiy\u00ea her ti\u015ft\u00ea ku dixwazin dikin \u00fb azad in. Ew dib\u00eajin ku Tirk\u00eet\u00ee ne nasnameya netewey\u00ee ya Tirk e, l\u00ea bel\u00ea p\u00eanaseyek nasnameya jor e. Ev zihniyet siyaseta ve\u015fartina ferzkirina Tirk\u00eetiy\u00ea li ser gel\u00ea Kurd e.<\/p>\n<p>L\u00ea bel\u00ea gund\u00ea ku t\u00ea d\u00eetin r\u00eaber naxwaze. Tirk\u00eet\u00ee nikare bibe nasnameya jor, ji ber ku nasnameya neteweya Tirk diyar dike. N\u00ee\u015fandana nasnameya netewey\u00ee ya Tirkan weke nasnameya jor, bi zimanek\u00ee nerm \u00fb bi edep, raz\u00eekirina gel\u00ea Kurd e ku bibe Tirk. L\u00ea bel\u00ea R\u00eaber Apo, bi Parad\u00eegmaya Neteweya Demokrat\u00eek, bi xweseriya demokrat\u00eek nasnameya j\u00ear \u00fb bi p\u00eanaseya hemwelatiya azad \u00fb bi prens\u00eeba demokrat\u00eek a Tirk\u00eet\u00ee nasnameya jor diyar kiriye. Kurd li Kurdistan\u00ea bi nasname \u00fb \u00e7and\u00ean xwe y\u00ean netewey\u00ee bi azad\u00ee dij\u00een, Tirk j\u00ee li Tirkiy\u00ea nasnamey\u00ean xwe y\u00ean netewey\u00ee b\u00eay\u00ee ferzkirina li ser civakeke din dij\u00een \u00fb li hember\u00ee c\u00eehanas derve j\u00ee di bin nasnameyeke jor a ku li ser p\u00eanaseya erdn\u00eegar\u00ee ye de yek dibin. \u00c7areseriya pirsgir\u00eak\u00ean netewey\u00ee an bi veqet\u00eena tam a neteweya bindest an j\u00ee li ser bingeha maf\u00ean netewey\u00ee y\u00ean wekhev bi xweseriya demokrat\u00eek t\u00ea \u00e7areserkirin. Di n\u00eaz\u00eekatiya PKK\u2019\u00ea de \u00e7areseriya pirsgir\u00eak\u00ean netewey\u00ee ne li ser dewleta netewey\u00ee, ne li ser dewleteke cuda \u00fb ne j\u00ee li ser desthilatdariya dewlet\u00ea ye. \u00c7areser\u00ee di yek\u00eetiya demokrat\u00eek a ku azadiya gelan esas digire de ye. Di v\u00ea \u00e7areseriy\u00ea de bandora dewlet\u00ea li ser jiyana civak\u00ee tune, r\u00eaveberiya gelan bi yek\u00eetiy\u00ean azad \u00fb bi xwe ve heye. Di r\u00eaveberiya gelan a bi xwe de \u00e7areseriya her pirsgir\u00eaka mirovahiy\u00ea heye. Di kom\u00fbnal\u00eezm\u00ea de nasnameya jor a mirovahiy\u00ea wekhev\u00ee, azad\u00ee \u00fb ev\u00een e. Nasnameya mirovahiy\u00ea li ser hem\u00fb nasnameyan e. Apoc\u00eet\u00ee nasnameya her\u00ee jor a mirovahiy\u00ea diyar dike. Di Apoc\u00eetiy\u00ea de c\u00eehan mala mirovahiy\u00ea ye, mala her kes\u00ee ye \u00fb her civak bi nasnameya xwe di mala mirovahiy\u00ea de bi azad\u00ee dij\u00ee.<\/p>\n<p><strong>Kemal SOBE<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.lekolin.org\/ku\/\"><strong>Navenda L\u00eakol\u00een\u00ean Stratej\u00eek A Kurdistan\u00ea<\/strong><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pirsgir\u00eak\u00ean netewey\u00ee encama siyaseta netew dewlet\u00ean bi h\u00eaz \u00ean ku bi kap\u00eetal\u00eezm\u00ea ge\u015f b\u00fbne ye, ku netewey\u00ean lawaz \u00fb b\u00eaparastin kirine kolon\u00ee. S\u00eestem\u00ean kolonyal bi gelemper\u00ee bi destwerdana li ser dewlemendiy\u00ean abor\u00ee derdikevin hol\u00ea \u00fb neteweya lawaz a ku xistine rew\u015fa bindestiy\u00ea, bi dewlet netewa serdest ve gir\u00eaday\u00ee dibe. Ev rew\u015fa xirabkariya abor\u00ee pi\u015ft\u00ee demek\u00ea [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":14818,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"source_name":"","source_url":"","via_name":"","via_url":"","override_template":"0","override":[{"template":"1","single_blog_custom":"","parallax":"1","fullscreen":"1","layout":"right-sidebar","sidebar":"archive-right","second_sidebar":"archive-right","sticky_sidebar":"1","share_position":"float","share_float_style":"share-normal","show_share_counter":"1","show_view_counter":"1","show_featured":"1","show_post_meta":"1","show_post_author":"1","show_post_author_image":"0","show_post_date":"1","post_date_format":"default","post_date_format_custom":"Y\/m\/d","show_post_category":"1","show_post_reading_time":"0","post_reading_time_wpm":"300","show_zoom_button":"1","zoom_button_out_step":"2","zoom_button_in_step":"3","show_post_tag":"1","show_prev_next_post":"1","show_popup_post":"1","number_popup_post":"1","show_author_box":"0","show_post_related":"1","show_inline_post_related":"0"}],"override_image_size":"0","image_override":[{"single_post_thumbnail_size":"crop-500","single_post_gallery_size":"crop-500"}],"trending_post":"0","trending_post_position":"meta","trending_post_label":"Trending","sponsored_post":"0","sponsored_post_label":"Sponsored by","sponsored_post_name":"","sponsored_post_url":"","sponsored_post_logo_enable":"0","sponsored_post_logo":"","sponsored_post_desc":"","disable_ad":"0"},"jnews_primary_category":{"id":"","hide":""},"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[3988,467,4164,3900,4165],"class_list":["post-14817","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-makaleler","tag-dagirkeriya-tirk","tag-kurd","tag-nasname","tag-netewa-demokratik","tag-r3eber-apo"],"acf":[],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14817","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14817"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14817\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14819,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14817\/revisions\/14819"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14818"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14817"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14817"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14817"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}