{"id":14999,"date":"2025-06-06T11:03:37","date_gmt":"2025-06-06T09:03:37","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/?p=14999"},"modified":"2025-06-06T11:03:37","modified_gmt":"2025-06-06T09:03:37","slug":"be-desthilati-u-be-pere-bi-sosyalisti-jiyankirin-1","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/be-desthilati-u-be-pere-bi-sosyalisti-jiyankirin-1\/","title":{"rendered":"B\u00ea Desthilat\u00ee \u00fb B\u00ea Pere Bi Sosyal\u00eest\u00ee Jiyankirin &#8211; 1"},"content":{"rendered":"<p><strong>SOSYAL\u00ceZM: B\u00caDESTHILAT\u00ce \u00db B\u00caPERE JIYANKIRIN E<\/strong><\/p>\n<p>R\u00eaber Apo, di hevd\u00eetina xwe ya 24\u2019\u00ea Cotmeha 2024\u2019an de wiha got: \u201cEz wek sosyal\u00eestek\u00ea dij\u00eem. H\u00fbn li derve xwe azad difikirin. Ez ji we azadtir dij\u00eem. B\u00ea pere \u00fb b\u00ea desthilat\u00ee j\u00ee jiyan p\u00eakan e.\u201d Desthilat\u00ee \u00fb pere, \u00eedeoloj\u00ee, felsefe, raman \u00fb \u015f\u00eawazeke jiyan\u00ea \u00eefade dikin. Desthilat\u00ee \u00fb pere, du arguman\u00ean bingeh\u00een \u00ean \u015faristaniya zordest, serwer, n\u00earperest \u00fb dewletperest in. B\u00eaguman desthilat\u00ee xwed\u00ee d\u00eerokeke gelek\u00ee kevintir e. Di kok\u00ea de, bi r\u00eak\u00fbp\u00eakiya hiyerar\u015f\u00eek a bavsalariy\u00ea re, s\u00eayeka Kah\u00een-\u015eef\/pad\u00ee\u015fah \u00fb fermandar\u00ea le\u015fker\u00ee ku dest bi serweriya xwezay\u00ea \u00fb civaka dayiksalariy\u00ea kirine, milk\u00ea taybet \u00fb monopola w\u00ea ya abor\u00ee ava kirine. Ev tekel, di hal\u00ea xwe y\u00ea r\u00fb\u015fem\u00ee de, b\u00fbye bingeha hem\u00fb s\u00eestem\u00ean pa\u015feroj\u00ea y\u00ean heman reng\u00ee. Kap\u00eetal\u00eezm j\u00ee berhemeke v\u00ea p\u00ea\u015fketin\u00ea ye. S\u00eestema ku Braudel wek \u201c\u015faristaniya madd\u00ee\u201d p\u00eanase kiriye, ev s\u00eestema desthilat\u00ee \u00fb perey\u00ea ye. Pere \u00fb desthilat\u00ee, du h\u00eaz\u00ean bingeh\u00een \u00ean modern\u00eeteya kap\u00eetal\u00eest in.<\/p>\n<p>Kesayetiya kah\u00eenan wek saziyek\u00ea di n\u00eezama hiyerar\u015f\u00eek a bavsalariy\u00ea de xwed\u00ee h\u00eaza \u00eedeoloj\u00eek dibe, \u015fef\u00ea xwed\u00ee tecrube wek kes\u00ea ku civak\u00ea bi r\u00ea ve dibe derdikeve p\u00ea\u015f \u00fb dibe h\u00eaza pol\u00eet\u00eek. Fermandar\u00ea le\u015fker\u00ee j\u00ee, bi \u00eestismarkirina hewcedariya parastin \u00fb berevaniya civak\u00ea, h\u00eaz\u00ea dixe bin himayeya xwe \u00fb wek monopola le\u015fker\u00ee bi awayek\u00ee saz\u00fbman\u00ee t\u00ea sazkirin. S\u00ea navend\u00ean ku bi \u015f\u00eawey\u00ea monopola \u00eedeoloj\u00eek, pol\u00eet\u00eek, abor\u00ee \u00fb le\u015fker\u00ee hatine r\u00eaxistinkirin, bi hevbendiya xwe re saziy\u00ean D\u00een\/\u00eelahiyat, Siyaset\/Pol\u00eet\u00eeka \u00fb Le\u015fker\u00eetiy\u00ea, carna bi lihevkirin \u00fb carna j\u00ee bi nakok\u00ee, heta roja me ya \u00eero hatine. Di serdema me de j\u00ee hem\u00fb s\u00eestem\u00ean dewletperest bi saya v\u00ea s\u00eayeka hevbend\u00ee li ser piyan dim\u00eenin. Dewleta ku wek \u201cla\u00eek\u201d t\u00ea propagandakirin, di rastiy\u00ea de qet tuneb\u00fbye \u00fb tune ye. Monopola(tekelc\u00ee) abor\u00ee \u00fb desthilat\u00ee armanca bingeh\u00een a v\u00ea Hevbendiya S\u00eaal\u00ee ew e ku serweriya li ser civak\u00ea saz bike \u00fb bi taybetkirina berhema madd\u00ee ew di bin tasarrufa xwe de bigire. Ji ber v\u00ea yek\u00ea, monopola desthilat\u00ee \u00fb perey\u00ea, rola dij-civak, dij-demokras\u00ee \u00fb dij-abor\u00ee l\u00eestiye. Bingeh\u00ea w\u00ea y\u00ea madd\u00ee, di ser\u00ee de keda jin\u00ea, berhema z\u00eade \u00fb keda z\u00eade ya ji civak\u00ea hat\u00ee ki\u015fandin e. Xaspa aboriya kom\u00fbnal a ku civak\u00ea hilberandiye, talankirina w\u00ea \u00fb veguher\u00eena w\u00ea bo milk\u00ea taybet p\u00eak hatiye. \u015eer\u00ea Enk\u00ee \u00fb \u00cenanna y\u00ea sala 104an a ber\u00ee zay\u00een\u00ea, bi awayek\u00ee m\u00eetoloj\u00eek v\u00ea yek\u00ea \u00eefade dike. N\u00eezama desthilat\u00ee \u00fb perey\u00ea, xaspkirina civak\u00ea bi xwe, b\u00ea\u00eeradekirin \u00fb kolet\u00eekirina w\u00ea \u00eefade dike.<\/p>\n<p>Wek\u00ee ku R\u00eaber Apo destn\u00ee\u015fan kiriye: \u201cDi serdem\u00ean civaka ber\u00ee \u015faristaniy\u00ea de, r\u00eaxistina zor\u00ea ya yekem a \u2018mirov\u00ea bi h\u00eaz\u2019 ne ten\u00ea heywanan nexist nav xefik\u00ea. W\u00ee \u00e7av berdide ser berhema malbat\u00ee ya ku ji keda hestyar\u00ee ya jin\u00ea (n\u00fbra \u00e7av\u00ea w\u00ea) derketib\u00fb. Ev r\u00eaxistin, yekem r\u00eaxistina zor\u00ea ya cid\u00ee b\u00fb. Y\u00ean ku hatin desteserkirin, jin bixwe, zarok\u00ean w\u00ea \u00fb xizm\u00ean w\u00ea y\u00ean xw\u00een\u00ea b\u00fbn. Berhema wan a \u00e7anda madd\u00ee \u00fb manew\u00ee b\u00fb. Ev talana yekem aboriya mal\u00ea b\u00fb. Li ser v\u00ea bingeh\u00ea, proto-kah\u00een \u015faman, \u015f\u00eax\u00ea xwed\u00ee tecrube \u00fb r\u00eaxistina zor\u00ea ya mirovan bi h\u00eaz, bi hev re, di hem\u00fb civak\u00ean di heman qonax\u00ea de, h\u00eaza hiyerar\u015f\u00eek a bavsalariy\u00ea ya p\u00eeroz (r\u00eaveberiya p\u00eeroz) ava kirine. T\u00ea d\u00eetin ku heta qonaxa sinifb\u00fbn, bajar\u00eeb\u00fbn \u00fb dewletb\u00fbn\u00ea, di jiyana civak\u00ee \u00fb abor\u00ee de ev hiyerar\u015f\u00ee roleke diyarker l\u00eestiye.\u201d<\/p>\n<p>H\u00eaz \u00fb perey\u00ean monopol\u00ee (yekdest\u00ee), bi operasyoneke ku p\u00eak aniye, civak (Demos) \u00fb \u00e7alakiya w\u00ea ya bingeh\u00een a debar\u00ea ku bi navenda jin\u00ea p\u00ea\u015f ketiye (bi wateya qan\u00fbna mal-malbat\u00ea) eko-nomos\u00ea ji hev qut kiriye \u00fb ew xistiye bin dest\u00ea h\u00eaz\u00ean serdest \u00ean el\u00eet\u00eest\/sinif\u00ean serdest. Li \u015f\u00fbna exlaqa komunal a Civaka Demokrat\u00eek ku taybetmendiya xwed\u00eetiy\u00ea \u00fb takekes\u00eetiy\u00ea bi\u00e7\u00fbk dib\u00eene, xwed\u00eetiya takekes\u00ee an j\u00ee ya kom\u00ee \u00fb desthilat\u00ee hate dan\u00een. Bi v\u00ee away\u00ee yekem\u00een darbeya exlaq\u00ee ya giran li civak\u00ea hate xistin. Li \u015f\u00fbna aboriya diyariy\u00ea ya komunal \u00fb r\u00eaveberiya demokrat\u00eek a Civaka Exlaq\u00ee \u00fb Pol\u00eet\u00eek, pergaleke pro-kapital\u00eest ku li ser desthilat\u00ee \u00fb xwed\u00eetiya taybet\u00ee ava b\u00fbye hate dan\u00een. Ev gav b\u00fb bingeha hem\u00fb \u015fore\u015f\u00ean dijber \u00ean ku di p\u00ea\u015fketina \u015faristaniy\u00ea de bi awayek\u00ee z\u00eade b\u00fbn. Kap\u00eetal\u00eezm j\u00ee daw\u00een zinc\u00eera v\u00ea yek\u00ea ye. Wek\u00ee ku R\u00eaber Apo diyar dike: \u201cPr\u00eevat\u00eezekirina aboriy\u00ea, dewlet\u00eekirina w\u00ea, t\u00ea wateya w\u00earankirina tevna bingeh\u00een a civak\u00ea. Ev t\u00ea wateya b\u00eaparkirina civak\u00ea ji qan\u00fbn\u00ean w\u00ea y\u00ean jiyan\u00ea y\u00ean her\u00ee gir\u00eeng. Tu civakek wek\u00ee kap\u00eetal\u00eezm\u00ea ne w\u00earek b\u00fbye \u00fb ne j\u00ee fikiriye ku pr\u00eevat\u00eezekirin \u00fb dewlet\u00eekirin\u00ea bike taybetmendiya sereke ya civak\u00ea.\u201d<\/p>\n<p><strong>NAVENDA H\u00caZ\u00ca BI SENTEZA SINIF, BAJAR \u00db DEWLET\u00ca DERBAS\u00ce \u015eARISTANIY\u00ca B\u00dbYE <\/strong><\/p>\n<p>Navenda h\u00eaz\u00ea ya Kah\u00een-\u015eef\/qral-komandar ku desthilat\u00ee \u00fb perey\u00ea di dest\u00ea xwe de monopol\u00eeze (yekdest\u00ee) kiriye, bi senteza sinif, bajar \u00fb dewlet\u00ea derbas\u00ee \u015faristaniy\u00ea b\u00fbye. Armanca wan a bingeh\u00een, wek\u00ee ku Max Weber \u00fb R\u00eaber Apo diyar dikin, organ\u00eezekirina aboriya komunal a civak\u00ea bi \u015f\u00eawey\u00ea \u201cSosyal\u00eezma F\u00eeraw\u00fbn\u00ee\u201d \u00fb bi dest xistina w\u00ea b\u00fbye. Di dewlet\u00ean rojhilat\u00ee y\u00ean wek\u00ee S\u00fbmer-Akad-Bab\u00eel \u00fb y\u00ean pi\u015ft\u00ee wan de, endam\u00ean sinifa jor \u00ean wek\u00ee kah\u00een, \u015f\u00eax, qral\u00ean xweday\u00ee, \u00eemparator, xel\u00eefe, feodal, beg, bazirgan, F\u00eeraw\u00fbn\u00ean Misr\u00ea, Brahman\u00ean Hindistan\u00ea (kah\u00een\u00ean bijarte \u00fb mem\u00fbr), K\u015fatriya (le\u015fker \u00fb r\u00eaveber), Vaisya (sinifa bazirgan) dewlet\u00ea, \u00fb di Ewropay\u00ea de kategoriy\u00ean \u201csoylu-Biesil)\u201d senyor \u00fb sinif\u00ean burjuvaz\u00ee, m\u00eenak\u00ean zelal \u00ean v\u00ea pergala kast\u00ea ne. V\u00ea pergala sinif\u00ee ya ku li ser kevne\u015fopiya kast\u00ea p\u00ea\u015f ketiye, \u00e7andeke ku li ser desthilat\u00ee \u00fb perey\u00ea ye ava kiriye. Kap\u00eetal\u00eezm, l\u00fbtkeya daw\u00een a desthilat\u00ee \u00fb komb\u00fbna abor\u00ee ya \u015faristaniya kast\u00ea ya S\u00fbmer-Akad-Bab\u00eel-As\u00fbr-Misir-Faris-Hind-\u00c7\u00een-\u00ceslam\u00ea ye. Veguher\u00eena aboriya ku civak\u00ea civak dike b\u00fb bazara perey\u00ea \u00fb r\u00eaveberiya xweser bo pergala desthilat\u00ee\/dewlet\u00ea, t\u00ea wateya qutkirina civak\u00ea ji damar\u00ean w\u00ea y\u00ean jiyan\u00ee. Civakeke b\u00ea abor\u00ee \u00fb b\u00ea r\u00eaveberiya xweser, \u00ead\u00ee civakeke ji hilber\u00een\u00ea mehr\u00fbm, as\u00eem\u00eele b\u00fby\u00ee, kolon\u00eeze b\u00fby\u00ee, koledar\u00ee b\u00fby\u00ee \u00fb b\u00fby\u00ee nesneyek e.<\/p>\n<p>Xwed\u00eetiya taybet\u00ee, desthilat\u00ee \u00fb pergala dewlet\u00ea, yekem car li Rojhilata Nav\u00een bi r\u00eaya pergala kast\u00ea ya S\u00fbmer-Bab\u00eel-As\u00fbr\u00ea p\u00ea\u015f ket, pa\u015f\u00ea derbas\u00ee \u015faristaniy\u00ean Misir, Hind, \u00c7\u00een \u00fb d\u00fb re j\u00ee Ewropa\/Rojava b\u00fb \u00fb b\u00fb gerd\u00fbn\u00ee. Ev kevne\u015fop\u00ee pergala kast\u00ea wek\u00ee \u00e7andeke el\u00eet a siyas\u00ee \u00fb abor\u00ee ya jor\u00een serdest kir. Kap\u00eetal\u00eezm, ku pergala her\u00ee z\u00eade ya desthilat\u00ee \u00fb perey\u00ea ye, li ser v\u00ea \u00e7and\u00ea \u015f\u00een b\u00fbye. Di \u015fafaqa \u015faristaniya S\u00fbmeran de, xwedawenda \u00cenanna ku n\u00fbnertiya Demos \u00fb Eko-Nomos\u00ea dike, ji aliy\u00ea xweday\u00ea m\u00ear Enk\u00ee y\u00ea ku n\u00fbnertiya \u015faristaniya dewlet\u00ee ya kast\u00ea dike ve hate talankirin \u00fb 104 ME\u2019y\u00ean ku piran\u00ee am\u00fbr\u00ean hilber\u00eena abor\u00ee \u00fb komb\u00fbn\u00ea ne, hatin desteserkirin. T\u00eako\u015f\u00eena \u00cenannay\u00ea ya ji bo vegerandina van Me\u2019yan, pev\u00e7\u00fbna di navbera \u015earistaniya Demokrat\u00eek \u00fb \u015faristaniya dewlet\u00ee de n\u00ee\u015fan dide. Di navbera Civaka Demokrat\u00eek \u00fb pergala dewlet\u00ee ya li ser desthilat\u00ee \u00fb perey\u00ea de t\u00eako\u015f\u00eeneke dijwar \u00e7\u00eab\u00fbye. Berxwedan\u00ean jin\u00ean bindest, kole, karker, kedkar, esnaf, gund\u00ee, \u00e7and, etn\u00ees\u00eete \u00fb gel\u00ean ku di hem\u00fb qonax\u00ean d\u00eerok\u00ea de derketine hol\u00ea, t\u00eako\u015f\u00eena azadiy\u00ea ya li dij\u00ee talan \u00fb desteserkirina pergala desthilat\u00ee \u00fb perey\u00ea ya ku ji aliy\u00ea sinifa Kah\u00een-\u015eef-Komandar ve t\u00ea tems\u00eelkirin, ango t\u00eako\u015f\u00eena sosyal\u00eest n\u00ee\u015fan dide. D\u00eerok ne ten\u00ea \u015fer\u00ea sinifan, l\u00ea her wiha bi t\u00eako\u015f\u00eena van her du modern\u00eeteyan ve hatiye \u015fekilkirin. B\u00eay\u00ee ku sosyal\u00eezm \u00fb t\u00eako\u015f\u00eena sosyal\u00eest li gor\u00ee v\u00ea perspekt\u00eefa civaka d\u00eerok\u00ee were nirxandin, ti zanist\u00ean civak\u00ee nikarin bigih\u00eejin heq\u00eeqet\u00ea \u00fb t\u00eako\u015f\u00eeneke civak\u00ee ya rast bidin me\u015fandin. B\u00eay\u00ee t\u00eagihi\u015ftina xweday\u00ea m\u00ear Enk\u00ee y\u00ea ku n\u00fbner\u00ea yekem pergala kast\u00ea ya S\u00fbmeran e, n\u00fbner\u00ean civaka kast\u00ea ya \u00eeroy\u00een \u00fb serok\u00ean DYA\u2019y\u00ea Trump \u00fb Elon Musk nay\u00ean f\u00eamkirin. Ji ber ku Enk\u00ee \u00e7i be, Trump \u00fb Elon Musk j\u00ee ew e. Wek\u00ee ku xweday\u00ea Enk\u00ee y\u00ea ku n\u00fbnertiya sinifa serdest a kast\u00ea ya w\u00ea dem\u00ea dike, mirov ji p\u00ees\u00eetiya xwedayan afirandiye ji bo ku xizmeta xwedayan bike, \u00eero j\u00ee n\u00fbner\u00ean civaka kast\u00ea ya c\u00eehan\u00ee, efendiy\u00ean pere \u00fb desthilat\u00ee\/xweday\u00ean \u00eeroy\u00een, mirov\u00ean sanal, sexte \u00fb bi piran\u00ee mirov\u00ean derew\u00een diafir\u00eenin.<\/p>\n<p><strong>SERDEMA KAP\u00ceTALA F\u00ceNANS\u00ca SERDEMA KU DESTHILAT\u00ce \u00db PERE GIH\u00ce\u015eTINE ASTA XWEDAY\u00ce YE<\/strong><br \/>\nPere wek\u00ee am\u00fbrek\u00ea dest bi karan\u00een\u00ea b\u00fbye, \u00e7ar serdem\u00ean ku ew bi lez p\u00ea\u015f ketiye hene. Serdema yekem a ku pere bi lez derketiye p\u00ea\u015f, serdema ku wek\u00ee am\u00fbra dan\u00fbstendin\u00ea dest bi karan\u00een\u00ea kiriye. D\u00eeroknas diyar dikin ku yekem pere\/z\u00ear di sal\u00ean 700\u2019\u00ee ber\u00ee zay\u00een\u00ea de ji aliy\u00ea L\u00eedyayan ve hatiye bikaran\u00een. Derketina duyem a mezin a perey\u00ea di sedsal\u00ean 15\u2019an \u00fb pa\u015f\u00ea de, li bajar\u00ean \u00cetalyay\u00ea y\u00ean wek\u00ee Vened\u00eek, Cenova \u00fb Floransay\u00ea de, bi gir\u00eadana w\u00ea bi am\u00fbr\u00ean wek\u00ee kaxez, senet \u00fb kred\u00ee re p\u00eak hat. Pa\u015f\u00ea, di navbera sedsal\u00ean 18\u2019an \u00fb 20\u2019an de, serdema p\u00ee\u015fesaz\u00eeb\u00fbn\u00ea, di heman dem\u00ea de serdema yekem a global\u00eezasyona kap\u00eetal\u00eezm\u00ea, destp\u00eaka kolon\u00eekirin \u00fb n\u00eev-kolon\u00eekirin\u00ea b\u00fb. Ev serdem, serdema ku kolon\u00eeyal\u00eezm \u00fb xistina sinif\u00ee gih\u00ee\u015ftine l\u00fbtkey\u00ea. Ji ber v\u00ea yek\u00ea, di hundir de \u015fer\u00ean sinif\u00ee \u00fb li derve \u015fer\u00ean netewey\u00ee derketin hol\u00ea. Pere\/sermaye, bi away\u00ea kap\u00eetal\u00ea dest bi s\u00eestemkirin\u00ea kir \u00fb bi lez ber bi xweday\u00eeb\u00fbn\u00ea ve \u00e7\u00fb. Derketina s\u00eayem a mezin a perey\u00ea di sal\u00ean 1970\u2019\u00ee de bi \u015fore\u015fa perey\u00ea re\u015f \u00fb bi veqet\u00eena Dolara DYA\u2019y\u00ea ji maden\u00ean biq\u00eemet \u00ean wek\u00ee z\u00ear \u00fb z\u00eev re p\u00eak hat, ku b\u00fb pereyeke b\u00eapi\u015ft \u00fb bi ser\u00ea xwe b\u00fb desthilat\u00ee \u00fb sermaye. Ev derketina perey\u00ea, ferm\u00ee destp\u00eaka serdema kap\u00eetala f\u00eenans\u00ea n\u00ee\u015fan dide. Ev p\u00ea\u015fketin ji bo sinif\u00ean serdest \u00ean xwed\u00ee sermaye\/pere \u201c\u015fore\u015feke abor\u00ee\u201d b\u00fb, l\u00ea ji bo civaka kedkar a bindest bi temam\u00ee dij-\u015fore\u015f \u00fb felaketa abor\u00ee b\u00fb. Pere \u00ead\u00ee b\u00ea pi\u015ft b\u00fb, serbixwe, b\u00eahesab, her ti\u015ft\u00ee dikare bike, b\u00fb xweday\u00ea c\u00eehan\u00ea \u00fb \u00eemparator\u00ea w\u00ea. Am\u00fbra her\u00ee bi bandor a fetisandin\u00ea b\u00fb. H\u00eaza efs\u00fbn\u00ee ya serdema qral\u00ean taz\u00ee b\u00fb ku her pirsgir\u00eak\u00ea \u00e7areser dike \u00fb her deriyek\u00ea vedike. Desthilat\u00ee \u00fb pere; wek\u00ee h\u00eazeke ku her ti\u015ft\u00ee dikare bike t\u00ea d\u00eetin. Encama v\u00ea baweriya ku \u201cpere her ti\u015ft\u00ee dike\u201d gih\u00ee\u015ft w\u00ea baweriy\u00ea ku \u201cji bo perey\u00ea her ti\u015ft kirin mubah e\u201d. Felsefeya desthilat\u00ee ya b\u00eaexlaq a Makyavel bi b\u00eaprens\u00eeb\u00ee, b\u00eaqan\u00fbn\u00ee \u00fb b\u00eaexlaqiya perey\u00ea re yek b\u00fb \u00fb b\u00fb sedema hilwe\u015f\u00eena exlaqa civak\u00ee. Serdema desthilat\u00ee \u00fb perey\u00ea, di aliyek\u00ee de serdema b\u00eaexlaqiy\u00ea ye. Serdemeke ku nirx\u00ean madd\u00ee \u00fb manew\u00ee bi desthilat\u00ee \u00fb perey\u00ea t\u00eane p\u00eevandin. Ji ber ku ev serdema ku hem\u00fb nirx\u00ean p\u00eeroz t\u00ean kirin mijara bazirganiy\u00ea \u00fb t\u00ean firotin! \u00car\u00ee\u015fa pergala kap\u00eetala f\u00eenans\u00ea ya bi am\u00fbr\u00ean medyay\u00ea, bi taybet\u00ee bi \u201cS\u00ea S\u201d (Seks-Spor-Sanat an j\u00ee \u201cS\u00ea F\u201d: Futbol-Fiesta-Festival), li ser exlaqa civak\u00ee bi b\u00eaexlaqiya desthilat\u00ee \u00fb perey\u00ea t\u00ea ravekirin. Ji ber ku tevgera duyem a global\u00eezasyona kap\u00eetal\u00eezm\u00ea di v\u00ea serdema kap\u00eetala f\u00eenans\u00ea de, ango serdema perey\u00ea ku b\u00fbye hegemon\u00ea c\u00eehan\u00ea, p\u00eak hat. Desthilat\u00ee \u00fb pere, nav\u00ea \u00e7alakiya ku mirov ji mirovatiy\u00ea derdixe ye. Ji ber v\u00ea yek\u00ea, derbaskirina pergala desthilat\u00ee \u00fb perey\u00ea t\u00ea wateya redkirina rad\u00eekal a modern\u00eeteya kap\u00eetal\u00eest. Ji bo sosyal\u00eestb\u00fbn\u00ea, heta ji bo mirovatiya rast\u00een j\u00ee, div\u00ea mirov ji am\u00fbr\u00ean desthilat\u00ee \u00fb perey\u00ea d\u00fbr bim\u00eene. Wek\u00ee ku desthilat\u00ee wek\u00ee nexwe\u015fiyek\u00ea di mirov de gir\u00eadan \u00fb adetek\u00ea \u00e7\u00eadike, pere j\u00ee bi heman \u015f\u00eawey\u00ea dibe sedema gir\u00eadan \u00fb adetek\u00ea. Wek\u00ee ku niv\u00eeskarek\u00ee gotiye: \u201cPere m\u00eena hi\u015fbir-ero\u00een\u00ea ye. Doza ku Du\u015fem\u00ea t\u00ear dike, \u00ceniy\u00ea t\u00ear nake.\u201d Ji ber v\u00ea yek\u00ea, desthilat\u00ee \u00fb pere xirabker \u00fb gemar\u00ee ne. Kap\u00eetal\u00eezm, wek\u00ee ku Marks dib\u00eaje: \u201cSerdema ku her ti\u015ft dikeve bazirganiy\u00ea ye. Ev serdema ku gemar\u00ee gi\u015ft\u00ee b\u00fbye, her ti\u015ft bi perey\u00ea t\u00ea bidestxistin, an j\u00ee, bi ziman\u00ea pol\u00eet\u00eekaya abor\u00ee, serdema ku her ti\u015ft\u00ea madd\u00ee an manew\u00ee dibe nirxeke bazarkir\u00ee, ji bo ku bi nirx\u00ea xwe y\u00ea her\u00ee rast\u00een b\u00ea p\u00eevandin, t\u00ea bazareke.\u201d Pergala perey\u00ea ya sexte, jiyana sanal \u00fb sexte \u00fb mirov\u00ean sexte diafir\u00eene. T\u00eakiliya pere \u00fb mirov\u00ee bi awayek\u00ee her\u00ee zelal Goethe diyar dike: \u201cT\u00eakiliya mirov \u00fb perey\u00ea wisa ye: mirov pereya sexte \u00e7\u00eadike, pere j\u00ee mirov\u00ea sexte \u00e7\u00eadike!\u201d Marks j\u00ee, perey\u00ea wek\u00ee \u201cmetaya metayan\u201d \u015f\u00eerove dike \u00fb diyar dike ku ew gih\u00ee\u015ftiye asta tems\u00eelkirina hem\u00fb metayan \u00fb b\u00fbye \u201c\u015fahban\u00fbya metayan\u201d.<\/p>\n<p>\u00c7anda desthilat\u00ee \u00fb perey\u00ea, qada ku \u00e7anda baviksalar\u00ee her\u00ee z\u00eade t\u00ea de kom b\u00fbye. Di kap\u00eetal\u00eezm\u00ea de, ku l\u00fbtkeya pergala desthilat\u00ee \u00fb perey\u00ea ye, cih\u00ea ku jin t\u00ea de hatiye gihandin, wek\u00ee ku R\u00eaber Apo di navg\u00eena xwe de dib\u00eaje, asta \u201c\u015fahban\u00fbya metayan\u201d e. Qad\u00ean ku desthilat\u00ee \u00fb pere her\u00ee z\u00eade t\u00ea de tevdigere, bi jin\u00ea re t\u00eakildar in. Ji ber ku desthilat\u00ee \u00fb pere qada ku cinsiyetpar\u00eaz\u00ee her\u00ee z\u00eade t\u00ea de kom b\u00fbye ye. Desthilat\u00ee \u00fb pere yekem car serweriya xwe li ser jin\u00ea ava kiriye. Ev rew\u015f di kap\u00eetal\u00eezm\u00ea de gih\u00ee\u015ftiye l\u00fbtkey\u00ea. \u201cDiv\u00ea mirov ba\u015f zanibe ku armanca bingeh\u00een a modern\u00eeteya kap\u00eetal\u00eest, bi taybet\u00ee bi h\u00eaza pere \u00fb desthilat\u00ee, bi r\u00eabaz\u00ean tund an j\u00ee bi r\u00eabaz\u00ean nerm \u00ean wek\u00ee huner, bi taybet\u00ee w\u00eaje, ew e ku jin\u00ea bike koleya modern. Li hember\u00ee jin\u00ea, modern\u00eete bi r\u00eabaz\u00ean pere \u00fb desthilat\u00ee \u00fb bi soz\u00ean ev\u00een\u00ea y\u00ean z\u00eade, li gor\u00ee m\u00ear\u00ea civaka kevnar bi qat-qat h\u00eaza \u00ear\u00ee\u015f\u00ea di rew\u015feke bilind de ye. Li hember\u00ee h\u00eaza m\u00ear\u00ea serdest a bi pere \u00fb ev\u00een\u00ea, l\u00eager\u00eena jina azad a ji bo jiyaneke azad ji xeyaleke vala w\u00eadetir wateyeke din nade.\u201d (R\u00eaber Apo)<\/p>\n<p><strong>(BE\u015eA DUYEM:Desthilat\u00ee \u00fb Pere, P\u00eanaseya M\u00ear\u00ea Serdest e)<\/strong><\/p>\n<p><strong>Dijwar SASON<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.lekolin.org\"><strong>Navenda L\u00eakol\u00een\u00ean Stratej\u00eek A Kurdistan\u00ea<\/strong><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>SOSYAL\u00ceZM: B\u00caDESTHILAT\u00ce \u00db B\u00caPERE JIYANKIRIN E R\u00eaber Apo, di hevd\u00eetina xwe ya 24\u2019\u00ea Cotmeha 2024\u2019an de wiha got: \u201cEz wek sosyal\u00eestek\u00ea dij\u00eem. H\u00fbn li derve xwe azad difikirin. Ez ji we azadtir dij\u00eem. B\u00ea pere \u00fb b\u00ea desthilat\u00ee j\u00ee jiyan p\u00eakan e.\u201d Desthilat\u00ee \u00fb pere, \u00eedeoloj\u00ee, felsefe, raman \u00fb \u015f\u00eawazeke jiyan\u00ea \u00eefade dikin. Desthilat\u00ee \u00fb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":15000,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"source_name":"","source_url":"","via_name":"","via_url":"","override_template":"0","override":[{"template":"1","single_blog_custom":"","parallax":"1","fullscreen":"1","layout":"right-sidebar","sidebar":"archive-right","second_sidebar":"archive-right","sticky_sidebar":"1","share_position":"float","share_float_style":"share-normal","show_share_counter":"1","show_view_counter":"1","show_featured":"1","show_post_meta":"1","show_post_author":"1","show_post_author_image":"0","show_post_date":"1","post_date_format":"default","post_date_format_custom":"Y\/m\/d","show_post_category":"1","show_post_reading_time":"0","post_reading_time_wpm":"300","show_zoom_button":"1","zoom_button_out_step":"2","zoom_button_in_step":"3","show_post_tag":"1","show_prev_next_post":"1","show_popup_post":"1","number_popup_post":"1","show_author_box":"0","show_post_related":"1","show_inline_post_related":"0"}],"override_image_size":"0","image_override":[{"single_post_thumbnail_size":"crop-500","single_post_gallery_size":"crop-500"}],"trending_post":"0","trending_post_position":"meta","trending_post_label":"Trending","sponsored_post":"0","sponsored_post_label":"Sponsored by","sponsored_post_name":"","sponsored_post_url":"","sponsored_post_logo_enable":"0","sponsored_post_logo":"","sponsored_post_desc":"","disable_ad":"0"},"jnews_primary_category":{"id":"","hide":""},"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[8,13],"tags":[3967,321,3939,4227,33,3593,1106,203],"class_list":["post-14999","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-politik-analiz","category-dizi-yazi","tag-azadi","tag-demokrasi","tag-dya","tag-finans-kapital","tag-kurdistan","tag-reber-apo","tag-sosyalizm","tag-tirkiye"],"acf":[],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14999","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14999"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14999\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15001,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14999\/revisions\/15001"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15000"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14999"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14999"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14999"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}