{"id":15009,"date":"2025-06-09T13:19:05","date_gmt":"2025-06-09T11:19:05","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/?p=15009"},"modified":"2025-06-09T13:30:55","modified_gmt":"2025-06-09T11:30:55","slug":"mudaxeleyek-tegehi-di-rastiya-kurdan-de-rastiya-judenrat-u-wedetire-metingeriye-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/mudaxeleyek-tegehi-di-rastiya-kurdan-de-rastiya-judenrat-u-wedetire-metingeriye-2\/","title":{"rendered":"Mudaxeleyek T\u00eageh\u00ee Di Rastiya Kurdan De: Rastiya Judenrat \u00fb W\u00eadetir\u00ea M\u00eat\u00eengeriy\u00ea-2"},"content":{"rendered":"<p><strong>LI BA\u015e\u00dbR\u00ca KURDISTAN\u00ca SAZ\u00ceB\u00dbNA JUDENRAT\u00ca <\/strong><\/p>\n<p>Piraniya avahiy\u00ean ku \u00eero li ser nav\u00ea &#8220;tevgera netewey\u00ee ya Kurd&#8221; li Ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea diaxivin, ji tems\u00eelkirina daxwaz\u00ean rast\u00een \u00ean gel ji bo azadiy\u00ea d\u00fbr in. Her \u00e7end kevne\u015fopiya Partiya Demokrat a Kurdistan\u00ea (PDK) ku ji h\u00eala malbata Barzaniyan \u00fb derdora w\u00ea ve di destp\u00eak\u00ea de wek\u00ee tevgerek gel hate saz kirin, l\u00ea bi dem\u00ea re di hundur\u00ea xwe de p\u00ea\u015f ket, bi pergal\u00ea re entegre b\u00fb \u00fb di dawiy\u00ea de b\u00fb hilgir\u00ea navxwey\u00ee y\u00ea s\u00eestema m\u00eat\u00eenger. Ev p\u00eakate ne ten\u00ea tevgerek siyas\u00ee ye, l\u00ea rej\u00eemek z\u00eehniyet\u00ea ye. \u00db fonksiyona w\u00ea di \u015fikl\u00ea judenrat\u00ee hatiye avakirin.<\/p>\n<p>Rola malbata Barzaniyan di sedsala bor\u00ee de \u00ead\u00ee di wateya klas\u00eek de ne hevkariyek e, l\u00ea ling\u00ea Kurd \u00ea judenrat\u00eeb\u00fbn\u00ea ya di Rojhilata Nav\u00een e. \u00c7awa ku enc\u00fbmen\u00ean Judenrat\u00ee y\u00ean ku ji nav gel\u00ea Cih\u00fb li Almanya Naz\u00ee hatine hilbijartin, ji bo ku gel\u00ea xwe k\u00eamtir \u00ea\u015f biki\u015f\u00eenin, rast\u00ee mekan\u00eezmaya hilwe\u015fandin\u00ea ya pergal\u00ea hatin, xeta Barzaniyan j\u00ee damar\u00ean her\u00ee zind\u00ee \u00fb p\u00ea\u015feng \u00ean gel\u00ea Kurd di bin nav\u00ea d\u00eeplomas\u00ee, hevseng\u00ee \u00fb statuy\u00ea de li p\u00ea\u015f pergal\u00ea dan\u00ee. Ev erk j\u00ea re hat day\u00een: &#8216;Malbata te d\u00ea bij\u00ee, l\u00ea di berd\u00eala w\u00ea de, tu d\u00ea r\u00eaber\u00ean gel\u00ea xwe di hundir de bihel\u00een\u00ee, an j\u00ee heke ew ney\u00ean helandin, tu d\u00ea wan tasfiye bik\u00ee.&#8217; Ev erk heta roja \u00eero bi r\u00eaya komployan, qezayan \u00fb pev\u00e7\u00fbn\u00ean navxwey\u00ee bi b\u00eahejmar welatpar\u00eaz \u00fb r\u00eaber\u00ean Kurd hatiye bicihan\u00een.<\/p>\n<p>Malbata Barzaniyan nekar\u00ee v\u00ea fonksiyon\u00ea li dij\u00ee PKK \u00fb R\u00eaber APO p\u00eak b\u00eene, ji ber ku v\u00ea xet\u00ea mekan\u00eezmaya Judenrat e\u015fkere kir, rola w\u00ea e\u015fkere kir \u00fb nehi\u015ft ku pergal w\u00ea bikar b\u00eene. Bingeha ku dewleta Tirk \u00eero 30 sal in li \u00e7iyay\u00ean Ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea bi cih dibe \u00fb li dij\u00ee PKK\u2019\u00ea \u015ferek\u00ee berfireh dide me\u015fandin, deriy\u00ean d\u00eeplomat\u00eek \u00fb loj\u00eest\u00eek\u00ee y\u00ean ku ji h\u00eala v\u00ea z\u00eehniyet\u00ea ve hatine vekirin in. Malbata Barzaniyan, hevkariya stratej\u00eek a bi dewleta Tirk re, vekirina deriy\u00ean s\u00eenor, bombebarankirina \u00e7iyayan \u00fb dorp\u00ea\u00e7kirina Qend\u00eel\u00ea hem\u00ee be\u015f\u00ean v\u00ea fonksiyon\u00ea ne. Judenrat\u00eezekirin \u00ead\u00ee ne ten\u00ea z\u00eehniyet e, ew \u015f\u00eaweyek stratej\u00eek a operasyon\u00ea ye.<\/p>\n<p>Xeta malbata Barzaniyan \u00fb berdewamiy\u00ean w\u00ea ne ten\u00ea s\u00eenoran vedike, l\u00ea di heman dem\u00ea de civakan r\u00eave dibe \u00fb bi t\u00eagih\u00ee\u015ftina ku &#8216;ew ji bakur in, li vir \u00e7i dikin&#8217; ji raya gi\u015ft\u00ee ya c\u00eehan\u00ea re komkujiy\u00ea rewa dike. Ji aliyek\u00ee din ve, bi gotina &#8216;statu t\u00ea, sebir bikin&#8217; civaka Kurd dixe nav ps\u00eekolojiya tesl\u00eemb\u00fbn\u00ea. Ev hem odeya gaz\u00ea ya f\u00eez\u00eek\u00ee \u00fb hem j\u00ee ya der\u00fbn\u00ee ye.<\/p>\n<p>Aliy\u00ea her\u00ee traj\u00eek \u00ea meseley\u00ea ew e ku dema R\u00eabert\u00ee banga a\u015ft\u00ee \u00fb \u00e7areseriyek bi r\u00fbmet li ser bingeha \u00eeradeya wekhev bi dewleta Tirk re dike, hem\u00ee avahiy\u00ean v\u00ea z\u00eehniyet\u00ea, trol\u00ean medyaya civak\u00ee, ji bo xapandina gel seferber dibin, hewl didin ku R\u00eaber\u00ea ku a\u015ftiy\u00ea dixwaze wek\u00ee &#8220;tevl\u00eehev&#8221;, xeta Barzaniy\u00ea wek\u00ee &#8220;berxwed\u00ear&#8221; \u00fb heb\u00fbna DYA-\u00cesra\u00eel\u00ea wek\u00ee xilaskar n\u00ee\u015fan bidin. Ev \u00ead\u00ee ne ten\u00ea xirab\u00fbnek siyas\u00ee ye, l\u00ea bel\u00ea hilwe\u015f\u00eenek di hi\u015fmendiya civak\u00ee de ye, rew\u015fek felcb\u00fbna exlaq\u00ee ye. Ewqas ku heta kes\u00ean ku baweriya xwe p\u00ea t\u00eenin j\u00ee hene. Dibe ku ji ber v\u00ea sedem\u00ea, b\u00eay\u00ee t\u00eagih\u00ee\u015ftina Cih\u00fbtiy\u00ea, ne pirsgir\u00eaka azadiya Kurd \u00e7areser dibe, ne sosyolojiya Kurd t\u00ea f\u00eamkirin, ne j\u00ee hilwe\u015f\u00eena d\u00eerok\u00ee ya ku em \u00eero dij\u00een.<\/p>\n<p>Barzan\u00eecit\u00ee xuya dike ku fikra azadiy\u00ea dihew\u00eene, l\u00ea ew v\u00ea fikr\u00ea vediguher\u00eene d\u00eeplomasiya navdewlet\u00ee, peyman\u00ean petrol\u00ea \u00fb h\u00eaza malbat\u00ea. Ew behsa m\u00eerateya berxwedana d\u00eerok\u00ee ya gel dike, l\u00ea v\u00ea m\u00eerat\u00ea bikar t\u00eene da ku wan biki\u015f\u00eene nav pergal\u00ea. Dijminatiya li hember PKK\u2019\u00ea ne ten\u00ea c\u00fbdahiyek \u00eedeoloj\u00eek e. Ev dijminat\u00ee b\u00fbye refleksek li dij\u00ee her h\u00eazek ku fonksiyona pergala m\u00eat\u00eenger t\u00eak dide. Ji ber ku PKK bang li bingeha gel, damar\u00ean berxwedan\u00ea, jin \u00fb ciwanan dike, l\u00ea bel\u00ea p\u00eakateya Barzaniyan (ku li her \u00e7ar per\u00e7ey\u00ean Kurdistan\u00ea hene) dixwazin xwe di rew\u015fek de bib\u00eenin ku desthiladariya gel bikin, ne ku n\u00fbnertiya wan bikin.<\/p>\n<p>Ev ti\u015ft\u00ea her\u00ee xeternak e, li ser nav\u00ea gel axaftin l\u00ea dijmin\u00ea ruh\u00ea gel be. \u00cero Barzan li vir e. Avahiyek ku p\u00eadiviy\u00ean ewlehiy\u00ea y\u00ean pergala kolonyal p\u00eak t\u00eene, operasyon\u00ean le\u015fker\u00ee y\u00ean Tirkiyey\u00ea rewa dike, gel li dij\u00ee PKK\u2019\u00ea tehr\u00eek dike, l\u00ea bi nav\u00ea &#8220;Kurdistan&#8221; \u00fb welatpar\u00eaziy\u00ea dike. Ev ji hevkarpar\u00eaziya klas\u00eek cuda ye. Ji ber ku li vir, h\u00eaza kolonyal naaxive, l\u00ea Konseya Judenrat\u00ea, ku bi Kurd\u00ee diaxive, cil\u00ean Kurd\u00ee li xwe dike l\u00ea pol\u00eet\u00eekay\u00ean dewleta Tirk dime\u015f\u00eene, diaxive.<\/p>\n<p>Ev p\u00eakate ku li Ba\u015f\u00fbr hatiye damezrandin, ne ten\u00ea qada siyas\u00ee, l\u00ea di heman dem\u00ea de bazirgan\u00ee, medya, perwerde, \u00e7and, werz\u00ee\u015f \u00fb heta ol j\u00ee kontrol dike. Hest\u00ea berxwedana gel di hilbijartinan, m\u00eet\u00eeng\u00ean part\u00ee an p\u00eerozbahiy\u00ean mezheb\u00ee de vediguhere r\u00eetuelek navxwey\u00ee ya pergal\u00ea. Rola Judenrat\u00ea bi amadekirina mirovan ji h\u00eala f\u00eez\u00eek\u00ee \u00fb exlaq\u00ee ve bi nav\u00ea Kurdb\u00fbn \u00fb welatpar\u00eaziy\u00ea \u00fb helandina wan di nav xa\u00e7er\u00eaya navxwey\u00ee ya pergal\u00ea de ku neynikek odey\u00ean gaz\u00ea ye, t\u00ea l\u00eestin. Ji ber v\u00ea yek\u00ea, Malbat\u00eezm h\u00een j\u00ee wek\u00ee forma sereke ya r\u00eaxistin\u00ea t\u00ea parastin, di heman dem\u00ea de jin \u00fb ciwan bi piran\u00ee di bin kontrol\u00ea de t\u00eane girtin. Judenrat\u00eezasyon niha formeke sosyoloj\u00eek girtiye, ne formeke der\u00fbn\u00ee.<\/p>\n<p>Di Barzan\u00eezm\u00ea de hincet\u00ean wek\u00ee &#8220;\u00e7end roj\u00ean din bij\u00een&#8221;, &#8220;peymanek bi dewletan re \u00e7\u00eakirin da ku gel bipar\u00eazin&#8221;, &#8220;li gor\u00ee realpol\u00eet\u00eek\u00ea lihevkirinek \u00e7\u00eakirin&#8221; bi heman away\u00ee wek\u00ee hincet\u00ean ku endam\u00ean Judenrat di serdema Naziyan de bikar t\u00eenin tevdigerin. L\u00ea di dawiy\u00ea de, ev pol\u00eet\u00eeka gel tepeser dikin, t\u00eako\u015f\u00een\u00ea qels dikin \u00fb pergal\u00ea ji hundir ve xurt dikin. Ya her\u00ee mirov matmay\u00ee dih\u00eale ew e ku gel h\u00een j\u00ee dilsoziyeke mezin ji v\u00ea avahiy\u00ea re h\u00ees dike. Ji ber ku ev avah\u00ee ziman, sembol, d\u00eerok, cil \u00fb berg \u00fb \u00ea\u015fa gel ji bo rewatiya xwe bikar t\u00eene. Di v\u00ea nuqtey\u00ea de ye ku civaka exlaq\u00ee-siyas\u00ee dest bi hilwe\u015f\u00een\u00ea dike.<\/p>\n<p>\u00cero, gelek r\u00eaxistin\u00ean medyay\u00ea, saziy\u00ean perwerdehiy\u00ea, minber\u00ean mizgeftan, ekran\u00ean TV \u00fb saziy\u00ean \u00e7and\u00ee li Ba\u015f\u00fbr, m\u00eena encumen\u00ean Judenrat\u00eezasyon\u00ea, fonksiyonek p\u00eak t\u00eenin ku gel ji berxwedan\u00ea d\u00fbr dixe, wan ji b\u00eer dike ku bipirsin, \u00fb dilsoziy\u00ea vediguher\u00eene dilsoziya malbat\u00ea. Ziman\u00ea berxwedan\u00ea bi ziman\u00ea a\u00eediyet\u00ea t\u00ea guhertin. Deng\u00ea welatpar\u00eaz\u00ean m\u00eena Faik Bucak \u00fb Sa\u00eet Kirmizi Toprak hatiye b\u00eadengkirin \u00fb li \u015f\u00fbna w\u00ee wez\u00eer\u00ean petrol\u00ea, d\u00eeplomat \u00fb el\u00eet\u00ean neoliberal hatine dan\u00een. Ev n\u00ee\u015fan dide ku Cih\u00fbt\u00eekirin ne ten\u00ea b\u00fbye zihniyet, l\u00ea di heman dem\u00ea de b\u00fbye rej\u00eemek j\u00ee.<\/p>\n<p>Ji ber v\u00ea yek\u00ea, berxwedana azad\u00eexwaz li Ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea div\u00ea ne ten\u00ea li dij\u00ee art\u00ea\u015fa Tirk an r\u00eaveberiya Bexday\u00ea, l\u00ea di heman dem\u00ea de li dij\u00ee rej\u00eema serdest a malbata Barzaniyan \u00fb bandor\u00ean w\u00ea y\u00ean hundir\u00een \u00ean xerabkar j\u00ee were me\u015fandin. Rab\u00fbna gel li dij\u00ee v\u00ea tems\u00eela derew\u00een a di hundur\u00ea xwe de destp\u00eaka berxwedana rast\u00een e. Ji ber ku azad\u00ee ne bi \u015fikandina zinc\u00eera ku ji derve ve t\u00ea ferzkirin, l\u00ea bi av\u00eatina miftey\u00ean derew\u00een \u00ean di hundir de dest p\u00ea dike.<\/p>\n<p><strong>LI BAKUR\u00ca KURDISTAN\u00ca R\u00ceSKA JUDENRAT\u00ceB\u00dbN\u00ca, \u015e\u00ceLOB\u00dbNA N\u00dbNERT\u00ce \u00db B\u00ceRDOZIY\u00ca<\/strong><\/p>\n<p>Berxwedana d\u00eerok\u00ee ya gel li Bakur\u00ea Kurdistan\u00ea bi bedel\u00ean giran, hem li ser bingeh\u00ean \u00e7ekdar\u00ee \u00fb hem j\u00ee li ser bingeh\u00ean demokrat\u00eek, hatiye avakirin. Xeta siyas\u00ee ya yasay\u00ee ku ji sal\u00ean 1990\u2019an vir ve p\u00ea\u015fketiye, berhema \u00eeradeya hilgirtina \u00eeradeya gel bo Parlamentoy\u00ea, e\u015fkerekirina nasnameya netewey\u00ee \u00fb l\u00eager\u00eena \u00e7areseriyan bi r\u00eay\u00ean demokrat\u00eek e. Xeta Qada Siyas\u00ee ya Bakur kevne\u015fopiyek gir\u00eeng a v\u00ea tevgera d\u00eerok\u00ee ya gel e \u00fb bi nirx\u00ean welatpar\u00eaz\u00ee-demokrat\u00eek \u00ean gel\u00ea Kurd hatiye hev\u00eerkirin.<\/p>\n<p>L\u00eabel\u00ea, meyl \u00fb arastey\u00ean ku bi dem\u00ea re di v\u00ea \u00e7ar\u00e7oveya saz\u00fbman\u00ee de derketine hol\u00ea, meylek j\u00ee bi xwe re an\u00eene ku h\u00eaza tems\u00eel\u00ea qels kiriye, daxwaza azadiy\u00ea ya gel ki\u015fandiye nav norm\u00ean navxwey\u00ee y\u00ean pergal\u00ea \u00fb ziman\u00ea berxwedan\u00ea sist kiriye. Ti\u015ft\u00ea ku li vir div\u00ea were rexnekirin ne Qada Siyas\u00ee \u00a0bi xwe ye, l\u00ea nezelaliya \u00eedeoloj\u00eek a ku di bin v\u00ea ban\u00ea de p\u00ea\u015fketiye, helwest\u00ean takekes\u00ee y\u00ean ji azadiy\u00ea qutb\u00fby\u00ee \u00fb pirsgir\u00eak\u00ean wek\u00ee tems\u00eeliyet \u015f\u00fbna gel digire.<\/p>\n<p>Ew rastiyek e ku siyaseta qan\u00fbn\u00ee bi xwezay\u00ee bi s\u00eenor\u00ean ku ji h\u00eala dewlet\u00ea ve hatine nas kirin dorp\u00ea\u00e7kir\u00ee ye. T\u00eako\u015f\u00eena ku di nav van s\u00eenoran de t\u00ea me\u015fandin h\u00eaja ye. L\u00eabel\u00ea, bi dem\u00ea re, li \u015f\u00fbna ku ji van s\u00eenoran derbas bibin, hin meyl dest p\u00ea kirine ku prat\u00eek\u00ean tems\u00eeliyeta pas\u00eef hilber\u00eenin ku di nav van s\u00eenoran de rehetiy\u00ea dib\u00eenin, b\u00ea rexne ne, ji gel veqetand\u00ee ne \u00fb ji gel qut in. V\u00ea yek\u00ea bandorek \u00e7\u00eakiriye ku h\u00eaviy\u00ean gel diki\u015f\u00eene hundur \u00fb enerjiya wan qels dike.<\/p>\n<p>Bi taybet\u00ee, derxistina mijar\u00ean bingeh\u00een \u00ean wek\u00ee maf\u00ea parastina xwe ya gel, xeta azadiya jinan \u00fb demokrasiya rad\u00eekal ji rojev\u00ea di hin derdoran de b\u00fbye sedema tevliheviya tems\u00eeliyet\u00ea bi azadiy\u00ea re. \u00cero, her \u00e7end di nav \u00e7erxa Qada Siyas\u00ee ya Bakur de gelek kes\u00ean welatpar\u00eaz, azad\u00eexwaz \u00fb bi q\u00eemet hene j\u00ee, rastiya ku kes\u00ean ku ji gel veqetiyane, tems\u00eeliyet-n\u00fbnert\u00ee veguherandine statuyek kesane \u00fb ji xeta azadiy\u00ea d\u00fbr in j\u00ee di bin heman ban\u00ee de bi bandor in, nakokiyek cid\u00ee diafir\u00eene.<\/p>\n<p>Her \u00e7end ev nakok\u00ee bi t\u00eageha Judenrat\u00ee re tam li hev nay\u00ea j\u00ee, ew meylek ber bi a\u015ftiya navxwey\u00ee ve e\u015fkere dike ku z\u00eehniyeta w\u00ea vedib\u00eaje. Bi gotineke din, ew meyleke ku enerjiya gel di hundir de amade dike \u00fb w\u00ea ne li dij\u00ee derve ber bi hundir ve qenal\u00eeze dike. Ev rew\u015f dibe sedem ku tems\u00eeliyet-n\u00fbnert\u00ee \u015f\u00fbna berxwedana rast\u00een bigire, \u00fb fikra azadiy\u00ea di zimanek\u00ee teng de, pa\u015fxist\u00ee \u00fb profesyonel de were \u00e7ewisandin.<\/p>\n<p>Ji ber v\u00ea yek\u00ea, ti\u015ft\u00ea ku li vir div\u00ea were kirin ne veqetandina saziy\u00ea ye, l\u00ea bel\u00ea meyl\u00ean s\u00eestem\u00eek \u00ean ku di nav saziy\u00ea de p\u00ea\u015f dikevin, y\u00ean ku w\u00ea s\u00eestemat\u00eek dikin, y\u00ean ku ji gel d\u00fbr in, y\u00ean ku n\u00eaz\u00eek\u00ee stat\u00fby\u00ea ne, \u00fb bi xeta azadiy\u00ea zelalkirina wan e. Ji ber ku t\u00eako\u015f\u00eena hiq\u00fbq\u00ee h\u00eaja ye, l\u00ea di heman dem\u00ea de ji bo hilwe\u015f\u00eena navxwey\u00ee j\u00ee vekir\u00ee ye. R\u00eaya p\u00ea\u015f\u00eegirtina li v\u00ea hilwe\u015f\u00een\u00ea, wek\u00ee di her war\u00ee de, zelaliya \u00eedeoloj\u00eek, rexnekirina xwe-r\u00eaxistin\u00ee \u00fb rastkirina gir\u00eadana bi gel re ye.<\/p>\n<p><strong>R\u00dbY\u00ca NERM \u00ca JUDENRATB\u00dbN\u00ca YA LI D\u00ceYASPORA EWROPAY\u00ca<\/strong><\/p>\n<p>Civaka Kurd a li Ewropay\u00ea dij\u00ee, rastiyeke gi\u015ft\u00ee ya pir berfireh e ku ji aliy\u00ea hem sirg\u00fbn\u00ean-nef\u00ee siyas\u00ee \u00fb hem j\u00ee ko\u00e7beriy\u00ean abor\u00ee ve bi salan p\u00eak hatiye. V\u00ea civak\u00ea bi r\u00eaya rew\u015fenb\u00eer, hunermend, \u015fore\u015fger \u00fb welatpar\u00eaz\u00ean ku ji sal\u00ean 1980\u2018an vir ve ji pol\u00eet\u00eekay\u00ean zordar \u00ean Tirkiyey\u00ea reviyane, b\u00eeran\u00eeneke berxwedan\u00ea ya cid\u00ee p\u00ea\u015fxistiye. Meydan, salon, kamp\u00ean penaberan \u00fb kor\u00eedor\u00ean dadgehan li Ewropay\u00ea carek\u00ea ew cih b\u00fbn ku gel\u00ea Kurd l\u00ea li azadiy\u00ea digeriya. L\u00eabel\u00ea, bi dem\u00ea re, di v\u00ea qad\u00ea de j\u00ee veguher\u00eenek k\u00fbr \u00e7\u00eab\u00fb, ziman\u00ea berxwedan\u00ea cih\u00ea xwe da tems\u00eeliyet\u00ea-n\u00fbnertiy\u00ea, siyaseta gel cih\u00ea xwe da l\u00eager\u00eena statuya d\u00eeplomat\u00eek \u00fb hevgirtina r\u00eaxistin\u00ee cih\u00ea xwe da hewldan\u00ean takekes\u00ee ji bo xuyab\u00fbn\u00ea ango xwe bide p\u00ea\u015f.<\/p>\n<p>\u00cero, di d\u00eeyasporaya Kurd a Ewropay\u00ea de, nemaze di derdor\u00ean \u00e7and\u00ee \u00fb hin dever\u00ean tems\u00eeliyeta siyas\u00ee de, be\u015fek cid\u00ee ava b\u00fbye, ku ji gel qut b\u00fbye, bi pergal\u00ea re lihevhat\u00ee ye \u00fb t\u00eako\u015f\u00een\u00ea di asta berjewendiya kesane an prest\u00eej\u00ea de didom\u00eene. Taybetmendiya her\u00ee cih\u00eareng a v\u00ea be\u015f\u00ea ev e ku ew \u00eed\u00eea dike ku li ser nav\u00ea gel\u00ea Kurd diaxive l\u00ea bi pirsgir\u00eak\u00ean rast\u00een \u00ean gel\u00ea Kurd re r\u00fb bi r\u00fb nabe. Hin ji van aktoran, ku bi nasnameya Kurd di saziy\u00ean navnetewey\u00ee, \u015faredariy\u00ean her\u00eam\u00ee, navend\u00ean \u00e7and\u00ee, medyay\u00ea an platform\u00ean civaka siv\u00eel de t\u00eane tems\u00eelkirin, li \u015f\u00fbna xeta azadiya gel, ber\u00ea xwe didin norm\u00ean l\u00eeberal \u00ean Ewropay\u00ea.<\/p>\n<p>Di v\u00ea nuqtey\u00ea de, Judenrat\u00eezekirin ne xiyanet an hevkariyek bi wateya klas\u00eek e, l\u00ea bi awayek\u00ee raf\u00eenertir, moderntir, &#8220;\u015faristan\u00eetir&#8221; dixebite. Bi gotineke din, ev n\u00fbner rasterast gel tepeser nakin, l\u00ea h\u00earsa gel k\u00eam dikin, ziman\u00ea berxwedan\u00ea nerm dikin \u00fb t\u00eageha azadiy\u00ea vediguher\u00eenin projey\u00ean \u00e7and\u00ee y\u00ean yekgirt\u00ee.<\/p>\n<p>Ev rew\u015f bi taybet\u00ee di sektora medyay\u00ea de e\u015fkere ye. Hin dezgeh\u00ean medyay\u00ea y\u00ean Kurd\u00ee \u00fb we\u015fan\u00ean d\u00eej\u00eetal li Ewropay\u00ea, tev\u00ee hewldan \u00fb tevgera xwe ya mezin, nekar\u00een afir\u00eener \u00fb berhemdar bin. Wan bang li hest\u00ean gel\u00ea Kurd kirin, l\u00ea hi\u015fmendiya wan p\u00ea\u015f nexistin \u00fb nekar\u00een veguher\u00eenin akademiy\u00ean perwerdehiy\u00ea.<\/p>\n<p>Ev \u015f\u00eaweya Judenrat\u00eezekirin\u00ea niha avahiya bingeh\u00een e ku d\u00eemena der\u00fbn\u00ee ya gel li Ewropay\u00ea diyar dike. Ji ber ku li vir, t\u00eako\u015f\u00een bi gotinan t\u00ea tepeserkirin, ne bi tank \u00fb topan. Berxwedan di siya tems\u00eeliyet\u00ea de t\u00ea jib\u00eerkirin.<\/p>\n<p>L\u00ea, wek\u00ee her der\u00ea din, li vir j\u00ee cudah\u00ee gir\u00eeng e. Ne hem\u00ee avahiy\u00ean d\u00eeyasporay\u00ea li Ewropay\u00ea yek in. H\u00een j\u00ee gelek kes, avah\u00ee \u00fb saz\u00ee hene ku t\u00eakiliy\u00ean xwe bi gel re dipar\u00eazin, ji xeta welatpar\u00eaziy\u00ea d\u00fbr neketine \u00fb berxwedana xwe ji \u015f\u00eawaz\u00ean ramana Ewro-navend\u00ee re feda nekirine. L\u00ea pirsgir\u00eak e\u015fkerekirina zihniyeta el\u00eet\u00eest, konform\u00eest, neteweperest \u00fb l\u00eeberal a Kurd e ku hewl dide van damar\u00ean paqij zuwa bike \u00fb xeta azadiy\u00ea ji hundir ve nezelal bike.<\/p>\n<p>Li vir, Judenrat\u00eezm ne \u015f\u00eaweyek\u00ee r\u00eaxistin\u00ee ye, l\u00ea \u015f\u00eaweyek\u00ee t\u00eakiliy\u00ea ye di ger\u00ea de, r\u00eayek cihgirtin \u00fb valakirina tems\u00eeliyet\u00ea ji naveroka w\u00ea ye. \u00db ew her\u00ee z\u00eade di helwest\u00ean ku xwe ji gel d\u00fbr dixin, li ser nav\u00ea gel di odey\u00ean rehet de diaxivin \u00fb t\u00eako\u015f\u00een\u00ea di qada axaftin\u00ea de cemid\u00eenin de cih digire.<\/p>\n<p><strong>ROJAVA \u00db \u015e\u00caWAZ\u00caN NAVXWEY\u00ce Y\u00caN SABOTAJ\u00ca, R\u00dbY\u00caN N\u00db Y\u00caN JUDENRAT\u00ceB\u00dbN\u00ca DI QADA \u015eORE\u015e\u00ca DE<\/strong><\/p>\n<p>\u015eore\u015fa Rojava xaleke wer\u00e7erx\u00ea ya d\u00eerok\u00ee ye ku t\u00ea de m\u00eerata berxwedana sedsalan a gel\u00ea Kurd bi m\u00eerata kevnar a \u00e7and\u00ee, exlaq\u00ee \u00fb siyas\u00ee ya Mezopotamyay\u00ea re hevd\u00eetin dike. Ev \u015fore\u015f ne \u200b\u200bten\u00ea guhertineke le\u015fker\u00ee an siyas\u00ee ya desthilatdariy\u00ea ye, l\u00ea \u00eefadeyeke berbi\u00e7av a parad\u00eegmaya civaka exlaq\u00ee-siyas\u00ee ye ku li ser bingeha azadiya jinan, xwer\u00eaveberiya civak\u00ee, jiyana ekoloj\u00eek \u00fb konfederal\u00eezma demokrat\u00eek p\u00ea\u015fketiye. L\u00eabel\u00ea, t\u00eako\u015f\u00eeneke wiha k\u00fbr \u00fb veguher\u00eener ne ten\u00ea bi \u00ear\u00ee\u015f\u00ean derve re, l\u00ea di heman dem\u00ea de bi \u015f\u00eawey\u00ean xap\u00eenok \u00fb xeternaktir \u00ean hilwe\u015f\u00eena navxwey\u00ee re j\u00ee r\u00fb bi r\u00fb ye, ango bi xuyang\u00ean-tezahur\u00ean post-modern \u00ean Judenrat\u00eeb\u00fbn\u00ea ye.<\/p>\n<p>J\u00fbdenrat\u00eekirin niha ji \u015f\u00eawey\u00ean klas\u00eek \u00ean hevkariy\u00ea pir w\u00eadetir \u00e7\u00fbye. B\u00ea guman, \u015firovekirina hevkar\u00eey\u00ea di asteke sosyoloj\u00eek de bi r\u00eaya Judenrat\u00eekirin\u00ea h\u00een watedartir b\u00fbye. L\u00eabel\u00ea, judenrat\u00eekirin \u015f\u00eaweyek anal\u00eez\u00ea ye ku neynikek-eynikek ji rastiya Kurd re digire. Ji ber v\u00ea yek\u00ea, li Rojava, ev p\u00eavajo rasterast \u015fore\u015f\u00ea hedef nagire, l\u00ea bel\u00ea w\u00ea ji hundir ve diguher\u00eene, nerm dike, ked\u00ee dike \u00fb l\u00eeberal\u00eeze dike. Bandora \u00eedeoloj\u00eek a xeta PDK\u2018\u00ea, ku n\u00fbner\u00ea navxwey\u00ee y\u00ea Judenrat\u00ea ye \u00fb pi\u015ftgiriya derve heye, hewldan\u00ean neteweperestiya Ereb ji bo avakirina hegemonyay\u00ea li ser qada \u015fore\u015fger a ji n\u00fb ve ava kir\u00ee \u00fb bi taybet\u00ee stratejiya &#8220;normal\u00eezekirina l\u00eeberal&#8221; a hevpeymaniya navnetewey\u00ee, ku h\u00eaza bingeh\u00een a \u015fore\u015fger tepeser dike, hilgir\u00ean dervey\u00ee y\u00ean v\u00ea hilwe\u015f\u00eena navxwey\u00ee ne.<\/p>\n<p>Ji bil\u00ee van faktor\u00ean dervey\u00ee, d\u00eenam\u00eek\u00ean lawaz \u00ean c\u00fbrbec\u00fbr \u00ean ku ji hundir\u00ea \u015fore\u015f\u00ea p\u00ea\u015f dikevin j\u00ee gir\u00eeng in. Desthilatdar\u00ee, konform\u00eezm, l\u00eager\u00eena kursiyan \u00fb tems\u00eeliyet\u00ea \u015fore\u015f\u00ea ji asta exlaq\u00ee-siyas\u00ee ber bi asta \u00eedar\u00ee \u00fb meqam\u00ee ve diki\u015f\u00eenin. Her \u00e7end div\u00ea h\u00eaza bingeh\u00een \u00fb \u00eeradeya gel derkeve p\u00ea\u015f j\u00ee, her taw\u00eezek ku bi nav\u00ea &#8220;real\u00eezm\u00ea&#8221; t\u00ea kirin \u015fore\u015f\u00ea ji h\u00eala \u015fikl\u00ea ve li ser piyan dih\u00eale l\u00ea ji h\u00eala ruh ve w\u00ea hildiwe\u015f\u00eene. Derfet\u00ean ku hatine bidestxistin ber bi rehetiya takekes\u00ee \u00fb ewlehiy\u00ea ve t\u00eane r\u00eave kirin li \u015f\u00fbna karakter\u00ea kolekt\u00eef \u00ea \u015fore\u015f\u00ea. Dogmat\u00eezm, r\u00fbber\u00ee, f\u00earb\u00fbna ji n\u00fb ve wek\u00ee zihniyet\u00ean ku p\u00ea\u015fve\u00e7\u00fbna navxwey\u00ee ya gel radiwest\u00eenin belav b\u00fbne.<\/p>\n<p>Li \u015f\u00fbna \u015fore\u015fa civak\u00ee, tekez\u00ee li ser r\u00eaziknameya saz\u00fbman\u00ee t\u00ea kirin, li \u015f\u00fbna siyaseta popul\u00eest, prosedur\u00ean burokrat\u00eek t\u00ea tekez\u00ee li ser kirin, \u00fb ketina nav siyaset \u00fb burokrasiy\u00ea bi r\u00eaya malbatperest\u00ee \u00fb e\u015f\u00eertiy\u00ea \u00eeradeya gel d\u00eesa vediguher\u00eene avahiyek hiyerar\u015f\u00eek. Ferm\u00ee \u00fb burokrasiy\u00ea zihniyetek afirandine ku xwe li jor civak\u00ea dib\u00eene ne ku di xizmeta w\u00ea de, \u00fb v\u00ea yek\u00ea li \u015f\u00fbna dilsoziya \u015fore\u015fger\u00ee, hewesek ji bo meqam \u00fb stat\u00fby\u00ea \u00e7\u00eakiriye.<\/p>\n<p>Ji aliyek\u00ee din ve, li dij\u00ee ENKS \u00fb avahiy\u00ean hevkariy\u00ea y\u00ean bi v\u00ee reng\u00ee t\u00eako\u015f\u00eeneke \u00eedeoloj\u00eek a rast\u00een tune ye \u00fb rexney\u00ean k\u00fbr \u00fb avakirina alternat\u00eefek siyas\u00ee ya populer li dij\u00ee wan qels dim\u00eenin. Ev deriyek vekir\u00ee ji bo \u00e7areseriy\u00ean l\u00eeberal, pragmat\u00eest \u00fb di nav pergal\u00ea de diafir\u00eene.<\/p>\n<p>Ev w\u00eane r\u00fby\u00ea n\u00fb y\u00ea Judenrat\u00eekirin a di war\u00ea \u015fore\u015f\u00ea de ye. Bi gotineke din, ew belavb\u00fbna celeb\u00ean kesayetiy\u00ea ye ku li ser nav\u00ea gel diaxivin \u00fb h\u00eaza xwe ji hol\u00ea radikin, nirx\u00ean pergal\u00ea dixin hundir \u00fb di prat\u00eek\u00ea de bi pergal\u00ea re di ahengek\u00ea de dij\u00een, her \u00e7end ew azadiy\u00ea \u00eed\u00eea dikin.<\/p>\n<p>L\u00eabel\u00ea, Rojava ne bi pejirandina derve, l\u00ea bi berxwedana jinan, w\u00earekiya ciwanan, keda kolekt\u00eef a gel \u00fb r\u00eaberiya parad\u00eegmaya R\u00eabert\u00ee derketiye hol\u00ea. Ji ber v\u00ea yek\u00ea, bi parastina ne ten\u00ea d\u00eemen an j\u00ee xuyayiy\u00ean w\u00ea, l\u00ea di heman dem\u00ea de prens\u00eeb\u00ean w\u00ea, h\u00eaza xweparastin\u00ea \u00fb exlaq\u00ea \u015fore\u015fger\u00ee j\u00ee, parastina \u015fore\u015f\u00ea bi rast\u00ee gengaz e.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/mudaxeleyek-tegehi-di-rastiya-kurdan-de-rastiya-judenrat-u-wedetire-metingeriye-1\/\"><strong>J\u0130 BO BE\u015eA 1 B\u0130T\u00ceK\u0130NE<\/strong><\/a><\/p>\n<p><strong>(BE\u015eA S\u00caYEM: Judenrat\u00eekirina D\u00eej\u00eetal, r\u00fbbir\u00fbb\u00fbnek k\u00fbr li ser t\u00eagih\u00ee\u015ftin, nasname \u00fb azadiy\u00ea)<\/strong><\/p>\n<p><strong>Hakki TEK\u00ceN<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.lekolin.org\/ku\/\"><strong>Navenda L\u00eakol\u00een\u00ean Stratej\u00eek A Kurdistan\u00ea<\/strong><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>LI BA\u015e\u00dbR\u00ca KURDISTAN\u00ca SAZ\u00ceB\u00dbNA JUDENRAT\u00ca Piraniya avahiy\u00ean ku \u00eero li ser nav\u00ea &#8220;tevgera netewey\u00ee ya Kurd&#8221; li Ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea diaxivin, ji tems\u00eelkirina daxwaz\u00ean rast\u00een \u00ean gel ji bo azadiy\u00ea d\u00fbr in. Her \u00e7end kevne\u015fopiya Partiya Demokrat a Kurdistan\u00ea (PDK) ku ji h\u00eala malbata Barzaniyan \u00fb derdora w\u00ea ve di destp\u00eak\u00ea de wek\u00ee tevgerek gel hate [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":15012,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"source_name":"","source_url":"","via_name":"","via_url":"","override_template":"0","override":[{"template":"1","single_blog_custom":"","parallax":"1","fullscreen":"1","layout":"right-sidebar","sidebar":"archive-right","second_sidebar":"archive-right","sticky_sidebar":"1","share_position":"float","share_float_style":"share-normal","show_share_counter":"1","show_view_counter":"1","show_featured":"1","show_post_meta":"1","show_post_author":"1","show_post_author_image":"0","show_post_date":"1","post_date_format":"default","post_date_format_custom":"Y\/m\/d","show_post_category":"1","show_post_reading_time":"0","post_reading_time_wpm":"300","show_zoom_button":"1","zoom_button_out_step":"2","zoom_button_in_step":"3","show_post_tag":"1","show_prev_next_post":"1","show_popup_post":"1","number_popup_post":"1","show_author_box":"0","show_post_related":"1","show_inline_post_related":"0"}],"override_image_size":"0","image_override":[{"single_post_thumbnail_size":"crop-500","single_post_gallery_size":"crop-500"}],"trending_post":"0","trending_post_position":"meta","trending_post_label":"Trending","sponsored_post":"0","sponsored_post_label":"Sponsored by","sponsored_post_name":"","sponsored_post_url":"","sponsored_post_logo_enable":"0","sponsored_post_logo":"","sponsored_post_desc":"","disable_ad":"0"},"jnews_primary_category":{"id":"","hide":""},"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[8,6,13],"tags":[4176,883,349,4229,467,33,166,363,3593,156],"class_list":["post-15009","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-politik-analiz","category-arastirmalar","category-dizi-yazi","tag-awrupa","tag-basur","tag-enks","tag-judenrat","tag-kurd","tag-kurdistan","tag-pdk","tag-pkk","tag-reber-apo","tag-rojava"],"acf":[],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15009","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15009"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15009\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15013,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15009\/revisions\/15013"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15012"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15009"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15009"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15009"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}