{"id":15083,"date":"2025-07-04T11:12:36","date_gmt":"2025-07-04T09:12:36","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/?p=15083"},"modified":"2025-07-04T11:12:36","modified_gmt":"2025-07-04T09:12:36","slug":"di-rojhilata-navin-de-sere-hegemonyaye-u-rola-stratejik-a-gele-kurd","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/di-rojhilata-navin-de-sere-hegemonyaye-u-rola-stratejik-a-gele-kurd\/","title":{"rendered":"Di Rojhilata Nav\u00een de \u015eer\u00ea Hegemonyay\u00ea \u00fb Rola Stratej\u00eek a Gel\u00ea Kurd"},"content":{"rendered":"<h2 class=\"western\" lang=\"tr-TR\" style=\"padding-left: 40px;\"><span style=\"font-size: 18pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><b>Li gor\u00ee v\u00ea stratejiy\u00ea, welat\u00ean weke Tirkiye, \u00ceran, S\u00fbriye, Iraq \u00fb Libnan heya bi p\u00eakhatey\u00ean xwe y\u00ean navend\u00ee, kapas\u00eetey\u00ean le\u015fker\u00ee, derfet\u00ean abor\u00ee \u00fb bi xal\u00ean xwegiriya civak\u00ee ku dikarin bi ser\u00ea xwe biryaran bidin \u00fb serbixwe tevbigerin w\u00ea weke metirsiy\u00ean potansiyel \u00ean li ser s\u00eestema her\u00eam\u00ea b\u00ean d\u00eetin.<\/b><\/span><\/h2>\n<p class=\"western\" lang=\"tr-TR\"><span style=\"font-size: large; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Rojhilata Nav\u00een, di 15 sal\u00ean daw\u00ee de ne di nav plana derbasb\u00fbn\u00ea de, dixwazin di nav rejima stratej\u00eek\u00ee ya domdar \u00fb may\u00eende de cih bigrin. Stratejiya n\u00fb ya ku navenda w\u00ea DYE, \u00cesra\u00eel \u00fb Br\u00eetanyaye, \u00ead\u00ee ne li ser bingeh\u00ea s\u00eenor \u00fb dewlet\u00ea, li ser bingeha bik\u00earhat\u00ee, rol \u00fb gir\u00eadanb\u00fbn\u00ea armanc dike ku pergalek Rojhilata Nav\u00een ava bikin. Di v\u00ea pergal\u00ea de, dewlet\u00ean navend\u00ee y\u00ean xurt di h\u00fbndir de t\u00ean lewazkirin, aktor\u00ean ji dervey\u00ee dewlet\u00ea j\u00ee ji kirdeb\u00fby\u00een\u00ea derkeve bi hi\u015fmendiya am\u00fbr yan j\u00ee h\u00eaza wek\u00eel were kar\u00eegerkirin. Qada ku hat\u00ee per\u00e7ekirin, ew s\u00eestema ku bi hi\u015fmendiya &#8220;aloz\u00ee ya dikare were r\u00eavebirin&#8221; t\u00ea kontrol kirin \u00ead\u00ee ne ve\u015fartiye, projeyek vekiriye. Her wiha ev rast\u00ee, di rapor\u00ean c\u00fbrbec\u00fbr y\u00ea Think-tank de bi awayek zelal t\u00ea ziman, &#8221; ne \u00eest\u00eekrara may\u00eende, aloziya kar\u00eeger ya dikare were r\u00eavebirin&#8221; t\u00ea armanc girtin.<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"tr-TR\"><span style=\"font-size: large; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Di v\u00ea \u00e7ar\u00e7ovey\u00ea de li ser rew\u015fa hey\u00ee ya dewlet\u00ean navend\u00ee y\u00ean wek\u00ee Tirkiye, \u00ceran, Iraq, S\u00fbriye \u00fb Libnan\u00ea, r\u00eagez\u00ean n\u00fb y\u00ean ber bi siyaseta Ewropay\u00ea ya li Qibris \u00fb Rojhilat\u00ea Derya Sp\u00ee ve di\u00e7in, qad\u00ean rage\u015fiya z\u00eade \u00fb s\u00eawirana her\u00eam\u00ee ya n\u00fb ya ku ji aliy\u00ea Peymana Abraham \u015f\u00eawe girtiye, div\u00ea ev stratej\u00ee bi s\u00eestem\u00ea re were ahengkirin b\u00ea xwendin. <\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"tr-TR\" style=\"padding-left: 40px;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>STRATEJIYA N\u00db YA ROJHILATA NAV\u00ceN A DYE-\u00ceSRA\u00ceL\u00ca<\/strong> <\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"tr-TR\"><span style=\"font-size: large; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Wek\u00ee ku di gotara ber\u00ea ya bi sernav\u00ea \u201cPergala Aloz\u00ee ya Berdewam\u00ee ya Rojhilata Nav\u00een a N\u00fb \u00fb Ling\u00ean Bingeh\u00een \u00ean Stratejiy\u00ea\u201d de hatiye diyarkirin, ev stratejiya n\u00fb ya Dewlet\u00ean Yekb\u00fby\u00ee-\u00cesra\u00eel-Br\u00eetanyay\u00ea ya Rojhilata Nav\u00een \u00ead\u00ee ne ten\u00ea \u00eeht\u00eemalek e, l\u00ea bernameyek rast\u00eene ku t\u00ea me\u015fandin.<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"tr-TR\"><span style=\"font-size: large; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Li gor\u00ee v\u00ea stratejiy\u00ea, welat\u00ean weke Tirkiye, \u00ceran, S\u00fbriye, Iraq \u00fb Libnan heya bi p\u00eakhatey\u00ean xwe y\u00ean navend\u00ee, kapas\u00eetey\u00ean le\u015fker\u00ee, derfet\u00ean abor\u00ee \u00fb bi xal\u00ean xwegiriya civak\u00ee ku dikarin bi ser\u00ea xwe biryaran bidin \u00fb serbixwe tevbigerin w\u00ea weke metirsiy\u00ean potansiyel \u00ean li ser s\u00eestema her\u00eam\u00ea b\u00ean d\u00eetin. Ji bo rawestandina van dewletan, ne ten\u00ea am\u00fbr\u00ean le\u015fker\u00ee, l\u00ea di heman dem\u00ea de p\u00ea\u015fvebirina qeyran\u00ean navxwey\u00ee, xerakirina xet\u00ean fay y\u00ean etn\u00eek\u00ee \u00fb mezheb\u00ee, zext\u00ean abor\u00ee \u00fb bi h\u00eaz\u00ean wek\u00eel ve pol\u00eet\u00eekay\u00ean demdir\u00eaj y\u00ean xerabkirin\u00ea dixin meriyet\u00ea. Armanc ne ew e ku rasterast van dewletan tune bikin, l\u00ea ew e ku bi awayek\u00ee pir al\u00ee wan b\u00ea kiryar bih\u00ealin ku gir\u00eadana wan bi derve re hebe \u00fb ne\u00e7ar bim\u00eenin ku rol\u00ean ji wan re hatine destn\u00ee\u015fan kirin qeb\u00fbl bikin. \u00cero gelek dewlet\u00ean navend\u00ee y\u00ean her\u00eam\u00ea ketine nav v\u00ea rew\u015f\u00ea, qels b\u00fbne \u00fb hatine rew\u015fa ku ji destwerdan\u00ean derve re vekir\u00ee b\u00fbne. \u00ceran \u00fb Tirkiye j\u00ee di navenda v\u00ea t\u00eako\u015f\u00eena kontrol\u00ea de cih digrin.<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"tr-TR\"><span style=\"font-size: large; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">L\u00eabel\u00ea, di armanca stratej\u00ee y\u00ea de ne ten\u00ea dewlet hene. Armanceke k\u00fbrtir \u00fb s\u00eestemat\u00eek ku potansiyela berxwedan\u00ea, v\u00eena xweser \u00fb heb\u00fbna r\u00eaxistinkir\u00ee ya gelan bi temam\u00ee b\u00eabandor bike. Ji ber ku eger dewlet hilwe\u015fin j\u00ee, ger mirov bi \u00eeradeya xwe ya azad derkeve ser dik\u00ea \u00fb r\u00eaxistin\u00ean civak\u00ee y\u00ean n\u00fb ava bike, w\u00ea dem\u00ea stratejiya aloz\u00eey\u00ea ya kontrolkir\u00ee w\u00ea b\u00ea encam bim\u00eene. Ji ber v\u00ea yek\u00ea Emer\u00eeka \u00fb \u00cesra\u00eel maf\u00ea niv\u00ees\u00eena qedera xwe ya gelan nas nakin, berovaj\u00ee v\u00ea yek\u00ea w\u00ee maf\u00ee weke xeteriyeke stratej\u00eek dib\u00eenin.<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"tr-TR\"><span style=\"font-size: large; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Dema ku rew\u015fa hey\u00ee di v\u00ea \u00e7ar\u00e7ovey\u00ea de t\u00ea nirxandin, nakok\u00ee \u00fb meyl\u00ean li Rojhilata Nav\u00een weke p\u00eavajoyeke ji n\u00fb ve d\u00eezaynkirina berdewam\u00ee ya nav s\u00eestem\u00ea ya di navbera h\u00eaz\u00ean hegomon\u00eek \u00fb rej\u00eem\u00ean stat\u00fby\u00ea de t\u00ea xuyakirin. Fermana Sykes-Picot \u00fb Qesr-\u00ee \u015e\u00eer\u00een a ku sed sal ber\u00ea ferz kirib\u00fbn, niha hilwe\u015fiyaye \u00fb \u00e7\u00eakirina modeleke n\u00fb dest p\u00ea kiriye. Pirsa bingeh\u00een a ku div\u00ea di van \u015fert \u00fb mercan de b\u00ea pirs\u00een ev e, gel\u00ea Kurd di v\u00ea stratejiy\u00ea de li ku ne \u00fb stratejiya wan a xweser a a\u00eed\u00ea wan heye? Bersiva v\u00ea pirs\u00ea ne ten\u00ea ji bo gel\u00ea Kurd, ji bo p\u00ea\u015feroja hem\u00fb gel\u00ean her\u00eam\u00ea j\u00ee xwed\u00ee gir\u00eengiyeke diyarker e.<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"tr-TR\"><span style=\"font-size: large; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">\u015eer\u00ea ku li Rojhilata Nav\u00een t\u00ea me\u015fandin di wateya klas\u00eek de \u00ead\u00ee ne t\u00eako\u015f\u00eena di navbera dewletan de ye, ev \u015fer hesapxwestinek di navbera s\u00eesteman de ye. Ev nakok\u00ee du eniy\u00ean w\u00ea y\u00ean bingeh\u00een hene, ji aliyek\u00ee ve s\u00eestema ku bi plana hegomon\u00eek a navenda DYE\u2019y\u00ea ku bi berjewendiy\u00ean ewlekar\u00ee \u00fb abor\u00ee-siyas\u00ee y\u00ean \u00cesra\u00eel\u00ea re li hev dike \u00fb stat\u00fbyek\u00ea ve t\u00ea \u015f\u00eawegirtin \u00fb ji aliy\u00ea din ve j\u00ee li ser wekhev\u00ee, azad\u00ee \u00fb xwer\u00eaveberiy\u00ea ya gelan a parad\u00eegmaya civaka demokrat\u00eek p\u00eak t\u00ea. Li cih\u00ea ku ev her du xet li hev dikevin, li navenda w\u00ea Kurdistan \u00fb gel\u00ea Kurd radiwestin.<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"tr-TR\"><span style=\"font-size: large; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Stratejiya n\u00fb ya Rojhilata Nav\u00een a DYE \u00fb \u00cesra\u00eel\u00ea bi awayek\u00ee e\u015fkere armanc dike ku dewlet\u00ean navend\u00ee ji hundir ve qels bike \u00fb kirdeb\u00fby\u00eena gelan re bi ti \u015f\u00eawey\u00ee tu car\u00ee r\u00ea nede. Ev stratej\u00ee, dewlet\u00ean netewey\u00ee y\u00ean kevn hundir\u00ea wan vala dike \u00fb wan b\u00eak\u00ear \u00fb bi derve ve gir\u00eaday\u00ee dike, gel j\u00ee par\u00e7e dike \u00fb vediguher\u00eene wek h\u00eaz\u00ean n\u00fbner \u00ean ku li ser bingeh\u00ea dilsoz\u00ee ne l\u00ea dikarin b\u00ean kontrolkirin esas digre. Ev pergala n\u00fb ne bi nex\u015feyan, bi rolan re dixebite. Serwer\u00ee ne bi dest\u00ea netew-dewletan ve, l\u00ea bi dabe\u015fkirina erk \u00fb rolan t\u00ea me\u015fandin. Ne v\u00eena gel, am\u00fbr \u00fb navbeynkar\u00ean di bin qontrol\u00ea de t\u00ean esas girtin.<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"tr-TR\"><span style=\"font-size: large; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Di v\u00ea stratejiy\u00ea de rola ku ji gel\u00ea Kurd re hatiye diyarkirin xuyay\u00eeye, b\u00eay\u00ee ku dewlet ava bike, b\u00eay\u00ee ku bibe kirde, ango b\u00eay\u00ee ku xwe bi xwe bir\u00eave bibin, wek n\u00fbner\u00ea h\u00eaz\u00ean din kar bike. Ji ber v\u00ea yek\u00ea, gel\u00ea Kurd di bikaran\u00eena lewazkirina dewlet\u00ean navend\u00ee de wek am\u00fbreke jeopol\u00eet\u00eek t\u00ea d\u00eetin. Di Iraq, S\u00fbriye, \u00ceran \u00fb Tirkiyey\u00ea de, b\u00ea \u00e7areser\u00ee may\u00eena pirsgir\u00eaka Kurd, bingeha v\u00ea stratejiya am\u00fbrkirin\u00ea ye. Ev strateji, ku ji Kurdan re tu azad\u00ee an bir\u00eavebirina siyas\u00ee nade, ten\u00ea wan di poz\u00eesyoneke &#8220;heb\u00fbn\u00ea&#8221; de dihesib\u00eene ku heya ku bik\u00earhat\u00ee ne, t\u00ean pejirandin. Gotina &#8220;W\u00ea dewlet b\u00ea day\u00een&#8221; xapandineke ji bo berjewendiy\u00ean kiryar\u00ee ye; weadeke derew\u00een \u00fb \u00eedeoloj\u00eek e ku ji asta propaganday\u00ea derbas nabe. Ev wead, bi qas\u00ee d\u00eerok\u00ee de xelete, di stratej\u00eek\u00ee de j\u00ee ji bingeha xwe ve xelete. Ne DYE&#8217;y\u00ea ne j\u00ee \u00cesra\u00eel\u00ea, di tu \u015fert \u00fb merc\u00ee de h\u00eazeke Kurd ya ku bi daxwaza gel\u00ea xwe hatiye organ\u00eeze kirin, bi nirx\u00ean demokrat\u00eek \u00fb me\u015fr\u00fbyetek her\u00eam\u00ee, qeb\u00fbl nakin.<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"tr-TR\" style=\"padding-left: 40px;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>P\u00caNGAVA GEL\u00caN ROJHILATA NAV\u00ceN \u00db XETA S\u00caYEM\u00ceN<\/strong> <\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"tr-TR\"><span style=\"font-size: large; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Ji ber v\u00ea yek\u00ea, gel\u00ea Kurd div\u00ea di v\u00ea xal\u00ea de xwe diyar bike. Stratejiya DYE-\u00cesra\u00eel-Br\u00eetanya, er\u00ea, dewlet\u00ean navend\u00ee y\u00ean bih\u00eaz naxwazin, l\u00ea bi heman away\u00ee, h\u00eazeke gelan ku xwe kirde kir\u00ee, xwe ji hundir ve bi r\u00eaxistin kir\u00ee \u00fb bi awayek\u00ee xwe ber r\u00eavebirina xwe ava kiriye j\u00ee naxwazin. Di v\u00ea \u015fert \u00fb merc\u00ea de, gel \u00e7ima div\u00ea li d\u00fb xeyal\u00ean derew\u00een \u00fb wead\u00ean \u00eedeoloj\u00eek y\u00ean ku t\u00eane p\u00ea\u015fke\u015fkirin, h\u00eaviy\u00ean xwe gir\u00eabidin? Ti\u015ftek\u00ee ney\u00ee wek hey\u00ee n\u00ee\u015fankirin, bi propaganda mezinkirin, ji dervey\u00ee bibe bingeh\u00ea windab\u00fbn \u00fb t\u00eak\u00e7\u00fbn\u00ean ku ber\u00ea gelek caran qewim\u00eene, k\u00ear\u00ee ti\u015ftek din nay\u00ea. Di v\u00ea \u00e7ar\u00e7ovey\u00ea de, hin avah\u00eey\u00ean hevkar\u00ee y\u00ean ku R\u00eaber Apo wek &#8220;kes\u00ea ku li ber dewletb\u00fby\u00een\u00ea dibe asteng&#8221; p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f dikin, \u00e7avkaniy\u00ean \u015foven\u00eest \u00fb nijadperest y\u00ean ku dib\u00eajin &#8220;ji Kurdan re dewlet t\u00ea day\u00een&#8221;, di rast\u00ee de du cephey\u00ean cuda ne ku ji heman navend\u00ea t\u00ean xwed\u00eekirin \u00fb hevdu temam dikin. Her du j\u00ee b\u00eav\u00eena xweser, bi h\u00eaz\u00ean derve ve gir\u00eaday\u00ee, \u015ferker \u00fb gelan li hember hev dikin dijmin in. Ew ten\u00ea d\u00eerok\u00ea \u00e7ewt nakin, di heman dem\u00ea de wek am\u00fbr\u00ean ps\u00eekoloj\u00eek y\u00ean \u015fer\u00ea taybet \u00ean ku li dij\u00ee gel\u00ea Kurd t\u00ea me\u015fandin j\u00ee dixebitin.<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"tr-TR\"><span style=\"font-size: large; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">\u00cero di Rojhilata Nav\u00een de hevsengiya h\u00eaz\u00ea xera b\u00fbye \u00fb li \u015f\u00fbna w\u00ea, p\u00eavajoyeke n\u00fb ya d\u00eezayn\u00ea ya ku li gor\u00ee berjewendiy\u00ean navend\u00ean h\u00eaz\u00ea y\u00ean ku daxwaz\u00ean gel\u00ean j\u00ear\u00een napejir\u00eenin, destp\u00eakiriye. Di v\u00ea p\u00eavajoy\u00ea de, m\u00eena ku ji bo daxwaz\u00ean gel\u00ean ku sedsalan hatine tepisandin, wek der\u00ee veb\u00fbye hatibe n\u00ee\u015fakirin j\u00ee, l\u00ea ev der\u00ee j\u00ee bi stratejiya am\u00fbrkirina gelan t\u00ea kontrol kirin. L\u00ea bel\u00ea tev\u00ee hem\u00fb ti\u015ft\u00ea, ji bo gelan qadeke siyas\u00ee ya taybet veb\u00fbye. L\u00ea ji bo dagirtina v\u00ea qad\u00ea, h\u00eaza gel\u00ea demokrat\u00eek, r\u00eaxistin\u00ee \u00fb siyas\u00ee h\u00een j\u00ee bi awayek\u00ee mezin k\u00eam e. Eger gel\u00ea Kurd nikaribe v\u00ea valahiya ku di qada xwe de \u00e7\u00eab\u00fbye dagire \u00fb nikaribe bi gel\u00ean din re hevalbendiy\u00ean bih\u00eaz ava bike \u00fb jiyana xwe bi xwe bir\u00eave bibe, ev valah\u00ee d\u00ea ji aliy\u00ea h\u00eaz\u00ean stat\u00fbkoy\u00ea ve were dagirtin. Ji ber v\u00ea yek\u00ea, di p\u00eavajoya ku em t\u00ea de ne, ji aliy\u00ea d\u00eerok\u00ee \u00fb stratej\u00eek ve gelek kr\u00eet\u00eek e.<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"tr-TR\"><span style=\"font-size: large; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Serok Apo, ji gel\u00ea Kurd y\u00ea bi r\u00eaxistinkir\u00ee \u00fb di \u00e7ar\u00e7oveya parad\u00eegmaya n\u00fb ya ku bi p\u00ea\u015fengiya w\u00ee p\u00ea\u015fket\u00ee, da ku v\u00ea valah\u00eey\u00ea dagire \u00fb p\u00eavajoy\u00ea ji bo berjewendiya gelan biguher\u00eene stratej\u00eey\u00ea p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f kiriye. N\u00eaz\u00eekatiya neteweya demokrat\u00eek \u00fb konfederal\u00eezma demokrat\u00eek ya ku Serok Apo p\u00ea\u015f xistiye, hem li dij\u00ee stat\u00fbkoy\u00ea her\u00eam\u00ee \u00fb hem j\u00ee li dij\u00ee stratejiy\u00ean hegomonyaya gerd\u00fbn\u00ee, hem dijderketinek rasterast hem j\u00ee pir al\u00ee ye. Gefa komploya navnetewey\u00ee ya ku di sala 1999&#8217;an de p\u00eak hat, di v\u00ea \u00e7ar\u00e7ovey\u00ea de h\u00een j\u00ee \u00e7alakb\u00fby\u00eena xwe dipar\u00eaze \u00fb wek sedema sereke ya ku li dij\u00ee Serok Apo t\u00ea me\u015fandin, di hol\u00ea de maye. Komploya navnetewey\u00ee ya ku di sala 1999&#8217;an de li dij\u00ee Serok Apo hatib\u00fb p\u00eakan\u00een, ne ten\u00ea ji bo zextkirina ser gel\u00ea Kurd\u00ee, l\u00ea ji bo alternat\u00eevek azad\u00eexwaz ya ku gel dikarib\u00fb ji bo berjewendiy\u00ean xwe bikarb\u00eenin b\u00eay\u00ee ku derkeve were astengkirin hatib\u00fb kirin. Ji ber ku parad\u00eegmaya ku Serok Apo p\u00ea\u015f xistiye, ne ten\u00ea ji bo Kurdan, ji bo hem\u00fb gel\u00ean her\u00eam\u00ea j\u00ee n\u00fbneriya xeteke wekhev\u00eexwaz \u00fb azad\u00eexwaz dikir. \u00cero j\u00ee ji ber heman sedem\u00ea, ev xet d\u00eesa armanca h\u00eaz\u00ean hegomonya \u00fb stat\u00fbkoy\u00ea ye. Komplo h\u00een j\u00ee berdewam e, ji ber ku Serok Apo wek vebijarkek ji bo berjewendiya gelan dim\u00eene. Ev xet, tevgereke ku p\u00ea\u015fb\u00eeniy\u00ean kevne\u015fop\u00ee di\u015fk\u00eene, w\u00earek e \u00fb di qonax\u00ean d\u00eerok\u00ee de r\u00eay\u00ean n\u00fb vedike. Ji ber v\u00ea yek\u00ea j\u00ee, \u00eero gotin\u00ean ku Serok Apo bi &#8220;tirsnak \u00fb radestb\u00fbn\u00ea&#8221; tawanbar dikin, ne ten\u00ea erzan \u00fb b\u00eah\u00eaja ne, bi awayek stratej\u00eek j\u00ee windab\u00fbnek \u00fb ji rastiy\u00ea d\u00fbr in. Ji ber v\u00ea yek\u00ea Serok Apo navenda rastiy\u00ea \u00fb berxwedan\u00ea ye.<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"tr-TR\"><span style=\"font-size: large; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Di v\u00ea \u00e7ar\u00e7ovey\u00ea de stratejiya ku Serok Apo p\u00ea\u015fniyar kiriye, guher\u00eenek bi bingeh\u00ea gel esas digre, ev ne ten\u00ea ji bo gel\u00ea Kurd, ji bo hem\u00fb gel\u00ean hatine zextkirin, jiyaneke demokrat\u00eek, azad \u00fb wekhev\u00eexwaz p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f dike. Ev parad\u00eegma, hi\u015fmendiya ku li ser bingeh\u00ea n\u00fbner an j\u00ee am\u00fbrb\u00fbn\u00ea ye red dike \u00fb li \u015f\u00fbna w\u00ea armanc dike ku s\u00eestemek bi bingeh\u00ea xwe bir\u00eavebirina gelan, r\u00eaxistin\u00ean hundir\u00een \u00fb h\u00eaza exlaq\u00ee-pol\u00eet\u00eek ava bike.<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"tr-TR\"><span style=\"font-size: large; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">H\u00eaz\u00ean hegomonya \u00fb stat\u00fbkoy\u00ea dixwazin gelan bi par\u00e7ekirin\u00ea lewaz bikin, belav bikin \u00fb di bin kontrola xwe de bigirin, Serok Apo, yek\u00eet\u00ee, azad\u00ee \u00fb kirdeb\u00fbyana bi v\u00een a gelan bingeh girtiye. Dema ku dixwazin gel\u00ea Kurd bikin am\u00fbrek bi kirya \u00fb pas\u00eef, Serok Apo, w\u00ea wek kirdeyek her\u00eam\u00ee dide nas\u00een. Dema ku pergala hegomonyay\u00ea dixwaze bi f\u00eegurek gel\u00ea k\u00eamkir\u00ee &#8220;bir\u00eavebirbar\u00ee&#8221; peyda bike, p\u00ea\u015fniyara Serok Apo, li hember v\u00ea avahiya seqetb\u00fby\u00ee, bi xwe bir\u00eavebirina kolekt\u00eef \u00fb hi\u015fmendiya hevpar p\u00ea\u015f xistiye. Di v\u00ea serdem\u00ea ku n\u00eaz\u00eekiy\u00ean bi bingeh\u00ea ewlekar\u00ee serdest in, Serok Apo xeta azadiya civak\u00ee wek bingeh digire.<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"tr-TR\"><span style=\"font-size: large; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Ji ber v\u00ea yek\u00ea, stratejiya Kurd \u00fb gelan ku Serok Apo p\u00ea\u015f xistiye, ne ten\u00ea ji ber nakokiy\u00ean \u00e7\u00eab\u00fby\u00ee, di heman dem\u00ea de ji ber derfet\u00ean ku van nakokiyan \u00e7\u00eakirine j\u00ee s\u00fbd werdigire, l\u00ea ev ne bi xwe spartina h\u00eaza derve, bi esas girtina xurtkirina xwe ya hundir\u00een a civak\u00ee kirin esas digre. Ev n\u00eaz\u00eekatiya ku p\u00ea\u015fengiya xeta siyas\u00ee \u00fb stratej\u00eek a gel\u00ea Kurd dike, ji wead\u00ean derew\u00een, propagandaya derve \u00fb manip\u00fblasyon\u00ean \u00eedeoloj\u00eek derbas dibe \u00fb bi kapas\u00eeteya xwe ya \u00e7areseriy\u00ea, hi\u015fmendiya civak\u00ee \u00fb hi\u015fmendiya heq\u00eeqet\u00ea dime\u015fe. Ev stratej\u00ee bi pev\u00e7\u00fbn\u00ean navbeyna dewletan \u00fb hegemoniya dewletan re t\u00eak\u00eel nabe, berevaj\u00ee, armanca w\u00ea li hember hi\u015fmendiya van \u00ear\u00ee\u015f\u00ean ku gelan bi hev didin \u015fikandin, afirandina bingeha a\u015fitiy\u00ea, jiyana hevpar \u00fb azadiya hevpar e.<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"tr-TR\"><span style=\"font-size: large; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Li S\u00fbriy\u00ea, hewildan ku agir\u00ea \u015fer\u00ea Kurd-Ereb g\u00fbrbikin, di sal\u00ean 2000\u2019an de senaryoy\u00ean \u015fer\u00ea Tirk-Kurd ket dewr\u00ea, carna xet\u00ean fay y\u00ean \u015ei\u00ee-Sun\u00ee, carna j\u00ee dijminahiy\u00ean etn\u00eek hatin provokekirin. L\u00ea aqil\u00ea stratej\u00eek \u00fb siyaseta &#8220;xeta s\u00eayem\u00een&#8221; bi serfiraz\u00ee ji piraniya van kr\u00eezan derket. Her \u00e7end ev zor \u00fb provokasyon h\u00eaj j\u00ee berdewam bin j\u00ee, israr li ser xeta s\u00eayem\u00een didome. \u0130ro, di tabloya siyas\u00ee, \u00eedeoloj\u00eek, stratej\u00eek \u00fb jeopol\u00eet\u00eek de, ramana her\u00ee w\u00earek, her\u00ee rad\u00eekal, her\u00ee serbixwe, ya her\u00ee ku \u00fb di heman dem\u00ea de xeta her\u00ee guher\u00eener j\u00ee ev e. Ji ber v\u00ea yek\u00ea, \u00eetham\u00ean &#8220;tesl\u00eemb\u00fbn&#8221; \u00fb &#8220;bindest\u00ee&#8221; y\u00ean li v\u00ea xet\u00ea t\u00ean kirin, propaganday\u00ean b\u00eah\u00eaz \u00fb erzan in ku tu beramber\u00ee w\u00ea n\u00eenin.<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"tr-TR\"><span style=\"font-size: large; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Ev p\u00eangava n\u00fb ya R\u00eaber Apo, ne ten\u00ea li dij\u00ee siyaseta hegemoni \u00fb dewlet-netew, her wiha li dij\u00ee meyla dervey\u00ee ya hundir\u00een, oport\u00fbn\u00eest \u00fb hevkar\u00ee re j\u00ee, t\u00eako\u015f\u00eena r\u00eaxistin\u00ee, \u00eedeoloj\u00eek \u00fb siyas\u00ee p\u00ea\u015fb\u00een\u00ee dike. Banga yek\u00eetiya gel\u00ea Kurd \u00fb kongreya netewey\u00ee h\u00eena j\u00ee zind\u00eeb\u00fbna xwe dipar\u00eaze. Stratejiya n\u00fb ya gelan, berjewendiya xweber ya gelan esas digre, p\u00ea\u015fn\u00eeyar dike ku bi her h\u00eaz \u00fb her dewlet\u00ea di bingeha xeta s\u00eayem\u00een de, t\u00eakiliyan p\u00ea\u015fbixe. Li gor v\u00ea r\u00eagez\u00ea, xeta ku li Rojava hat p\u00ea\u015fxistin, xeteke s\u00eayem\u00een a serkeft\u00ee b\u00fb. Ev \u00e7alak\u00ee, di t\u00eakiliy\u00ean xwe y\u00ean destp\u00eak\u00ea bi dewlet\u00ean Rojhilata Nav\u00een, Qefqasya, Asya \u00fb aktor\u00ean Rojava re xwe dide xuyakirin ku bi herkes\u00ee re berjewendiy\u00ean gel\u00ea Kurd difikire.<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"tr-TR\"><span style=\"font-size: large; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Li ser bingeha n\u00eaz\u00eekatiyek ku berjewendiy\u00ean gel\u00ea Kurd wek esas digire, rew\u015fek tune ye ku bi tu h\u00eazek re ney\u00ea axiftin. Di v\u00ea \u00e7ar\u00e7ove de, t\u00eakiliy\u00ean pir-al\u00ee bi d\u00eeplomasiyek nerm \u00fb afr\u00eaner t\u00ea domandin. R\u00eaber Apo, di hem d\u00eerok\u00ea de \u00fb hem j\u00ee di nirxandin\u00ean n\u00fb de, diyar kir ku ji \u00cesra\u00eel \u00fb DYE re dikare were xwestin ku parastina heway\u00ee ya Rojavay\u00ea p\u00eakb\u00eenin. L\u00ea ev xwestek nehat p\u00eakan\u00een. Ji ber v\u00ea yek\u00ea, ne helwestek hi\u015fk a dijber\u00ee an al\u00eegir\u00ee, li ser m\u00eehenga xeta s\u00eayem\u00een hi\u015fmendiya siyas\u00ee, bi aqil\u00ea stratej\u00eek \u00fb armanca encam girtina ba\u015fiya gelan serdest e. Li v\u00ea der\u00ea ferqa her\u00ee bingeh\u00een ku div\u00ea were d\u00eetin ev e, v\u00eena r\u00eaxistinek heye ku hem\u00fb \u00eeht\u00eemal\u00ean tevlihev\u00ee \u00fb nakok\u00ee, veguher\u00eene berjewendiy\u00ean gel\u00ea Kurd \u00fb gel\u00ean her\u00eam\u00ea.<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"tr-TR\"><span style=\"font-size: large; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Ji ber v\u00ea yek\u00ea, parad\u00eegmay\u00ea R\u00eaber Apo ne ten\u00ea li dij\u00ee pol\u00eet\u00eekay\u00ean zordar \u00fb bi\u015faftker \u00ean dewlet-neteweyan, herwiha li dij\u00ee sazkirina s\u00eestema hegemoniya gerd\u00fbn\u00ee j\u00ee, p\u00ea\u015fniyarek azad\u00eey\u00ea ya k\u00fbrtir, stratej\u00eek \u00fb gerd\u00fbn\u00ee p\u00ea\u015fniyar dike. Ev parad\u00eegma, xweseriya gelan wek esas digire \u00fb xetek guncaw p\u00ea\u015fve dixe ku armanca w\u00ea yek\u00eetiya demokrat\u00eek, wekhev \u00fb azad a gel\u00ean Ermen\u00ee, D\u00fbrz\u00ee, Cih\u00fb, As\u00fbr\u00ee, Tirkmen, Tirk, Kurd, Ereb \u00fb Faris e. Ev xet, pol\u00eet\u00eekayeke azad\u00eey\u00ea ye ku hem t\u00eakiliy\u00ea hem j\u00ee nakokiy\u00ea di hundir\u00ea xwe de dihew\u00eene. Li dij\u00ee pol\u00eet\u00eekaya zordar a hundir\u00een a netew-dewletan \u00fb stratejiya s\u00eestema ewlehiya par\u00e7eb\u00fby\u00ee, kar\u00eeger, kontrolbar \u00fb ewlekar\u00ee ya bingeha dilsoziy\u00ea ya DYE-\u00cesra\u00eel&#8217;\u00ea, s\u00eestemeke konfederal a yekgirt\u00ee, xweser, biv\u00een \u00fb demokrat\u00eek p\u00ea\u015fniyar dike ku statuya gel\u00ea saz\u00fbman bike.<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"tr-TR\"><span style=\"font-size: large; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Ji ber v\u00ea sedem\u00ea j\u00ee, berpirsiyar\u00ee ne ten\u00ea li ser xeta R\u00eaber Apo ye, li ser r\u00eaxistin, part\u00ee \u00fb gel\u00ean ku amade ne ku xwed\u00ee li v\u00ea xet\u00ea derkevin \u00fb p\u00ea\u015fve bibin. Ji ber ku R\u00eaber Apo ji gelan re \u00e7arey\u00ean hazir nade, ji wan re li ser bingeha rastiy\u00ea r\u00eayeke azad\u00eey\u00ea vedike. Gava ku ev r\u00ea ney\u00ea me\u015fandin, pirsgir\u00eak ne ji r\u00ea ye, pirsgir\u00eak ji y\u00ean ne w\u00earane li ser v\u00ea r\u00eay\u00ea bime\u015fin. Deng\u00ea hevkar \u00fb oport\u00fbn\u00eestan ne ji w\u00earek\u00eey\u00ea, ji tirs \u00fb \u015fikestina ji ber kirinan p\u00eak t\u00ea. Ew dixwazin bibin r\u00eawiy\u00ean r\u00eaya ji ber kir\u00ee, dizanin ku vekirina r\u00eayek n\u00fb \u00e7i xeteriyan dihew\u00eene. D\u00eerok n\u00ee\u015fan daye ku li her ser\u00ea der\u00e7ikek\u00ea ku r\u00eaber\u00ee dike, gelek al\u00ee derdikevin ku refleks\u00ean xwe y\u00ean oport\u00fbn\u00eest \u00fb hevkar\u00ee diyar kirine. Ev ne k\u00eamas\u00eeyeke ji r\u00eaz\u00ea ye, tevliheviyeke s\u00eestemat\u00eek e ku li her gav\u00ea d\u00eerok\u00ea vedibe. L\u00eabel\u00ea, v\u00ea tevger\u00ean hevkar \u00fb firsendpar\u00eazan, di civak \u00fb siyaset\u00ea de tu berember\u00ea w\u00ea y\u00ea rast\u00een n\u00eene. \u00c7awa ku dema roj derdikeve s\u00eeh \u00fb s\u00eeber\u00ean tar\u00ee winda dibin, gava wexta rastiya d\u00eerok\u00ee t\u00ea, \u015fop\u00ean van aliyan j\u00ee winda dibin. Ne di wijdana gel de c\u00eehek wan heye, ne j\u00ee bi aliy\u00ea p\u00ea\u015fve\u00e7\u00fbna d\u00eerok\u00ea ve gir\u00eaday\u00ee ne.<\/span><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"tr-TR\"><span style=\"font-size: large; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">\u00cero li ber gel\u00ea Kurd \u00fb hem\u00fb gel\u00ean bindest \u00ean her\u00eam\u00ea vebijarkek heye, an w\u00ea bibe per\u00e7e am\u00fbrek ji pergala hey\u00ee, an j\u00ee bi xwe v\u00eena xwe, be\u015fdar\u00ee p\u00eavajoya avakirina civak\u00ee ya li ser v\u00ea xet\u00ea bibe. R\u00eaber Apo, hem berd\u00eala v\u00ea bang\u00ea daye hem j\u00ee hil\u00eener\u00ea w\u00ee ye.<\/span><\/p>\n<p lang=\"tr-TR\">\n<p class=\"western\" lang=\"tr-TR\" style=\"padding-left: 40px;\"><span style=\"font-size: large; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><b>Hakki TEK\u00ceN <\/b><\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><a href=\"https:\/\/www.lekolin.org\/\"><strong>Navenda L\u00eakol\u00een\u00ean Stratej\u00eek A Kurdistan<\/strong><\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Li gor\u00ee v\u00ea stratejiy\u00ea, welat\u00ean weke Tirkiye, \u00ceran, S\u00fbriye, Iraq \u00fb Libnan heya bi p\u00eakhatey\u00ean xwe y\u00ean navend\u00ee, kapas\u00eetey\u00ean le\u015fker\u00ee, derfet\u00ean abor\u00ee \u00fb bi xal\u00ean xwegiriya civak\u00ee ku dikarin bi ser\u00ea xwe biryaran bidin \u00fb serbixwe tevbigerin w\u00ea weke metirsiy\u00ean potansiyel \u00ean li ser s\u00eestema her\u00eam\u00ea b\u00ean d\u00eetin. Rojhilata Nav\u00een, di 15 sal\u00ean daw\u00ee de [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":15084,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"source_name":"","source_url":"","via_name":"","via_url":"","override_template":"0","override":[{"template":"1","single_blog_custom":"","parallax":"1","fullscreen":"1","layout":"right-sidebar","sidebar":"archive-right","second_sidebar":"archive-right","sticky_sidebar":"1","share_position":"float","share_float_style":"share-normal","show_share_counter":"1","show_view_counter":"1","show_featured":"1","show_post_meta":"1","show_post_author":"1","show_post_author_image":"0","show_post_date":"1","post_date_format":"default","post_date_format_custom":"Y\/m\/d","show_post_category":"1","show_post_reading_time":"0","post_reading_time_wpm":"300","show_zoom_button":"1","zoom_button_out_step":"2","zoom_button_in_step":"3","show_post_tag":"1","show_prev_next_post":"1","show_popup_post":"1","number_popup_post":"1","show_author_box":"0","show_post_related":"1","show_inline_post_related":"0"}],"override_image_size":"0","image_override":[{"single_post_thumbnail_size":"crop-500","single_post_gallery_size":"crop-500"}],"trending_post":"0","trending_post_position":"meta","trending_post_label":"Trending","sponsored_post":"0","sponsored_post_label":"Sponsored by","sponsored_post_name":"","sponsored_post_url":"","sponsored_post_logo_enable":"0","sponsored_post_logo":"","sponsored_post_desc":"","disable_ad":"0"},"jnews_primary_category":{"id":"","hide":""},"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[4252,321,4253,4254,467,33],"class_list":["post-15083","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-politik-analiz","tag-careseriya-pirsgireka-kurd","tag-demokrasi","tag-dewlet","tag-hegemon","tag-kurd","tag-kurdistan"],"acf":[],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15083","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15083"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15083\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15085,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15083\/revisions\/15085"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15084"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15083"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15083"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15083"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}