\t\t\t\t\t\t\t ![](\"http:\/\/www.lekolin.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/120-1.jpg\")
\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n
0<\/p>\n
21<\/p>\n
TR<\/p>\n
<\/p>\n
\t :” ” <\/p>\n
\t :”” <\/p>\n
\t ” “,” ” <\/p>\n
\u0130nsanlar\u0131n kavramlarla, sosyal olgu ve ger\u00e7ekliklerin t\u00fcm\u00fc \u00a0<\/span><\/p>\n D\u00fcnya yeni y\u00fczy\u0131la neo liberal politikalar\u0131n \u00a0<\/span><\/p>\n Yeni anlay\u0131\u015f insan\u0131 bir \u00f6zne, bir irade olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131yor. \u00a0<\/span><\/p>\n F. Kafka\u2019n\u0131n \u201cDava s\u0131nda oldu\u011fu gibi dava bir kere Ramalallah’l\u0131 kad\u0131n ba\u011f\u0131r\u0131yor: “Bu insanl\u0131\u011f\u0131n bir \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span><\/p>\n Kavramlara anlamlar\u0131n\u0131 y\u00fckleyen onlar\u0131n zaman ve mek\u00e2n ile \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span><\/p>\n Bug\u00fcn kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan \u00f6nemli \u00e7arp\u0131kl\u0131klardan biri de \u00a0<\/p>\n K\u00fcreselle\u015fme ile Ulus K\u00fcreselle\u015fme yaz\u0131n\u0131n icad\u0131ndan bu yana insanl\u0131k havsalas\u0131nda \u00a0<\/span><\/p>\n Bug\u00fcn, bilin\u00e7li bir bi\u00e7imde tart\u0131\u015fma, kendi tarihsel \u00a0<\/span><\/p>\n Oysa ulus-devlete kar\u015f\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcrde y\u00fcr\u00fct\u00fclen bu tart\u0131\u015fma, \u00a0<\/p>\n Kapitalist Uygarl\u0131\u011f\u0131n Kavram kapitalist uygarl\u0131\u011f\u0131n gelgitlerinin son bi\u00e7imine denk \u00a0<\/span><\/p>\n Bu sald\u0131r\u0131 temel –\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>Mont Palern –\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>Bu ba\u011flamda –\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>\u0130\u00e7eride i\u015f\u00e7i –\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>Margaret Thatcher’in\u00a0 <\/span>BYY ilkesini halklar ad\u0131na yedirmek. Bunun \u00a0<\/span><\/p>\n Bu sald\u0131r\u0131lar\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00fcnyadaki kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan yeniden \u00a0<\/span><\/p>\n –\u00a0\u00a0 <\/span>Para arz\u0131 –\u00a0\u00a0 <\/span>Vergiler –\u00a0\u00a0 <\/span>H\u0131zl\u0131 bir \u00f6zelle\u015ftirme –\u00a0 <\/span>\u0130thal ikameci \u0130\u015fte k\u00fcreselle\u015fme kavram\u0131n\u0131n en genel ve kaba bi\u00e7iminde K\u00fcresel stratejinin temelde dayand\u0131\u011f\u0131 bu ayaklar\u00a0 <\/span>hem Ortado\u011fu alan\u0131ndaki tarihsel durumu hem \u00a0<\/p>\n Bug\u00fcn kavram\u0131 yeni bir demokrasi hamlesi olarak tan\u0131mlayan \u00a0 <\/span><\/p>\n \u0130\u00e7erisinden ge\u00e7ti\u011fimiz s\u00fcre\u00e7lerde d\u00fcnyan\u0131n geldi\u011fi son \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span><\/p>\n \u0130kiz kulelere yap\u0131lan sald\u0131r\u0131 ve ard\u0131ndan geli\u015fen Afganistan \u00a0<\/span><\/p>\n ABD \u2013 \u00c7in Geriliminin Mevcut durum kar\u015f\u0131s\u0131nda Hegemonyan\u0131n k\u00fcresel g\u00fc\u00e7leri ise \u00a0<\/span><\/p>\n \u201cHer sorun \u00e7\u00f6z\u00fcm imk\u00e2nlar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 anda sorun olarak \u00a0<\/span><\/p>\n Burada \u00c7in’in tutumunun mevcut stat\u00fckoyu s\u00fcrd\u00fcrmek oldu\u011fu \u00a0<\/p>\n Rusya Fakt\u00f6r\u00fc<\/strong><\/p>\n Bug\u00fcnden bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u00c7in ile Rusya aras\u0131nda geli\u015fen yak\u0131nla\u015fma \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span><\/p>\n 2001 y\u0131l\u0131nda iki \u00fclkenin, \u201c\u015eanghay Be\u015flisi ad\u0131 ile \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span><\/p>\n \u00c7in ve Rusya aras\u0131nda beliren yak\u0131nla\u015fman\u0131n d\u00fcnyaya verdi\u011fi \u00a0<\/span><\/p>\n ABD ise geli\u015fen \u00c7in egemenli\u011fine kar\u015f\u0131 bir \u00e7e\u015fit \u00e7evreleme \u00a0<\/p>\n ABD\u2019nin Olas\u0131 \u0130ran Burada \u0130ran’\u0131n belirleyici \u00f6neme haiz oldu\u011fu yaz\u0131m\u0131z\u0131n \u00a0<\/span><\/p>\n ABD mevcut etnik g\u00fcc\u00fc arkas\u0131na alarak giri\u015fece\u011fi \u0130ran \u00a0<\/span><\/p>\n O\u011ful Aliyev’in ge\u00e7en senelerde garip bir politik cesaret \u00a0<\/span><\/p>\n Mevcut durum bize \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki s\u00fcrecin ABD a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00a0<\/span><\/p>\n \u0130ran K\u00fcrt’\u00fcn\u00fcn durumunu belirleyecek olan ABD ile Azerbaycan \u00a0<\/span><\/p>\n \u00c7in’in durumunu ve etkisini yukar\u0131da k\u0131saca tart\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131k. \u00a0<\/p>\n S\u00fcrecin kilit ismi \u0130ran i\u00e7in ise \u00e7ok reel politikalar \u00a0<\/span><\/p>\n Sonu\u00e7 Yerine <\/strong><\/p>\n Genel durum i\u00e7erisinde ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda Ortado\u011fu alan\u0131n\u0131n \u00a0<\/span><\/p>\n Elbette d\u00fcnya egemenli\u011fi \u00fczerine y\u00fcr\u00fct\u00fclen bir sava\u015f\u0131m\u0131n \u00a0<\/span><\/p>\n Bu iki halk\u0131n devrimci, demokratik ve yurtsever g\u00fc\u00e7lerinin Ali R\u0131zgar<\/p>\n K\u00fcrdistan Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi<\/p>\n www.lekolin.org – www.lekolin.net \u2013 www.lekolin.info<\/p>\n \t<\/p>\n
\nile yapt\u0131klar\u0131na bak\u0131nca 2002 bahar\u0131nda Ramalallah\u2019daki Filistinli kad\u0131n\u0131n
\nku\u015fatma alt\u0131nda s\u00f6ylediklerine her g\u00fcn biraz daha itibar etmek gereklili\u011fi
\nkendini bir kez daha ortaya koymaktad\u0131r: ” Bu insanl\u0131\u011f\u0131n bir par\u00e7as\u0131
\nolmaktan utan\u0131yorum”* (F. BA\u015eKAYA)\u00a0
\n<\/span>Peki bu hangi insanl\u0131k? Ya da insan olarak elimizde kalan nedir? \u015eu a\u00e7\u0131k
\nbir ger\u00e7ekliktir ki tarihin hi\u00e7bir d\u00f6neminde insano\u011flu zihinsel manip\u00fclasyon
\nanlam\u0131nda bu denli dumura u\u011frat\u0131lmam\u0131\u015f, bu denli k\u00f6t\u00fcr\u00fcmle\u015ftirilmemi\u015ftir.
\nToplumlar\u0131n b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015fl\u00fc\u011f\u00fc, s\u0131n\u0131flar aras\u0131 u\u00e7urum ve dengesizlik hi\u00e7bir d\u00f6nemde
\nbug\u00fcn ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 seviyeye ula\u015famam\u0131\u015f, ayn\u0131 d\u00fczlemde olmak \u00fczere bu u\u00e7urum ve
\ndengesizlik durumu hi\u00e7bir d\u00f6nemde bug\u00fcnk\u00fc seviyede bilin\u00e7lerde silikle\u015ftirilip
\ngizlenememi\u015ftir. <\/p>\n
\n\u015fekillendiricili\u011fi ve arz\u0131 ile k\u00fcreselle\u015fme \u015fark\u0131lar\u0131 s\u00f6yleyerek giriyor.
\nK\u00fcresel k\u00f6y, yoksullu\u011fun sonu, sermayenin ve pazar\u0131n d\u00fczenleyicili\u011fi (!) ve t\u00fcm
\nbu olumlamalar\u0131n insanl\u0131\u011fa yapaca\u011f\u0131 iyiliklerden bahsediliyor. Olgular\u0131n bu
\nh\u0131zl\u0131 geli\u015fimine ayak uydurmakta zorlananlar, ger\u00e7ekli\u011fin bu bi\u00e7imine muhalefet
\nedenler ya da onun kendi i\u00e7inde tutarl\u0131 maniplesini tahlile yana\u015fanlar i\u00e7in tehditler
\nsavruluyor. Margaret Thatcher\u2019in \u201cba\u015fka yol yok (BYY) s\u00f6ylemi, k\u00fcresel tren,
\nson tren gibi ak\u0131l almaz tan\u0131mlamalara gidiliyor. Daha da trajik olan\u0131 ise
\ntarihin sonu teraneleri ile (post-modernizm) g\u00fc\u00e7lendirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan bu
\nideolojik safsatalarla 17. yy. modernizminin de gerisine d\u00fc\u015f\u00fclmekte teredd\u00fct
\nedilmiyor. <\/p>\n
\nVe olgular\u0131n insan\u0131n bilin\u00e7li eyleminin d\u0131\u015f\u0131nda geli\u015fti\u011fi bir d\u00fcnya
\nger\u00e7ekli\u011finde irade ve m\u00fcdahale kavramlar\u0131n\u0131n bilim d\u0131\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131na vurgu yapan
\nsavlar\u0131 ortaya s\u00fcr\u00fcyor. K\u00f6lecili\u011fin me\u015fru temelini sa\u011flayan mitolojik
\nyakla\u015f\u0131mlardan tutal\u0131m da hi\u00e7bir dini ve ideolojik inan\u00e7 sisteminin insana ve
\nbir b\u00fct\u00fcn olarak insanl\u0131k kavram\u0131na bu kadar aciz ve adi yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131
\ng\u00f6r\u00fclmemi\u015fken, herhangi bir utan\u00e7 belirtisi g\u00f6sterilmeden b\u00fcy\u00fck bir gururla bu
\nve benzeri yakla\u015f\u0131mlar rasyonel ak\u0131l ve bilimsellik ad\u0131 alt\u0131nda pazarlanmaktan
\ngeri kal\u0131nm\u0131yor. \u00dcstelik s\u00f6zde bilimsel bilginin \u00fcretildi\u011fi yeg\u00e2ne yerler olan
\n\u00fcniversite k\u00fcrs\u00fclerinden ve \u00f6d\u00fcll\u00fc hocalar\u0131n\u0131n a\u011fz\u0131ndan. Elbette her s\u00f6z\u00fcn
\nreklam\u0131 oran\u0131nda tabiri caizse pazarlama pay\u0131 kadar muteber oldu\u011fu g\u00fcn\u00fcm\u00fcz
\nko\u015fullar\u0131nda, d\u00fcn sermaye ile ili\u015fkisinden bahsetti\u011fimiz bug\u00fcn ise sermayeden
\nbir ba\u015fkas\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmekte pek de aciz olamayaca\u011f\u0131m\u0131z medyaya b\u00fcy\u00fck sorumluluklar
\nd\u00fc\u015fmektedir. Ve kan\u0131m\u0131zca sistemi yeniden \u00fcreten kurumlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan ele
\nal\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda g\u00f6rev ve sorumluluk bilincini bu anlam\u0131 ile en iyi derecede
\nta\u015f\u0131yanlar i\u00e7erisinde medya genel tan\u0131m\u0131 i\u00e7inde ele alabilece\u011fimiz kurumlar\u0131n
\nda oldu\u011fu a\u015fik\u00e2rd\u0131r. <\/p>\n
\nba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Ve hi\u00e7bir g\u00fc\u00e7 bu durumu kendi iradesi oran\u0131nda etkilemeyi
\nba\u015faramayacakt\u0131r. Bizzat davay\u0131 a\u00e7anlar da dahil olmak \u00fczere. B\u0131\u00e7ak kalbi
\ndelmelidir ve bunun ad\u0131 bir kez konmu\u015ftur: “Adalet”<\/p>\n
\npar\u00e7as\u0131 olmaktan utan\u0131yorum “\u00a0 <\/span><\/p>\n
\nkurduklar\u0131 ili\u015fki bi\u00e7imleridir. Ya\u015fam\u0131n idame ettirilmesi ger\u00e7ekli\u011fi ilk veri
\nolarak al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda zaman i\u00e7erisindeki t\u00fcm \u00e7e\u015fitlemeler ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, bi\u00e7ime
\nili\u015fkin olmaktan \u00e7ok \u00f6ze ili\u015fkin olmaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla tarihsel s\u00fcre\u00e7
\ni\u00e7erisinde bi\u00e7imlenmi\u015f her kavram-olgu anlam\u0131n\u0131 bu ilk verinin
\npratikle\u015ftirilmesinden alacakt\u0131r. B\u00f6ylesi bir anlat\u0131mdan \u00e7\u0131kar\u0131labilecek tek
\nsonu\u00e7 ise kavramlar\u0131n tarihsel s\u00fcre\u00e7lerde birden ortaya \u00e7\u0131kmad\u0131\u011f\u0131, zaten
\nvaroldu\u011fu ve uygun zaman-mek\u00e2n ko\u015fullar\u0131nda kendilerine ya\u015fam alan\u0131
\na\u00e7t\u0131klar\u0131d\u0131r. “Bir anlamda hi\u00e7bir perspektif b\u00fct\u00fcn\u00fcyle hi\u00e7bir zaman yeni
\nolamaz. Birileri benzer bir \u015feyi genellikle on y\u0131llar ya da y\u00fcz y\u0131llar
\n\u00f6ncesinde de s\u00f6ylemi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131 ile bir perspektifin yeni oldu\u011funu s\u00f6ylerken
\nbu yaln\u0131zca \u015fu anlama gelebilir: d\u00fcnya ilk kez bu perspektifin i\u00e7inde
\nbar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnceleri ciddiye almaya haz\u0131rd\u0131r ya da d\u00fc\u015f\u00fcnceler onlar\u0131 daha
\nfazla insan i\u00e7in daha makul ve eri\u015filebilir k\u0131lan bir \u015fekilde yeniden
\nambalajlanm\u0131\u015ft\u0131r” (\u0130mmanuel WALLERSTEIN) Son y\u0131llarda ad\u0131ndan \u00e7ok\u00e7a s\u00f6z
\nettiren “k\u00fcreselle\u015fme” kavram\u0131 da bu s\u00fcre\u00e7ler b\u00fct\u00fcn\u00fcnden ba\u011f\u0131ms\u0131z
\nolmamaktad\u0131r. <\/p>\n
\nkavram\u0131-olguyu bug\u00fcne has g\u00f6sterme \u00e7abalar\u0131n\u0131n bir sonucu ya da en iyi niyetli
\ns\u0131\u011fl\u0131\u011f\u0131n bir bi\u00e7imi olarak kavram-olgunun k\u00f6kenine, bili\u015fim teknolojisindeki
\nh\u0131zl\u0131 de\u011fi\u015fimleri ve buna dayal\u0131 olarak geli\u015fen enformasyon devrimini koyma
\ngiri\u015fimleridir. Elbette kavram-olgunun bug\u00fcn kazand\u0131\u011f\u0131 bi\u00e7im bu teknolojik
\ngeli\u015fmelerden ba\u011f\u0131ms\u0131z ele al\u0131namaz ama olguyu yaln\u0131z bu geli\u015fmelerin bir
\nsonucu olarak g\u00f6rmek ba\u015fta da belirtti\u011fimiz \u00fczere manip\u00fclasyon amac\u0131
\nta\u015f\u0131m\u0131yorsa bile olguyu olduk\u00e7a yanl\u0131\u015f anlamakla e\u015fde\u011fer tutulabilir. <\/p>\n
\nDevlet \u00c7eli\u015fmesi mi? <\/strong><\/p>\n
\nyer bulmu\u015f bir kavram-olgudur.\u00a0\u00a0\u00a0
\n<\/span>“K\u00fcreselle\u015fme yeni bir olgu de\u011fildir. Bu y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131nda bilimsel
\nterminolojiye giren emperyalizmin kendisidir. (Boratav, 1997:25) Kapitalizmin
\nekonomik boyutlar\u0131 ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, k\u00fcreselle\u015fmeyle benzerlikleri g\u00f6r\u00fclecektir.
\n(Korten, 1999:7) K\u00fcreselle\u015fme, yeni d\u00fcnya d\u00fczeni, post modernizm, yenile\u015fme ve
\nneo liberalizmi birbirinden ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmemek gerekir. \u00c7\u00fcnk\u00fc s\u00f6z konusu anlay\u0131\u015f
\nve s\u00f6ylemler kapitalizm ile ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131rlar ve ancak kapitalizm ba\u011flam\u0131nda
\na\u00e7\u0131klanabilirler. Buna g\u00f6re k\u00fcreselle\u015fme kapitalizmin g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki boyutu ve
\ng\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn\u00fc ifade etmektedir. (K\u0131z\u0131l\u00e7elik, 2001:15)” K\u00fcreselle\u015fme
\nAsurbanipal’dan \u0130skender’e Pers’lerden B\u00fcy\u00fck Kartaca imparatorlu\u011funa kadar bir
\n\u00e7ok uygarl\u0131\u011f\u0131n do\u011frudan hedefledi\u011fi bir ama\u00e7 olagelmi\u015ftir. Teknik anlamda
\n\u0130srailo\u011fullar\u0131n\u0131 bir yana b\u0131rak\u0131rsak hemen t\u00fcm dinler ve ideolojiler de tarih
\ni\u00e7erisinde kendileri hakk\u0131nda t\u00fcm s\u0131n\u0131rlardan ba\u011f\u0131ms\u0131z k\u00fcresel tasavvurlar
\ny\u00fcr\u00fctm\u00fc\u015flerdir. Erken kapitalizm d\u00f6neminin ulus devlet\u00e7i\u011fine kadar olan t\u00fcm
\ntarihsel s\u00fcre\u00e7lerde ve hatta bu d\u00f6nemin do\u011frudan kendisinde de ( 1. ve 2.
\npayla\u015f\u0131m sava\u015flar\u0131)\u00a0 <\/span>bu e\u011filim varl\u0131\u011f\u0131n\u0131
\nhep g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde hissettirmi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla g\u00fcn\u00fcm\u00fczde y\u00fcr\u00fct\u00fclen
\ntart\u0131\u015fmalara, yeni bir s\u00fcre\u00e7 yeni bir \u00e7a\u011f vb. ifadelerden olduk\u00e7a ar\u0131narak
\nkat\u0131lmak ve gerekirse bir taraf olabilmek, d\u00f6nemsel\u00a0\u00a0 <\/span>de\u011fi\u015fimleri tarihsel s\u00fcre\u00e7ler b\u00fct\u00fcn\u00fc
\ni\u00e7erisinde anlamland\u0131rmak \u00f6nemli olmaktad\u0131r.\u00a0
\n<\/span><\/p>\n
\nk\u00f6kenlerinden uzakla\u015ft\u0131r\u0131larak, ulus devlet ve globalizm olgular\u0131n\u0131n aras\u0131nda
\n\u00e7eli\u015fik ve dar bir alanda tan\u0131mlanmaktad\u0131r. Ulus-devletin do\u011frudan hedef
\nse\u00e7ilmesine paralel olarak siyasal ve toplumsal d\u00fczeyde ulus-devletin i\u015flevini
\ntamamlay\u0131p tamamlamad\u0131\u011f\u0131, mevcut rollerinin miad\u0131n\u0131 doldurup doldurmad\u0131\u011f\u0131
\nt\u00fcr\u00fcnden s\u0131\u011f ve s\u00fcbjektif yakla\u015f\u0131mlar kendilerine\u00a0\u00a0 <\/span>yer bulabilmektedir. Elbette bu t\u00fcrden bir
\nkutupla\u015fmada ama\u00e7 k\u00fcreselle\u015fme kavram\u0131n\u0131 dar bir ulus\u00e7uluk \u00fczerinden
\nde\u011ferlendirmeye a\u00e7abilmek, kavram\u0131n kendi i\u00e7erisinde bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u00e7eli\u015fkileri
\nbu alanda y\u00fcr\u00fct\u00fclen tart\u0131\u015fmalarda maskeleyebilmektir.” Ulus-devlet
\nolgusunun me\u015fruiyet kayb\u0131n\u0131 d\u00fcnya d\u00fczeyinde b\u00fcy\u00fck d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmler sonucu ortaya
\n\u00e7\u0131kan bunal\u0131mlara ve dolay\u0131s\u0131yla k\u00fcreselle\u015fmeye ba\u011flamak, k\u00fcreselle\u015fmenin
\ntan\u0131m\u0131 gere\u011fi zorunludur. \u00c7\u00fcnk\u00fc k\u00fcreselle\u015fme, do\u011frudan ekonomik g\u00fc\u00e7ler
\nh\u00e2kimiyetinin, uluslar \u00fcst\u00fc sermaye g\u00fcc\u00fcn\u00fcn bunal\u0131mdan \u00e7\u0131kmak i\u00e7in toplumsal,
\nsiyasal, k\u00fclt\u00fcrel ve teknolojik alanlara yeni anlamlar katma, d\u00fcnyay\u0131 tek bir
\nPazar haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme \u00e7abalar\u0131yla ilintilidir. Bunal\u0131mdan \u00e7\u0131kmak i\u00e7in
\n\u00f6ncelikle d\u00fcnyan\u0131n ya\u015famaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc kavrayabilmek gerekiyordu. Bunu
\ni\u00e7in de\u011fi\u015fik senaryolar geli\u015ftirilmeye ba\u015fland\u0131. Ortaya konulan senaryolar,
\nya\u015fanan bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn d\u00f6rt farkl\u0131 y\u00f6n\u00fcne\u00a0\u00a0\u00a0
\n<\/span>i\u015faret\u00a0\u00a0 <\/span>etmektedir.\u00a0 <\/span>Bunlardan\u00a0
\n<\/span>birincisi sanayi\u00a0\u00a0
\n<\/span>toplumundan\u00a0 <\/span>bilgi\u00a0 <\/span>toplumuna, ikincisi Fordist \u00fcretim bi\u00e7iminden
\nesnek \u00fcretim bi\u00e7imine, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc moderniteden postmoderniteye, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fc ise
\nulusal devletler d\u00fczeyinden k\u00fcreselle\u015fmi\u015f bir d\u00fcnyaya ge\u00e7i\u015f \u00fczerine
\nyo\u011funla\u015fmaktad\u0131r (Cang\u0131zbay, 1998:119).” \u00d6yle bir hava yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ki
\nk\u00fcreselle\u015fme olgusunun mevcut \u00e7eli\u015fkilerinin ve ekolojik,\u00a0\u00a0 <\/span>sosyo-ekonomik tahribatlar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda
\ndurmak dar ulusal milliyet\u00e7ili\u011fin bayraktarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapmakla \u00f6zde\u015fle\u015febilmi\u015ftir.
\n” ulus-devlet i\u015flevini tamamlay\u0131p sona erdi mi, yoksa halen oynayaca\u011f\u0131
\nhayati bir rol var m\u0131?”(Jameson, 2000:39)<\/p>\n
\nulus devletin do\u011frudan hedef al\u0131nmas\u0131ndan olduk\u00e7a farkl\u0131 bir duruma i\u015faret
\netmektedir. Ulus devlet s\u00fcrecinin y\u00fcr\u00fct\u00fcc\u00fcleri taraf\u0131ndan d\u0131\u015flanm\u0131\u015f bir olgu
\nde\u011fildir. Aksine olduk\u00e7a g\u00fc\u00e7lenmi\u015f ve merkezile\u015fmi\u015f bir yap\u0131ya b\u00fcr\u00fcnd\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc
\na\u015fik\u00e2rd\u0131r. Ulus devletin sonu teraneleri pazar\u0131n her t\u00fcrden koruma duvar\u0131ndan
\nve denetiminden uzak tutulmas\u0131 gereken \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00fcnya \u00fclkeleri gibi alanlar i\u00e7in
\nge\u00e7erli olmaktad\u0131r. Kald\u0131 ki bu alanlar i\u00e7in bile kendi kendini d\u00fczenledi\u011fine
\nkay\u0131ts\u0131z inan\u0131lan serbest pazar\u0131n da d\u00fczene sokulabilmesi gereklili\u011fi belirli
\nbir g\u00fc\u00e7 ihtiyac\u0131n\u0131 dayatmaktad\u0131r. Bu durumda ulus-devletin bir b\u00fct\u00fcn olarak
\ng\u00f6zden \u00e7\u0131kar\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz. Aksine bu mekanizma kriz halindeki d\u00fcnya
\nkapitalist sistemi taraf\u0131ndan d\u00fczene sokuluyor. Bu d\u00fczen sermayenin k\u00fcresel
\nhareketini kolayla\u015ft\u0131ran mekanizmalar b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fc devreye sokarken bu
\nhareketlenmeyi k\u0131s\u0131tlayan geli\u015fmeleri de budamakla kendi inisiyatifini b\u00f6lge
\nhalklar\u0131 ve devletlerine yediriyor. Bu anlam\u0131yla k\u00fcreselle\u015fme, kapitalizme
\ni\u00e7kin emperyalizm kavram\u0131n\u0131n do\u011fan\u0131n ve d\u00fcnyan\u0131n de\u011fi\u015fimine m\u00fcteakip ge\u00e7irdi\u011fi
\nzorunlu de\u011fi\u015fimin \u00f6zsel olmayan (bi\u00e7imsel) ve kullan\u0131m itibari ile mistifike
\nad\u0131 olmaktad\u0131r. <\/p>\n
\nGelgitleri ve Son Sald\u0131r\u0131s\u0131<\/strong><\/p>\n
\nd\u00fc\u015fmektedir. Buna g\u00f6re merkantilist ili\u015fkilerin ve burjuva uygarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n
\nfilizlendi\u011fi \u00e7a\u011fda ilk sald\u0131r\u0131 \u0130spanyol\u00a0
\n<\/span>k\u00e2\u015fiflerin kolonile\u015ftirme s\u00fcrecine denk d\u00fc\u015fen Amerika k\u0131tas\u0131n\u0131 s\u00f6zde
\nuygarla\u015ft\u0131rma H\u0131ristiyanla\u015ft\u0131rma (!) ad\u0131 alt\u0131nda k\u0131tan\u0131n insan g\u00fcc\u00fc ve
\nkaynaklar\u0131n\u0131n ya\u011fmalanmas\u0131d\u0131r. Daha sonra kapitalist filizin en nihayetinde bu
\nalanlardan ya\u011fmalanan kaynaklar\u0131n anavatana ta\u015f\u0131nmas\u0131 sonucu nitelik\u00e7e
\ns\u0131\u00e7rayarak hakim \u00fcretim tarz\u0131 haline evrimle\u015fme s\u00fcrecinde sald\u0131r\u0131 ve ittifaklar
\narac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile daha sinsi bir yola ba\u015fvurmas\u0131. Monar\u015fi ile ittifak i\u00e7inde
\nkiliseye kar\u015f\u0131 cephe almas\u0131, halk ile birlikte monar\u015fiye kar\u015f\u0131 ittifak (en
\nbariz \u00f6rne\u011fi Frans\u0131z \u0130htilali olmaktad\u0131r.) ve son noktada iyiden iyiye
\npalazlanan burjuvazinin emek\u00e7ilere ve halklara do\u011frudan sald\u0131r\u0131s\u0131. 1. D\u00fcnya
\nSava\u015f\u0131 sonras\u0131 reel sosyalist hamle, 1929 \u201cyap\u0131sal krizi ve ilk iki durumun
\nobjektif sonucu ezilen s\u00f6m\u00fcrge halklar\u0131n\u0131n kurtulu\u015f m\u00fccadeleleri vah\u015fi
\nkapitalizm i\u00e7inde bir geri \u00e7ekilme d\u00f6nemini \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r. Bu s\u00fcre\u00e7 1945 ile 1975
\ny\u0131llar\u0131 aras\u0131ndaki yakla\u015f\u0131k 30 senelik s\u00fcreci kapsar. Keynes\u00e7i ekonomi politik
\nanlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n iktidar kazanmas\u0131 sonucu bu s\u00fcre\u00e7 kuzey \u00fclkelerinde refah devleti
\nve sosyal devlet kavramla\u015ft\u0131rmalar\u0131 ile kendini var ederken \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00fcnya
\n\u00fclkelerindeki kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 ise ulusal kalk\u0131nmac\u0131 devlet modeli olmaktad\u0131r. Elbette
\ns\u00fcrece ad\u0131n\u0131 veren ABD hegemonik g\u00fcc\u00fcn\u00fcn \u00e7evreleme liberalizm anlay\u0131\u015f\u0131d\u0131r ki
\nbir so\u011fuk sava\u015f yarat\u0131m\u0131d\u0131r. Fakat 1975 yap\u0131sal krizi, Sovyet sisteminin g\u00fc\u00e7
\nkaybetmesi bu modele olan genel g\u00fcven ve inanc\u0131 ortadan kald\u0131r\u0131r. Sonu\u00e7
\n80’lerin ba\u015f\u0131ndaki\u00a0\u00a0 <\/span>k\u00fcresel s\u00fcp\u00fcrme ya
\nda k\u00fcresel sald\u0131r\u0131 olmaktad\u0131r. \u0130\u015fte bu son sald\u0131r\u0131 bi\u00e7iminin enformasyon ve
\ntelekom\u00fcnikasyon alan\u0131nda ya\u015fanan geli\u015fmelerle girdi\u011fi mutasyonun genel ad\u0131
\nk\u00fcreselle\u015fme olarak lanse edilmektedir. <\/p>\n
\nolarak \u015fu ilkeler alt\u0131nda \u015fekillenir:<\/strong><\/p>\n
\ntoplulu\u011fu olarak da bilinen grubun 1940’l\u0131\u00a0
\n<\/span>y\u0131llarda ortaya atm\u0131\u015f oldu\u011fu neo liberal tezlerin ko\u015fulsuz kabul\u00fc. <\/p>\n
\nsosyal devlet anlay\u0131\u015f\u0131na yo\u011fun bir sald\u0131r\u0131 politikas\u0131 izlenmesi. Daha d\u00fcn
\ndevlet m\u00fcdahalesi kutsan\u0131rken ve Keynes\u00e7i iktisat\u00e7\u0131lar Nobel \u00f6d\u00fcllerine
\nbo\u011fulurken bug\u00fcn anti devlet\u00e7ilik esas\u0131na uygun kendi kendini d\u00fczenleyen Pazar
\nefsanesinin ba\u015f tac\u0131 edilmesi ve Nobel \u00f6d\u00fcllerinin bu \u015farlatan iktisat\u00e7\u0131lara
\nhibesi. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00fcnyada hakim olan kalk\u0131nmac\u0131 pop\u00fclist s\u00f6ylemin terk ettirilmesi
\nve bu \u00fclkelerin tekrar s\u00f6m\u00fcr\u00fcye yedeklenmesi, kompradorla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 (24 Ocak
\nkararlar\u0131 ile T\u00fcrkiye\u2019de oldu\u011fu gibi). <\/p>\n
\n\u00f6rg\u00fctleri ve sendikalar\u0131n etkinli\u011finin s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lma \u00e7abalar\u0131. <\/p>\n
\ni\u00e7in post-modernizm denilen ve modernizm sonras\u0131na vurgu yap\u0131lan ideolojinin
\ndaha da geli\u015ftirilerek medya kanallar\u0131 ile pazara s\u00fcr\u00fclmesi. <\/p>\n
\nkompradorla\u015fma a\u015famas\u0131 i\u00e7in dayat\u0131lanlar\u0131 kaba hatt\u0131yla belirlersek: <\/p>\n
\nk\u0131s\u0131lmal\u0131 ve faiz oranlar\u0131 y\u00fckselmeli.<\/p>\n
\nartt\u0131r\u0131larak vergi taban\u0131n\u0131 geni\u015fletme (elbette bu d\u0131\u015f bor\u00e7lar\u0131n faizleri i\u00e7in
\nolmazsa olmaz bir ko\u015fuldur.)<\/p>\n
\nhamlesi deregulasyon politikalar\u0131n\u0131n kabul\u00fc<\/p>\n
\npolitikalar\u0131n belirlenmesi ile ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k d\u00fczeyinin artt\u0131r\u0131lmas\u0131.<\/p>\n
\nifadelendirilmesi bu olmaktad\u0131r. <\/p>\n
\nde \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00fcnya \u00fclkeleri genel ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n geri kalan\u0131ndaki durumu
\nanlamland\u0131rmada olduk\u00e7a \u00f6nemli olmaktad\u0131r. Kendi k\u00fcreselle\u015fme tan\u0131m\u0131m\u0131z\u0131 kaba
\nhatlar\u0131 ile haritaland\u0131rmak ve bu genel \u00e7\u0131kar\u0131m \u00fczerinden k\u00fcreselle\u015fme
\nstratejilerine yakla\u015fmak bir b\u00fct\u00fcn olarak Ortado\u011fu stratejilerine yakla\u015f\u0131mdan
\nsoyutlanamaz d\u00fczeydedir.\u00a0 <\/span>“Oysa
\nkapitalizm alt\u0131nda ilerleyen, k\u00fcreselle\u015fme baz\u0131 burjuva ideologlar\u0131 ve onlar\u0131n
\nkuyru\u011fundan s\u00fcr\u00fcklenen kimi d\u00f6nek sosyalistler taraf\u0131ndan kapitalizmin yeni bir
\nd\u00f6nemi, sava\u015flar\u0131n sona erece\u011fi bir bar\u0131\u015f \u00e7a\u011f\u0131 olarak tan\u0131t\u0131ld\u0131. Unutulmas\u0131n,
\nvaktiyle Marksist ge\u00e7inen baz\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler de kapitalizmin kolonyalizmden
\nemperyalizme s\u0131\u00e7ramas\u0131n\u0131, sava\u015f\u00e7\u0131 yay\u0131lmac\u0131l\u0131k d\u00f6nemini kapatacak bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 bir
\nkapitalist evreye y\u00fckseli\u015f diye yorumlam\u0131\u015flard\u0131. Bir zamanlar Marksizm’in
\npapas\u0131 ge\u00e7inen Kautsky, bu ultra-emperyalizm teorisiyle epeyce kafa
\nkar\u0131\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Bu gibi teorilerin as\u0131l dikkat \u00e7ekici y\u00f6n\u00fc, d\u00fcnyan\u0131n tam da
\nemperyalist g\u00fc\u00e7ler taraf\u0131ndan yak\u0131l\u0131p y\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve kapitalist sistemin krizden
\nkrize s\u00fcr\u00fcklendi\u011fi bir tarihsel kesitte bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 bir d\u00fcnya tablosu \u00e7izmeleridir.
\nNitekim Lenin, Kautsky’nin ultra-emperyalizm teorisini ele\u015ftirirken bu son
\nderece \u00f6nemli hususa i\u015faret etmi\u015ftir.” (\u00c7a\u011fl\u0131 E.) <\/p>\n
\ni\u015fbirlik\u00e7i yerel g\u00fc\u00e7lerin saflar\u0131 ile bizlerin durdu\u011fu yeri ayr\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131
\na\u00e7\u0131s\u0131ndan yaz\u0131n\u0131n bu k\u0131sm\u0131nda kavram olgu \u00fczerinde yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z k\u0131sa tart\u0131\u015fmay\u0131
\nmazur g\u00f6rebilece\u011finizi umuyoruz. <\/p>\n
\na\u015famaya dahil olarak, gerek Ortado\u011fu alan\u0131 gerekse de bununla paralel olarak
\nT\u00fcrkiye’de geni\u015f halk y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131 \u00fczerinde sistematik bir sald\u0131r\u0131 ve sindirme
\npolitikas\u0131 uygulanmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. D\u00fcnyan\u0131n k\u00fcresel g\u00fc\u00e7lerinin
\noperasyonlar\u0131n\u0131n devam\u0131 olarak g\u00f6rebilece\u011fimiz bu sald\u0131r\u0131lar\u0131nda temel hedef
\nk\u00fcresel hegemonyan\u0131n olu\u015fum ve yay\u0131l\u0131m s\u00fcre\u00e7lerini t\u00fcm hatlar\u0131 ile b\u00f6lgesel
\ndengeler \u00fczerine yedirebilmektir. Burada bir veya birka\u00e7\u00a0 <\/span>b\u00f6lge halk\u0131n\u0131n k\u00f6lele\u015ftirilmesi yahut ayn\u0131
\nderecede \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirilmesi sorunundan \u00e7ok anlamland\u0131r\u0131lmas\u0131 gereken nokta bir
\nb\u00fct\u00fcn olarak d\u00fcnya halklar\u0131n\u0131n tamam\u0131n\u0131n k\u00f6lele\u015ftirilmesi ama\u00e7, s\u00fcre\u00e7 ve
\nstratejilerinin hayata ge\u00e7irilmesi olgusudur. Mevcut s\u00fcrecin b\u00f6lge halklar\u0131
\n\u00fczerindeki olumlu veya olumsuz yans\u0131malar\u0131n\u0131n tamam\u0131 ise bu ana stratejik
\nhedefin taktiksel sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n bir \u00fcr\u00fcn\u00fcnden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. <\/p>\n
\nve Irak m\u00fcdahalelerinin \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bu s\u00fcre\u00e7 bilin\u00e7lerimize \u201ck\u00fcreselle\u015fme
\nkavram\u0131n\u0131 oturtmaya ba\u015flam\u0131\u015fken ayn\u0131 d\u00fczeyde bir yeni kavram da ilki ile
\nba\u011f\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde bilin\u00e7lerimizde, daha \u00f6nce oldu\u011fundan \u00e7ok farkl\u0131 bir bi\u00e7imde
\nyerini almaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r: \u201cHegemonya . S\u0131n\u0131rlar\u0131n ve s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131klar\u0131n d\u00fcnyas\u0131nda
\n\u00f6ng\u00f6r\u00fclen en temel egemenlik kavray\u0131\u015f\u0131 s\u0131n\u0131rlar \u00fczerindeki par\u00e7al\u0131 alanlar\u0131
\nkapsarken, ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir \u015fekilde i\u015fleyen k\u00fcreselle\u015fme olgusu bu egemenlik
\nkavray\u0131\u015f\u0131n\u0131 anlams\u0131zla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Art\u0131k egemenlik, k\u00fcresel alan\u0131n t\u00fcm\u00fc \u00fczerinde
\nkurgulanmas\u0131 gereken bir kavram olan k\u00fcresel egemenlik olarak, hegemonya
\nanlam\u0131na ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Ve oyunun yeni sahas\u0131 uzaklarda bir yerler de\u011fil, onlarla
\nbirlikte evimizin i\u00e7i ve arka bah\u00e7emize kadar geni\u015fleyebilmi\u015ftir.
\n\u015eimdilerde\u00a0 <\/span>her hegemonya m\u00fccadelesi
\nkendi do\u011fas\u0131 i\u00e7inde k\u00fcresel bir hal al\u0131rken buna cevap olma kayg\u0131s\u0131 i\u00e7inde
\nbulunan her hareket ve kalk\u0131\u015fma da ayn\u0131 d\u00fczeyde k\u00fcreselle\u015fme zorunlulu\u011fu ile
\nkar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya bulunmaktad\u0131r. Bu yerelcili\u011fin ve ona ba\u011fl\u0131 olarak geli\u015fen
\nalternatiflerinin sonu anlam\u0131na gelmektedir. Yeni ya da \u00f6ng\u00f6r\u00fclen d\u00fcnyada eski
\nd\u00fcnyan\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131klar\u0131na meydan okuma niteli\u011findeki bir kavram
\nolarak enternasyonalizm kavram\u0131\u00a0
\n<\/span>a\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0 <\/span>D\u0131\u015far\u0131daki ile
\ndayan\u0131\u015fma anlam\u0131nda bir kavray\u0131\u015f, kavram d\u00fczeyinde d\u0131\u015far\u0131da ve i\u00e7eride
\nayr\u0131m\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00fcnyada anlam\u0131n\u0131 yitirecektir. \u0130\u00e7erideki bir dayan\u0131\u015fma
\nise ayn\u0131 d\u00fczeyde t\u00fcm d\u00fcnya halklar\u0131n\u0131 kucaklayacakt\u0131r. En tam form\u00fclasyonunu
\n\u201ck\u00fcresel emperyalizme kar\u015f\u0131 k\u00fcresel demokrasi slogan\u0131 alt\u0131nda yapabilece\u011fimiz
\nbu s\u00fcre\u00e7 tam da bu anlamda kar\u015f\u0131lan\u0131r ve \u00e7\u00f6z\u00fcmlenirse ba\u015far\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz
\nolacakt\u0131r. Kald\u0131 ki (hegemonya anlam\u0131nda) k\u00fcreselle\u015fme kar\u015f\u0131tlar\u0131n\u0131n d\u00fcnyan\u0131n
\n\u00e7e\u015fitli yerlerinde yapt\u0131klar\u0131 \u0131rk, din, dil fark\u0131 g\u00f6zetmeksizin geli\u015ftirilen
\nortak eylemlilikler\u00a0\u00a0 <\/span>b\u00f6ylesi bir
\nm\u00fccadele \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n ilk sinyallerini vermektedir. <\/p>\n
\nOrtado\u011fu\u2019ya Etkisi<\/strong><\/p>\n
\nkendi \u00f6ng\u00f6r\u00fclenlerine ula\u015fma yolunda att\u0131klar\u0131 ad\u0131mlar\u0131 Ortado\u011fu co\u011frafyas\u0131
\ni\u00e7erisinde somutla\u015ft\u0131rm\u0131\u015flard\u0131r. Ortado\u011fu gerek co\u011frafi gerekse de tarihi
\nanlam\u0131nda k\u00fcresel hegemonyan\u0131n zaferi a\u00e7\u0131s\u0131ndan olmazsa olmaz bir alan
\nkonumundad\u0131r. \u00d6zellikle \u00c7in ve ABD aras\u0131nda ya\u015fanan gerilim, b\u00f6lgenin kaderini
\ndo\u011frudan etkileyecektir. San\u0131lan\u0131n aksine Ortado\u011fu stratejilerine kaynakl\u0131k
\neden k\u00fcresel stratejiler, kendilerini \u00c7in ve ABD genel \u00e7eli\u015fkisi \u00fczerinden
\nkonumland\u0131rmaktad\u0131r. ABD’nin ge\u00e7ti\u011fimiz aylarda \u00c7in’i bir tehlike olarak
\nifadelendirdi\u011fi g\u00fcvenlik raporundaki sert ifadeler \u00c7in Halk Cumhuriyetince
\ntepki ile kar\u015f\u0131lanm\u0131\u015ft\u0131. Oysa rapor ABD ve m\u00fcttefikleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan olduk\u00e7a hakl\u0131
\nnedenlere dayanmaktayd\u0131. \u00c7ok b\u00fcy\u00fck bir n\u00fcfus potansiyeline sahip olan \u00c7in Halk
\nCumhuriyeti devlet kapitalizminin belirli d\u00fczeylerde ba\u015far\u0131l\u0131 bir uygulanmas\u0131 ile
\nkendi i\u00e7inde ciddi bir b\u00fcy\u00fcme kaydederek, 1995 y\u0131l\u0131ndan itibaren d\u00fcnya k\u00fcresel
\npiyasas\u0131na dev bir \u00fcretici g\u00fc\u00e7 olarak girmi\u015f \u00fcstelik devasa d\u00fczeyde bulunan
\nlikit sermayesi ile en b\u00fcy\u00fck\u00a0 <\/span>yat\u0131r\u0131mc\u0131
\ng\u00fc\u00e7 olarak pazar\u0131 tehdit etme noktas\u0131na gelmi\u015ftir. Kendi i\u00e7 pazar\u0131n\u0131n tekelini
\nkilit noktalarda elinde tutmas\u0131n\u0131 bilerek bu g\u00fcc\u00fcn\u00fc zafiyete d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme
\nyolundaki k\u00fc\u00e7\u00fck hesaplar\u0131 da bo\u015fa \u00e7\u0131karabilmi\u015ftir. \u00c7in’in \u00fclke olarak bir
\ntehdit unsuru say\u0131lmas\u0131 bu anlam\u0131nda olduk\u00e7a anlaml\u0131 g\u00f6r\u00fclebilecektir. Anlams\u0131z
\nolan ise bunun bug\u00fcn i\u00e7in b\u00f6yle lanse edilebilmi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Oysaki bu tehdit
\n\u00f6zellikle 1995 y\u0131l\u0131ndan beri bariz bir \u015fekilde kendini if\u015fa etmi\u015fti. <\/p>\n
\ng\u00f6r\u00fcl\u00fcr denilir.\u00a0\u00a0 <\/span>\u00c7in ekonomisinin
\nolduk\u00e7a g\u00fc\u00e7l\u00fc\u00a0 <\/span>yanlar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra \u00fclke
\nolarak \u00c7in’in demografik ve co\u011frafik yap\u0131s\u0131ndan kaynakl\u0131 ciddi dezavantajlar\u0131
\nda vard\u0131r. \u00c7in, demografik olarak irdelendi\u011finde olduk\u00e7a karma\u015f\u0131k bir yap\u0131ya
\nsahip g\u00f6r\u00fcnmektedir. \u00c7in n\u00fcfusunun % 92’sini \u201cHan ulusu olarak bilinen etnik \u00c7inliler
\nolu\u015fturur. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda h\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan tan\u0131nan 55 etnik grup vard\u0131r. Bu
\netnik \u00e7e\u015fitlilik \u00f6zellikle 2001 y\u0131l\u0131nda m\u00fczakerelerini tamamlayarak D\u00fcnya
\nTicaret \u00d6rg\u00fct\u00fcne resmen kat\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n ard\u0131ndan h\u0131zl\u0131 bir ekonomik geni\u015fleme
\ng\u00f6steren \u00c7in’in en b\u00fcy\u00fck hasm\u0131 ABD taraf\u0131ndan g\u00f6zden ka\u00e7\u0131r\u0131lmayacak bir olgu
\nolmu\u015ftur. Bunun yan\u0131 s\u0131ra en b\u00fcy\u00fck zaaf\u0131 b\u00fcy\u00fcyen ekonomisinin talep etti\u011fi
\nmiktar\u0131n \u00e7ok alt\u0131nda do\u011fal ve enerji kaynaklar\u0131 bulunan \u00fclke co\u011frafyas\u0131n\u0131n
\nmevcut durumudur. Bu iki durum K\u00fcresel hegemonya m\u00fccadelesi veren iki \u00fclke
\na\u00e7\u0131s\u0131ndan\u00a0 <\/span>birer stratejik vaka
\nolmaktad\u0131r. ABD’nin s\u00f6ylem d\u00fczeyinde geli\u015ftirdi\u011fi K\u00fcresel demokrasi ve ulus
\ndevletin sonu \u00f6nermelerinin \u00c7in’in etnik yap\u0131s\u0131n\u0131 do\u011frudan hedefledi\u011fi g\u00f6zden
\nka\u00e7\u0131r\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Giri\u015fte belirledi\u011fimiz k\u00fcreselle\u015fme tan\u0131m\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan
\nirdelendi\u011finde asl\u0131nda kavrama i\u00e7kinmi\u015f gibi sunulan insan haklar\u0131, demokrasi
\nve esneklik olgular\u0131n\u0131n biraz da nereden kaynakland\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131r olmaktan uzak
\nde\u011fildir. Burada kastetti\u011fimiz \u015fey bir olgunun b\u00fct\u00fcnen di\u011ferinden kaynakland\u0131\u011f\u0131
\ntespitinden \u00e7ok di\u011ferine de yarad\u0131\u011f\u0131 \u00f6nermesidir.\u00a0 <\/span>Enerji kaynaklar\u0131 ve Pazar a\u00e7\u0131s\u0131ndan
\nirdelendi\u011finde de Ortado\u011fu alan\u0131 bu iki g\u00fc\u00e7 aras\u0131nda tatmin edici bir muharebe
\nmeydan\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc \u00e7izmektedir. \u00d6zellikle \u0130ran’a Amerikan m\u00fcdahalesinin g\u00fcndemde
\noldu\u011fu bir d\u00f6nemde \u00c7in ile \u0130ran aras\u0131nda yap\u0131lan Yadavaran petrol yata\u011f\u0131n\u0131
\ni\u015fletme hakk\u0131 \u00fczerindeki antla\u015fma dikkat \u00e7ekicidir. Ayr\u0131ca \u00c7in’in kendi enerji
\nihtiyac\u0131n\u0131n % 12\u2019sini \u0130ran’dan sa\u011fl\u0131yor olmas\u0131 da m\u00fcdahalenin amac\u0131na y\u00f6nelik
\nipu\u00e7lar\u0131 sunmaktad\u0131r.<\/p>\n
\nyan\u0131lg\u0131s\u0131na d\u00fc\u015fmemekte yarar vard\u0131r. Aksine \u00c7in de Ortado\u011fu\u2019da mevcut
\nstat\u00fckonun par\u00e7alanmas\u0131ndan yanad\u0131r. Ortado\u011fu\u2019daki mevcut enerji kaynaklar\u0131n\u0131n
\n\u00f6mr\u00fc 40 y\u0131l kadar g\u00f6r\u00fcnmektedir. Bu tarz bir t\u00fcketim ile hesapland\u0131\u011f\u0131nda uzun
\nvadeli bir stratejiye pek de imk\u00e2n vermedi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Elbette Pazar
\nolgusu da \u00f6nemli olmakla birlikte tek ba\u015f\u0131na belirleyici olmaktan uzak
\ng\u00f6r\u00fcnmektedir. Durumun ABD a\u00e7\u0131s\u0131ndan anlaml\u0131 yanlar\u0131 vard\u0131r. \u00c7in’in
\n\u00e7evrelenmesi ve enerji kaynaklar\u0131ndan uzak tutulmas\u0131 ile pazar\u0131n ABD taraf\u0131ndan
\nkontrol\u00fcn\u00fcn sa\u011flayaca\u011f\u0131 avantajlar, bu k\u0131sa s\u00fcreli stratejik ata\u011f\u0131 bir yere
\nkadar mazur g\u00f6sterebilecektir. Asl\u0131nda Ortado\u011fu alan\u0131n\u0131n en belirleyici y\u00f6n\u00fc
\nKafkaslar \u00fczerinde y\u00fcr\u00fct\u00fclen pazarl\u0131ktan ba\u015fkas\u0131 de\u011fildir. Kafkas pazar\u0131 ve
\nenerji kaynaklar\u0131 \u00fczerinde b\u00fcy\u00fck bir tekele sahip olan Rusya’n\u0131n b\u00f6lgedeki
\netkinli\u011fini k\u0131rmak, enerji kaynaklar\u0131 ile pazar\u0131 kendi piyasas\u0131na a\u00e7mak isteyen
\niki g\u00fcc\u00fcn sava\u015f\u0131m\u0131 Ortado\u011fu alan\u0131nda \u015fiddetlenmi\u015ftir. Ortado\u011fu\u2019da egemen
\nolabilecek g\u00fc\u00e7 Kafkas co\u011frafyas\u0131n\u0131n da anahtar\u0131na sahip bulunacakt\u0131r. \u00d6zellikle
\n\u0130ran Azerbaycan’\u0131 en etkili kap\u0131 olma yolunda ileride \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck
\n\u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n alan\u0131 olacakt\u0131r. <\/p>\n
\nda bu do\u011frultuya i\u015faret etmektedir. A\u011fustos 2005’te yap\u0131lan Rus-\u00c7in ortak
\naskeri manevralar\u0131, yak\u0131nla\u015fan Rusya-\u00c7in ili\u015fkilerine dair bir fikir
\nvermektedir. \u0130ki \u00fclke \u00f6zellikle bu tarihten itibaren daha \u00f6nce meydana gelen
\ns\u0131n\u0131r uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131 ve di\u011fer sorunlar nedeniyle bozuk olan ili\u015fkilerini
\nd\u00fczelterek \u00e7e\u015fitli ticaret anla\u015fmalar\u0131na ve ortak askeri manevralara imza
\natabilmi\u015flerdir. <\/p>\n
\ngirdikleri b\u00f6lgesel i\u015fbirli\u011fi \u00e7er\u00e7evesinde \u201cter\u00f6rizme ve radikal siyasi
\nhareketlere kar\u015f\u0131 ortak hareket etme ve bu noktada ekonomik i\u015fbirli\u011fi yapma
\nkararlar\u0131n\u0131 almas\u0131 aralar\u0131ndaki yak\u0131nla\u015fmay\u0131 daha da \u00f6nemli k\u0131lmaktad\u0131r.
\n\u00d6zellikle Rusya’n\u0131n \u00c7in topraklar\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 ortak askeri tatbikat\u0131n etkileri
\nd\u00fcnya a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir nevi \u015fok olmaktayd\u0131. \u00c7in ile Rusya aras\u0131nda yap\u0131lan bu
\naskeri manevra Amerika’n\u0131n b\u00f6lgedeki m\u00fcttefikleri olan Japonya, G\u00fcney Kore ve
\n\u00f6zellikle Tayvan taraf\u0131ndan kayg\u0131yla kar\u015f\u0131land\u0131. <\/p>\n
\nmesaj\u0131n anlam\u0131 masaya ortak olduklar\u0131 ve k\u00fcresel sofrada en b\u00fcy\u00fck pay\u0131
\nistedikleri idi. Bu durum ABD’nin hegemonyas\u0131na a\u00e7\u0131k bir ba\u015fkald\u0131r\u0131 olarak da
\nnitelendirilebilir. Rusya, Bat\u0131ya elinde se\u00e7enekler oldu\u011funu g\u00f6stermek isterken
\n\u00c7in de b\u00fcy\u00fcyen bir ekonomik g\u00fc\u00e7 olarak Rusya’n\u0131n petrol ve do\u011fal gaz\u0131na ilgi
\nduymaya ba\u015flad\u0131. Burada dikkat edilmesi gereken husus \u00c7in ile Rusya aras\u0131ndaki
\nili\u015fkilerin g\u00f6recelili\u011fi ya da di\u011fer bir deyi\u015fle ge\u00e7icili\u011fidir. \u00c7in’in b\u00fcy\u00fcyen
\nenerji ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in kuzeyindeki Kafkaslardan yararlanmak
\nisteyece\u011fi g\u00fcn gelecektir. Bu durum iki \u00fclke aras\u0131nda gerginliklerin de
\nba\u015flang\u0131c\u0131 olacakt\u0131r. \u0130\u015fte bu durum \u00c7in’i Ortado\u011fu alan\u0131nda etkinli\u011fini
\npeki\u015ftirmeye ya da di\u011fer bir deyi\u015fle Ortado\u011fu alan\u0131nda bir etkinlik siyaseti
\nbelirlemeye zorlamaktad\u0131r. Bu siyaset yaln\u0131zca \u00e7ok s\u0131n\u0131rl\u0131 bir zaman i\u00e7in
\nmevcut stat\u00fckoyu destekleyecektir. Burada ama\u00e7 ABD m\u00fcdahalesine kar\u015f\u0131 zaman ve
\ntaktik aral\u0131\u011f\u0131 olu\u015fturmaktan daha \u00f6teye gitmemektedir. Bu durumu ile \u00c7in
\nOrtado\u011fu alan\u0131na etkili bir giri\u015f i\u00e7in haz\u0131rl\u0131klar\u0131n\u0131 h\u0131zl\u0131 bir bi\u00e7imde
\nger\u00e7ekle\u015ftirmektedir. Burada ABD, Afganistan ve Irak m\u00fcdahalelerini geli\u015ftirme
\ntarz\u0131 ve h\u0131z\u0131 ile daha avantajl\u0131 bir durumda g\u00f6r\u00fcnse de Irak\u2019ta istikrar\u0131n tam
\nanlam\u0131 ile kurulamam\u0131\u015f olmas\u0131 bu g\u00fcc\u00fc zorlar g\u00f6r\u00fcnmektedir. <\/p>\n
\nmant\u0131\u011f\u0131 ile hareket etmektedir. So\u011fuk sava\u015f d\u00f6neminde Sovyet Rusya\u2019ya kar\u015f\u0131
\nkulland\u0131\u011f\u0131 \u00e7evreleme liberalizmine benzer bir y\u00f6ntemi geli\u015ftirmektedir.
\nAfganistan \u00fczerine geli\u015ftirdi\u011fi harek\u00e2t ile Kafkaslardan gelen enerji
\nkaynaklar\u0131n\u0131n ta\u015f\u0131nma yollar\u0131n\u0131 denetimi alt\u0131na al\u0131rken, ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde
\nHindistan ile yapt\u0131\u011f\u0131 n\u00fckleer i\u015fbirli\u011fi antla\u015fmas\u0131 ile de \u00c7in’i Asya\u2019da
\ns\u0131n\u0131rland\u0131rma \u00e7abas\u0131 i\u00e7ine girmi\u015ftir. <\/p>\n
\nM\u00fcdahalesine Dair<\/strong><\/p>\n
\n\u00f6nceki b\u00f6l\u00fcmlerinde a\u00e7\u0131mlanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. \u0130ran’a d\u00fczenlenecek harek\u00e2t
\nkonusunda ku\u015fku olmad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Harek\u00e2t ABD’nin stratejik hedefleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan
\nolmazsa olmaz kabilindedir. ABD y\u00f6netiminin Irak\u2019ta oldu\u011fu bi\u00e7imde bir
\noperasyondan \u00e7ok daha farkl\u0131 bir bi\u00e7ime ihtiya\u00e7 duydu\u011fu ortadad\u0131r. Bir kere ABD
\noperasyonlar\u0131 tek ba\u015f\u0131na bir \u015fiddet kullan\u0131m\u0131ndan olduk\u00e7a farkl\u0131d\u0131r. ABD bir
\nalana girmeden \u00f6nce m\u00fcttefik kazanma yoluna girer. Irak\u2019ta K\u00fcrtlerin \u00f6zg\u00fcrl\u00fck
\nm\u00fccadelesi ile kendine yol a\u00e7an ABD i\u00e7in \u0130ran\u2019da durum daha da i\u00e7inden \u00e7\u0131k\u0131lmaz
\nbir hal almaktad\u0131r. Bir kere \u0130ran\u2019da devrimci bir muhalefet tam anlam\u0131 ile
\ngeli\u015fse bile ABD kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u00fcm de\u011ferler \u00fczerindeki genel h\u00e2kimiyeti bu
\nalanda destek bulmas\u0131n\u0131 olduk\u00e7a zorla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Oysa Fars k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc
\nirdeledi\u011fimizde tarihten gelen demokratik ve reformcu \u00f6z\u00fc g\u00f6rmekte zorlanmay\u0131z.
\n\u0130ran’da bir d\u00f6nem ortaya \u00e7\u0131kan \u00f6\u011frenci hareketleri de bu durumu tasdik eder
\ng\u00f6r\u00fcnmektedir. Fakat ba\u015fta da belirtti\u011fimiz \u00fczere \u0130ran muhalefetinin ayn\u0131
\nzamanda g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ABD kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bar\u0131nd\u0131rmas\u0131, ABD’nin bu alandan
\nnemalanmas\u0131n\u0131 zorla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. Geriye \u0130ran i\u00e7inde varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren etnik
\nunsurlar kalmaktad\u0131r. \u00d6zellikle yo\u011fun K\u00fcrt n\u00fcfusu bu anlamda ABD i\u00e7in en
\nzorunlu ittifak g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc \u00e7izmektedir. Durumun bu bi\u00e7imini g\u00f6rmekte
\nzorlanmayan \u0130ran’\u0131n b\u00f6lgedeki K\u00fcrt n\u00fcfusu ve siyasal g\u00fc\u00e7leri \u00fczerine
\nd\u00fczenledi\u011fi tek yanl\u0131 operasyonlar kayna\u011f\u0131n\u0131 bu olgudan almaktad\u0131r. B\u00f6lgedeki
\nK\u00fcrt n\u00fcfusun tavr\u0131n\u0131 ise \u0130ran i\u00e7erisinde geli\u015fen demokratik reformlar ve
\n\u0130ran’\u0131n K\u00fcrtlerle \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki s\u00fcre\u00e7te kuraca\u011f\u0131 ili\u015fki bi\u00e7imleri etkileyecektir
\nki \u015fu a\u015famada durum pek de \u0130ran lehine g\u00f6r\u00fcnmemektedir. <\/p>\n
\nm\u00fcdahalesinde a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 \u0130ran Azerbaycan’\u0131 \u00fczerine verecektir. Tarihin basit bir
\ntekerr\u00fcr\u00fc gibi g\u00f6r\u00fclebilecek olay\u0131n ilk senaryolar\u0131 d\u00f6nemin Stalin Rusya’s\u0131
\ntaraf\u0131ndan hayata ge\u00e7irilmi\u015fti. Bilindi\u011fi \u00fczere 2. D\u00fcnya sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda Rus
\naskerleri \u0130ran Azerbaycan’\u0131na ait Tebriz’i i\u015fgal etmi\u015f, Tebriz ba\u015fkent olmak
\n\u00fczere, bir Azerbaycan Cumhuriyeti kurulmu\u015f ayr\u0131ca K\u00fcrtlerin bulundu\u011fu Mahabad
\nb\u00f6lgesinde de Molla Mustafa Barzani ve Kad\u0131 Muhammed’in ba\u015f\u0131nda bulundu\u011fu K\u00fcrt
\nMahabad Cumhuriyeti ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. Bu sayede Azerbaycan birle\u015fmi\u015f ve K\u00fcrtler
\nk\u0131sa ve ac\u0131 bir devlet deneyimine sahip olmu\u015flard\u0131r. Daha sonra \u015eah Pehlevi’nin
\n\u0130ran\u2019da ABD ve m\u00fcttefiki \u0130ngiltere taraf\u0131ndan desteklenip Sovyet Rusya’s\u0131na
\nnota verilerek \u00e7ekilmeye zorlanmas\u0131 bu k\u0131sa deneyimin bilinen sonuna i\u015faret
\netmi\u015ftir. \u015eimdi ise roller de\u011fi\u015fmi\u015f g\u00f6r\u00fcnmektedir. ABD’nin Tebriz merkez olmak
\n\u00fczere \u0130ran Azerbaycan’\u0131n\u0131 Bak\u00fc’ye ba\u011flama \u00e7abalar\u0131na tan\u0131k olaca\u011f\u0131m\u0131z
\nkan\u0131s\u0131nday\u0131z. Bunun i\u015faretlerini iktidardaki \u0130lham Aliyev y\u00f6netimini
\ns\u0131k\u0131\u015ft\u0131rarak mevcut Azeri muhalefeti ile tehdit etmesi olgusunda g\u00f6rebiliriz.
\n\u00d6zellikle son Azerbaycan se\u00e7imlerinde bir yandan muhalefete g\u00f6z k\u0131rpan ABD’nin
\n\u00f6b\u00fcr taraftan o\u011ful Aliyev’e g\u00f6z k\u0131rpmas\u0131 asl\u0131nda bir nevi tehdit havas\u0131
\nta\u015f\u0131maktayd\u0131.\u00a0 <\/span>Burada ama\u00e7 \u0130ran
\nm\u00fcdahalesi s\u0131ras\u0131nda ve sonras\u0131nda Azerbaycan\u2019da \u00fcslenebilmek ve bu alanda
\nsivil ve askeri b\u00f6lgeler olu\u015fturabilmektir. <\/p>\n
\n\u00f6rne\u011fi g\u00f6stererek \u0130ran’la vard\u0131\u011f\u0131 anla\u015fma, asl\u0131nda bir nevi ABD’nin Azerbaycan
\n\u00fczerinde kurmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 hegemonyaya bir tepki niteli\u011fi ta\u015f\u0131maktayd\u0131. Bu
\nanla\u015fmaya g\u00f6re \u0130ran ve Azerbaycan stratejik ortak olma noktas\u0131nda anla\u015fm\u0131\u015flar
\nve Azerbaycan bir ba\u015fka \u00fclkenin \u00fcslerine \u00fclkesini a\u00e7mayaca\u011f\u0131n\u0131n teminat\u0131n\u0131 bu
\nanla\u015fma ile vermi\u015ftir. Elbette bu anla\u015fmadan mevcut durumda en fazla Rusya
\nmemnun olmu\u015ftur. Bu durumu ile ABD’nin b\u00f6lgedeki durumu daha da riske
\ngirmi\u015ftir. Asl\u0131nda zorunlu olan \u0130ran m\u00fcdahalesinin gecikmesinin alt\u0131nda yatan
\nsebeplerden biri de budur. <\/p>\n
\nOrtado\u011fu\u2019da sald\u0131rgan bir denge politikas\u0131n\u0131n hakim olaca\u011f\u0131na i\u015faret
\netmektedir. Bu politikan\u0131n bile\u015fenleri K\u00fcrtler, T\u00fcrkler ve Araplar olmaktad\u0131r.
\nABD ilk olarak Irak\u2019ta mevcut durumda kendini dayatan istikrars\u0131zl\u0131k ortam\u0131n\u0131
\nortadan kald\u0131rmaya y\u00f6nelik \u00f6nlemler almay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnecektir. Irak \u00f6zg\u00fcl\u00fcndeki \u015eii
\na\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 da \u00e7ok fazla zedelemeden fakat S\u00fcnnilerin tepkisini \u00e7ekmeyen
\na\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131n e\u015fit oranda ve dengeli da\u011f\u0131t\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir politik stratejiyi hedef
\ng\u00fcdecektir. Burada dikkat edece\u011fi husus bir g\u00fcc\u00fcn di\u011feri \u00fczerinde h\u00e2kimiyet
\nkurma \u00e7abalar\u0131d\u0131r ki buna kesinlikle izin vermeyece\u011fini g\u00f6rmekteyiz. ABD bu
\nbi\u00e7imi ile istemeden de olsa Konfederal bir d\u00fczenlemeye i\u015faret etmektedir.<\/p>\n
\naras\u0131nda geli\u015fecek olan ili\u015fki ve \u00e7eli\u015fkilerin \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki s\u00fcre\u00e7te alaca\u011f\u0131
\ny\u00f6nd\u00fcr. \u015eimdilik ili\u015fkinin bi\u00e7imi \u0130ran K\u00fcrt\u2019\u00fcn\u00fc ikinci plana atmaktad\u0131r. Bu da
\nT\u00fcrkiye ile ABD’nin K\u00fcrt \u00d6zg\u00fcrl\u00fck M\u00fccadelesi konusunda \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki s\u00fcre\u00e7lerde
\ndaha fazla i\u015fbirli\u011fine girece\u011fini g\u00f6stermektedir. ABD T\u00fcrkiye’den Azerbaycan
\nile aras\u0131nda arabulucu rol\u00fc \u00fcslenmesini isteyecektir.\u00a0 <\/span>Ayr\u0131ca bu s\u00fcre\u00e7 ABD – Rusya yak\u0131nla\u015fmas\u0131na da
\ntan\u0131kl\u0131k edebilir. ABD’nin Rusya’ya tavizler vererek geli\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131
\nbir ili\u015fki bi\u00e7iminde kullanaca\u011f\u0131 koz T\u00fcrkiye olacakt\u0131r. Kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda da
\nT\u00fcrkiye\u2019ye g\u00f6stermelik de olsa \u00e7e\u015fitli tavizler vermeyi kabul edece\u011fini
\nd\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz. Bu tavizlerin K\u00fcrt \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketinin aleyhine oldu\u011fu ise su
\ng\u00f6t\u00fcrmezdir. T\u00fcrk devletinin son d\u00f6nemlerde K\u00fcrt halk\u0131 \u00fczerinde geli\u015ftirdi\u011fi
\nimha politikalar\u0131n\u0131n alt\u0131nda yatan sebeplerden birinin de bu oldu\u011fu
\nbilinmektedir. Fakat ABD i\u00e7in \u00f6zg\u00fcn bir durum da \u0130ran K\u00fcrt’\u00fcn\u00fcn siyasal
\ntercihinin PKK’ye do\u011fru\u00a0\u00a0 <\/span>artan
\ne\u011filimidir. Bu durum ABD i\u00e7in belirleyicidir. T\u00fcrkiye devletinin ABD destekli
\nartan operasyonlar\u0131 hem PKK’ye bir g\u00f6zda\u011f\u0131 niteli\u011fi ta\u015f\u0131makta hem de bir tercih
\ndurumuna do\u011fru itilmektedir. Elbette bu durum bir yedekleme stratejisinin \u00fcr\u00fcn\u00fc
\ngibi g\u00f6z\u00fckmektedir. <\/p>\n
\n\u00c7in bu s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde Ortado\u011fu alan\u0131nda \u0130ran’a yap\u0131lacak m\u00fcdahaleyi geciktirme
\n\u00e7abalar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda aktif rol oynamayacakt\u0131r. Bu s\u00fcreci Rusya \u00fczerinden
\ngeli\u015ftirece\u011fi Kafkas stratejileri \u00fczerinde etkilemeye \u00e7al\u0131\u015facakt\u0131r. Elbette
\n\u0130ran ile stratejik ve ekonomik i\u015fbirli\u011fi y\u00f6n\u00fcnde yeni ad\u0131mlar ataca\u011f\u0131n\u0131 da
\nd\u00fc\u015f\u00fcnmekteyiz. <\/p>\n
\n\u00f6ng\u00f6rmekten uzaktay\u0131z. \u0130ran kendi i\u00e7indeki bask\u0131 ve \u015fiddeti t\u0131rmand\u0131rarak d\u0131\u015fa
\nkar\u015f\u0131 geli\u015ftirdi\u011fi tehditk\u00e2r tutumunun i\u00e7eride muhalefete tak\u0131lmamas\u0131n\u0131
\ngarantilemek isteyecektir. Bu durum gerek Fars halk\u0131 gerekse de K\u00fcrt halk\u0131
\n\u00fczerinde ciddi bask\u0131 ve \u015fiddet politikalar\u0131n\u0131n hayata ge\u00e7irilmesi\u00a0\u00a0 <\/span>anlam\u0131na gelecektir ki bu politikan\u0131n \u0130ran
\na\u00e7\u0131s\u0131ndan pek de olumlu sonu\u00e7lar do\u011furaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmemeliyiz. \u0130ran enerji
\nkozunu oynamaktan ka\u00e7\u0131nmayacak ve petrol fiyatlar\u0131n\u0131 artt\u0131rarak d\u00fcnyaya g\u00f6zda\u011f\u0131
\nverme yolunu se\u00e7ecektir. Petrol fiyatlar\u0131n\u0131n artmas\u0131 d\u00fcnyada bir tek \u00c7in Halk
\nCumhuriyetinin i\u015fine yaramaktad\u0131r ki bu da \u0130ran’\u0131n elini ABD kar\u015f\u0131s\u0131nda
\ng\u00fc\u00e7lendirecektir. <\/p>\n
\nmevcut haritas\u0131 bu \u015fekilde belirmektedir. Bizim i\u00e7in b\u00f6lgeye oynayan g\u00fc\u00e7lerin
\nkararl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve bunun sebepleri tek c\u00fcmle i\u00e7erisinde belirlenecek kadar nettir:
\n\u201cOrtado\u011fu’yu d\u00fc\u015f\u00fcr d\u00fcnyan\u0131n geri kalan\u0131 da d\u00fc\u015fecektir. Bu y\u00fczden mevcut g\u00fc\u00e7ler
\nb\u00f6lgeye haz\u0131rl\u0131kl\u0131, yo\u011fun ve \u015fiddetli bir sald\u0131r\u0131 ba\u015flatm\u0131\u015flard\u0131r. Bat\u0131
\nk\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn bile\u015fenleri taraf\u0131ndan tarihsiz halklar olarak ifade edilen b\u00f6lge
\nhalklar\u0131 ise ayn\u0131 d\u00fczeyde bir haz\u0131rl\u0131k i\u00e7inde olamam\u0131\u015flar, alternatif savunma
\ny\u00f6ntemleri geli\u015ftirememi\u015flerdir. K\u00fcresel g\u00fc\u00e7lere kar\u015f\u0131 par\u00e7al\u0131 ve stat\u00fckocu
\nduru\u015flar sergilemi\u015flerdir. Bu da mevcut muhalefeti ve demokrasi g\u00fc\u00e7lerini
\niyiden iyiye zay\u0131f bir konumlan\u0131\u015fa itmi\u015ftir. <\/p>\n
\nb\u00f6ylesi dar bir alanda yo\u011funla\u015fmas\u0131 a\u015firet sava\u015flar\u0131ndan daha \u00f6tesini ya\u015famam\u0131\u015f
\nb\u00f6lge halklar\u0131 i\u00e7in al\u0131\u015f\u0131lmad\u0131k ve gere\u011finden daha ac\u0131mas\u0131z bir s\u00fcre\u00e7
\nolmaktad\u0131r. Bunun bir sonucu olarak kendi genel stratejilerini egemenlerin
\ntaktik hamleleri \u00fczerine kuran \u00e7e\u015fitli oligar\u015fik, stat\u00fckocu ve ilkel milliyet\u00e7i
\nolu\u015fumlar ise s\u00fcrecin k\u0131r\u0131nt\u0131lar\u0131 \u00fczerinde kavgaya tutu\u015farak halklar\u0131n birle\u015fik
\nve topyek\u00fbn m\u00fccadelesinin \u00f6n\u00fcnde engel olu\u015fturmaya ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r. Burada K\u00fcrt
\nve T\u00fcrk halk\u0131n\u0131n duru\u015fu ve m\u00fccadele bi\u00e7imi \u00f6zel bir konum almaktad\u0131r. K\u00fcrt
\nhalk\u0131n\u0131n d\u00f6rt par\u00e7aya yay\u0131lm\u0131\u015f konumu bir ayr\u0131l\u0131ktan \u00e7ok do\u011fal bir
\nbirle\u015ftirici, m\u00fccadeleyi merkezile\u015ftirici bir role i\u015faret etmektedir. Teorik
\na\u00e7\u0131dan K\u00fcrtler mevcut s\u00fcrece kar\u015f\u0131 geli\u015ftirdikleri \u201cdemokratik uygarl\u0131k
\nstratejileri ile s\u00fcreci en iyi \u00e7\u00f6z\u00fcmleyen halk konumundad\u0131rlar. T\u00fcrk halk\u0131 ise
\ngerek Ortado\u011fu halklar\u0131n\u0131n tarihsel yap\u0131lar\u0131ndan ayr\u0131 bir tarihsel durumu ifade
\netmesi, gerekse de bununla paralel anlamda i\u00e7erisinde bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131\u00a0\u00a0 <\/span>devrimci demokratik dinamiklerin bir sonucu
\nolarak\u00a0 <\/span>bir de\u011fi\u015fim ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm prati\u011fine
\nen yak\u0131n halklardan biri konumundad\u0131r.<\/p>\n
\nortak belirlenecek strateji etraf\u0131nda \u015fekillendirecekleri m\u00fccadele, b\u00f6lgenin
\ndi\u011fer halklar\u0131 aras\u0131nda da ayn\u0131 d\u00fczeyde bir i\u015fbirli\u011finin geli\u015fimi anlam\u0131na gelecektir.
\nBu ittifak, s\u00fcrecin gelinen a\u015famas\u0131n\u0131n bir sonucu olarak d\u00fcnya halklar\u0131n\u0131n geri
\nkalan\u0131 \u00fczerinde de etkili sonu\u00e7lar do\u011furabilecek bir d\u00fczeye ula\u015fabilecektir.
\nB\u00f6ylece en ba\u015f\u0131ndan b\u00f6lgesel ya da bir veya birka\u00e7 halk\u0131n m\u00fccadelesinden daha
\nfazlas\u0131n\u0131 ifade eden egemenlerin sald\u0131r\u0131lar\u0131, pratik alanda da kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131
\nbulacak ve egemenlerin Ortado\u011fu’ya t\u00fcm d\u00fcnyan\u0131n g\u00fc\u00e7leri ile y\u00fcr\u00fctt\u00fckleri
\nsald\u0131r\u0131ya yine Ortado\u011fu ve d\u00fcnya halklar\u0131n\u0131n i\u015fbirli\u011finin bir sonucu olarak t\u00fcm
\nd\u00fcnya halklar\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7leri ile cevap verilebilecektir.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0
\n<\/span><\/p>\n