{"id":15292,"date":"2025-08-06T08:17:31","date_gmt":"2025-08-06T06:17:31","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/?p=15292"},"modified":"2025-08-06T09:09:40","modified_gmt":"2025-08-06T07:09:40","slug":"projeya-rojhilata-navin-a-mezin-biser-dikeve-an-bin-dikeve-dosya-1","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/projeya-rojhilata-navin-a-mezin-biser-dikeve-an-bin-dikeve-dosya-1\/","title":{"rendered":"Projeya Rojhilata Nav\u00een A Mezin Biser Dikeve An Bin Dikeve? DOSYA-1"},"content":{"rendered":"<p>Rojhilata Nav\u00een ber\u00ee avab\u00fbna dewlet\u00ea, heremeke kevnar a \u00e7andiniy\u00ea ye. D\u00eesa j\u00ee zem\u00eena desthilata navend\u00ee ya bi hezar\u00ean salan ku hatib\u00fb r\u00eaxistinkirin, hewil dan di herem\u00ea de ava bikin. Li ser v\u00ea esas\u00ee j\u00ee her tim rast\u00ee \u00ear\u00ee\u015f\u00ean Modern\u00eeteya Kap\u00eetal\u00eest ango Rojava (Ewropay\u00ee) hatiye. Lewra modern\u00eeteya Rojavay\u00ee karib\u00fb xwe di piraniya welat\u00ean dinyay\u00ea de ferz bike \u00fb xwe bide qebulkirin. L\u00eabel\u00ea di Rojhilata Nav\u00een de rast\u00ee gelek zahmetiyan hat \u00fb t\u00ea.<\/p>\n<p>Rojhilata nav\u00een heremek gevnar ya \u00c7andiye ber\u00ee ku bib\u00ea dewlet. Disa j\u00ee zem\u00eena desthilata navend\u00ee ya bi hezar\u00ean salan ku hatib\u00fb r\u00eaxistin kirinin, di herem\u00ea de ye. Her tim j\u00ee rast\u00ee \u00ear\u00ee\u015f\u00ean modern\u00eeta Rojava hatiye. Modern\u00eeta Rojava y\u00ee di piraniya welat\u00ean dunaye de kar\u00eeb\u00fb xwe ferzbike \u00fb xwe bide qeb\u00fbl kirin. Ema di Rojhilata Nav\u00een de rast\u00ee gelek zehmetiya hat \u00fb t\u00ea. Ji ber ku ev \u00e7anda kevnar ya Rojhilata Nav\u00een bi h\u00easan\u00ee naye guhertin. Ev yek j\u00ee dih\u00eal\u00ea ku welat\u00ean Rojavay\u00ee her tim di nava hewildan \u00fb planan de bin da ku Rojhilata Nav\u00een bi \u00eed\u00eeolojiya xwe dagirbikin \u00fb bi xwe ve gir\u00eabidin.<\/p>\n<p><strong>BA\u015eE PROJEYA ROJHILATA NAV\u00ceN A MEZIN \u00c7IYE?\u00a0\u00a0 <\/strong><\/p>\n<p>Pi\u015ft\u00ee \u00ear\u00ee\u015f\u00ean 11 \u00eelon\u00ea 2001 a avahiya c\u00eaw\u00ee ya DYA p\u00ea\u015fketin, ev proje di bin nav\u00ea \u015fer\u00ea li dij\u00ee teror\u00ea hate r\u00eaxistinkirin. T\u00eade j\u00ee hate diyarkirin ku Rojhilata Nav\u00een \u00e7avkaniya terror, gendel\u00ee \u00fb feq\u00eertiy\u00ea ye \u00fb lewma div\u00ea ev mijar werin \u00e7areserkirin. Armanc\u00ean v\u00ea projey\u00ee pir aliy\u00ean wek e siyas\u00ee, abor\u00ee, civak\u00ee, perwerde, ewlekar\u00ee \u00fb hwd di nava xwe de dihew\u00eene. R\u00eabaz\u00ean v\u00ea y\u00ean p\u00eakan\u00een\u00ea j\u00ee mudaxeleya le\u015fker\u00ee, l\u00eest\u00eek\u00ean di bin nav\u00ea pi\u015ftgiriya pere \u00fb aboriy\u00ea, zexta d\u00eeplomas\u00ee \u00fb her cure r\u00eabaz\u00ean nerm ku j\u00eare t\u00ea gotin \u201c\u015eer\u00ea Taybet\u201d in. Di v\u00ea \u00e7er\u00e7ovey\u00ee de gelek p\u00eangav hatin me\u015fandin. Ji van wek e m\u00eenak\u00ean sereke \u015fer\u00ea Afxan\u00eestan\u00ea ya 2001, p\u00ea\u015fxistina \u00ceslama nerm a di p\u00ea\u015fengtiya avakirina AKP\u2019\u00ea ya sala 2002\u2019an, \u015fer\u00ea Iraq\u00ea ya 2003. D\u00eesa di sala 2010\u2019an de bikaran\u00eena valatiy\u00ean di \u201cBihara Ereban\u201c de hatin jiy\u00een in. Van p\u00eangavan di herem\u00ea de gelek guhertin \u00e7\u00eakirin. Bi taybet j\u00ee di asta \u00eedeoloj\u00ee \u00fb \u00e7and\u00ee de guhertina s\u00eesteman b\u00fb.<\/p>\n<p><strong>BINKETINA PROJEYA ROJHILATA NAV\u00ceN A MEZIN <\/strong><\/p>\n<p>Di van qad\u00ean mijara gotin\u00ea y\u00ean hemle l\u00ea hatin me\u015fandin de encam\u00ean ku dihat xwestin nehat girtin. Di Afxan\u00eestan\u00ea de nikarib\u00fbn bi r\u00eabaz\u00ea \u015fer daw\u00ee li El Qa\u00eede-Tal\u00eeban b\u00eenin. Di Iraq\u00ea de j\u00ee \u015f\u00fbna hikumeta BAAS hat\u00ee hilwe\u015fandin nikarib\u00fbn hikumetek bi r\u00eak\u00fbp\u00eak ava bikin. Modela \u00ceslama nerm j\u00ee bi ser neket, ji ber ku dewleta Tirk nikarib\u00fb bi v\u00ea rol\u00ee rabe, lewra di nava welat\u00ean Ereb de giraniyek\u00ea w\u00ea \u00e7\u00eaneb\u00fb. Ev yek j\u00ee dide n\u00ee\u015fandan ku hem\u00fb \u00e7and\u00ean li Rojhilata Nav\u00een \u00e7and\u00ean resenin. Lewma \u00e7andeke derve nexasim bi zor\u00ea were ferzkirin z\u00fb bi z\u00fb qebul nakin. Modela ku li Tirkiy\u00ea j\u00ee p\u00ea\u015fket ji Rojhilata Nav\u00een z\u00eadetir n\u00eaz\u00ee modela Rojavay\u00ee-Ewropay\u00ee b\u00fb. Ji bo v\u00ea yek\u00ee j\u00ee nikarib\u00fb baweriya civakan bi xwe b\u00eene. Ji ber v\u00ea j\u00ee nikarib\u00fb s\u00eenor\u00ea xwe derbas bike \u00fb li tevah\u00ee Rojhilata Nav\u00een belav bibe. Li aliyek\u00ea din j\u00ee dewleta Tirk pi\u015ft\u00ee ku h\u00eaza \u00ceslama siyas\u00ee d\u00eet, \u00ead\u00ee hewil da v\u00ea h\u00eaz\u00ee ji bo plansaziya xwe bikar b\u00eene. Di van m\u00eenak\u00ean ku me an\u00een ziman diyarb\u00fb ku di hem\u00fb gav\u00ean hatin av\u00eatin de, encam\u00ean dihatin xwestin nehatin girtin. L\u00eabel\u00ea tecrubeyek \u00fb r\u00eabazek\u00ee n\u00eaz\u00eekatiy\u00ea ya n\u00fb derxist hol\u00ea. Bi wateyek\u00ea din \u015f\u00fbna ku projey\u00ea pa\u015fde vek\u015f\u00eenin r\u00eabaz \u00fb l\u00eastikvanan guherandin \u00fb t\u00eane guhertin.<\/p>\n<p><strong>N\u00dbJENKIRINA PROJEYA ROJHILATA NAV\u00ceN A MEZIN<\/strong><\/p>\n<p>Li ser esas\u00ea \u015fa\u015fit\u00ee \u00fb k\u00eamasiy\u00ean ku di v\u00ea projey\u00ee de hat jiyankirin, piran\u00ee di qada p\u00eakan\u00een ango prat\u00eek\u00ee de b\u00fbn. Ev yek b\u00fbne sedema binkeftina projey\u00ea \u00fb bi xwe re j\u00ee guhertina r\u00eabaz \u00fb l\u00eest\u00eekvanan. Yek ji van guhertinan di cih\u00eala Tirkiy\u00ea de rola tems\u00eela \u00ceslama nerm a herem\u00ea dane Ereb\u00eestana Si\u00fbdiy\u00ea.<\/p>\n<p>Li gor ev guhertin\u00ean r\u00eabaz \u00fb l\u00eestikvan;<\/p>\n<p><strong>a-Rola Ereb\u00eestana Si\u00fbdiy\u00ea (R\u00fby\u00ea N\u00fb y\u00ea \u00ceslama Nerm)<\/strong><\/p>\n<p>Di sala 2016\u2019an de bi p\u00ea\u015fengtiya Mihemed B\u00een Selman projeyek n\u00fb y\u00ea bi nav\u00ea \u201cSaud\u00ee Vision 2030\u201d hat p\u00ea\u015fxistin. Ev proje di bingiha xwe de projeyek abor\u00ee ye. Armanc j\u00ea ew e ku xurtkirina aboriya Siudiya Erb\u00eestan\u00ea ye. Ev proje j\u00ee xwe disp\u00ear\u00ea guhertin\u00ean abor\u00ee, civak\u00ee \u00fb perwerdehiy\u00ea. Taybet j\u00ee guhertin pir mezin ji n\u00eaz\u00eekatiy\u00ean li hember\u00ee jin de (Yan\u00ee li gor S. Ereb\u00eestan\u00ea guhertin\u00ean mezin) di v\u00ea proj\u00eay\u00ea de hatine p\u00eakan\u00een. Gelek maf dane jin weke serbest gerandina bi ten\u00ea, z\u00eadekirina r\u00eajeya tems\u00eela jin \u00ean di saziyan de, maf\u00ea ajotina seyaran \u00fb hwd. Ev yek li gor hin \u00e7avd\u00earan weke \u015fore\u015feke hat binavkirin. Bi wateyeke din \u00e7anda Siudiye bi gi\u015ft\u00ee n\u00fbjen dike \u00fb gavek\u00ee din ber bi modern\u00eeteyi ve dibe. Armanc ji v\u00ea yek\u00ea ye ew e ku ruyek\u00ee n\u00fb bidin Siudiya Ereb\u00eestan\u00ea. Misyona ku dab\u00fbn dewleta Tirkiye ku ji ber sedem\u00ean me an\u00eeb\u00fbn ziman bi serneket, bi riya Siudiye temam bikin \u00fb bi cih b\u00eenin. Ji ber ku cihek\u00ee taybet a Siudiya Ereb\u00eestan\u00ea di nava welat\u00ean Ereban \u00fb herem\u00ea de heye. Her tim j\u00ee \u00e7avek\u00ee weke qibleya \u00ceslam\u00ea t\u00ea naskirin. Lewma bandora w\u00ea d\u00ea pir z\u00eade hebe. Hem w\u00ea bibe dewletek \u00ceslam\u00ee Nerm \u00fb hem j\u00ee w\u00ea bibe mod\u00eala w\u00ea.<\/p>\n<p><strong>b-Pol\u00eet\u00eeka Vegirtin\u00ea An J\u00ee Entegrekirin\u00ea\u00a0 <\/strong><\/p>\n<p>Pi\u015ft\u00ee \u00ear\u00ee\u015fa Tal\u00eeban a 11 \u00eelona 2001 li ser avahiy\u00ean c\u00eaw\u00ee ya Amer\u00eekay\u00ea, h\u00eaz\u00ean Amer\u00eekay\u00ea di 7\u2019\u00ea cotmeh\u00ea de \u015fer li hember h\u00eaz\u00ean Tal\u00eeban \u00eelan kir. Ev \u015fer \u00fb pev\u00e7\u00fbn heya 2021`an bi veki\u015f\u00eena Amer\u00eeka ji Afxanistan\u00ea bi daw\u00ee b\u00fb. Sedema veki\u015fandine ya sereke ew b\u00fb ku nikar\u00eeb\u00fbn bi riya le\u015fker\u00ee w\u00ea tune bikin. Di aliyek\u00ee din de j\u00ee \u00fb li gor\u00ee hin anal\u00eezvanan ev \u015fer her ku dir\u00eaj dibe h\u00eaza le\u015fker\u00ee ya Tal\u00eeban z\u00eadetir dib\u00ea. Lewma li hin pol\u00eet\u00eekay\u00ean cuda geriyan. Di encam\u00ea de pol\u00eet\u00eeka Vegirtine an j\u00ee entegrekirin\u00ea dane me\u015fandin. Yan\u00ee bi riya desthiladariye tevl\u00ee s\u00eestem\u00ea bikin da ku ew bi xwe, xwe biguherin \u00fb nerm bikin. Sedemek xwe guhertin\u00ea xistin rojeva wan, her tim siyaseta \u201cEm dewletin \u00fb div\u00ea em xwe bidin qeb\u00fblkirin\u201c weke ku \u00e7awa Serok\u00ea Amer\u00eekay\u00ea ya dem\u00ea Joe Biden derbar\u00ea veki\u015f\u00eena ji Afxanistan\u00ea de j\u00ee an\u00ee ziman\u00a0 &#8220;Erk\u00ea me ne ew b\u00fb ku em miletek\u00ee ava bikin, kar\u00ea me p\u00ea\u015f\u00eel\u00eagirtina teror\u00ea b\u00fb.\u201c<\/p>\n<p><strong>c-Kor\u00eedora Abor\u00ee Ya Xeta Hindistan\u00ea-Rojhilata Nav\u00een-Ewrupa (IMEC)<\/strong><\/p>\n<p>Di Civ\u00eena G20 a di sala 2023\u2019an li Hind\u00eestan\u00ea de projeya IMEC hate ragihandin. Ev kor\u00eedor ji Hindistan\u00ea desp\u00eadike, derbas\u00ee Imarat pi\u015ftre Siudiya Ereb\u00eestan\u00ea \u00fb ji wir j\u00ee di Urdin re derbas\u00ee \u00cesra\u00eel dib\u00ea \u00fb bi riya Derya Sip\u00ee j\u00ee ser Qibris de derbas\u00ee Yunan\u00eestan dib\u00ea \u00fb ji wir li ser Awupa belav dib\u00ea. Ev kor\u00eedor hem bejah\u00ee \u00fb hem bi riya av\u00ea hatiye r\u00eaxistinkirin. Bi v\u00ea projey\u00ee leza bazirganiy\u00ea ji sed\u00ee 40 z\u00eadetir dibe \u00fb mesr\u00fbfa r\u00ea ji sed\u00ee 30 k\u00eamtir dibe. Her wiha guhertin\u00ean cid\u00ee di rew\u015fa h\u00eazan de di h\u00eala siyas\u00ee, abor\u00ee de \u00e7\u00eadike.<\/p>\n<p><strong>d-It\u00eefaqa Abraham \u00fb Kor\u00eedora Dawud <\/strong><\/p>\n<p>Di aliyek\u00ee din de j\u00ee projeya It\u00eefaqa Abraham di sala 2020\u2018an de p\u00ea\u015fxistin. Armanc j\u00ea ew e ku a\u015fit\u00ee di navbera \u00cesra\u00eel \u00fb welat\u00ean di herem\u00ea de were \u00e7\u00eakirin. D\u00eesa j\u00ee bazirgan\u00ee di navbera wan de p\u00ea\u015fkeve. Her wiha bi lihevhatina \u00cesra\u00eel \u00fb welat\u00ean herem\u00ea j\u00ee pozisyona wan li hember\u00ee \u00ceran \u00fb Tirkiye x\u00fbrt dike. Rol \u00fb bandora wan j\u00ee xurtir dike. D\u00eesa j\u00ee gir\u00eaday\u00ee Xeta Enerj\u00ee ya IMEC ve, n\u00eeqa\u015f li ser Kor\u00eedora Dawud t\u00ea kirin. Ev kor\u00eedor j\u00ee ji \u00cesra\u00eel Destp\u00eadike \u00fb di S\u00fbriy\u00ea de derbas dib\u00ea \u00fb heya ava Firat\u00ea di\u00e7\u00ea ji wir j\u00ee derbas\u00ee ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea dibe. Armnaca v\u00ea kor\u00eedor\u00ea j\u00ee firehkirina xaka \u00cesra\u00eel e, firehkirina Kor\u00eedora IMEC \u00fb avakirina xetek parastin\u00ea ji bo \u00cesra\u00eel \u00fb kor\u00eedor\u00ea ye. Niha li ser erd\u00ea hin n\u00ee\u015fan\u00ea w\u00ean t\u00eane xuyakirin weke, buyer\u00ean Suw\u00eada. Ev yek hi\u015ft ku Hukumeta Demk\u00ee Ya \u015eam\u00ea bi \u00cesra\u00eel\u00ea re itifaq bike ku ba\u015f\u00fbr\u00ea S\u00fbr\u00ee b\u00ea \u00e7ek bibe \u00fb r\u00eaveberiyek herem\u00ee ji bo Suw\u00eada wer\u00ea avakirin \u00fb qeb\u00fbl kirin. D\u00eesa j\u00ee heb\u00fbna barageha Tenef\u00ea ku ew j\u00ee heman rol\u00ea dil\u00eez\u00ea, b\u00ea parastin.<\/p>\n<p>Her \u00e7iqas\u00ee l\u00eestikvan anj\u00ee r\u00eabaz hatibin guhertin l\u00eabel\u00ea di cewhera xwe de proje weke xwe ma \u00fb di armanc\u00ean w\u00ea de tu guhertin \u00e7\u00eaneb\u00fbn.<\/p>\n<p><strong>DOSYA DUYEM\u00ceN:<\/strong> <strong>Tunekirina Projey\u00ean Herem\u00ee, Projeya Rojhilata Nav\u00een a Mezin \u00fb Rew\u015fa Welatan<\/strong><\/p>\n<p><strong>As\u00eeman SOZDAR<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.lekolin.org\/ku\/\"><strong>Navenda L\u00eakol\u00een\u00ean Stratej\u00eek A Kurdistan\u00ea<\/strong><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rojhilata Nav\u00een ber\u00ee avab\u00fbna dewlet\u00ea, heremeke kevnar a \u00e7andiniy\u00ea ye. D\u00eesa j\u00ee zem\u00eena desthilata navend\u00ee ya bi hezar\u00ean salan ku hatib\u00fb r\u00eaxistinkirin, hewil dan di herem\u00ea de ava bikin. Li ser v\u00ea esas\u00ee j\u00ee her tim rast\u00ee \u00ear\u00ee\u015f\u00ean Modern\u00eeteya Kap\u00eetal\u00eest ango Rojava (Ewropay\u00ee) hatiye. Lewra modern\u00eeteya Rojavay\u00ee karib\u00fb xwe di piraniya welat\u00ean dinyay\u00ea de ferz [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":15293,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"source_name":"","source_url":"","via_name":"","via_url":"","override_template":"0","override":[{"template":"1","single_blog_custom":"","parallax":"1","fullscreen":"1","layout":"right-sidebar","sidebar":"archive-right","second_sidebar":"archive-right","sticky_sidebar":"1","share_position":"float","share_float_style":"share-normal","show_share_counter":"1","show_view_counter":"1","show_featured":"1","show_post_meta":"1","show_post_author":"1","show_post_author_image":"0","show_post_date":"1","post_date_format":"default","post_date_format_custom":"Y\/m\/d","show_post_category":"1","show_post_reading_time":"0","post_reading_time_wpm":"300","show_zoom_button":"1","zoom_button_out_step":"2","zoom_button_in_step":"3","show_post_tag":"1","show_prev_next_post":"1","show_popup_post":"1","number_popup_post":"1","show_author_box":"0","show_post_related":"1","show_inline_post_related":"0"}],"override_image_size":"0","image_override":[{"single_post_thumbnail_size":"crop-500","single_post_gallery_size":"crop-500"}],"trending_post":"0","trending_post_position":"meta","trending_post_label":"Trending","sponsored_post":"0","sponsored_post_label":"Sponsored by","sponsored_post_name":"","sponsored_post_url":"","sponsored_post_logo_enable":"0","sponsored_post_logo":"","sponsored_post_desc":"","disable_ad":"0"},"jnews_primary_category":{"id":"","hide":""},"jnews_social_meta":{"fb_title":"","fb_description":"","fb_image":"","twitter_title":"","twitter_description":"","twitter_image":""},"jnews_override_counter":{"override_view_counter":"0","view_counter_number":"0","override_share_counter":"0","share_counter_number":"0","override_like_counter":"0","like_counter_number":"0","override_dislike_counter":"0","dislike_counter_number":"0"},"jnews_post_split":{"enable_post_split":"0","post_split":[{"template":"1","tag":"h2","numbering":"asc","mode":"normal","first":"0","enable_toc":"0","toc_type":"normal"}]},"footnotes":""},"categories":[6,13],"tags":[4296,1824,4297,3068,4295,156,3937,203],"class_list":["post-15292","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-arastirmalar","category-dizi-yazi","tag-efxanistan","tag-emerika","tag-erebistana-suudi","tag-israil","tag-projeya-mezin","tag-rojava","tag-rojhilata-navin","tag-tirkiye"],"acf":[],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15292","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15292"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15292\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15296,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15292\/revisions\/15296"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15293"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15292"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15292"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15292"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}