{"id":15864,"date":"2025-12-20T07:39:53","date_gmt":"2025-12-20T06:39:53","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/?p=15864"},"modified":"2025-12-20T07:39:53","modified_gmt":"2025-12-20T06:39:53","slug":"desthilatdari-u-sere-hegemoniye-di-nava-suniyan-de","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/desthilatdari-u-sere-hegemoniye-di-nava-suniyan-de\/","title":{"rendered":"Desthilatdar\u00ee \u00fb \u015eer\u00ea Hegemoniy\u00ea Di Nava S\u00fbniyan De"},"content":{"rendered":"<p>Bi hilew\u015fandina r\u00eaj\u00eema Esad di S\u00fbr\u00ee de, bi xwe re gelek guhertin an\u00een. Nexasim h\u00eaz\u00ean ku di S\u00fbr\u00ee de b\u00fbne desthilatdar h\u00eaz\u00ean S\u00fbn\u00ee ne. Ev yek ji bo hem\u00fb h\u00eaz\u00ean S\u00fbn\u00ee ye rad\u00eekal \u00fb ye nerm b\u00fb cihe k\u00eafxwe\u015fiyeke \u00fb di heman dem\u00ea de j\u00ee qadek n\u00fb ya xebat\u00ea ji wan re hate vekirin. Lewma niha di S\u00fbr\u00ee de hem\u00fb r\u00eaxistin\u00ean \u00ceslam\u00ee S\u00fbn\u00ee dixwazin xwe r\u00eaxistin bikin \u00fb xwe di S\u00fbr\u00ee de mayinde bikin. Ev yek wisa bi rehet\u00ee w\u00ea new\u00ea kirin. Ji ber ku hem\u00fb r\u00eaxistin\u00ean \u00ceslam\u00ee w\u00ea li ser be\u015fek ji civaka S\u00fbr\u00ee r\u00eaxistina xwe \u00e7\u00eabikin. Ev yek j\u00ee dibe sedem ku di gelek aliyan de j\u00ee rast\u00ee hev werin. D\u00eesa j\u00ee hem\u00fb r\u00eaxistin di ware birdoz\u00ee de, hem ye n\u00eaz\u00ee hev hene \u00fb hem j\u00ee ye dijber hene. Ev yek j\u00ee nakokiyan w\u00ea kurtir bike. Ji ber hem\u00fb al\u00ee bi nav\u00ea xwed\u00ea diaxifin \u00fb ti\u015fte ku dib\u00eajin neye n\u00eeqa\u015f\u00ea ye. Nexasim ku kutek ji wan ku ber\u00ea bi nav\u00ea Cebhet El-N\u00fbsra \u00fb niha j\u00ee bi nave Heyet Tehr\u00eer El-\u015eam t\u00ea naskirin, ber bi h\u00eaz\u00ean hegemon\u00eek ve di\u00e7e \u00fb dixwaz\u00ea t\u00eakiliyan bi wan re p\u00ea\u015f bixe.<\/p>\n<p><strong>PARTIYA TEHR\u00ceR EL-\u00ceSLAM\u00ce<\/strong><\/p>\n<p>Yek ji partiy\u00ean \u00ceslam\u00ee ye her\u00ee kevine. Di sala 1953`an de li ser dest\u00ea \u015e\u00eax Teq\u00ee EL-D\u00een El-Nebihan\u00ee li Qudis hatiye damezrandin. Li piraniya welat\u00ean c\u00eehan\u00ea \u00fb ye erebe xwe r\u00eaxistin kiriye, \u015fax\u00ean w\u00ea li z\u00eadey\u00ee 40 dewlet\u00ea hene \u00fb li gelek welatan j\u00ee, qedxe av\u00eatine li ser, lewma bi rengek\u00ee ve\u015fart\u00ee xwe r\u00eaxistin dike. Vegera li sistema Xilafet\u00ea weke \u00e7areseriya hem\u00fb pirsgir\u00eak\u00ean Misilmana di c\u00eehan\u00ea de dib\u00eene. Li dij\u00ee demokrasiya, netew \u00fb dewletek ne la\u00eek e \u00fb li ser p\u00eakan\u00eena \u015eeriyeta \u00ceslam\u00ee tekez dike. Li dij\u00ee t\u00eako\u015f\u00eena \u00e7ekdariye \u00fb her tim r\u00eabaz\u00ea t\u00eako\u015f\u00eena siyas\u00ee ye.<\/p>\n<p><strong>TEVGERA W\u00ca LI S\u00dbR\u00ce<\/strong><\/p>\n<p>Tevgera w\u00ea li S\u00fbr\u00ee ber\u00ee sal\u00ean 2011`an bi rengek\u00ee ve\u015fart\u00ee heb\u00fb \u00fb piran\u00ee li ser herem\u00ean weke Idlib, Reqa \u00fb Dera belav dib\u00fb. L\u00ea ji ber ji aliye r\u00eajima Esad ve qedexkir\u00eeb\u00fb \u00fb weke r\u00eaxistinek terrorist dihate naskirin. Di w\u00ea serdem\u00ea de z\u00eade nikar\u00ee b\u00fb xwe belav bike, l\u00ea j\u00ear zem\u00eeneke xurt li S\u00fbriye \u00e7\u00eakir. Pi\u015ft\u00ee sal\u00ean 2011\u2019an \u00fb bi destp\u00eaka xwep\u00ea\u015fandan\u00ea li dij\u00ee r\u00eaj\u00eem\u00ea, xebat\u00ea xwe akt\u00eef kir \u00fb pi\u015ftgiriya xwep\u00ea\u015fandanan girt.<\/p>\n<p><strong>NAKOKIY\u00caN W\u00ca BI HT\u015e`\u00ca RE<\/strong><\/p>\n<p>Di aliye fikr\u00ee de nakokiy\u00ean wan hene, Partiya Tehr\u00eer El-\u00ceslam\u00ee HT\u015e\u2019\u00ea \u00fb DA\u00ce\u015e weke r\u00eaxistin\u00ean Budih (ti\u015fte n\u00fb di ol de p\u00ea\u015fxistine ku tu elaqa xwe bi Quran \u00fb P\u00eaxember ve tune ne.) dib\u00eene \u00fb r\u00eaxistin\u00ea dij\u00ee \u00ceslam\u00ea wan p\u00eanase dike. Lewma ew j\u00ee rast\u00ee zext\u00ea hat. Di sala 2014 heya 2016\u2019an hin cih\u00ea ku li Idlibe, di bin dest\u00ea Partiya Tehr\u00eer El-Islam\u00ee deb\u00fbn \u00fb bi s\u00eestema xwe ew herem bi r\u00eave dibirin. HT\u015e\u2019\u00ea bi zexta \u00e7ekan ji dest\u00ea w\u00ea derxistin. W\u00ea dem\u00ea de j\u00ee gelek r\u00eaveber\u00ea w\u00ea girtin \u00fb heya niha j\u00ee ye girt\u00ee hene. Girtina endam\u00ea w\u00ea ji aliye HT\u015e\u2019\u00ea de heya niha j\u00ee dewam dike.<\/p>\n<p><strong>TEVGERA BIRAYE MISLIMAN<\/strong><\/p>\n<p>Tevgera \u00ceslam\u00ee siyas\u00ee ya her\u00ee kevin di c\u00eehan\u00ea de ye. Di sala 1928\u2019an bi dest\u00ea Hesen El-Bena li Misr\u00ea hatiye damezrandin. Armanca wan zind\u00eekirina Emeta \u00ceslam\u00ee bi riy\u00ean f\u00earkirin, R\u00eaxistina civak\u00ee \u00fb hevkariya siyas\u00ee di nava dewletan de. Li gelek welat\u00ean c\u00eehan\u00ea xwe belavkiriye \u00fb n\u00eaz\u00ee 70 dewlet\u00ean c\u00eehan\u00ea r\u00eaxistina xwe heye. Demokrasiye demk\u00ee be qeb\u00fbl dikin, l\u00ea p\u00eaw\u00eeste s\u00eestem li gor\u00ee \u015eeriyeta Islam\u00ee be. Di heman dem\u00ea de leng\u00ea xwe ye \u00e7ekdar\u00ee j\u00ee hene \u00fb v\u00ea yek\u00ea weke tedb\u00eerek\u00ee ji bo parstin\u00ea dib\u00eenin \u00fb \u00e7alakiy\u00ean c\u00eehan\u00ee di bin nav\u00ea C\u00eehad\u00ea de napejir\u00eenin \u00fb dij\u00ee w\u00ea derdikevin.<\/p>\n<p><strong>TEVGERA W\u00ca LI S\u00dbR\u00ce<\/strong><\/p>\n<p>Di sal\u00ean 1930\u2019\u00ee \u00fb vir ve r\u00eaxistina w\u00ea di S\u00fbr\u00ee de heye. Di dema avab\u00fbna partiya Baas, koalisyonek bi hevre \u00e7\u00eakirin \u00fb bi pi\u015ftgiriya w\u00ea, Baas hate ser desthildariya S\u00fbriye. Ev yek j\u00ee bingehek\u00ea xurt j\u00eare \u00e7\u00eakir \u00fb r\u00eaxistina w\u00ea di S\u00fbr\u00ee de pir berferh b\u00fb. Bi taybet li Hema, Humus \u00fb Heleb e. Ev yek j\u00ee tirsek ji Baas re \u00e7\u00eakir \u00fb b\u00fb sedem ku w\u00ea tesfiye bike. Li ser v\u00ee esas\u00ee di sala 1982\u2019an de ev peyvajo gihi\u015ft asta her\u00ee jor \u00fb komkujiya Hema p\u00eakan\u00ee, di encam\u00ea de \u00fb li gor\u00ee \u00e7avd\u00earan n\u00eaz\u00ee 40 hezar kes ji wan hatin ku\u015ftin \u00fb ye may\u00ee j\u00ee ji S\u00fbriye derketin. L\u00eabel\u00ea ev y\u00eak li p\u00ea\u015fiya wan neb\u00fb asteng \u00fb r\u00eaxistina xwe bi rengek\u00ee ve\u015fart\u00ee di S\u00fbr\u00ee de dewam kirin. Pi\u015ft\u00ee sala 2011\u2019an \u00ead\u00ee bi rengek\u00ee e\u015fkere cardin xwe r\u00eaxistin kirin \u00fb r\u00eaxistina xwe ya le\u015fker\u00ee j\u00ee bi nav\u00ea Ehrar El-\u015eam \u00eelan kirin. Ev r\u00eaxistin j\u00ee gelek herem\u00ean Idilbe xistin bi kontrola xwe de.<\/p>\n<p><strong>NAKOKIY\u00caN W\u00ca BI HT\u015e`\u00ca RE<\/strong><\/p>\n<p>Di sal\u00ean 2012-2015 di \u00e7ar\u00e7ova \u015fer\u00ea li dij\u00ee r\u00eaj\u00eem\u00ea de ew \u00fb HT\u015e\u2019\u00ea di nava hevkariyek\u00ea de b\u00fbn. L\u00ea pi\u015ft\u00ee 2016\u2019an nakokiy\u00ea wan \u00e7\u00eab\u00fbn \u00fb li dij\u00ee hev \u015ferkirin. Ji berk u HT\u015e`\u00ea wan weke r\u00eaxistinek La\u00eet\u00eek dib\u00eene \u00fb derv\u00ee \u015eeriyeta Islam\u00ee kar dike. Di encama v\u00ee \u015fer\u00ee de ev r\u00eaxistin weke nav tesfiye kirin, be\u015fek ji wan tevl\u00ee HT\u015e`\u00ea b\u00fb \u00fb be\u015fek din ji w\u00ea herem\u00ea reviyan. L\u00ea r\u00eaxistina xwe ya siyas\u00ee di nava civak\u00ea de ne rawestandin. Pi\u015ft\u00ee hilwe\u015fandina r\u00eaj\u00eema Esad, r\u00eaveberiya Biraye Mislman El\u00ee Sedir El-D\u00een Beyan\u00fbn\u00ee sardana S\u00fbr\u00ee pi\u015ft\u00ee 46 salan kir. Her al\u00ee ev serdan weke gevek ji n\u00fb ve r\u00eaxistinkirin\u00ea nirxandin. HT\u015e\u2019\u00ea j\u00ee ev yek weke xeteriyek li ser xwe d\u00eet \u00fb dest bi girtina endam\u00ean wan ye \u00e7alak kir. L\u00ea wan j\u00ee r\u00eaxistina xwe ne rawestan din \u00fb her ku di\u00e7\u00ea j\u00ee r\u00eaxistina w\u00ea di S\u00fbr\u00ee de ferhtir dib\u00ea.<\/p>\n<p><strong>KOALISYONA H\u00caZAN LI DIJ\u00ce HT\u015e`\u00ca<\/strong><\/p>\n<p>Dema ku Cebhet El-Nusra nav\u00ea xwe guherand \u00fb r\u00eaxistina HT\u015e`\u00ea avakir, w\u00ea dem\u00ea j\u00ee di bername xwe ye siyas\u00ee de j\u00ee guhertin \u00e7\u00eakirin. W\u00ea deme h\u00eaz\u00ean rad\u00eekal y\u00ean d\u00eetir v\u00ea weke ji r\u00ea derketineke p\u00eanasekirin. B\u00fb sedema gelek nakokiyan bi h\u00eaz\u00ean din re. Ji ber ku HT\u015e\u2019\u00ea di aliye le\u015fker\u00ee de li p\u00ea\u015f b\u00fb. Bi h\u00eaza le\u015fker\u00ee karib\u00fb hem\u00fb h\u00eaz\u00ean din y\u00ean li Idlib\u00ea b\u00ea deng bike \u00fb serweriya xwe li ser w\u00ea ferz bike.<\/p>\n<p>Pi\u015ft\u00ee hilwe\u015f\u00eena r\u00eajma Esad \u00fb hatina HT\u015e\u2019\u00ea li ser desthiladariya S\u00fbriye ev yek kurtir b\u00fb. Ji ber ku yek merc\u00ea qeb\u00fblkirina w\u00ea li ser desthilatdariye ew b\u00fb ku dewletek qan\u00fbn\u00ee ava bike \u00fb tu fikr\u00ea \u00ceslam\u00ee y\u00ean hi\u015fk ji aliye r\u00eavebirin\u00ea de li p\u00ea\u015f nexe. Ev h\u00eaz\u00ean rad\u00eekal y\u00ea din j\u00ee bi rengek\u00ee xwezay\u00ee b\u00fbne weke muxalefeta v\u00ea pergala n\u00fb. Hem di nava civak\u00ea bi rengek\u00ee ve\u015fart\u00ee de bi riya mizgeftan \u00fb hem j\u00ee bi rengek\u00ee a\u015fkere di nava ragihandin\u00ea de daxuyaniy\u00ean re\u015fkirina HT\u015e\u2019\u00ea kirin.<\/p>\n<p>Di ware birdoz\u00ee de hin xal\u00ean hevpar di navbera Biraye Misliman \u00fb Partiya Tehr\u00eer \u00ceslam\u00ee de, weke ne pejirandina t\u00eako\u015f\u00eena \u00e7ekdar\u00ee \u00fb nakokiy\u00ean hevpar li dij\u00ee HT\u015e\u2019\u00ea, ku b\u00fb sedema lewazkirina wan di S\u00fbr\u00ee de hene. HT\u015e\u2019\u00ea ji aliye her du r\u00eaxistina ve weke dijmin t\u00ea d\u00eetin. Li ser v\u00ee esas\u00ee hin hewildan\u00ea wan \u00e7\u00eab\u00fbn ku hin lihevhatina \u00e7\u00eabikin da ku h\u00eaza xwe li dij\u00ee HT\u015e\u2019\u00ea bi yek bikin. Di destp\u00eaka meha mijdar\u00ea civ\u00eenek ve\u015fart\u00ee di navbera Biraye Misliman \u00fb Partiya Tehr\u00eer \u00ceslam\u00ee de li bajar\u00ea Heleb hate lidarxistin. Armanca civ\u00eene j\u00ee li ser v\u00ee esas\u00ee b\u00fb. HT\u015e\u2019\u00ea j\u00ee ji aliye xwe de dest bi girtina hin kes\u00ean wan ye navdar kirin. Li gor\u00ee t\u00ea xuya kirin w\u00ea di dem\u00ea p\u00ea\u015fde ev nakok\u00ee di navbera wan de w\u00ea kurtir bibe.<\/p>\n<p>Biraye Misliman \u00fb Partiya Tehr\u00eer \u00ceslam\u00ee h\u00eaza wan di aliye r\u00eaxistinkirina civak\u00ea ji ya HT\u015e\u2019\u00ea xurtir e. Kadroy\u00ean wan y\u00ea ji bo v\u00ee kar\u00ee bi tecrube hene. Lewma ew\u00ea v\u00ea yek\u00ea ba\u015f bikar b\u00eenin, nexasim r\u00eaxistinek ya HT\u015e\u2019\u00ea ku karib\u00ea di aliye siyas\u00ee \u00fb r\u00eaxistin\u00ee civak\u00ea bik\u015f\u00eene aliye xwe heya niha tune ye. Ji ber ber\u00ea di \u00e7er\u00e7oveya \u015fer\u00ea dij\u00ee r\u00eaj\u00eem\u00ea civak li derdora xwe kom dikir. Lewma ew j\u00ee di aliye xwe de, giran\u00ee bide avakirina kutla desthilatdariye, bi wateke din karmend\u00ean saziya \u00fb endam\u00ean hik\u00fbmet\u00ea. Kes\u00ean ku ber\u00ea al\u00eegiriya r\u00eaj\u00eem\u00ea dikirin. Ji ber cuda y\u00ee w\u00ea tu \u00e7ara w\u00ea tune ye. Ew ba\u015f dizan\u00ea ev kutla ku dixwaz\u00ea r\u00eaxistin bike, armanca w\u00ea desthilatdariye \u00fb j\u00eare ne gir\u00eenge k\u00ee di w\u00ea desthilatdariye de b\u00ea. Ya gir\u00eeng cih\u00ea w\u00ea wer\u00ea parastin. Lewma hem\u00fb karmend\u00ean ku ber\u00ea di saziy\u00ean dewlet\u00ea de b\u00fbn h\u00eaj\u00ee li ser kar\u00ea xwe ne \u00fb ew j\u00ee dixwazin xwe n\u00eaz\u00ee v\u00ea hik\u00fbmet\u00ea bikin. Ev yek j\u00ee w\u00ea di war\u00ea civak\u00ee de HT\u015e\u2019\u00ea lewaztir bike \u00fb aliy\u00ean d\u00eetir w\u00ea xurt bike. Ji ber ne \u00e7ariya hey\u00ee HT\u015e\u2019\u00ea w\u00ea zext \u00fb zor\u00ea li ser wan z\u00eadetir bike. Eger wisa b\u00fb j\u00ee iht\u00eemalek mezin ku \u015ferek S\u00fbn\u00ee-S\u00fbn\u00ee di nava S\u00fbr\u00ee de destp\u00eabike. Heya niha HT\u015e\u2019\u00ea bi rengek\u00ee hessas n\u00eaz\u00ee v\u00ea mijar\u00ea dibe, l\u00ea dema h\u00eaza xwe r\u00eaxistin bike, dib\u00ea ku gavek wisa bav\u00eaj\u00ea.<\/p>\n<p><strong>As\u00eeman SOZDAR<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.lekolin.org\/ku\/\"><strong>Navenda L\u00eakol\u00een\u00ean Stratej\u00eek A Kurdistan\u00ea<\/strong><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bi hilew\u015fandina r\u00eaj\u00eema Esad di S\u00fbr\u00ee de, bi xwe re gelek guhertin an\u00een. Nexasim h\u00eaz\u00ean ku di S\u00fbr\u00ee de b\u00fbne desthilatdar h\u00eaz\u00ean S\u00fbn\u00ee ne. Ev yek ji bo hem\u00fb h\u00eaz\u00ean S\u00fbn\u00ee ye rad\u00eekal \u00fb ye nerm b\u00fb cihe k\u00eafxwe\u015fiyeke \u00fb di heman dem\u00ea de j\u00ee qadek n\u00fb ya xebat\u00ea ji wan re hate vekirin. Lewma [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":15865,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"format":"standard","jnews_video_option_group":[[]],"override":[{"template":"1","parallax":"1","fullscreen":"1","layout":"right-sidebar","sidebar":"archive-right","second_sidebar":"archive-right","sticky_sidebar":"1","share_position":"float","share_float_style":"share-normal","show_share_counter":"1","show_view_counter":"1","show_featured":"1","show_post_meta":"1","show_post_author":"1","show_post_date":"1","post_date_format":"default","post_date_format_custom":"Y\/m\/d","show_post_category":"1","post_reading_time_wpm":"300","post_calculate_word_method":"str_word_count","show_zoom_button":"1","zoom_button_out_step":"2","zoom_button_in_step":"3","show_post_tag":"1","show_prev_next_post":"1","show_popup_post":"1","show_comment_section":"1","number_popup_post":"1","show_post_related":"1"}],"image_override":[{"single_post_thumbnail_size":"crop-500","single_post_gallery_size":"crop-500"}],"trending_post_position":"meta","trending_post_label":"Trending","sponsored_post_label":"Sponsored by","disable_ad":"0","subtitle":"Iht\u00eemalek mezin ku \u015ferek S\u00fbn\u00ee-S\u00fbn\u00ee di nava S\u00fbr\u00ee de destp\u00eabike. Heya niha HT\u015e\u2019\u00ea bi rengek\u00ee hessas n\u00eaz\u00ee v\u00ea mijar\u00ea dibe, l\u00ea dema h\u00eaza xwe r\u00eaxistin bike, dib\u00ea ku gavek wisa bav\u00eaj\u00ea."},"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":{"view_counter_number":"0","share_counter_number":"0","like_counter_number":"0","dislike_counter_number":"0"},"jnews_post_split":{"post_split":[{"template":"1","tag":"h2","numbering":"asc","mode":"normal","first":"0","enable_toc":"0","toc_type":"normal"}]},"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[4469,3693,3226,4470,4471,480],"class_list":["post-15864","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-makaleler","tag-biraye-mislimin","tag-colani","tag-hts","tag-partiya-tehrir-islami","tag-suni","tag-suriye"],"acf":[],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15864","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15864"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15864\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15866,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15864\/revisions\/15866"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15865"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15864"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15864"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15864"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}