{"id":15883,"date":"2025-12-23T08:41:55","date_gmt":"2025-12-23T07:41:55","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/?p=15883"},"modified":"2025-12-23T08:41:55","modified_gmt":"2025-12-23T07:41:55","slug":"dewleta-tirk-u-gaven-hezen-derveyi-norme-yen-niha","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/dewleta-tirk-u-gaven-hezen-derveyi-norme-yen-niha\/","title":{"rendered":"Dewleta Tirk \u00fb Gav\u00ean H\u00eaz\u00ean Dervey\u00ee Norm\u00ea y\u00ean Niha"},"content":{"rendered":"<p>Di salek\u00ea ya daw\u00ee de gav\u00ea bingeh\u00een \u00ea diyarker \u00ea her\u00eam\u00ea, ango hamleya A\u015ftiy\u00ea \u00fb Civaka Demokrat\u00eek a R\u00eaber APO, li ser bingeha diyalogeke bi dewleta Tirk re p\u00ea\u015f ket. Di v\u00ea qonaxa diyalog\u00ea de R\u00eaber APO \u00fb tevgera azadiy\u00ea hem\u00fb gav\u00ean p\u00eaw\u00eest av\u00eatin \u00fb r\u00ea li ber \u00e7areseriya demokrat\u00eek a pirsgir\u00eaka Kurd vekirin. Ji v\u00ea qonax\u00ea \u00fb p\u00ea ve di qonaxa duyem\u00een de, bi taybet\u00ee azadiya fiz\u00eek\u00ee ya R\u00eaber APO \u00fb gav\u00ean hiq\u00fbq\u00ee \u00fb siyas\u00ee y\u00ean dewleta Tirk d\u00ea p\u00ea\u015f bikeve. Destp\u00eaka qonaxa muzakereya demokrat\u00eek j\u00ee bi van gav\u00ean dewleta Tirk ve gir\u00eaday\u00ee ye.<\/p>\n<p>L\u00eabel\u00ea di v\u00ea qonax\u00ea de div\u00ea mirov bala xwe bide ser ti\u015ftek\u00ee ku ji destp\u00eak\u00ea ve R\u00eaber APO bal ki\u015fandiye ser\u00ea: heb\u00fbna h\u00eaz\u00ean dervey\u00ee norm\u00ea y\u00ean dewlet\u00ea \u00fb provokasyon\u00ean ku ew dikarin bikin. Ji ber ku hin b\u00fbyer\u00ean daw\u00ee \u00fb prat\u00eek\u00ean \u015fer\u00ea taybet \u00ean saziy\u00ean \u00eest\u00eexbarat\u00ea y\u00ean dewleta Tirk, bi taybet\u00ee y\u00ean M\u00ceT\u2019\u00ea, n\u00ee\u015fan didin ku h\u00eaz\u00ean dervey\u00ee norm\u00ea her ku di\u00e7e z\u00eadetir \u00e7alak dibin.<\/p>\n<p>Ji bo t\u00eagih\u00ee\u015ftina ti\u015ft\u00ean ku h\u00eaz\u00ean dervey\u00ee norm\u00ea dikin \u00fb armanc\u00ean wan, p\u00ea\u015f\u00ee div\u00ea em v\u00ea avahiy\u00ea \u00fb t\u00eakiliya w\u00ea bi dewleta Tirk re ron\u00ee bikin. Ji ber ku gava em van h\u00eazan rast nas bikin, em dikarin prat\u00eek\u00ean wan rast anal\u00eez bikin. Ber\u00ee her ti\u015ft\u00ee div\u00ea were gotin ku ev h\u00eaz ne wek\u00ee hin kes\u00ean \u015fer\u00ea taybet dib\u00eajin, wek\u00ee \u201csaziy\u00ean serbixwe\u201d y\u00ean dewleta Tirk b\u00ean d\u00eetin. Car caran bi t\u00eag\u00een\u00ean wek\u00ee \u201cdewleta k\u00fbr\u201d ev h\u00eaz wek\u00ee saziyeke cuda t\u00ean n\u00ee\u015fandan. L\u00ea bel\u00ea h\u00eaz\u00ean dervey\u00ee norm\u00ea di hundir\u00ea dewleta Tirk de ne \u00fb bi tu \u015fert\u00ee ji dewlet\u00ea cuda nay\u00ean d\u00eetin. Ev ku carinan siyasetmedar, wez\u00eer an j\u00ee karbidest\u00ean dewlet\u00ea y\u00ean ferm\u00ee ji wan cuda tevdigerin, nay\u00ea wateya ku ew serbixwe ne. Di d\u00eeroka Tirkiyey\u00ea de darbey\u00ean ku qewim\u00eene v\u00ea yek\u00ea bi awayek\u00ee zelal n\u00ee\u015fan didin. H\u00eaz\u00ean dervey\u00ee norm\u00ea dikarin bi fermana hin navend\u00ean dewlet\u00ea tevbigerin, l\u00ea ev nay\u00ea wateya ku ew ji dewlet\u00ea cuda ne. Ji ber ku dewleta Tirk ji roja damezrandina xwe ve bi v\u00ee reng\u00ee hatiye organ\u00eezekirin. Dewlet tu car\u00ee xwe bi norman ve gir\u00ea neda \u00fb her tim h\u00eaz\u00ean dervey\u00ee norm\u00ea bi kar an\u00een. Siyaseta \u00eenkar \u00fb tunekirin\u00ea ya li hember\u00ee gel\u00ea Kurd j\u00ee bi esas\u00ee li ser van h\u00eaz\u00ean dervey\u00ee norm\u00ea hatiye avakirin.<\/p>\n<p>Di nirxandin\u00ean R\u00eaber APO y\u00ean dem\u00ean n\u00eaz\u00eek de y\u00ean ku mekan\u00eezma darbey\u00ea ya di nava dewleta Tirk de rave dike, ev rew\u015f bi awayek\u00ee pir zelaltir t\u00ea ravekirin. Dervey\u00eeb\u00fbna norm\u00ea, mekan\u00eezma darbey\u00ea b\u00fbye adet \u00fb kevne\u015fopiya dewleta Tirk. Yan\u00ee di dewleta Tirk de adet \u00fb kevne\u015fop\u00ee bi v\u00ee reng\u00ee ye. R\u00eaber APO mekan\u00eezma darbey\u00ea j\u00ee li ser bingeha v\u00ea adet\u00ea rave kiriye \u00fb gotiye ku ev yek her tim gefeke mezin e. Ji ber v\u00ea yek\u00ea ne bi awayek\u00ee otomat\u00eek dide destp\u00eakirin. Ji ber ku ev avah\u00ee li ser demokras\u00eedijminatiy\u00ea \u00fb Kurd-dijminatiy\u00ea hatiye avakirin. Ji ber v\u00ea yek\u00ea di rew\u015feke berevaj\u00ee de h\u00eaz\u00ean dervey\u00ee norm\u00ea hema wek\u00ee refleks\u00ea dikevin nava \u00e7alakiy\u00ea.<\/p>\n<p>Di v\u00ea qonax\u00ea de R\u00eaber APO wek\u00ee muzakerevan\u00ea sereke ji aliy\u00ea dewleta Tirk ve hatiye qeb\u00fblkirin \u00fb p\u00eavajoya diyalog\u00ea didome. Rayedar\u00ean di poz\u00eesyona dewleta norm\u00ee de dib\u00eajin ku ew v\u00ea p\u00eavajoy\u00ea pir bi q\u00eemet dib\u00eenin \u00fb li ser v\u00ea bingeh\u00ea kom\u00eesyona ku di TBMM\u2019\u00ea de hatiye avakirin xebat\u00ean xwe didom\u00eene. L\u00ea li aliy\u00ea din, bi taybet\u00ee li Bakur\u00ea Kurdistan\u00ea \u00fb li tevahiya Tirkiyey\u00ea saziy\u00ean \u00eest\u00eexbarat\u00ea bi r\u00eabaz\u00ean cuda y\u00ean cuda hewl didin ku welatpar\u00eaz bikin ajan. Piraniya van hewldan\u00ean ajan-kirin\u00ea bi daxuyaniy\u00ean \u00e7apemeniy\u00ea t\u00ean e\u015fkerekirin. Di v\u00ea navber\u00ea de kes\u00ean ku wek\u00ee saziy\u00ean \u00eest\u00eexbarata ferm\u00ee xwe didin naskirin, bi r\u00eabaz\u00ean cuda tevdigerin. Kes\u00ean ku bi welatpar\u00eaziya xwe t\u00eane naskirin, bi taybet\u00ee r\u00eaveber\u00ean DEM Partiy\u00ea, wek\u00ee hedef t\u00ean hilbijartin. Hin welatpar\u00eazan re dib\u00eajin \u201cji bo serkeftina p\u00eavajoy\u00ea em bi we re bixebitin\u201d, hinekan j\u00ee bi gefan dixwazin bikin ajan\u00ean xwe.<\/p>\n<p>Ger mirov van hewldanan wek\u00ee ti\u015ftek\u00ee asay\u00ee bib\u00eene, ev pir r\u00fberd\u00ee ye. Wateya v\u00ea \u00ear\u00ee\u015f\u00ean berfireh \u00ean di v\u00ea qonax\u00ea de ev e: hewldana t\u00eakbirina p\u00eavajoy\u00ea \u00fb amadekariya ji bo \u015ferek\u00ee mezintir. T\u00eakiliya van kesan bi navend\u00ean dervey\u00ee norm\u00ea y\u00ean dewlet\u00ea re e\u015fkere ye, l\u00ea saziy\u00ean dewlet\u00ea ji van hem\u00fbyan berpirsiyar in. Ev prat\u00eek\u00ean li gelek deveran t\u00ean kirin, nikarin bi \u00eenisiyat\u00eefa \u00e7end karmendan b\u00ean ravekirin. M\u00ceT \u00eero saziyeke di p\u00eavajoya diyalog\u00ea de roleke w\u00ea heye. Ji aliyek\u00ee xebat\u00ean a\u015ftiy\u00ea, ji aliy\u00ea din j\u00ee hewldan\u00ean ajan-kirin\u00ea&#8230; Ev yek careke din r\u00fby\u00ea Kurd-dijmin \u00ea dewleta Tirk e\u015fkere dike. Tu kes nikare bi r\u00eabaz\u00ean qir\u00eaj gel\u00ea me bike ajan. Ev yek bi a\u015ftiy\u00ea \u00fb demokrasiy\u00ea re qet t\u00eakiliya w\u00ea n\u00eene.<\/p>\n<p>Di destp\u00eaka meha Kan\u00fbn\u00ea de ji bo \u00e7apemeniy\u00ea hat\u00ee belavkirin, axaftin\u00ean pol\u00eesek\u00ee traf\u00eek\u00ea li cih\u00ea gi\u015ft\u00ee li hember\u00ee p\u00eavajoy\u00ea \u00fb R\u00eaber APO, nikare wek\u00ee derketineke kesane \u00fb yekane were d\u00eetin.<\/p>\n<p>B\u00ea guman di v\u00ea yek\u00ea de bandora wan propaganday\u00ean \u015foven\u00eest \u00fb n\u00eejadperest \u00ean bi salan e ku gel jehr kirine, heye. Ji v\u00ea aliy\u00ea ve e\u015fkere ye ku be\u015feke gir\u00eeng a civaka Tirk bi v\u00ea zihniyeta Kurd-dijmin ve t\u00ea r\u00eavebirin. L\u00ea bel\u00ea wateya ku karmendek\u00ee dewlet\u00ea bi v\u00ee reng\u00ee tevdigere j\u00ee zelal e. Div\u00ea were d\u00eetin ku ev yek l\u00eestikeke \u015fer\u00ea taybet a plankir\u00ee ye ku armanca w\u00ea gel\u00ea Tirk bikeve nav galeyan\u00ea \u00fb were provokekirin.<\/p>\n<p>Ew ku ev pol\u00ees ji kar hatiye av\u00eatin, bi ser\u00ea xwe ti wateyeke mezin nade. Dibe ku wek\u00ee kesek\u00ee rasterast ney\u00ea wez\u00eefedarkirin j\u00ee, l\u00ea bel\u00ea belavb\u00fbna v\u00ea reaksiyon\u00ea ya li gor\u00ee adet\u00ea (habitus) y\u00ea ku jor hat behskirin, li ser medyaya civak\u00ee, n\u00ee\u015faneya kiryareke organ\u00eezekir\u00ee ye.<\/p>\n<p>D\u00eesa di demeke n\u00eaz\u00eek de, nav\u00ea \u201cYe\u015fil\u201d \u00ea ku yek ji sembol\u00ean r\u00eaxistina fa\u015f\u00eest a \u00e7ete ya dewleta Tirk e, bi r\u00eaya Sayg\u0131 \u00d6zt\u00fcrk \u00ea ku rola w\u00ee di medyaya \u015fer\u00ea taybet de t\u00ea zan\u00een, careke din t\u00ea berdan \u00fb bi Rojava ve t\u00ea gir\u00eadan; ev j\u00ee nikare wek\u00ee b\u00fbyereke takekes\u00ee were d\u00eetin. Kes\u00ea ku ji v\u00ea rojnamevan re digot \u201cEz Ye\u015filim\u201d hat d\u00eetin \u00fb wek\u00ee kesek\u00ee d\u00een\u00ee y\u00ea di girt\u00eegeha n\u00eev vekir\u00ee de t\u00ea n\u00ee\u015fandan, m\u00eenakeke t\u00eep\u00eek a afirandina tevliheviya algiy\u00ea ye.<\/p>\n<p>Ihtimalek mezin Ye\u015fil\u2019\u00ea kontra ji ber nakokiy\u00ean berjewendiyan bi salan ber\u00ea hatiye tasfiyekirin. L\u00ea wateya peyama ku bi nav\u00ea w\u00ee t\u00ea day\u00een, ji aliy\u00ea herkes\u00ee ve t\u00ea zan\u00een. Ev yek, hem j\u00ee bi Rojava re t\u00ea p\u00ea\u015fk\u00ea\u015fkirin, t\u00ea wateya gefa qetilkirina gel\u00ea Kurd. Div\u00ea ev wek\u00ee peyameke ve\u015fart\u00ee were nirxandin. Armanca h\u00eaz\u00ean normdervey\u00ee y\u00ean v\u00ea peyam\u00ea didin, xi\u015fandina bir\u00een\u00ean civak\u00ee ye. Div\u00ea bi v\u00ee reng\u00ee were d\u00eetin.<\/p>\n<p>Hem\u00fb b\u00fbyer\u00ean hey\u00ee n\u00ee\u015fan didin ku h\u00eaz\u00ean dervey\u00ee norm\u00ea dikarin bi awayek\u00ee \u00e7alak tevbigerin. Saziy\u00ean rasterast \u00ean dewlet\u00ea \u00fb h\u00eaz\u00ean gir\u00eaday\u00ee w\u00ea j\u00ee n\u00ee\u015fan didin ku di v\u00ea p\u00eavajoy\u00ea de Kurd-dijminatiy\u00ea heta dawiy\u00ea bidom\u00eenin.<\/p>\n<p>Li vir ti\u015fta gir\u00eeng ev e ku gel\u00ea me di v\u00ea mijar\u00ea de pir bi hesas be. Div\u00ea li hember\u00ee ajan-kirin\u00ea bi domdar\u00ee rawestin, van rew\u015fan e\u015fkere bikin, xwe \u00fb hem\u00fb kes\u00ean n\u00eaz\u00ee xwe li hember\u00ee van saziy\u00ean \u00eest\u00eexbarat\u00ea bipar\u00eazin. Ji v\u00ea yek\u00ea w\u00eadetir, ji bo gel\u00ea me li ser bingeha demokrat\u00eek xwe li ser eksena xweparastina xwe organ\u00eeze bike, ferz e.<\/p>\n<p>Di v\u00ea p\u00eavajoy\u00ea de ji gav\u00ean dewlet\u00ea z\u00eadetir, div\u00ea em li ser xal\u00ean sereke y\u00ean j\u00ear\u00een bisekinin: xwe-organ\u00eezekirina xwe. Li ser bingeha kom\u00een\u00ea civaka demokrat\u00eek bi h\u00fbrgul\u00ee \u00fb bi domdar\u00ee avakirin, riya ten\u00ea ya b\u00ea bandor kirina van r\u00eabaz\u00ean \u015fer\u00ea taybet e. B\u00eabandorkirina h\u00eaz\u00ean dervey\u00ee norm\u00ea \u00fb naskirina maf\u00ean gel\u00ea Kurd ji aliy\u00ea dewleta Tirk ve li ser bingeha hiq\u00fbq\u00ea j\u00ee, bi serkeftina v\u00ea xwe-organ\u00eezekirin\u00ea p\u00eak t\u00ea.<\/p>\n<p><strong>Kendal BAGOK<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.lekolin.org\/ku\/\"><strong>Navenda L\u00eakol\u00een\u00ean Stratej\u00eek A Kurdistan\u00ea<\/strong><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Di salek\u00ea ya daw\u00ee de gav\u00ea bingeh\u00een \u00ea diyarker \u00ea her\u00eam\u00ea, ango hamleya A\u015ftiy\u00ea \u00fb Civaka Demokrat\u00eek a R\u00eaber APO, li ser bingeha diyalogeke bi dewleta Tirk re p\u00ea\u015f ket. Di v\u00ea qonaxa diyalog\u00ea de R\u00eaber APO \u00fb tevgera azadiy\u00ea hem\u00fb gav\u00ean p\u00eaw\u00eest av\u00eatin \u00fb r\u00ea li ber \u00e7areseriya demokrat\u00eek a pirsgir\u00eaka Kurd vekirin. Ji [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":15884,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"format":"standard","jnews_video_option_group":[[]],"override":[{"template":"1","parallax":"1","fullscreen":"1","layout":"right-sidebar","sidebar":"archive-right","second_sidebar":"archive-right","sticky_sidebar":"1","share_position":"float","share_float_style":"share-normal","show_share_counter":"1","show_view_counter":"1","show_featured":"1","show_post_meta":"1","show_post_author":"1","show_post_date":"1","post_date_format":"default","post_date_format_custom":"Y\/m\/d","show_post_category":"1","post_reading_time_wpm":"300","post_calculate_word_method":"str_word_count","show_zoom_button":"1","zoom_button_out_step":"2","zoom_button_in_step":"3","show_post_tag":"1","show_prev_next_post":"1","show_popup_post":"1","show_comment_section":"1","number_popup_post":"1","show_post_related":"1"}],"image_override":[{"single_post_thumbnail_size":"crop-500","single_post_gallery_size":"crop-500"}],"trending_post_position":"meta","trending_post_label":"Trending","sponsored_post_label":"Sponsored by","disable_ad":"0","subtitle":"Di v\u00ea qonax\u00ea de div\u00ea mirov bala xwe bide ser ti\u015ftek\u00ee ku ji destp\u00eak\u00ea ve R\u00eaber APO bal ki\u015fandiye ser\u00ea: heb\u00fbna h\u00eaz\u00ean dervey\u00ee norm\u00ea y\u00ean dewlet\u00ea \u00fb provokasyon\u00ean ku ew dikarin bikin."},"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":{"view_counter_number":"0","share_counter_number":"0","like_counter_number":"0","dislike_counter_number":"0"},"jnews_post_split":{"post_split":[{"template":"1","tag":"h2","numbering":"asc","mode":"normal","first":"0","enable_toc":"0","toc_type":"normal"}]},"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[4474,467,4473,3593,1751,39],"class_list":["post-15883","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-makaleler","tag-hezen-derveyi-norme","tag-kurd","tag-pevajoya-asiti-u-civaka-demokratik","tag-reber-apo","tag-tbmm","tag-tirk"],"acf":[],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15883","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15883"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15883\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15885,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15883\/revisions\/15885"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15884"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15883"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15883"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15883"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}