\t\t\t\t\t\t\t ![](\"http:\/\/www.lekolin.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/175-1.jpg\")
\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n
12.00<\/p>\n
0<\/p>\n
21<\/p>\n
TR<\/p>\n
  <\/p>\n
KCK Y\u00fcr\u00fctme Konseyi \u00dcyesi Mustafa Karasu, \u0130ran rejiminin
\nK\u00fcrtleri idamlarla sindirmek istedi\u011fini belirterek, se\u00e7imlerden sonra sosyal
\npatlamaya d\u00f6n\u00fc\u015fen i\u00e7 muhalefete birle\u015fme \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulundu.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
1979 Y\u0131l\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen \u0130slam devriminin ard\u0131ndan b\u00fct\u00fcn
\ng\u00f6zlerin \u00e7evrildi\u011fi \u0130ran bir s\u00fcredir i\u00e7 muhalefetiyle de d\u00fcnya g\u00fcndeminde
\nyerini al\u0131yor. Haziran ay\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilen se\u00e7imler ard\u0131ndan \u0130ran kendi
\ni\u00e7inde yo\u011fun protesto g\u00f6sterilerine sahne oluyor. Kimi kesimler \u2018\u0130ran\u2019da d\u0131\u015f
\ndestekli bir kar\u015f\u0131 devrim ger\u00e7ekle\u015febilir\u2019 \u015feklinde yorumlar yap\u0131yorlar. \u0130ran
\nbir yandan Bat\u0131 taraf\u0131ndan ter\u00f6rist bir devlet olarak ilan edilirken bir yandan
\nkendi i\u00e7inde iktidar kar\u015f\u0131t\u0131 g\u00f6sterilere sahne oluyor. B\u00fct\u00fcn bu \u00e7eli\u015fkilerin
\nyan\u0131nda K\u00fcrtler \u00fczerindeki bask\u0131 ve idam uygulamalar\u0131n\u0131 her ge\u00e7en g\u00fcn daha da
\nart\u0131r\u0131yor.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
B\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n yak\u0131ndan takip etti\u011fi \u0130ran\u2019daki geli\u015fmeleri
\nKoma Civaken Kurdistan (KCK) Y\u00fcr\u00fctme Konseyi \u00fcyesi Mustafa Karasu \u201c\u0130ran \u0130slam
\ncumhuriyetinin geldi\u011fi nokta Ortado\u011fu’daki despot gelene\u011fin \u0130slami maskeyle
\ns\u00fcrd\u00fcrme bi\u00e7imi oldu\u011funu belirtti. Sistem i\u00e7i muhalefetin \u0130slami de\u011ferlere
\nba\u011fl\u0131 olarak mevcut iktidar\u0131 \u00f6nemli oranda a\u015farak sistemin yapaca\u011f\u0131 reformlarla
\nyeni bir iktidar bi\u00e7imi ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan Karasu, \u201c\u0130ran K\u00fcrt
\nsorununun demokratik \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir zihniyeti ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ABD
\nbask\u0131lar\u0131n\u0131 azaltmak i\u00e7in T\u00fcrkiye \u0130le ili\u015fkilenmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 bunu da
\nK\u00fcrtlere sald\u0131rarak yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getirdi.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
K\u00fcrt \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketi\u2019nin \u0130ran\u2019da dayand\u0131\u011f\u0131 toplumsal
\nkesimleri belirli talepler etraf\u0131nda toplayarak belirli d\u00fczeyde demokratik bir
\nkarakteri ve de\u011fi\u015fimi i\u00e7eren bu toplumsal muhalefete destek olabilece\u011fini de
\nifade eden Karasu, \u201cK\u00fcrtlerin, solcular\u0131n, sosyalistlerin ve t\u00fcm muhalif
\ng\u00fc\u00e7lerin d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7leri bu i\u015fin i\u00e7ine fazla kar\u0131\u015ft\u0131rmadan bir i\u00e7 muhalefet olarak
\ng\u00fc\u00e7lerini birle\u015ftirmeler gerekti\u011fine dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u0130ran’daki halklar\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck taleplerine paralel d\u0131\u015f
\nbask\u0131lar kar\u015f\u0131s\u0131nda rejim kendini de\u011fi\u015ftirmek zorunda oldu\u011funu belirten KCK
\nY\u00fcr\u00fctme Konseyi \u00fcyesi Mustafa Karasu \u0130ran\u2019daki halk hareketinin demokratik ve
\n\u00f6zg\u00fcrl\u00fck nedenleri ile mevcut iktidar\u0131n halklar \u00fczerindeki politikalar\u0131n\u0131 ANF
\nde\u011ferlendirdi.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u0130RAN\u2019DAK\u0130 TEPK\u0130LER\u0130N TAR\u0130HSEL B\u0130R GE\u00c7M\u0130\u015e\u0130 VAR<\/p>\n
*\u0130ran\u2019da se\u00e7imler ve sonras\u0131nda ya\u015fanan siyasal \u00a0<\/p>\n -\u0130ran\u2019da toplumsal muhalefetin y\u00fckseldi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu, \u00a0<\/p>\n MUHALEFET SOSYAL B\u0130R PATLAMA<\/p>\n Her \u015feyden \u00f6nce sistem i\u00e7i bir muhalefetin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131, \u00a0<\/p>\n \u2018KAR\u015eI DEVR\u0130M DE\u011e\u0130L<\/p>\n Bu toplumsal hareketin geli\u015fmesinde bir\u00e7ok etken devreye \u00a0<\/p>\n Ancak \u015fu durumda ABD ve Avrupa’n\u0131n \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc geli\u015fmeler \u00a0<\/p>\n Mevcut sistemin karakteri ger\u00e7ekten bask\u0131c\u0131d\u0131r, otoriterdir, \n \u00a0<\/p>\n T\u00dcRK\u0130YE \u0130RAN\u2019IN SORUNSUZ YA\u015eAMASINI \u0130STEMEZ<\/p>\n *T\u00fcrkiye\u2019nin ABD-\u0130ran aras\u0131nda arabuluculu\u011fa soyundu\u011fu \u00a0<\/p>\n -T\u00fcrkiye’nin ABD ile \u0130ran aras\u0131nda bir arabulucu oldu\u011funu \u00a0<\/p>\n K\u00dcRTLER\u0130N SIRTINDAN T\u00dcRK\u0130YE \u0130LE \u015eEK\u0130LLEN\u0130YOR<\/p>\n \u0130ran, ABD’nin, bat\u0131n\u0131n kendi \u00fczerindeki bask\u0131lar\u0131 azaltmak \u00a0<\/p>\n \u0130ran\u2019\u0131n T\u00fcrkiye ile ili\u015fkileri ikilidir. Hem PKK\u2019ye kar\u015f\u0131 \u00a0<\/p>\n MUHALEFET \u0130\u00c7 D\u0130NAM\u0130KLERLE GEL\u0130\u015eT\u0130<\/p>\n *\u0130ran\u2019da geli\u015fen muhalefetin karakteri i\u00e7in neler \u00a0<\/p>\n -\u0130ran’da geli\u015fen muhalefetin karakteri sistem i\u00e7idir. \u00d6yle \u00a0<\/p>\n \u00d6te yandan \u0130ran \u0130slam devrimi bir halk hareketi olarak \u00a0<\/p>\n S\u0130STEME Y\u00d6NEL\u0130K RAHATSIZLIKLAR\u2026<\/p>\n Muhalefetin \u00f6nemli de\u011fi\u015fimleri ortaya \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131n\u0131n \u00a0<\/p>\n Asl\u0131nda bu muhalefetin \u00f6yle \u00e7ok belirgin program\u0131 da ortaya \u00a0<\/p>\n Mevcut muhalefet ba\u015far\u0131l\u0131 olursa \u00e7e\u015fitli sosyal ve siyasal \u00a0<\/p>\n K\u00dcRT HAREKET\u0130 DE\u011e\u0130\u015e\u0130ME KATKI SUNAB\u0130L\u0130R<\/p>\n Tabii ki bu muhalefet K\u00fcrt \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketine nas\u0131l \u00a0<\/p>\n \u0130\u00c7 MUHALEFET G\u00dc\u00c7LER\u0130N\u0130 B\u0130RLE\u015eT\u0130RMEL\u0130<\/p>\n \u0130ran’da yap\u0131lmas\u0131 gereken i\u00e7 dinamiklere dayal\u0131 bir hareket \u00a0<\/p>\n \u0130ran’da rejime bir tepki oldu\u011fu do\u011frudur. Ancak toplumsal \u00a0<\/p>\n \u0130DAMLAR K\u00dcRTLER\u0130 S\u0130ND\u0130RMEK VE SUSTURMAK \u0130\u00c7\u0130N<\/p>\n *\u0130ran\u2019\u0131n bir s\u00fcredir K\u00fcrtlere y\u00f6nelik geli\u015ftirdi\u011fi bask\u0131 \u00a0<\/p>\n \u0130ran’\u0131n son zamanlarda K\u00fcrt gen\u00e7lerini de idam etmesi, bu \u00a0<\/p>\n Ku\u015fkusuz bu idamlarla K\u00fcrt halk\u0131n\u0131 sindirmek, susturmak \u00a0<\/p>\n \u0130RAN KEND\u0130 TAR\u0130H\u0130NE TERS B\u0130R YAKLA\u015eIM \u0130\u00c7\u0130NDE<\/p>\n \u0130ran devleti bu politikalarla kendi tarihine ters bir \u00a0<\/p>\n M\u0130LL\u0130YET\u00c7\u0130L\u0130K \u0130RAN\u2019I PAR\u00c7ALANMAYA G\u00d6T\u00dcR\u00dcR<\/p>\n Ancak Ahmedinejad ve rejimi despotik, kat\u0131 yakla\u015f\u0131mlar\u0131yla, \u00a0<\/p>\n \u0130DAMLARDA ISRAR ED\u0130L\u0130RSE K\u00dcRTLER D\u0130RENECEK<\/p>\n Ahmedinejad rejimi K\u00fcrtlerin \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve demokrasi \u00a0<\/p>\n *\u0130ran halklar\u0131 nas\u0131l bir yap\u0131lanma ve m\u00fccadele tarz\u0131yla \u00a0<\/strong><\/p>\n -\u0130ran halklar\u0131 nas\u0131l bir yap\u0131lanma ve m\u00fccadele tarz\u0131yla \u00a0<\/p>\n \u00c7e\u015fitli demokratik g\u00fc\u00e7ler, K\u00fcrtler, Belluciler, Azeriler, \u00a0<\/p>\n REJ\u0130M TOPLUMSAL MUHALEFETLE UZLA\u015eMAZSA YIKILAB\u0130L\u0130R<\/p>\n D\u0131\u015f g\u00fc\u00e7lere dayal\u0131 bir hareketin herhangi bir sonu\u00e7 \u00a0<\/p>\n \u015eu a\u00e7\u0131kt\u0131r, halklar bu rejimden rahats\u0131zd\u0131r ve m\u00fccadele \u00a0<\/p>\n \u00d6ZERK K\u00dcRD\u0130STAN GER\u00c7E\u011e\u0130 ORTAYA \u00c7IKAB\u0130L\u0130R<\/p>\n \u0130ran toplumundaki demokratik dinamizmi k\u00fc\u00e7\u00fcmsememek gerekir. \u00a0<\/p>\n K\u00fcrdistan Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi<\/p>\n www.lekolin.org – www.lekolin.net \u2013 www.lekolin.info<\/p>\n \t<\/p>\n
\ngeli\u015fmeler, burada rejimin de\u011fi\u015febilece\u011fi, ba\u015fta ABD olmak \u00fczere d\u0131\u015f destekle
\nbir kar\u015f\u0131 devrimin ya\u015fanabilece\u011fi y\u00f6n\u00fcnde yorumlara neden oluyor. Siz b\u00f6ylesi
\nbir rejim de\u011fi\u015fikli\u011finin olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor musunuz?<\/strong><\/p>\n
\na\u00e7\u0131k\u00e7a toplumun mevcut rejime kar\u015f\u0131 memnuniyetsizli\u011fini g\u00f6steriyor. Bu
\nmuhalefet y\u0131llar\u0131n sonucu ortaya \u00e7\u0131kan bir harekettir. Uzun y\u0131llar bask\u0131 alt\u0131na
\nal\u0131nan \u0130ran toplumunun sistem i\u00e7inde tan\u0131nan belirli fig\u00fcrler \u015fahs\u0131nda bir
\nmuhalefet liderli\u011fi buldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. \u015eu a\u00e7\u0131kt\u0131r: sistem i\u00e7inden \u00e7\u0131kan bu
\nmuhalefetin tabii ki \u0130ran i\u00e7inde g\u00fcc\u00fc olan belirli \u00e7evrelerden dayanak ald\u0131\u011f\u0131,
\nbu y\u00f6n\u00fcyle sistem d\u0131\u015f\u0131 \u00e7\u0131kacak yeni bir hareketten avantajl\u0131 olaca\u011f\u0131 kesindir.
\nTabii ki uzun s\u00fcreli m\u00fccadelede ve haz\u0131rl\u0131kla sistem d\u0131\u015f\u0131 belirli \u00d6nderlikler ortaya
\n\u00e7\u0131kabilir. Ama \u0130ran\u2019da hala belirli \u00f6rg\u00fctlenmeyle, haz\u0131rl\u0131kla toplumsal
\nmuhalefeti \u00f6rg\u00fctleyecek, harekete ge\u00e7irecek bir g\u00fc\u00e7 yoktur. Sistem i\u00e7inde
\nbelirli \u00e7evrelerden g\u00fc\u00e7 almadan \u00e7\u0131kacak bir hareketin k\u0131sa s\u00fcrede ezilme
\nolas\u0131l\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksektir. Nitekim tan\u0131nmayan ve sistem i\u00e7i \u00e7evrelerden g\u00fc\u00e7 almayan
\nher muhalif e\u011filim derhal ajanl\u0131kla su\u00e7lanarak tasfiye edilmektedir. Halk\u0131n
\nm\u00fccahitleri ve benzeri g\u00fc\u00e7lerin de toplumda fazla bir itibar\u0131 yoktur. Bu
\ny\u00f6n\u00fcyle de sistem i\u00e7i ve sistem d\u0131\u015f\u0131 t\u00fcm muhalefet se\u00e7imlerden sonra Musevi ve
\nKarubi\u2019nin etraf\u0131nda toplanm\u0131\u015f g\u00f6z\u00fckmektedir. Bunlar\u0131 sadece se\u00e7im hilesine
\nkar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan bir toplumsal hareket olarak de\u011ferlendirmemek gerekir uzun,
\ntarihsel bir ge\u00e7mi\u015fi vard\u0131r.<\/p>\n
\nayn\u0131 zamanda \u0130ran \u0130slam devriminin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi d\u00f6nemdeki hedeflerden
\nuzakla\u015ft\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na geliyor. Zaten muhalefet toplumu harekete ge\u00e7irirken \u201cbiz
\ndevrimi bunun i\u00e7in mi yapt\u0131k diye soruyor ve toplumdaki yolsuzluklar\u0131, bask\u0131y\u0131,
\nhaks\u0131zl\u0131klar\u0131 dile getirerek destek buluyor. Ger\u00e7ekten de \u015fu anda \u0130ran’da
\nmevcut siyasal elide kar\u015f\u0131 g\u00fcvensizlik artm\u0131\u015f durumdad\u0131r. Bir nevi \u0130ran \u0130slam
\ndevrimi kendi yaratt\u0131\u011f\u0131 de\u011ferler taraf\u0131ndan sars\u0131lmaktad\u0131r. Kendisi adaletten,
\nhaktan, hukuktan, e\u015fitlikten s\u00f6z etmi\u015ftir, ancak y\u0131llar sonra hak, adalet,
\nhukuk yerine haks\u0131zl\u0131k, adaletsizlik, e\u015fitsizlik \u0130ran’da giderek kendini
\nhissettirmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Siyasal elidin fazlas\u0131yla ekonomik imk\u00e2nlara
\nkavu\u015fmas\u0131 toplumdaki yoksulluk dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, bu siyasal elide kar\u015f\u0131 da
\ntepkiler geli\u015fmi\u015ftir. Belki hala bu tepkiler \u00e7ok fazlad\u0131r denilmeyebilir, ama
\nsiyasal elidin haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131na ve adaletsizli\u011fine inan\u0131l\u0131r olunmas\u0131 ve
\nekonomik-sosyal alanda g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr bi\u00e7imde imk\u00e2nlara sahip olmalar\u0131 sistemin
\ntemellerinin sars\u0131ld\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmektedir. Zaten muhalefetin sistem i\u00e7i
\nolmas\u0131 her \u015feyden \u00f6nce sistem i\u00e7i g\u00fc\u00e7lere, \u015fu anda sisteme \u00f6nc\u00fcl\u00fck yapan,
\nsistemin h\u00e2kim elidine kar\u015f\u0131 bir tepki oldu\u011funu ortaya koymaktad\u0131r. Mevcut
\nsiyasal elide kar\u015f\u0131 toplumun \u00f6rg\u00fctlenmesine vesile olacak zafiyetler ortaya
\n\u00e7\u0131km\u0131\u015f bulunmaktad\u0131r. Yoksa sadece sistem i\u00e7indeki \u00e7eki\u015fme bunu yaratamazd\u0131.
\nE\u011fer toplumda bu tepkiler olmasayd\u0131, toplumda mevcut siyasal elide kar\u015f\u0131
\ng\u00fcvensizlik ortaya \u00e7\u0131kmasayd\u0131 Musevi ya da Karrubi toplumu b\u00f6yle harekete
\nge\u00e7iremezdi, toplum da onlar\u0131n etraf\u0131nda b\u00f6yle kenetlenemezdi. Bu a\u00e7\u0131dan
\n\u0130ran’daki muhalefetin bir sosyal patlama oldu\u011funu s\u00f6ylemek gerekiyor.<\/p>\n
\ngirmektedir. Sistem i\u00e7i bir muhalefet ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r, ama sistem d\u0131\u015f\u0131 bir
\nharekete \u00f6nc\u00fcl\u00fck yapacak liderler olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in asl\u0131nda bu sistemin d\u0131\u015f\u0131nda
\nfarkl\u0131 bir sistem arzulayanlar da bu sistem i\u00e7i muhalefetle birlikte hareket
\netmektedirler. Ya da sistem d\u0131\u015f\u0131 bir muhalefetin taban olabilece\u011fi kesimler de
\nKarrubi\u2019nin ve Musevi\u2019nin \u00f6nc\u00fcl\u00fck etti\u011fi muhalefette birlikte hareket
\netmektedirler. B\u00f6yle masa ba\u015f\u0131nda oturulmu\u015f, konu\u015fulmu\u015f, ittifak yap\u0131lm\u0131\u015f bir
\ndurum de\u011fildir. Bunu \u0130ran ko\u015fullar\u0131nda farkl\u0131 nedenlerle rahats\u0131z olan
\ntoplumsal kesimlerin ortak hareket etmesi olarak de\u011ferlendirmek gerekir. \u015eunu
\nkabul etmek gerekir ki, \u0130ran gibi bir \u00fclkede sistem d\u0131\u015f\u0131 bir muhalefetin \u00e7\u0131kma
\nko\u015fullar\u0131 \u00e7ok zordur. Sistem d\u0131\u015f\u0131 bir muhalefet derhal ezilmeyle kar\u015f\u0131
\nkar\u015f\u0131yad\u0131r. Bu y\u00f6n\u00fcyle sistemi devirme ve yerine ba\u015fka sistem kurma anlam\u0131nda
\nbir muhalefet ortaya \u00e7\u0131karman\u0131n ko\u015fullar\u0131 bug\u00fcn \u0130ran’da yoktur. \u0130ran’daki
\nsiyasal liderlik a\u00e7\u0131s\u0131ndan da, toplumsal tabanlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan da bu muhalefetin
\nsistemi t\u00fcmden de\u011fi\u015ftirecek bir harekete d\u00f6n\u00fc\u015fece\u011fi ve b\u00f6ylelikle ABD’nin,
\nAvrupa’n\u0131n istedi\u011fi bir sistem ortaya \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131n\u0131 beklemek \u0130ran’daki
\ngeli\u015fmeleri yanl\u0131\u015f yorumlamakt\u0131r. Tabii ki \u0130ran’daki bu geli\u015fmelerden ABD de
\nAvrupa da seviniyor ve \u0130ran’daki rejimin zay\u0131flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar. Bu y\u00f6n\u00fcyle
\n\u00e7e\u015fitli yollardan, bas\u0131n yoluyla ve ba\u015fka yollardan tahrik etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar.
\nAma mevcut a\u015famada \u0130ran’daki hareketi d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7lerin y\u00f6nlendirdi\u011fi bir hareket
\nolarak de\u011ferlendirmek do\u011fru de\u011fildir. Ya da mevcut muhalefetin ABD’nin,
\nAvrupa’n\u0131n istedi\u011fi bi\u00e7imde kapitalist sistemi arzulad\u0131klar\u0131, Avrupa’daki
\nde\u011ferleri hedefleyen bir sistem arzulad\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek do\u011fru de\u011fildir. Hatta
\nABD ve Avrupa’ya ba\u011fl\u0131 ve onun etkisindeki b\u00f6yle bir muhalefetin bug\u00fcnk\u00fc
\nko\u015fullarda \u0130ran’da geli\u015fmesi zordur.<\/p>\n
\nortaya \u00e7\u0131kabilir: mevcut iktidar herhangi bir yumu\u015famada bulunmaz ve
\nmuhalefetle sert bir m\u00fccadeleye girerse ve k\u0131sa s\u00fcrede sonu\u00e7 alamazsa o zaman
\nd\u0131\u015f g\u00fc\u00e7ler devreye girebilir. Ya da sistem i\u00e7i muhalefet ve etraf\u0131nda toplanan
\ndi\u011fer muhalif kesimler y\u00fcr\u00fctt\u00fckleri sosyal ve siyasal m\u00fccadelede sonu\u00e7
\nalamazlar, rejim bunlar\u0131 \u00e7ok sert bir bi\u00e7imde ezerse, o zaman sistem i\u00e7i
\nmuhalefetin ezilmesiyle birlikte ABD’nin, Avrupa’n\u0131n y\u00f6nlendirdi\u011fi, sistem d\u0131\u015f\u0131
\nsiyasal ve sosyal hareketlerin de mevcut rahats\u0131zl\u0131\u011fa y\u00f6nlendirerek, mevcut
\nrejime kar\u015f\u0131 tepkileri kendi etraf\u0131nda toplayarak \u0130ran’da bat\u0131 yanl\u0131s\u0131 bir
\nhareket geli\u015ftirmeleri g\u00fcndeme gelebilir. Ancak gelinen a\u015famada \u0130slam
\ndevriminin t\u00fcm de\u011ferlerini y\u0131kacak, bug\u00fcnk\u00fc sistem i\u00e7i muhalefetten ayr\u0131, daha
\ng\u00fc\u00e7l\u00fc bir hareket ortaya \u00e7\u0131kar\u0131p mevcut rejimi devirip yeni bir rejim oraya
\n\u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fildir. \u015eu andaki muhalefet tabii ki sistemin belirli
\nd\u00fczeyde de\u011fi\u015fmesini istiyor reformlar\u0131n yap\u0131larak siyasal ve sosyal alanda
\n\u00f6nemli bir rahatlatma yap\u0131lmas\u0131n\u0131 talep ediyor. Sosyal adaletin, e\u015fitsizli\u011fin
\nkald\u0131r\u0131lmas\u0131, bu konuda daha \u015feffaf, daha demokratik de\u011ferlerin oldu\u011fu bir
\n\u0130slami rejim arzulamaktad\u0131rlar. \u015eu andaki hareketin \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yapanlar\u0131n
\n\u00f6ng\u00f6rd\u00fckleri de\u011fi\u015fiklikleri bu \u00e7er\u00e7evede g\u00f6rmek gerekir. Bunlara reformcular da
\ndenilebilir. Ama bu reformlar Hatemi\u2019nin ya da daha \u00f6nceki baz\u0131 \u00e7evrelerin
\ns\u00f6yledi\u011fi reformlardan daha ileri gidebilecek reformlar talep etmektedirler.
\nSiyasal alandaki bask\u0131c\u0131, tek\u00e7i, farkl\u0131 siyasal partilere yer vermeyen sistemin
\nde\u011fi\u015fmesini \u00f6ng\u00f6rmektedirler. Bu tabii \u00f6nemli bir de\u011fi\u015fiklik talebidir. Zaten
\nsiyasal alanda farkl\u0131 siyasal partilerin \u00f6rg\u00fctlenebildi\u011fi, d\u00fc\u015f\u00fcnme ve
\n\u00f6rg\u00fctlenme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn belirli d\u00fczeyde geli\u015fti\u011fi yerde mevcut sistemin
\nkarakteri zaten kendili\u011finden de\u011fi\u015fecektir.<\/p>\n
\nhalka nefes ald\u0131rmamaktad\u0131r. Bunun \u0130slam\u2019la da \u0130slami de\u011ferlerle de alakas\u0131
\nyoktur. Asl\u0131nda ge\u00e7mi\u015fteki devlet\u00e7i gelene\u011fin kendisine bir \u0130slam maskesi
\ntakarak s\u00fcrd\u00fcrmesidir. Yani \u0130ran \u0130slam cumhuriyetinin geldi\u011fi nokta,
\nOrtado\u011fu’daki despot gelene\u011fin \u0130slami maskeyle s\u00fcrd\u00fcrme bi\u00e7imidir. Bu y\u00f6n\u00fcyle
\nsistem i\u00e7i muhalefet \u0130slami de\u011ferlere ba\u011fl\u0131 olarak ve bu temelde mevcut
\niktidar\u0131 \u00f6nemli oranda a\u015farak sistem yapaca\u011f\u0131 reformlarla yeni bir iktidar
\nbi\u00e7imi ortaya \u00e7\u0131karmak istemektedir. Dolay\u0131s\u0131yla ABD ve d\u0131\u015f destekle bir kar\u015f\u0131
\ndevrim ortaya \u00e7\u0131karacak, \u015eah\u2019\u0131n geri gelmesi ya da \u015eah gelmese bile bat\u0131n\u0131n
\nt\u00fcm\u00fcyle de\u011ferlerini temsil eden i\u015fbirlik\u00e7i bir iktidar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n
\nmevcut durumda ko\u015fullar\u0131 yoktur.<\/p>\n
\nbiliniyor. Bu da \u0130ran rejiminin i\u00e7teki bask\u0131lar yan\u0131nda kendisini zorlayacak
\nd\u0131\u015f bask\u0131lar\u0131 azaltmak i\u00e7in bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f olarak yorumlan\u0131yor. \u0130ran- T\u00fcrkiye ili\u015fkileri
\nhangi temellerde y\u00fcr\u00fcmektedir?<\/strong><\/p>\n
\nd\u00fc\u015f\u00fcnmek yanl\u0131\u015ft\u0131r. ABD, T\u00fcrkiye’ye b\u00f6yle bir arabuluculuk rol\u00fc vermemi\u015ftir.
\nAncak iki devletle ili\u015fkisi olan bir \u00fclke konumundad\u0131r T\u00fcrkiye. \u00d6te yandan
\nT\u00fcrkiye \u0130ran’\u0131 b\u0131rakmak istemiyor. Tabii ki ABD’yi de b\u0131rakmak istemiyor. ABD
\nasl\u0131nda T\u00fcrkiye-\u0130ran ili\u015fkilerinden rahats\u0131zd\u0131r. T\u00fcrkiye’nin \u0130ran\u2019la
\nili\u015fkilerinin \u0130ran\u2019\u0131 siyasal ve diplomatik alanda rahatlatt\u0131\u011f\u0131, \u0130ran’a manevra
\nalan\u0131 verdi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir. Ancak ABD\u2019nin T\u00fcrkiye’yi t\u00fcmden kar\u015f\u0131ya alma
\ndurumu olmad\u0131\u011f\u0131ndan, \u0130ran ile ili\u015fki kurabilirsiniz, ama o zaman bizim
\nhassasiyetlerimizi iletin, bu konuda bask\u0131 yap\u0131n, \u0130ran’\u0131n politikalar\u0131n\u0131n
\nyanl\u0131\u015f oldu\u011funu, \u0130ran’\u0131n mevcut politikalar\u0131ndan vazge\u00e7mesi do\u011frultusunda \u0130ran
\nh\u00fck\u00fcmeti \u00fczerinde varsa bir n\u00fcfuzunuz kullan\u0131n\u0131z diyor. T\u00fcrkiye de bu \u00e7er\u00e7evede
\n\u0130ran’a bu kadar d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7leri rahats\u0131z edecek tutumlardan ka\u00e7\u0131n\u0131n, n\u00fckleer
\nenerjiden yararlanabilirsiniz, ama n\u00fckleer silah kullanma gibi bir politikan\u0131z
\nolmas\u0131n biz b\u00f6lgede sadece sizin de\u011fil, \u0130srail\u2019in de ba\u015fka g\u00fc\u00e7lerin de n\u00fckleer
\nsilah bulundurmas\u0131ndan yana de\u011filiz diyerek \u0130ran \u00fczerinde hem n\u00fckleer silahlar
\nkonusunda hem de di\u011fer konularda belirli d\u00fczeyde etkisini kullanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.
\nGer\u00e7ekten bu etkiyi kullan\u0131yor mu bu da ayr\u0131 bir tart\u0131\u015fma konusudur. Do\u011fru,
\nT\u00fcrkiye bunlar\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor, ama \u0130ran da biliyor ki T\u00fcrkiye bunu ABD’nin istekleri
\ndo\u011frultusunda s\u00f6yl\u00fcyor. T\u00fcrkiye’nin \u0130ran \u00fczerinde yo\u011fun bask\u0131 yapacak bir
\ndurumu yoktur. B\u00f6yle bir anlay\u0131\u015fta da de\u011fildir. Bir kere bunu b\u00f6yle belirtmek
\ngerekir. Hatta T\u00fcrkiye Ortado\u011fu\u2019da sorunlu b\u00f6lgeler olsun ki ABD kendisine
\nmuhta\u00e7 olsun d\u00fc\u015f\u00fcncesindedir. Dolay\u0131s\u0131yla T\u00fcrkiye\u2019nin \u0130ran rejiminin y\u0131k\u0131l\u0131p
\nbat\u0131ya ba\u011fl\u0131 bir rejim kurulmas\u0131n\u0131 mevcut a\u015famada kendi \u00e7\u0131kar\u0131na g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc
\nsanmamak laz\u0131m. T\u00fcrkiye ile \u0130ran aras\u0131nda bug\u00fcn de yar\u0131n da bir rekabet ve
\n\u00e7eki\u015fme olaca\u011f\u0131n\u0131 bilmek gerekir. \u0130ran \u0130ster \u0130slam devleti bi\u00e7iminde olsun,
\nister bat\u0131ya ba\u011fl\u0131 olsun bu rekabet s\u00fcrecektir. Bu a\u00e7\u0131dan T\u00fcrkiye \u0130ran’\u0131n \u00f6yle
\n\u00e7ok da sorunsuz ya\u015famas\u0131n\u0131 ve rahata kavu\u015fmas\u0131n\u0131 istemez.<\/p>\n
\na\u00e7\u0131s\u0131ndan T\u00fcrkiye ile ili\u015fkisini geli\u015ftirmek istiyor. \u0130ran\u2019daki K\u00fcrt \u00d6zg\u00fcrl\u00fck
\nHareketine kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 da buradan geliyor. \u0130damlar\u0131 da bunun i\u00e7in yap\u0131yor. K\u00fcrt
\n\u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketine kar\u015f\u0131 belirli sald\u0131r\u0131lar yap\u0131yor. Asl\u0131nda bunlar\u0131n t\u00fcm\u00fc
\npolitik ama\u00e7l\u0131d\u0131r. Tabii ki \u0130ran\u2019daki K\u00fcrt hareketini ezmek istiyor. K\u00fcrt
\nsorununun demokratik \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u0130ran’da hala bir \u00e7\u00f6z\u00fcm zihniyeti yoktur.
\nK\u00fcrt var, K\u00fcrdistan var, ama siyasal haklar\u0131 yoktur, k\u00fclt\u00fcrel haklar\u0131 yoktur.
\n\u0130ran, T\u00fcrkiye gibi eskiden beri \u00f6yle sen Fars\u2019s\u0131n ya da K\u00fcrt yoktur, K\u00fcrt\u00e7e
\nkonu\u015famazs\u0131n gibi bir politika izlemiyor. Ya da K\u00fcrt\u00e7e yer isimlerinin
\nde\u011fi\u015ftirilmesi gibi zoraki asimilasyon politikas\u0131 y\u00fcr\u00fctm\u00fcyor. K\u00fcrt ya da
\nK\u00fcrdistan yok demiyor. Ama ulusal ve siyasal haklar\u0131n\u0131 tan\u0131mayarak b\u00f6ylelikle
\nzamana yay\u0131lm\u0131\u015f bir asimilasyonu, K\u00fcrtl\u00fc\u011f\u00fc t\u00fcketmeyi hedefleyen ya da K\u00fcrtl\u00fc\u011f\u00fc
\nzay\u0131f d\u00fc\u015f\u00fcrerek \u0130ran devleti egemenli\u011finde tutmay\u0131 sa\u011flayan bir politika
\nizliyor.<\/p>\n
\noldu\u011funu g\u00f6stererek hem de \u0130ran\u2019daki K\u00fcrt \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketine sald\u0131rarak,
\nd\u00fc\u015fmanl\u0131k yaparak, T\u00fcrkiye’ye bak\u0131n ben de K\u00fcrt \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketine kar\u015f\u0131y\u0131m,
\nberaber ittifak yapabiliriz mesaj\u0131 veriyor. B\u00f6ylelikle T\u00fcrkiye’nin t\u00fcmden ABD
\nyanl\u0131s\u0131 politikas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7meye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. \u0130ran’\u0131n T\u00fcrkiye politikas\u0131nda
\nb\u00f6yle K\u00fcrtlerin s\u0131rt\u0131ndan T\u00fcrkiye ile ili\u015fkilerini geli\u015ftiren bir yakla\u015f\u0131m
\nbulunmaktad\u0131r. Di\u011fer yandan tabii ki \u0130ran, Suriye, T\u00fcrkiye K\u00fcrtlerin ulusal ve
\nsiyasal haklar\u0131 kazanmas\u0131na engel olmak i\u00e7in ortak politika izliyorlar. Bu
\nzaten bilinmektedir. E\u011fer \u0130ran K\u00fcrt \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketine kar\u015f\u0131 bu kadar
\nd\u00fc\u015fmanl\u0131k yapmazsa, sald\u0131rmazsa, T\u00fcrkiye ABD’nin tepkilerini, rahats\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131
\ng\u00f6ze alarak \u0130ran’la b\u00f6yle ili\u015fki kurmaz, \u0130ran’la ili\u015fkilerini b\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrmez.
\nBu a\u00e7\u0131dan T\u00fcrkiye’nin \u0130ran’la ili\u015fki s\u00fcrd\u00fcrmesine g\u00f6t\u00fcren, \u0130ran’\u0131n PKK\u2019ye ve
\nPJAK\u2019a kar\u015f\u0131 izledi\u011fi tutumdur. B\u00f6ylelikle \u0130ran \u00fczerindeki bask\u0131y\u0131 hafifletmi\u015f
\noluyor. Belki T\u00fcrkiye ili\u015fkileri d\u0131\u015f bask\u0131lar azaltm\u0131yor, ama b\u00f6lgede kendisini
\nrahatlatmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc ABD ve Avrupa ne kadar \u0130ran’a kar\u015f\u0131 olsa da
\nuzaktad\u0131rlar ya da Irak d\u0131\u015f\u0131nda di\u011fer alanlarda hakimiyetleri zay\u0131ft\u0131r.
\nAfganistan\u2019da zaten sorunludur, \u015fu anda \u0130ran\u2019\u0131 zorlayacak durumda de\u011fildir. Bu
\ny\u00f6n\u00fcyle T\u00fcrkiye \u00f6nemlidir. E\u011fer T\u00fcrkiye t\u00fcmden ABD politikalar\u0131 izlerse
\nger\u00e7ekten \u0130ran s\u0131k\u0131\u015fabilir. Bu a\u00e7\u0131dan \u0130ran T\u00fcrkiye ile ili\u015fkileri yumu\u015fak
\ntutmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Ama ne ABD T\u00fcrkiye’ye arabuluculuk rol\u00fc vermi\u015ftir ne de \u0130ran
\nvermi\u015ftir. \u0130ran da T\u00fcrkiye’nin arabulucu olmas\u0131n\u0131 istemez. \u0130ran, T\u00fcrkiye ile
\nili\u015fkileri \u00e7er\u00e7evesinde oyalama yaparak T\u00fcrkiye \u00fczerinden kendi \u00fczerindeki
\nku\u015fatman\u0131n daha da daralmas\u0131n\u0131 engellemeye \u00e7al\u0131\u015fmakta ve b\u00f6ylece d\u0131\u015f bask\u0131lar\u0131n
\netkisini hafifletmek istemektedir.<\/p>\n
\ns\u00f6ylenebilir? Ne kadar Bat\u0131 destekli, ne kadar kendi i\u00e7 dinamikleriyle geli\u015fen
\nbir muhalefettir? Bu muhalif hareketin K\u00fcrtlere yakla\u015f\u0131m\u0131 konusunda neler s\u00f6yleyebilirsiniz?<\/strong><\/p>\n
\nbelirtildi\u011fi gibi d\u0131\u015f destekli de\u011fildir. Ama d\u0131\u015ftan etkilemeler yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131
\ns\u00f6ylenebilir. Esas olarak i\u00e7 dinamikleriyle geli\u015fen bir muhalefettir. Toplumda
\nbiriken tepkilerin sonucu ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. \u0130ran tarihi \u00f6zellikle \u0130ran \u0130slam
\ndevrimi b\u00f6yle bir muhalefetin geli\u015fmesi imkanlar\u0131n\u0131 da artt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130ran \u0130slam
\ndevrimini \u015fimdi ele\u015ftirebiliriz, \u015f\u00f6yle de\u011ferlendirebiliriz, b\u00f6yle
\nde\u011ferlendirebiliriz, ama tarihin gelmi\u015f ge\u00e7mi\u015f en b\u00fcy\u00fck halk hareketlerinden
\nbiridir. Tabii ki \u00e7ok uzun s\u00fcreli bir m\u00fccadeleyle ortaya \u00e7\u0131kmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, bu
\ndevrim \u00e7ok derinle\u015fmi\u015f bir toplumsal etkiler yaratmad\u0131. M\u00fccadele i\u00e7inde
\nbilin\u00e7lenme, toplumsal derinle\u015fme, demokratik de\u011ferlerin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 gibi bir
\nkarakter kazanmad\u0131. Ancak en geni\u015f halk kesimlerini s\u00fcr\u00fckleyerek \u015eah devrimini
\ny\u0131kt\u0131. Bu y\u00f6n\u00fcyle \u0130slam devrimi \u0130ran toplumunda bask\u0131ya ve zulme kar\u015f\u0131
\ngerekti\u011finde harekete ge\u00e7irecek bir k\u00fclt\u00fcr\u00fc de ortaya \u00e7\u0131kard\u0131. \u0130ran devriminin
\ntoplumsal rahats\u0131zl\u0131klar ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda muhalif hareket geli\u015ftirebilecek bir
\nkarakteri belirli d\u00fczeyde \u0130ran toplumuna kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek yanl\u0131\u015f olmaz.
\n\u0130ran toplumunun b\u00f6yle bir karakter kazanmas\u0131nda daha \u00f6nceki \u0130ran tarihinin de
\netkisi vard\u0131r.<\/p>\n
\ngeli\u015fti\u011fi gibi s\u00fcrekli d\u0131\u015far\u0131daki \u00e7e\u015fitli toplumsal hareketleri de destekleyen
\nve tahrik eden, bu t\u00fcr hareketleri me\u015fru g\u00f6ren, iktidarlara kar\u015f\u0131 ayaklanmay\u0131
\ndevrimci bir m\u00fccadele ve hak aray\u0131\u015f\u0131 olarak de\u011ferlendiren ve b\u00f6ylelikle
\ntoplumda hak arama m\u00fccadelesinin \u00f6nemli bir de\u011fer olarak yerle\u015fmesine vesile
\nolan bir rol oynam\u0131\u015ft\u0131r. Bu y\u00f6n\u00fcyle \u0130ran’daki muhalefeti k\u00fc\u00e7\u00fcmsememek
\ngerekiyor. Eskiden K\u00fcrt muhalif hareketinde de bunlardan bir \u015fey \u00e7\u0131kmaz,
\nbunlar\u0131n yapaca\u011f\u0131 bir reform yoktur, bunlar\u0131n reformculuklar\u0131 bo\u015ftur, bi\u00e7iminde
\nyanl\u0131\u015f bir yakla\u015f\u0131m vard\u0131. Asl\u0131nda bu yakla\u015f\u0131mlar bat\u0131dan kaynakl\u0131
\nde\u011ferlendirmelerdi. Tabii ki \u0130ran\u2019daki bu t\u00fcr muhalif hareketler reformistti,
\n\u0130ran sistemini, \u0130ran \u0130slam cumhuriyetini k\u00f6kl\u00fc temelde ortadan kald\u0131r\u0131p yerine farkl\u0131
\nbir sistem koyma hareketleri de\u011fildi. Ama bir toplumsal muhalefetti, \u0130ran
\ntoplumunu de\u011fi\u015ftirmede \u00f6nemli etkide bulunacak hareketlerdi. Bu y\u00f6n\u00fcyle
\nk\u00fc\u00e7\u00fcmsemeler yanl\u0131\u015f olmu\u015ftur. Bu yakla\u015f\u0131mlar K\u00fcrt demokratik g\u00fc\u00e7lerin ve
\nmuhalif g\u00fc\u00e7lerin politikas\u0131z kalmas\u0131n\u0131 beraberinde getirmi\u015ftir. ABD’nin \u0130ran\u2019a
\ngirecek, y\u0131kacak, \u00e7ok \u015feyi de\u011fi\u015ftirecek bi\u00e7iminde beklenti i\u00e7inde olanlar\u0131n,
\npolitikalar\u0131n\u0131 buna dayand\u0131ranlar\u0131n ya da b\u00f6yle bir politik yakla\u015f\u0131m i\u00e7inde
\nolanlar\u0131n yanl\u0131\u015f de\u011ferlendirme ve yakla\u015f\u0131mlar\u0131yd\u0131 bunlar. San\u0131r\u0131z bu
\nde\u011ferlendirmeler giderek a\u015f\u0131l\u0131yor. \u0130ran\u2019daki sistem i\u00e7in muhalefetin \u00f6yle
\nk\u00fc\u00e7\u00fcmsenecek bir muhalefet olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, sistemi t\u00fcmden y\u0131kmay\u0131 hedeflemese bile,
\nhalka sosyal alanda, ekonomik alanda, yine siyasal alanda nefes ald\u0131racak
\nbelirli bir de\u011fi\u015fimin ortaya \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
\ng\u00f6r\u00fclmesi \u0130ran muhalefetine do\u011fru yakla\u015fmay\u0131, dolay\u0131s\u0131yla \u0130ran muhalefetini
\ndestekleme gibi bir e\u011filimi ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015f bu da \u0130ran’daki reformcu
\nmuhalefeti g\u00fc\u00e7lendiren bir etki yapm\u0131\u015ft\u0131r. Muhalefet bundan sonra di\u011fer muhalif
\nhareketlerin deste\u011fini de do\u011fal olarak daha fazla alacak ve bu da sistemi
\nzorlayan geli\u015fmeler ortaya \u00e7\u0131karacakt\u0131r. Daha b\u00fcy\u00fck halk hareketlerinin ortaya
\n\u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n ko\u015fular\u0131n\u0131 yaratacakt\u0131r.<\/p>\n
\n\u00e7\u0131kmam\u0131\u015ft\u0131r. Daha \u00e7ok sisteme kar\u015f\u0131 bir muhalefeti y\u00fcr\u00fctmektedirler. Sisteme
\nkar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmaktad\u0131rlar. Sisteme y\u00f6nelik rahats\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 ortaya koymaktad\u0131rlar.
\nBir y\u00f6n\u00fcyle asl\u0131nda ge\u00e7mi\u015fteki \u0130ran \u0130slam devrimine benzer bir yakla\u015f\u0131mlar\u0131
\nvar. Ge\u00e7mi\u015fte \u0130ran \u0130slam devrimi de daha sonra uygulad\u0131\u011f\u0131 program\u0131 ortaya
\nkoymam\u0131\u015ft\u0131r. Di\u011fer kesimlere daha yumu\u015fak yakla\u015fm\u0131\u015f, onlara a\u00e7\u0131k oldu\u011funu
\ng\u00f6stermi\u015f, onlarla ortak hareket edebilece\u011fi izlenimini vermi\u015ftir. Bu da
\niktidar\u0131 devirmede \u00f6nemli imkanlar sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. \u015eimdi mevcut hareket de
\nsan\u0131yorum b\u00f6yle \u00e7ok kat\u0131 programlar ortaya koyarak, bu muhalefete kat\u0131labilecek
\n\u00e7e\u015fitli kesimleri daraltmak istemiyor. Tabii bunu s\u00f6ylerken bu muhalefet ge\u00e7mi\u015fteki
\n\u0130ran \u0130slam devrimi gibi yapacak, iktidara geldi mi di\u011fer muhalif kesimleri saf
\nd\u0131\u015f\u0131 edip ortadan kald\u0131racak gibi bir de\u011ferlendirme yapmak yanl\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc
\ntarihsel ko\u015fullar de\u011fi\u015fmi\u015ftir. Biz sadece daha \u00f6nce ba\u015far\u0131l\u0131 olmu\u015f bir
\ny\u00f6ntemden s\u00f6z ediyoruz.<\/p>\n
\nkesimlerin b\u00fct\u00fcn ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamasa da, onlar\u0131n beklentilerine cevap
\nvermese de belirli de\u011fi\u015fimler yaratacakt\u0131r. Ama bunu yaparken de di\u011fer
\nhareketlerin \u00fczerine \u015fiddetle gitme gibi bir yakla\u015f\u0131m\u0131n i\u00e7inde olmayacakt\u0131r.
\nKendi \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc hedeflerin d\u0131\u015f\u0131na da \u00e7\u0131kmayacakt\u0131r. Muhalefetin karakterini bu
\n\u00e7er\u00e7evede belirtmek gerekir.<\/p>\n
\nyakla\u015f\u0131yor sorusu net de\u011fildir. Ancak \u0130ran sistemi i\u00e7inde kalacak, s\u0131n\u0131rlar\u0131
\nde\u011fi\u015ftirmeyecek bi\u00e7imde kendini ifade eden siyasal ili\u015fkilere ve ittifaklara
\ngirebilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar da \u0130ran’\u0131n b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc koruyan bir politikay\u0131
\ns\u00fcrd\u00fcreceklerdir. K\u00fcrtlerin, Azerilerin, Bellucilerin kopmas\u0131n\u0131 benimsemezler,
\nama belirli yumu\u015fak yakla\u015f\u0131mlar g\u00f6sterebilirler. Bu a\u00e7\u0131dan K\u00fcrt hareketi e\u011fer
\n\u0130ran s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde bu sorunu \u00e7\u00f6zece\u011fim gibi bir yakla\u015f\u0131m i\u00e7inde olursa,
\nbelirli d\u00fczeyde ili\u015fkiler kurulabilir ya da K\u00fcrt hareketiyle bu hareket a\u00e7\u0131ktan
\nolmasa da \u0130ran’daki mevcut sert, kat\u0131 rejimi yumu\u015fatmak i\u00e7in farkl\u0131 kanallardan
\ndo\u011fal bir m\u00fcttefik olarak birbirlerini tamamlayabilirler. \u0130ran\u2019daki K\u00fcrt
\n\u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketi kendi dayand\u0131\u011f\u0131 toplumsal kesimleri belirli talepler
\netraf\u0131nda toplayarak belirli d\u00fczeyde demokratik bir karakteri ve de\u011fi\u015fimi
\ni\u00e7eren bu toplumsal muhalefete destek olabilir. \u0130ran’daki de\u011fi\u015fime kendi
\nkatk\u0131s\u0131n\u0131 da sunabilir. Ge\u00e7mi\u015f d\u00f6nemlerdeki muhalif hareketlere ilgisiz kalma,
\nbunlardan bir \u015fey \u00e7\u0131kmaz gibi yakla\u015f\u0131mlar art\u0131k ge\u00e7erli yakla\u015f\u0131mlar de\u011fildir,
\nbunlar basit yakla\u015f\u0131mlard\u0131r siyasal m\u00fccadeleden ka\u00e7an yakla\u015f\u0131mlard\u0131r. Siyasal
\nm\u00fccadeleyi g\u00f6ze almayan, ya hep ya hi\u00e7 noktas\u0131nda olan, politika \u00fcretmeyen,
\npolitikadan uzak, apolitik yakla\u015f\u0131mlard\u0131r. Bu yanl\u0131\u015f e\u011filimin belirli d\u00fczeyde
\nb\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6z\u00fckmektedir. Zaten do\u011frusu da budur.<\/p>\n
\ngeli\u015ftirmektir. Kesinlikle d\u0131\u015f deste\u011fe dayal\u0131, d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7lerin program\u0131na hizmet
\neden yakla\u015f\u0131mlardan ka\u00e7\u0131nmak gerekir. Bunlar\u0131n ne \u0130ran muhalefetine ve halk\u0131na
\nne K\u00fcrt muhalefetine ve K\u00fcrt halk\u0131na faydas\u0131 dokunur. Bu y\u00f6n\u00fcyle \u0130ran\u2019da
\nmuhalefet bir i\u00e7 muhalefet olarak geli\u015fmesine dikkat etmeli, i\u00e7 dinamiklere
\ndayanan i\u00e7 muhalefet g\u00fc\u00e7leriyle ittifaklarda bulunmal\u0131d\u0131rlar, birbirlerini
\ndesteklemelidirler. B\u00f6yle bir hareket geli\u015firse ve kendisini kabul ettirirse
\ndaha geni\u015f halk kesimlerinin deste\u011fini al\u0131r. Ama d\u0131\u015f destek imaj\u0131n\u0131 verirse ya
\nda d\u0131\u015f destekli oldu\u011fu e\u011filimi y\u00fckselirse \u0130ran toplumundan destek almas\u0131
\nzorla\u015faca\u011f\u0131 gibi, mevcut rejim bu siyasal hareketin d\u0131\u015f destekli oldu\u011funu
\nortaya koyarak ezme yoluna gidebilir. Bu a\u00e7\u0131dan geni\u015f topluluklar\u0131n, yani \u0130ran
\nhalk\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011funun deste\u011fini alacak i\u00e7 dinamiklere dayal\u0131 bir m\u00fccadele
\noldu\u011funun g\u00f6sterilmesi gerekir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130ran toplumunun d\u0131\u015f dinamiklere kar\u015f\u0131
\ntepkisi vard\u0131r. B\u00f6yle bir tepki olu\u015fmu\u015ftur. Yine ABD’nin b\u00f6lgedeki d\u0131\u015f
\nm\u00fcdahalelerinin sonu\u00e7 getirmemesi, Irakta a\u011f\u0131r tahribatlar yaratmas\u0131,
\nAfganistan\u2019da ve Pakistan\u2019da yaratt\u0131\u011f\u0131 sonu\u00e7lar da g\u00f6z \u00f6n\u00fcndedir. \u0130ran toplumu
\nda d\u0131\u015f bir m\u00fcdahalenin yararl\u0131 olmayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnerek bu t\u00fcr \u015feylerden
\nka\u00e7\u0131nacakt\u0131r.<\/p>\n
\ng\u00fc\u00e7ler d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7lere dayanarak geli\u015fecek bir m\u00fccadeleye de destek vermeyecektir.
\nBunu beklememek gerekir. Bunu bekleyenler, \u0130ran toplumunu tan\u0131mayanlard\u0131r
\nd\u0131\u015far\u0131dan \u0130ran’a yakla\u015fanlard\u0131r. Ya da \u0130ran’daki hareketi ba\u015fka \u00fclkelerde
\noldu\u011fu gibi d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7lerle birle\u015fip mevcut rejimi bu yolla devirecek bir
\nnitelikte g\u00f6rmemek gerekir. B\u00f6yle de\u011ferlendirenler yan\u0131l\u0131rlar. Bu a\u00e7\u0131dan K\u00fcrtlerin,
\nsolcular\u0131n, sosyalistlerin ve t\u00fcm muhalif g\u00fc\u00e7lerin d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7leri bu i\u015fin i\u00e7ine
\nfazla kar\u0131\u015ft\u0131rmadan bir i\u00e7 muhalefet olarak g\u00fc\u00e7lerini birle\u015ftirmeleri gerekir.
\nB\u00f6yle yapmalar\u0131 halinde \u0130ran’daki rejim ya kendini de\u011fi\u015ftirmek zorunda
\nkalacakt\u0131r ya da bu halk hareketi mevcut iktidar\u0131 etkisizle\u015ftirerek yerine daha
\nyumu\u015fak, adalet, e\u015fitlik, demokrasi ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck a\u00e7\u0131s\u0131ndan belirli reformlar
\nyaparak geni\u015f toplumsal kesimlerin deste\u011fini alacak bir iktidar kuracakt\u0131r.<\/p>\n
\nve idam uygulamalar\u0131n\u0131 bu s\u00fcre\u00e7te daha da yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 biliniyor. En son
\nFesih Yasemini ad\u0131nda bir K\u00fcrt genci idam edildi. \u0130ran devleti K\u00fcrtlere kar\u015f\u0131
\nnas\u0131l bir politika izliyor?<\/strong><\/p>\n
\ngen\u00e7lerin siyasal niteli\u011finin olmas\u0131, \u0130ran’\u0131n bilin\u00e7li uygulad\u0131\u011f\u0131 bir
\npolitikad\u0131r. Bu politika iki y\u00f6nl\u00fc de\u011ferlendirilebilir. Bir, bu idamlarla T\u00fcrk
\ndevletine bak\u0131n ben K\u00fcrtlere kar\u015f\u0131 tutum tak\u0131n\u0131yorum, bu y\u00f6n\u00fcyle K\u00fcrt
\npolitikas\u0131na ortak tutum tak\u0131nabiliriz, bu a\u00e7\u0131dan sen \u0130ran’daki i\u00e7 muhalefete
\nherhangi bir olumlu yakla\u015f\u0131m i\u00e7inde olma, i\u00e7 muhalefeti tahrik eden tutumlar
\ni\u00e7ine girme mesaj\u0131 vermektedir. Di\u011fer yandan da T\u00fcrkiye’de de K\u00fcrt sorunu
\n\u00f6nemli bir g\u00fcndem oldu\u011fundan bu tutumuyla T\u00fcrkiye’yi memnun edip T\u00fcrkiye’nin
\nt\u00fcm\u00fcyle ABD politikalar\u0131 do\u011frultusunda hareket etmesinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek
\nistemektedir.<\/p>\n
\nistemektedir. \u0130\u00e7 muhalefetin y\u00fckseldi\u011fi d\u00f6nemde bu idamlarla K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n
\nm\u00fccadelesini durduraca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir. Tabii bunlar klasik politikalard\u0131r.
\nArt\u0131k on y\u0131llar \u00f6ncesinin, y\u00fcz y\u0131llar \u00f6ncesinin birka\u00e7 ki\u015fiyi idam ederek,
\nsalland\u0131rarak sorunlardan kurtulma d\u00f6nemi ge\u00e7mi\u015ftir. Eskiden T\u00fcrkiye’de \u201cbirka\u00e7
\nki\u015fiyi salland\u0131r bak bakal\u0131m herhangi bir muhalefet kal\u0131yor mu, ortal\u0131k s\u00fct
\nliman\u0131 olmuyor mu gibi de\u011ferlendirmeler vard\u0131. Ger\u00e7ekten de Ortado\u011fu
\nk\u00fclt\u00fcr\u00fcnde idamlarla muhalifleri ezme, susturma bir gelenektir. Ancak Ortado\u011fu
\ntoplumlar\u0131 da ge\u00e7en y\u00fczy\u0131llar i\u00e7inde bask\u0131lara ve zulme kar\u015f\u0131 \u00f6rg\u00fctlenme ve
\nm\u00fccadele etme k\u00fclt\u00fcr\u00fc geli\u015fmi\u015ftir. Son on y\u0131llarda bu k\u00fclt\u00fcr \u00f6nemli bir d\u00fczeye
\nula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla art\u0131k bu t\u00fcr idamlar kar\u015f\u0131s\u0131nda m\u00fccadeleyi b\u0131rakacak
\ndurumda de\u011fildir. D\u00fcnya ko\u015fullar\u0131 da s\u00fcrekli idam yaparak bu t\u00fcr iktidarlar\u0131n
\nayakta kalmas\u0131na imkan vermemektedir. Art\u0131k ge\u00e7mi\u015f y\u00fczy\u0131llardaki her devlet
\nistedi\u011fini yapar, istedi\u011fi sonucu al\u0131r gibi de\u011ferlendirmeler, politikalar
\nge\u00e7erlili\u011fini yitirmi\u015ftir. Bu y\u00f6n\u00fcyle \u0130ran’\u0131n klasik, geleneksel bu
\npolitikas\u0131n\u0131n ters tepece\u011finin bilinmesi gerekiyor. K\u00fcrtler ayakta olmasayd\u0131,
\nK\u00fcrt halk\u0131n\u0131n \u00d6zg\u00fcrl\u00fck M\u00fccadelesi b\u00fct\u00fcn par\u00e7alarda \u00f6nemli bir d\u00fczey
\nkazanmasayd\u0131 bu t\u00fcr idamlar sonu\u00e7 alabilirdi. Asl\u0131nda tarihe bak\u0131l\u0131rsa idamlar
\nisyanlar bast\u0131r\u0131ld\u0131ktan sonra ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015ftir. B\u00f6ylece idamlar yenilginin
\nsembol\u00fc olarak y\u0131lg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 daha da derinle\u015ftiren rol oynam\u0131\u015ft\u0131r. Ama halklar\u0131n
\nm\u00fccadelesinin g\u00fc\u00e7l\u00fc s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc, K\u00fcrtlerin ayakta oldu\u011fu bir s\u00fcre\u00e7te idamlar\u0131n
\nyap\u0131lmas\u0131 ters sonu\u00e7lar do\u011furur. \u0130ran devletinin bunu \u00e7ok iyi bilmesi gerekir.
\n\u0130ran devleti bu politikalarda \u0131srarl\u0131 olursa K\u00fcrtlerle \u0130ran ili\u015fkilerinin
\nt\u00fcmden kopaca\u011f\u0131, kopu\u015fun h\u0131zlanaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n
\nyakla\u015f\u0131m izlemektedir. B\u00fct\u00fcn sorunlara ra\u011fmen \u0130ran tarihi ge\u00e7mi\u015fte farkl\u0131
\nhalklar\u0131 kendi i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131ran bir karaktere sahiptir. Bilindi\u011fi gibi
\n\u0130ranilik kavram\u0131 Farsla \u00f6zde\u015f de\u011fildir, Azeri ile de \u00f6zde\u015f de\u011fildir. \u0130rani
\nkavram\u0131, \u0130ran’da ya\u015fayan Fars, Azeri, K\u00fcrt, Belluci vd. b\u00fct\u00fcn halklar\u0131 kapsayan
\nbir isimdir. Herhangi bir etnik kimli\u011fi hakim k\u0131lan bir yakla\u015f\u0131m de\u011fildir. Bu
\ny\u00f6n\u00fcyle ge\u00e7mi\u015fte halklar\u0131 bir arada tutmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olan bir kavramd\u0131r.
\nTabii \u015fimdi Farslar kendini egemen k\u0131lmak istemektedirler. Son iki y\u00fcz y\u0131lda
\nkapitalist modernetinin, milliyet\u00e7ili\u011fin Ortado\u011fu’da etkili olmas\u0131yla birlikte
\nT\u00fcrkler de Araplar da Farslar da milliyet\u00e7i bir yakla\u015f\u0131mla kendilerini hakim
\nk\u0131lma \u00e7abas\u0131 i\u00e7ine girmi\u015flerdir. Bu y\u00f6n\u00fcyle g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bir etnik kimli\u011fe vurgu
\nyapmayan o eski \u0130ranilik, b\u00fct\u00fcn halklar\u0131 bir arada tutan, kapsay\u0131c\u0131 yakla\u015f\u0131mlar
\ngiderek daralm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130ran \u0130slam devrimi her ne kadar \u0130slam olan b\u00fct\u00fcn
\ntopluluklar\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131n\u0131 savunuyorum dese de Fars kimli\u011fi \u00f6ne \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. \u0130ran
\ndevleti e\u011fer bu t\u00fcr politikalarda \u0131srar etmez, kendi tarihine uygun bir bi\u00e7imde
\nbir Fars milliyet\u00e7ili\u011fiyle \u0130slam\u2019\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131ran yakla\u015f\u0131m\u0131 b\u0131rak\u0131p di\u011fer haklar\u0131n
\nvarl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 sayg\u0131l\u0131 olursa ge\u00e7mi\u015f gelenek \u0130ran halklar\u0131n\u0131 bir arada
\ntutabilir. Demokratik \u0130ran i\u00e7inde halklar bir arada ya\u015fayabilir.<\/p>\n
\nher \u015feyi zorla, \u015fiddetle \u00e7\u00f6zme e\u011filimiyle asl\u0131nda ge\u00e7mi\u015fteki gelene\u011fe de ters
\nd\u00fc\u015fen bir politika izlemektedirler. Dolay\u0131s\u0131yla \u0130ran devletinin giderek daha da
\nmilliyet\u00e7i karakter kazanmas\u0131na yol a\u00e7maktad\u0131rlar. Milliyet\u00e7ilik giderek
\n\u0130ran’da etkisini artt\u0131r\u0131rsa bu asl\u0131nda \u0130ran’\u0131n kendi bindi\u011fi dal\u0131 kesip
\npar\u00e7alanmas\u0131na yol a\u00e7abilir. Her yerde milliyet\u00e7ilik para edebilir, sonu\u00e7
\nalabilir, ama \u0130ran’da milliyet\u00e7ilik ters teper ve da\u011f\u0131lmayla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya
\ngelir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130ran \u00f6yle \u00e7ok homojen de\u011fildir. Sadece Farslar de\u011fil, K\u00fcrtler,
\nAzeriler ve Belluciler de \u00f6nemli bir halk kesimidir. D\u00f6rt b\u00fcy\u00fck halk toplulu\u011fu
\nvard\u0131r. Bu y\u00f6n\u00fcyle hangi birisini eritecek?! T\u00fcrk devletinin sadece K\u00fcrtleri eritmekte
\nzorland\u0131\u011f\u0131 bir s\u00fcre\u00e7te bu milliyet\u00e7ilikle \u0130ran\u2019da sonu\u00e7 almak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.
\nMilliyet\u00e7i yakla\u015f\u0131m\u0131 sadece K\u00fcrtleri de\u011fil, Azerileri de, Bellucileri de
\n\u0130ran\u2019dan uzakla\u015ft\u0131r\u0131r ve \u0130ran\u2019\u0131 par\u00e7alanmayla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya b\u0131rak\u0131r. Bu a\u00e7\u0131dan
\n\u0130ran’\u0131n halklarla ili\u015fkisinde sorunlar\u0131 idamla, asmayla kesmeyle \u00e7\u00f6zme
\ny\u00f6ntemini b\u0131rakmas\u0131 gerekmektedir. Aksi halde \u0130ran’\u0131n b\u0131rakal\u0131m kendi i\u00e7
\nmuhalefetini ve di\u011fer sorunlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zebilmesi, T\u00fcrkiye\u2019nin on y\u0131llard\u0131r K\u00fcrt
\nsorununu \u00e7\u00f6zememesi sonucu ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u0131kmaz\u0131n daha da a\u011f\u0131r\u0131n\u0131 ya\u015fayarak kendini
\nt\u00fckeni\u015fe g\u00f6t\u00fcrecek sorunlar i\u00e7inde debelenecektir. T\u00fcrkiye’nin bu bunal\u0131mlar\u0131
\nve krizleri kald\u0131rabilecek \u00f6zelli\u011fi vard\u0131r, ama \u0130ran mevcut karakteriyle bunu
\nkald\u0131ramaz, da\u011f\u0131lmayla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelir.<\/p>\n
\nrejiminden korkmaktad\u0131r. B\u00fct\u00fcn \u00fclkelerde K\u00fcrtlerin \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve demokrasi
\ne\u011filimlerinin geli\u015fmesi onlar\u0131 da \u00fcrk\u00fctm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve
\ndemokrasi talepleri \u0130ran devletinin ve h\u00fck\u00fcmetinin kap\u0131s\u0131na dayanm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak
\nK\u00fcrt sorununda bir \u00e7\u00f6z\u00fcm politikalar\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131ndan ister istemez klasik
\npolitikalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmek i\u00e7in zora, \u015fiddete, i\u015fkenceye, idama ba\u015fvuracakt\u0131r
\nba\u015fvurmaktad\u0131r. PJAK ate\u015fkes ilan etmesine ra\u011fmen, bu konuda bizim de K\u00fcrt
\n\u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketi olarak PJAK\u2019\u0131n \u0130ran\u2019la sorunlar\u0131n\u0131 demokratik temelde, kendi
\naralar\u0131nda \u00e7\u00f6zmesini te\u015fvik ederek ortam\u0131 yumu\u015fatm\u0131\u015fken, \u0130ran’\u0131n idamlara
\nba\u015fvurmas\u0131 bizim sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc kolayla\u015ft\u0131racak yakla\u015f\u0131mlar\u0131m\u0131z\u0131 sabote
\nedecektir. Bizlerin sorunlar\u0131n\u0131 \u0130ran’da devlet s\u0131n\u0131rlar\u0131na dokunmadan,
\nK\u00fcrtlerin temel ulusal ve siyasal haklar\u0131n\u0131n kabul edilerek belirli bir
\n\u00f6zerklik temelinde \u00e7\u00f6z\u00fclmesi y\u00f6n\u00fcndeki politikam\u0131z bo\u015fa \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Bu da
\nister istemez \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n \u015fiddetlenmesini beraberinde getirecektir. Bizim
\ntercihimiz bu de\u011fildir, ama \u0130ran k\u00f6r parma\u011f\u0131m k\u00f6r g\u00f6z\u00fcne der gibi idamlarda
\n\u0131srar ederse K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n da buna kar\u015f\u0131 direnmekten ba\u015fka \u00e7aresi
\nkalmayacakt\u0131r.<\/p>\n
\ndemokratikle\u015fmeyi geli\u015ftirebilir. Bu konuda hareketinizin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ve politikas\u0131
\nnedir?<\/strong><\/p>\n
\ndemokratikle\u015ftirmeyi geli\u015ftirebilir sorusuna \u015f\u00f6yle cevap verilebilir: bir daha
\nvurgulayal\u0131m, i\u00e7teki b\u00fct\u00fcn muhalif g\u00fc\u00e7lerin birle\u015ferek, d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7lere dayanmadan
\ndemokratik m\u00fccadeleyle y\u00fcr\u00fctecekleri halk hareketiyle \u0130ran\u2019\u0131 bir de\u011fi\u015fime
\nu\u011fratmalar\u0131ndan yanay\u0131z. Bizim yakla\u015f\u0131m\u0131m\u0131z budur. Ortak bir demokratik hareket
\nyaratma zemini ve imkanlar\u0131 ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Mevcut muhalif hareketin \u0130ran’\u0131n
\n\u0130slami niteli\u011fine kar\u015f\u0131 bir itiraz\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131ndan, rejimin bu karakterini
\nde\u011fi\u015ftirmeden reformlar yapmak istediklerinden, \u0130slami rejimi reforma u\u011fratma
\npolitikas\u0131 bulundu\u011fundan di\u011fer muhalif hareketlerin de bunu dikkate almas\u0131 gerekmektedir.
\nHem \u0130ran\u2019\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131 de\u011fi\u015ftirme gibi bir e\u011filim ortaya koymadan, hem de
\nsistemin \u0130slami niteli\u011finin t\u00fcm\u00fcyle ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 istemeden bir
\nili\u015fkiler ve ittifaklar ger\u00e7e\u011fini ortaya \u00e7\u0131kararak bir demokratik de\u011fi\u015fime
\ny\u00f6nelmenin daha do\u011fru olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130slami rejimin de\u011fi\u015fmesini
\nesas alma durumu muhalif g\u00fc\u00e7lerin birle\u015fememesini sa\u011flayaca\u011f\u0131 gibi, di\u011fer
\ng\u00fc\u00e7lerin \u0130ran’\u0131n de\u011fi\u015fiminde bir rol oynayamamas\u0131n\u0131 getirerek de\u011fi\u015fimin
\n\u00e7er\u00e7evesinin darla\u015fmas\u0131n\u0131 da beraberinde getirecektir. Bu a\u00e7\u0131dan biz ABD’nin ya
\nda di\u011fer g\u00fc\u00e7lerin, eski \u015eah rejimi taraftarlar\u0131n\u0131n ve \u0130ran toplumunda olumsuz
\netkileri bulunan belirli kesimlerin illa da \u0130ran \u0130slam cumhuriyeti
\ny\u0131k\u0131lmal\u0131d\u0131r, \u0130slam cumhuriyeti y\u0131k\u0131lmadan, \u0130slam niteli\u011fi kalkmadan hi\u00e7bir \u015fey
\nde\u011fi\u015fmez gibi yakla\u015f\u0131mlar\u0131n do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Tabii ki mevcut \u0130slam
\ncumhuriyeti uygulamalar\u0131 kabul edilmemelidir. Hem sosyal alanda hem de siyasal
\nalanda topluma dar bir elbise giydirmi\u015ftir. Bunun a\u015f\u0131lmas\u0131 gerekir. Tabii ki
\nmevcut rejimin karakterinde \u00f6nemli de\u011fi\u015fikliklerin olmas\u0131 gerekmektedir. Zaten
\nreformcu hareket de bu y\u00f6nl\u00fc \u00f6nemli de\u011fi\u015fiklikler \u00f6n g\u00f6rmektedir.<\/p>\n
\nmevcut bask\u0131c\u0131 rejime kar\u015f\u0131 olan b\u00fct\u00fcn toplumsal kesimler mevcut muhalefetle
\nortakla\u015f\u0131rlarsa bu asl\u0131nda de\u011fi\u015fimlerin daha nitelikli olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. S\u0131n\u0131rl\u0131
\nde\u011fi\u015fiklikler yerine, istenildi\u011fi d\u00fczeyde olmasa da toplumsal ve siyasal
\nihtiya\u00e7lara cevap veren geli\u015fmeler ortaya \u00e7\u0131karabilir. Bu a\u00e7\u0131dan biz mevcut
\nsistem i\u00e7i muhalefete kabul etmeyece\u011fi dayatmalarda bulunmaman\u0131n daha do\u011fru bir
\nyakla\u015f\u0131m oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. M\u00fccadele tarz\u0131n\u0131n da demokratik temelde olmas\u0131
\ngerekiyor. Tabii ki halk kendisini savunabilmeli, geli\u015fen sald\u0131r\u0131lar kar\u015f\u0131s\u0131nda
\nkendisini koruyabilmeli. Ama silahs\u0131z demokratik bir halk hareketi olarak
\n\u0130ran\u2019da sonu\u00e7 al\u0131nabilir. Belki baz\u0131 kay\u0131plar ya\u015fan\u0131r, ama \u0131srarl\u0131 olunursa
\nrejimin de\u011fi\u015fmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz hale gelir. \u0130ran’daki hareket d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7lerin bir
\nuzant\u0131s\u0131 durumuna d\u00fc\u015fmezse bu nitelikteki bir hareketin \u0130ran’da sonu\u00e7 alma
\nko\u015fullar\u0131 vard\u0131r. \u015eah rejiminin y\u0131k\u0131lma bi\u00e7imini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek \u0130ran’da benzer bir
\nhareketin mevcut rejimi de de\u011fi\u015ftirip d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrece\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n
\nalmayaca\u011f\u0131n\u0131, bunun yanl\u0131\u015f oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Hatta e\u011fer mevcut iktidar
\ntoplumsal muhalefetle m\u00fczakere yapar ve \u00f6nemli reformlar ger\u00e7ekle\u015ftirece\u011fine
\ns\u00f6z verirse, bu y\u00f6nl\u00fc bir uzla\u015fmaya giderse bunun da \u0130ran’da demokrasi,
\n\u00f6zg\u00fcrl\u00fckler, hak, adalet ve e\u015fitli\u011fin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli
\ngeli\u015fmeler ortaya \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Tabii ki halklar\u0131n talepleri devam eder,
\nama bu daha demokratik ko\u015fullarda geli\u015febilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc sistem e\u011fer \u0130ran’\u0131n genel
\n\u00e7\u0131kar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan kendini dayatmadan halkla bir uzla\u015fma i\u00e7ine girerse bu da
\n\u0130ran’\u0131n demokratikle\u015fmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan yeni bir d\u00f6nem ba\u015flatabilir. Tabii ki
\nm\u00fczakere, uzla\u015fma ve belirli reformlar yap\u0131lmas\u0131 mevcut rejimin karakterini
\nde\u011fi\u015ftirecektir. Yoksa biz mevcut rejimin \u015fu andaki karakteriyle y\u00fcr\u00fcyecek bir
\nuzla\u015fmadan s\u00f6z etmiyoruz. Mevcut rejimin karakterini de\u011fi\u015ftirecek, hem
\ndemokrasi g\u00fc\u00e7leri a\u00e7\u0131s\u0131ndan hem K\u00fcrtler hem Belluciler hem de Azeriler
\na\u00e7\u0131s\u0131ndan kabul edilebilir de\u011fi\u015fimler olursa bunun da bir \u00e7\u00f6z\u00fcm yolu olarak
\ndikkate al\u0131nabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz.<\/p>\n
\nvermektedir. K\u00fcrtler de m\u00fccadele vermektedir. Asl\u0131nda \u0130ran halk\u0131n\u0131n bu mevcut
\nrejimin politikalar\u0131ndan, uygulamalar\u0131ndan rahats\u0131z oldu\u011fu konusunda yeterince
\nveri ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Mevcut rejimin de\u011fi\u015fmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan yeterli bir siyasal
\ng\u00fc\u00e7 birikimi vard\u0131r. Mevcut iktidar da bunu g\u00f6rebilecek durumdad\u0131r. Farslar da,
\nAzeriler de K\u00fcrtler de Belluciler de muhalefetini ortaya koymu\u015flard\u0131r. Bu
\ny\u00f6n\u00fcyle mevcut rejim ya sonuna kadar sava\u015facakt\u0131r \u00f6yle y\u0131k\u0131lacakt\u0131r ya da art\u0131k
\neskisi gibi s\u00fcrd\u00fcremeyece\u011fini g\u00f6rerek bir uzla\u015fma i\u00e7ine girecektir.
\nDemokrasiler zaten uzla\u015fmalarla geli\u015fen rejimlerdir. \u0130lle de bir devlet y\u0131k
\nyerine devlet koy yakla\u015f\u0131m\u0131 i\u00e7inde olmak do\u011fru bir politik tutum olmaz,
\nolmayacakt\u0131r. Ancak \u0130ran rejimi \u00e7ok sertle\u015firse, \u00e7at\u0131\u015fmalar \u00e7ok \u015fiddetli hale
\ngelirse bu durum da tabii kontrolden \u00e7\u0131kabilir. B\u00f6yle bir durumda d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7lerin
\nm\u00fcdahaleleri de g\u00fcndeme gelebilir. San\u0131r\u0131z mevcut rejim de bunu g\u00f6rmektedir. Bu
\ny\u00f6n\u00fcyle belki t\u00fcmden \u00e7ok k\u00f6t\u00fc kaybetmemek i\u00e7in yumu\u015fak d\u00fczeyde geri \u00e7ekilmeyi,
\nt\u00fcmden kaybetmek yerine trajik bir duruma d\u00fc\u015fmeden toplumla, halklarla bir
\nuzla\u015fma aramas\u0131 da g\u00fcndeme gelebilir. Bu zay\u0131f bir ihtimaldir, ama g\u00fcndeme
\ngeldi\u011finde de d\u0131\u015ftalanmayacak bir ihtimal olarak g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutulmas\u0131
\ngerekmektedir. Zay\u0131f bir ihtimal de olsa \u0130ran tarihi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde b\u00f6yle bir
\nuzla\u015fma durumunun g\u00fcndeme gelemsi de \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir s\u00fcrpriz olarak
\ng\u00f6r\u00fclmemelidir.<\/p>\n
\nGen\u00e7ler a\u00e7\u0131s\u0131ndan da kad\u0131nlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan da b\u00f6yledir. Halk\u0131n ge\u00e7mi\u015f gelene\u011fi
\na\u00e7\u0131s\u0131ndan da bu b\u00f6yledir. \u0130ran toplumunda asl\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc demokratikle\u015fme
\ndinamikleri bulunmaktad\u0131r. Ge\u00e7mi\u015fteki \u0130ran \u0130slam devrimi bile b\u00f6yle bir
\nk\u00fclt\u00fcr\u00fcn geli\u015fmesine yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Daha sonra bask\u0131c\u0131, tutucu bir karaktere
\nb\u00fcr\u00fcnse bile, \u0130slam devriminin kendisinin toplumun karakterinde bu t\u00fcr
\nde\u011fi\u015fimleri ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmek gerekmektedir. \u0130ran kad\u0131n\u0131 da ba\u015f\u0131na
\nt\u00fcrban, e\u015farp takm\u0131\u015f diye \u00f6yle geri g\u00f6r\u00fclecek bir toplumsal kesim de\u011fildir.
\nHatta ABD ve \u0130ngiltere\u2019deki baz\u0131 entelekt\u00fcel kesimler \u0130ran toplumunun anaerkil
\n\u00f6zellikler ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131, kad\u0131n\u0131n b\u00f6yle bir gelenekten gelme \u00f6zelli\u011finin
\nbulundu\u011funu s\u00f6ylemektedirler. Tabii ki \u0130ran toplumu ataerkil bir toplumdur,
\n\u00f6yle anaerkil bir toplum oldu\u011fu s\u00f6ylenemez. Ama \u0130ran tarihinin ya da \u0130ran
\nkad\u0131n\u0131n tarihsel k\u00f6klerini ifade etme a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu de\u011ferlendirmeler abart\u0131l\u0131 da
\nolsa belirli bir do\u011frulu\u011fu yans\u0131tmaktad\u0131r. Demokratikle\u015fmede de kad\u0131n\u0131n rol\u00fc
\n\u00f6nemliyse b\u00f6yle bir toplumsal hareket i\u00e7inde kad\u0131n da etkili oluyorsa, bu
\na\u00e7\u0131dan rejimin \u0130slami karakteri ve niteli\u011fi de\u011fi\u015fmese de ismi \u0130slami cumhuriyet
\nolarak kalsa da bu toplumsal hareketin sonucunda de\u011fi\u015fimi dayatan g\u00fc\u00e7ler
\nba\u015far\u0131l\u0131 olursa \u0130slami cumhuriyetin demokratikle\u015fme ger\u00e7ekli\u011fi de ortaya
\n\u00e7\u0131kabilir. Biz bunu da bir alternatif olarak g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu \u00e7er\u00e7evede demokratik
\n\u0130slami cumhuriyet, \u00f6zerk K\u00fcrdistan ger\u00e7e\u011fi de ortaya \u00e7\u0131kabilir.- BER\u0130TAN
\nSARYA-ANF<\/p>\n