{"id":15978,"date":"2026-01-07T07:49:11","date_gmt":"2026-01-07T06:49:11","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/?p=15978"},"modified":"2026-01-07T07:49:11","modified_gmt":"2026-01-07T06:49:11","slug":"dewleta-tirk-li-sirnex-amadekariyen-ci-dike-nuce-analiz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/dewleta-tirk-li-sirnex-amadekariyen-ci-dike-nuce-analiz\/","title":{"rendered":"Dewleta Tirk Li \u015eirnex Amadekariy\u00ean \u00c7i Dike?- N\u00db\u00c7E ANAL\u00ceZ"},"content":{"rendered":"<p>Dewleta Tirk li \u015eirnex ji gelek aliyan ve xebat\u00ean le\u015fker\u00ee, veguhezandina civak\u00ee \u00fb \u015fer\u00ea taybet dime\u015f\u00eene. Her wiha di bin nav\u00ea hin komeleyan de \u015f\u00eawazek r\u00eaxistinkirina dewlet\u00ea ya n\u00fb p\u00eak t\u00eene. Di 10 sal\u00ean daw\u00een de dewleta Tirk giranahiyek z\u00eade dide her\u00eama Botan\u00ea \u00fb bi taybet\u00ee j\u00ee ev giranah\u00ee li ser \u015eirnex \u00fb nav\u00e7ey\u00ean w\u00ea ye. Di v\u00ea niv\u00ees\u00ea de em \u00ea hewl bidin xebat\u00ean dewleta Tirk y\u00ean civak\u00ee, r\u00eaxistin\u00ee \u00fb le\u015fker\u00ee ji xw\u00eener\u00ean xwe re ragih\u00eenin. Ji ber ku mijar\u00ean cuda cuda hene em \u00ea van xebat\u00ean dewleta Tirk be\u015f bi be\u015f dest bigirin.<\/p>\n<p><strong>DI BIN NAV\u00ca KOMELEYAN DE R\u00caXISTINKIRINA N\u00db YA E\u015e\u00ceRAN <\/strong><\/p>\n<p>Dewleta Tirk di sal\u00ean 1990\u00ee de li hember berfirehb\u00fbna r\u00eaxistinkirina Tevgera Azadiy\u00ea xwe gihand e\u015f\u00eer\u00ean her\u00eam\u00ea \u00fb hewl da h\u00eaza xwe bi r\u00eaya seroke\u015f\u00eeran xurt bike \u00fb xebat\u00ean Tevgera Azadiy\u00ea y\u00ean r\u00eaxistinkirin\u00ea asteng bike. Her \u00e7iqas li her\u00eama Botan\u00ea jiyana kolekt\u00eef ya babik, malbat \u00fb e\u015f\u00eeran xurt be j\u00ee welatiy\u00ean ku d\u00eetin seroke\u015f\u00eer ketin bin kontrola dewlet\u00ea, xwe ji seroke\u015f\u00eeran d\u00fbr xistin \u00fb gelek seroke\u015f\u00eer di nava civak\u00ea de b\u00eah\u00eaz man. Di 10 sal\u00ean daw\u00ee de dewlet\u00ea d\u00eet ku \u00ead\u00ee bi r\u00eaya seroke\u015f\u00eeran nikare xwe r\u00eaxistin bike ango h\u00eaza xwe ya hey\u00ee xurt bike, bi n\u00ee\u015fandana r\u00ea \u00fb aqil\u00ea hin derdoran dest bi komeleb\u00fby\u00eena e\u015f\u00eeran \u00fb gundan kir. Her \u00e7iqas ev komele xwe wek\u00ee komeley\u00ean parastina \u00e7and\u00ea, parastina e\u015f\u00eer an j\u00ee gundan n\u00ee\u015fan bidin j\u00ee tevger\u00ean wan bi fikr\u00ean dewlet\u00ea re yek in. Bi gi\u015ft\u00ee kes\u00ean dikevin r\u00eaveberiy\u00ean van komeleyan an ber\u00ea di saziyek dewlet\u00ea de cih girtine an j\u00ee di partiy\u00ean siyas\u00ee y\u00ean dewlet\u00ea de cih girtine. Yan\u00ea kurt \u00fb kurmanc\u00ee silava van kesan tu wext\u00ee ji dewlet\u00ea q\u00fbt neb\u00fbye. Bi vekirina van komeleyan dewlet dixwaze gel, bi taybet\u00ee ciwanan li derdora van komeleyan kom bike \u00fb ji saziy\u00ean Tevgera Azadiy\u00ea d\u00fbr bike. Heya astek\u00ee di van xebat\u00ean xwe de gihi\u015ftiye armancek\u00ee j\u00ee. Dibe ku gel \u00fb ciwan p\u00ea ne agahdar bin ku tiliya dewlet\u00ea di vekirina van komeleyan de heye l\u00ea di dem\u00ean p\u00ea\u015fde kirin\u00ean van komeleyan \u00fb sekna wan a n\u00eaz\u00ee dewlet\u00ea d\u00ea a\u015fkere bibin.<\/p>\n<p><strong>AVAKIRINA XANIY\u00caN TOK\u00ce\u2019Y\u00ca Y\u00caN Z\u00caDE <\/strong><\/p>\n<p>Pi\u015ft\u00ee \u00ear\u00ee\u015f\u00ean dewlet\u00ea y\u00ean 2015-2016 li ser bajar\u00ean bakur\u00ea Kurdistan\u00ea bi hezaran avahiy\u00ean gel bi tank \u00fb topan hatin r\u00fbxandin. Her wiha pi\u015ft\u00ee \u00ear\u00ee\u015fan dewlet\u00ea bi mak\u00eeney\u00ean kar bi hezaran avahiyan saxlem j\u00ee hilwe\u015fandin. Bi v\u00ea yek\u00ea armanca dewlet\u00ea ew b\u00fb ku \u00e7anda jiyana civak\u00ee ya van bajaran biguher\u00eene. Pi\u015ft\u00ee hilwe\u015fandina bi hezaran avahiyan dewlet\u00ea dest bi \u00e7\u00eakirina avahiy\u00ean TOK\u00ce\u2019yan kir \u00fb gel\u00ea van bajaran hem\u00fb mehk\u00fbm\u00ee b\u00eenayan kir. Her wiha dewlet\u00ea bi zaneb\u00fbn ji p\u00eaw\u00eestiy\u00ea z\u00eadetir avah\u00ee \u00e7\u00eakirin ku h\u00eaz\u00ean xwe ji bo bi\u015faftina jiyana civak\u00ee b\u00eaxe nava van avahiyan. Bi taybet\u00ee li navenda \u015eirnex\u00ea avahiy\u00ean ku 10 qat, 15 qat in hatine \u00e7\u00eakirin \u00fb bi dehan malbat di van avahiyan de jiyana \u2018Biri bizi g\u00f6zetliyor\u2019 Jiyan dikin. Ji ber ku ser\u00ea her kolan\u00ea, derdora her avahiy\u00ea qemere hatine dan\u00een \u00fb k\u00ee keng\u00ea ji mal derdikeve, keng\u00ea t\u00ea mal t\u00ea zan\u00een. Her wiha di van avahiyan de kes\u00ean weke le\u015fker, pol\u00ees, mamostey\u00ean Tirk j\u00ee jiyan dikin \u00fb ev yek bandora xwe li ser jiyana gel dike. Ev kes\u00ean weke pol\u00ees, le\u015fker \u00fb mamostey\u00ean Tirk bi ciwan\u00ean \u015eirnex re dikevin t\u00eakiliyan \u00fb wan ji \u00e7anda kurdewar d\u00fbr t\u00eaxin. Di 10 sal\u00ean daw\u00een de ev weke pol\u00eet\u00eekayek dewlet\u00ea ya bi\u015faftina \u00e7anda civak\u00ee t\u00ea me\u015fandin. Li gel ku li \u015eirnex p\u00eaw\u00eest\u00ee bi avahiyan tuneye j\u00ee dewlet\u00ea bi r\u00eaya TOK\u00ce\u2019y\u00ea sala bor\u00ee dest bi \u00e7\u00eakirina 1500 avahiy\u00ean n\u00fb kiriye. Her \u00e7iqas hewcehiya ni\u015ftecih\u00ean \u015eirnex bi avah\u00ee tunebe j\u00ee dewlet\u00ea ser\u00ea li v\u00ea yek\u00ea daye. T\u00ea gotin ku dewlet bi van avahiy\u00ean z\u00eade him hesaba bicihkirina malbat\u00ean derve b\u00eene dike ku p\u00ea bi temam\u00ee \u00e7anda jiyana baj\u00ear biguhere, him j\u00ee hesaba hilbijartinan dike ku v\u00eena \u015eirnex di dest\u00ea xwe de bih\u00eale. Ev yek talokeyek gelek mezin e li p\u00ea\u015fiya saziy\u00ean Tevgera Azadiya. Ger li gor gav\u00ean dewlet\u00ea, amadekariy\u00ean berovaj\u00ee van pol\u00eet\u00eekayan ney\u00ean kirin di 10 sal\u00ean p\u00ea\u015fiyana me de mirov nikare qala \u00e7andek bajarvaniy\u00ea ya \u015eirnex bike.<\/p>\n<p><strong>BALEFIRGEHA \u015eIRNEX DIKIN BALEFIRGEHA LE\u015eKER\u00ce\u00a0 <\/strong><\/p>\n<p>P\u00eakan\u00een\u00ean dewlet\u00ea y\u00ean li ser \u015eirnex ten\u00ea ne pol\u00eet\u00eekay\u00ean bi\u015faftina civak\u00ee \u00fb r\u00eaxistinkirina li gor xwe ye. Li gel van dewlet di aliy\u00ea le\u015fker\u00ee \u00fb abor\u00ee de j\u00ee amadekariy\u00ean gelek\u00ee berfireh dike. Li gor agahiy\u00ean ji \u00e7avkaniy\u00ean p\u00eabawer hatine wergirtin dewleta Tirk \u00ea di demek n\u00eaz de Balefirgeha \u015eirnex veguhez\u00eene balefirgeha le\u015fker\u00ee \u00fb ji bo siv\u00eelan balefirgehek din \u00e7\u00eabike. Her wiha rakirina d\u00eesa di demek n\u00eaz de w\u00ea balefir\u00ean b\u00ea mirov \u00ean \u015fer \u00fb ke\u015ff\u00ea \u00ead\u00ee ji Balefirgeha \u015eirnex werin rakirin. D\u00eesa li her\u00eama ku dikeve s\u00eago\u015feya Ciz\u00eer, Silopya \u00fb \u015eirnex amadekariya tes\u00eesek le\u015fker\u00ee t\u00ea kirin. Li gor agahiy\u00ean hatine bidestxistin ev tes\u00eesa le\u015fker\u00ee dema hat avakirin w\u00ea bibe tes\u00eesa her\u00ee mezin a her\u00eam\u00ea. Ji ber v\u00ea yek\u00ea gelek gund\u00ean di v\u00ea her\u00eam\u00ea de d\u00ea werin valekirin. Avakirina v\u00ea tes\u00eesa le\u015fker\u00ee heya niha bi awayek vekir\u00ee nay\u00ea gotin l\u00ea di civ\u00een\u00ean ewlehiy\u00ea y\u00ean 2020\u2019an de hatine lidarxistin ev mijar hatiye rojev\u00ea \u00fb projeya v\u00ea tes\u00ees\u00ea hatiye amadekirin.<\/p>\n<p><strong>JI BO RAF\u00ceNERIYA PETROL\u00ca 200 HEZAR DONIM ERD\u00ca GUNDIYAN T\u00ca DESTESERKIRIN <\/strong><\/p>\n<p>Dewleta Tirk ji bo ku q\u00fbr\u00ee\u015fek pere feyde j\u00eare were ser\u00ee li her r\u00eabaz\u00ea dide. Bi \u00e7\u00eakirina bendavan, derxistina komir\u00ea \u00fb petrol\u00ea re her\u00eam ketiye dest\u00ea talankeran \u00fb xwezaya Botan\u00ea tar \u00fb mar b\u00fbye. Niha li k\u00ealeka Ciz\u00eer\u00ea aliy\u00ea \u00c7iyay\u00ea Gabar\u00ea bendav t\u00ea \u00e7\u00eakirin \u00fb ev bendav dema xelas b\u00fb \u00e7iyay\u00ean C\u00fbd\u00ee \u00fb Gabar ji hev t\u00ean veqetandin. D\u00eesa li her\u00eama destp\u00eaka \u00c7iyay\u00ea Bagok\u00ea ku dikeve navbera Hezex \u00fb M\u00eedyad\u00ea ji bo \u00e7\u00eakirina raf\u00eeneriy\u00ea amadekar\u00ee t\u00ean kirin. Dewlet hewl dide 200 hezar donum erd\u00ea gel\u00ea her\u00eam\u00ea desteser bike \u00fb raf\u00eeneriy\u00ea petrol\u00ea li ser \u00e7\u00eabike. Bi desteserkirina erd\u00ea v\u00ea her\u00eam\u00ea bi hezaran welatiy\u00ean li vir dij\u00een \u00ea ne\u00e7ar bim\u00eenin ku ko\u00e7 bikin. Ji ber ku debara welatiy\u00ean v\u00ea her\u00eam\u00ea li ser \u00e7andin\u00ee \u00fb sewalkariy\u00ea ye. Dema erd\u00ea welatiyan were destserkirin \u00ead\u00ee derfet\u00ean ku bikaribin debara xwe p\u00ea bikin nam\u00eenin.<\/p>\n<p>Li gel ku di 27\u2019\u00ea Sibata 2025\u2019an de bi banga R\u00eaber\u00ea Gel\u00ea Kurd Abdullah Ocalan P\u00eavajoya A\u015ft\u00ee \u00fb Civaka Demokrat\u00eek hatiye destp\u00eakirin \u00fb di Kongreya 12\u2019em\u00een de Partiya Karker\u00ean Kurdistan\u00ea xwe fes\u00eeh kiriye j\u00ee, pol\u00eet\u00eekay\u00ean dewleta Tirk \u00ean \u015fer ranawestin. Amadekariya veguhestina Balefirgeha \u015eirnex\u00a0 a ji bo balefirgeha le\u015fker\u00ee \u00fb projeya avakirina tes\u00eesa le\u015fker\u00ee nakokiyan t\u00eaxe ser\u00ea mirov. Her wiha p\u00eakan\u00een\u00ean dewleta Tirk \u00ean li hember bi\u015faftina civak\u00ee \u00fb \u015fer\u00ea taybet li dij\u00ee ruh\u00ea p\u00eavajoy\u00ea ne. Ev mijar\u00ean ku dewleta Tirk geh vekir\u00ee geh ve\u015fart\u00ee dide me\u015fandin muhtac\u00ea l\u00eakol\u00eenek berfirehtir in. Li gor derfet\u00ean hey\u00ee me hewl da hin pol\u00eet\u00eekay\u00ean dewleta Tirk \u00ean li ser \u015eirnex bi xw\u00eener\u00ean xwe re parve bikin. Em \u00ea hewl bidin berfirehtir li ser van mijaran l\u00eakol\u00een\u00ea bikin \u00fb bi xw\u00eener\u00ean xwe re parve bikin.<\/p>\n<p><strong>T\u00eegr\u00ees BOTAN<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.lekolin.org\/ku\/\"><strong>Navenda L\u00eakol\u00een\u00ean Stratej\u00eek A Kurdistan\u00ea<\/strong><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dewleta Tirk li \u015eirnex ji gelek aliyan ve xebat\u00ean le\u015fker\u00ee, veguhezandina civak\u00ee \u00fb \u015fer\u00ea taybet dime\u015f\u00eene. Her wiha di bin nav\u00ea hin komeleyan de \u015f\u00eawazek r\u00eaxistinkirina dewlet\u00ea ya n\u00fb p\u00eak t\u00eene. Di 10 sal\u00ean daw\u00een de dewleta Tirk giranahiyek z\u00eade dide her\u00eama Botan\u00ea \u00fb bi taybet\u00ee j\u00ee ev giranah\u00ee li ser \u015eirnex \u00fb nav\u00e7ey\u00ean w\u00ea [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":15979,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"format":"standard","jnews_video_option_group":[[]],"override":[{"template":"1","parallax":"1","fullscreen":"1","layout":"right-sidebar","sidebar":"archive-right","second_sidebar":"archive-right","sticky_sidebar":"1","share_position":"float","share_float_style":"share-normal","show_share_counter":"1","show_view_counter":"1","show_featured":"1","show_post_meta":"1","show_post_author":"1","show_post_date":"1","post_date_format":"default","post_date_format_custom":"Y\/m\/d","show_post_category":"1","post_reading_time_wpm":"300","post_calculate_word_method":"str_word_count","show_zoom_button":"1","zoom_button_out_step":"2","zoom_button_in_step":"3","show_post_tag":"1","show_prev_next_post":"1","show_popup_post":"1","show_comment_section":"1","number_popup_post":"1","show_post_related":"1"}],"image_override":[{"single_post_thumbnail_size":"crop-500","single_post_gallery_size":"crop-500"}],"trending_post_position":"meta","trending_post_label":"Trending","sponsored_post_label":"Sponsored by","disable_ad":"0","subtitle":"NAVENDA N\u00db\u00c7EYAN - Dewleta Tirk li \u015eirnex ji gelek aliyan ve xebat\u00ean le\u015fker\u00ee, veguhezandina civak\u00ee \u00fb \u015fer\u00ea taybet dime\u015f\u00eene. Her wiha di bin nav\u00ea hin komeleyan de \u015f\u00eawazek r\u00eaxistinkirina dewlet\u00ea ya n\u00fb p\u00eak t\u00eene. Di 10 sal\u00ean daw\u00een de dewleta Tirk giranahiyek z\u00eade dide her\u00eama Botan\u00ea \u00fb bi taybet\u00ee j\u00ee ev giranah\u00ee li ser \u015eirnex \u00fb nav\u00e7ey\u00ean w\u00ea ye."},"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":{"view_counter_number":"0","share_counter_number":"0","like_counter_number":"0","dislike_counter_number":"0"},"jnews_post_split":{"post_split":[{"template":"1","tag":"h2","numbering":"asc","mode":"normal","first":"0","enable_toc":"0","toc_type":"normal"}]},"footnotes":""},"categories":[8,5],"tags":[3649,3648,452,3647,3972,4188,203,1083],"class_list":["post-15978","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-politik-analiz","category-haberler","tag-botan","tag-cudi","tag-dagirkeri","tag-gabar","tag-reberti","tag-sirnex","tag-tirkiye","tag-toki"],"acf":[],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15978","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15978"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15978\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15980,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15978\/revisions\/15980"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15979"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15978"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15978"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15978"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}