{"id":16118,"date":"2026-03-11T08:43:06","date_gmt":"2026-03-11T07:43:06","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/?p=16118"},"modified":"2026-03-11T08:47:18","modified_gmt":"2026-03-11T07:47:18","slug":"sere-rojhilata-navin-reyen-enerjiye-pesbaziya-cihani-u-rola-nu-ya-kurdan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/sere-rojhilata-navin-reyen-enerjiye-pesbaziya-cihani-u-rola-nu-ya-kurdan\/","title":{"rendered":"\u015eer\u00ea Rojhilata Nav\u00een: R\u00eay\u00ean Enerjiy\u00ea, P\u00ea\u015fbaziya C\u00eehan\u00ee \u00fb Rola N\u00fb ya Kurdan"},"content":{"rendered":"<p>Rojhilata Nav\u00een \u00eero ne ten\u00ea qadeke \u015fer e. Ew di heman dem\u00ea de xaleke gir\u00eak\u00ee ye ji bo r\u00eay\u00ean enerjiy\u00ea y\u00ean c\u00eehan\u00ee, r\u00eay\u00ean bazirganiy\u00ea \u00fb hevsengiy\u00ean h\u00eaza c\u00eehan\u00ee ye. Ji ber v\u00ea yek\u00ea, her pev\u00e7\u00fbnek li her\u00eam\u00ea ne ten\u00ea meseleya s\u00eenoran an rej\u00eeman e; ew n\u00ee\u015fana ji n\u00fb ve dabe\u015fkirina petrol, gaza xwezay\u00ee, kor\u00eedor\u00ean enerjiy\u00ea \u00fb r\u00eay\u00ean bazirganiy\u00ea ye.<\/p>\n<p>\u015eer\u00ea di navbera DYA, \u00cesra\u00eel \u00fb \u00ceran\u00ea de \u00eero derbir\u00eenek n\u00fb ya v\u00ea rastiy\u00ea ye. Tengava Hurmuz\u00ea, Kendava Faris\u00ee \u00fb kor\u00eedor\u00ean enerjiy\u00ea y\u00ean Rojhilata Nav\u00een damar\u00ean sereke y\u00ean aboriya c\u00eehan\u00ea ne. Be\u015fek gir\u00eeng ji petrola c\u00eehan\u00ea di van r\u00eayan re derbas dibe. Ji ber v\u00ea yek\u00ea, her \u015ferek ku li her\u00eam\u00ea derdikeve ne ten\u00ea Rojhilata Nav\u00een l\u00ea di heman dem\u00ea de bazara c\u00eehan\u00ee j\u00ee dihej\u00eene. Bihay\u00ean petrol\u00ea y\u00ean bilind, hedefgirtina binesaziya enerjiy\u00ea \u00fb xetereya r\u00eay\u00ean bazirganiy\u00ea bi awayek\u00ee zelal karakter\u00ea rast\u00een \u00ea v\u00ee \u015fer\u00ee n\u00ee\u015fan didin.<\/p>\n<p>Ji ber v\u00ea yek\u00ea, sedema rast\u00een a \u015fer\u00ean li Rojhilata Nav\u00een pir caran ne s\u00eenor in. Pirsgir\u00eaka sereke p\u00ea\u015fbaziya c\u00eehan\u00ee ya li ser r\u00eay\u00ean enerjiy\u00ea, petrol \u00fb xet\u00ean bazirganiy\u00ea ye. DYA, \u00cesra\u00eel, \u00ceran, Tirkiye \u00fb welat\u00ean Kendav\u00ea di v\u00ea l\u00eestika satranc\u00ea ya jeopol\u00eet\u00eek a mezin de rol\u00ean c\u00fbda dil\u00eezin. Armanca sereke ya DYA \u00fb bloka Rojava ew e ku herik\u00eena enerjiy\u00ea li Rojhilata Nav\u00een kontrol bikin \u00fb her\u00eam\u00ea li gor\u00ee m\u00eemariya ewlehiya stratej\u00eek a xwe ji n\u00fb ve \u015fekil bidin. \u00cesra\u00eel di nav v\u00ea r\u00eazika n\u00fb de wek\u00ee h\u00eazek navend\u00ee ya her\u00eam\u00ee t\u00ea bicihkirin. Ji aliyek\u00ee din ve, \u00ceran yek ji aktor\u00ean her\u00ee gir\u00eeng e ku li hember v\u00ea r\u00eazik\u00ea li ber xwe dide \u00fb li dervey\u00ee v\u00ea r\u00eazik\u00ea dim\u00eene.<\/p>\n<p>\u015eer\u00ea ku \u00eero t\u00ea kirin ne ten\u00ea pev\u00e7\u00fbnek le\u015fker\u00ee ye. Ew di heman dem\u00ea de t\u00eako\u015f\u00eenek e li ser k\u00ee d\u00ea p\u00ea\u015feroja Rojhilata Nav\u00een \u015fekil bide \u00fb \u00e7awa.<\/p>\n<p>Tam di v\u00ea nuqtey\u00ea de ye ku Kurd careke din di navenda v\u00ea pev\u00e7\u00fbna mezin de ne. Ji ber ku erdn\u00eegariya Kurdistan\u00ea ne ten\u00ea welat\u00ea gelek\u00ee ye; ew di heman dem\u00ea de her\u00eamek stratej\u00eek e ku r\u00eay\u00ean enerj\u00ee \u00fb veguhastin\u00ea y\u00ean her\u00ee kr\u00eet\u00eek \u00ean Rojhilata Nav\u00een l\u00ea digih\u00eejin hev. Boriy\u00ean petrol\u00ea y\u00ean ji Iraq\u00ea heta Tirkiyey\u00ea dir\u00eaj dibin, zeviy\u00ean enerjiy\u00ea y\u00ean n\u00eaz\u00eek\u00ee s\u00eenor\u00ea \u00ceran\u00ea \u00fb kor\u00eedor\u00ean bazirganiy\u00ea y\u00ean ku bi r\u00eaya S\u00fbriyey\u00ea ber bi Deryaya Sp\u00ee ve vedibin, Kurdistan\u00ea dikin yek ji navend\u00ean jeopol\u00eet\u00eeka her\u00eam\u00ee.<\/p>\n<p>Ji ber v\u00ea yek\u00ea, pirsgir\u00eaka Kurd ne ten\u00ea pirsgir\u00eakek netewey\u00ee ye; ew di heman dem\u00ea de pirsgir\u00eakek jeopol\u00eet\u00eek a Rojhilata Nav\u00een e.<\/p>\n<p>Di seranser\u00ea d\u00eerok\u00ea de, Kurd di nav van \u015fer\u00ean mezin \u00ean desthilatdariy\u00ea de as\u00ea mane. S\u00eenor\u00ean ku pi\u015ft\u00ee \u015eer\u00ea C\u00eehan\u00ea y\u00ea Yekem hatine x\u00eazkirin, Kurdan kirine \u00e7ar par\u00e7e \u00fb b\u00ea dewlet hi\u015ftine. L\u00eabel\u00ea, gel\u00ea Kurd kar\u00ee berxwedan \u00fb heb\u00fbna xwe bipar\u00eaze. \u00cero rew\u015f cuda ye. Kurd \u00ead\u00ee ne ten\u00ea h\u00eamanek pas\u00eef di hevsengiy\u00ean her\u00eam\u00ee de ne; ew bi \u00eeradeya xwe ya siyas\u00ee \u00fb h\u00eaza xwe ya r\u00eaxistinkir\u00ee dibin aktorek bi bandor di hevk\u00ea\u015feya her\u00eam\u00ee de.<\/p>\n<p>Perspekt\u00eefa ku ji h\u00eala R\u00eaber Apo ve hat\u00ee p\u00ea\u015fxistin di derketina v\u00ea rew\u015fa n\u00fb de rolek diyarker l\u00eestiye. R\u00eaber Apo n\u00ee\u015fan da ku pirsgir\u00eaka Kurd ne ten\u00ea meseleya dewlet\u00ean netewey\u00ee ye; ew bi kr\u00eeza avah\u00eesaziy\u00ea ya li Rojhilata Nav\u00een ve gir\u00eaday\u00ee ye. Li gor\u00ee w\u00ee, a\u015ft\u00ee \u00fb aramiya may\u00eende li Rojhilata Nav\u00een ten\u00ea bi yek\u00eetiya demokrat\u00eek a gelan mimkun e.<\/p>\n<p>Perspekt\u00eefa Neteweya Demokrat\u00eek a R\u00eaber Apo modelek siyas\u00ee ya alternat\u00eef ji bo modela pev\u00e7\u00fbna dewleta netewey\u00ee li Rojhilata Nav\u00een p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f dike. Ev model pergalek demokrat\u00eek p\u00ea\u015fniyar dike ku t\u00ea de gel dikarin bi hev re bij\u00een, li \u015f\u00fbna t\u00eageha dewleta yekgirt\u00ee.<\/p>\n<p>\u015eer\u00ean ku niha li Rojhilata Nav\u00een diqewimin careke din v\u00ea rastiy\u00ea n\u00ee\u015fan didin. P\u00eakhatey\u00ean dewlet\u00ea y\u00ean navend\u00ee y\u00ean hi\u015fk hem li ser nif\u00fbsa xwe zext\u00ea dikin \u00fb hem j\u00ee \u00e7avkaniyek sereke ya b\u00ea\u00eest\u00eeqrariya her\u00eam\u00ee ne.<\/p>\n<p>Ge\u015fedan\u00ean daw\u00ee y\u00ean li \u00ceran\u00ea ev yek h\u00een zelaltir kir. \u00car\u00ee\u015f\u00ean DYA \u00fb \u00cesra\u00eel\u00ea y\u00ean li ser \u00ceran\u00ea ne ten\u00ea bandor\u00ea li ser armanc\u00ean le\u015fker\u00ee dikin, l\u00ea di heman dem\u00ea de bandor\u00ea li ser hevsengiya siyas\u00ee ya navxwey\u00ee ya wel\u00eat j\u00ee dikin. Di v\u00ea p\u00eavajoy\u00ea de, Rojhilat\u00ea Kurdistan\u00ea b\u00fbye qadeke jeopol\u00eet\u00eek a gir\u00eeng. H\u00eaz\u00ean Kurd hem di war\u00ea hevsengiya navxwey\u00ee ya \u00ceran\u00ea \u00fb hem j\u00ee di war\u00ea t\u00eako\u015f\u00eena desthilatdariya her\u00eam\u00ee de poz\u00eesyonek kr\u00eet\u00eek digirin.<\/p>\n<p>L\u00eabel\u00ea, Kurd di v\u00ea p\u00eavajoy\u00ea de ji xetera ku ten\u00ea &#8220;h\u00eazek wek\u00eel&#8221; bin j\u00ee haydar in. Di seranser\u00ea d\u00eerok\u00ea de, gelek m\u00eenak hene ku h\u00eaz\u00ean mezin Kurdan bikar t\u00eenin \u00fb d\u00fbv re wan terk dikin. Ji ber v\u00ea yek\u00ea, mijara bingeh\u00een ji bo siyaseta Kurd\u00ee ne ten\u00ea derfet\u00ean le\u015fker\u00ee ne, l\u00ea di heman dem\u00ea de mijara serxweb\u00fbna stratej\u00eek e.<\/p>\n<p>\u00cero, mijara sereke ji bo Kurdan ne ew e ku bibin am\u00fbrek ji tu h\u00eazek gerd\u00fbn\u00ee, l\u00ea bel\u00ea ew e ku \u00eeradeya xwe ya netewey\u00ee xurt bikin \u00fb di hevk\u00ea\u015feya her\u00eam\u00ee de bibin mijarek. Ev ten\u00ea bi yek\u00eetiya netewey\u00ee ya Kurd mimkun e.<\/p>\n<p>Par\u00e7eb\u00fbna li \u00e7ar be\u015f\u00ean Kurdistan\u00ea qelsiya her\u00ee mezin a Kurdan dim\u00eene. L\u00eabel\u00ea, di v\u00ea serdema ku Rojhilata Nav\u00een ji n\u00fb ve t\u00ea \u015fekildan, yek\u00eetiya netewey\u00ee ya Kurd ne ten\u00ea hilbijartinek siyas\u00ee ye, l\u00ea p\u00eadiv\u00eeyek d\u00eerok\u00ee ye.<\/p>\n<p>\u00cero li Rojhilata Nav\u00een serdemek n\u00fb dest p\u00ea dike. \u015eer\u00ean enerjiy\u00ea, p\u00ea\u015fbaziya jeopol\u00eet\u00eek \u00fb t\u00eako\u015f\u00een\u00ean desthilatdariya gerd\u00fbn\u00ee s\u00eenor \u00fb hevsengiy\u00ean her\u00eam\u00ea ji n\u00fb ve diyar dikin. Di v\u00ea p\u00eavajoy\u00ea de, Kurd an d\u00ea bibin yek ji aktor\u00ean damezr\u00eener \u00ean v\u00ea serdema n\u00fb bi \u00eeradeya xwe ya netewey\u00ee, an j\u00ee d\u00ea ne\u00e7ar bim\u00eenin ku careke din be\u015fdar\u00ee d\u00eerokek ku ji h\u00eala y\u00ean din ve hat\u00ee niv\u00eesandin bibin.<\/p>\n<p>D\u00eerok\u00ea gelek k\u00eam derfet p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f\u00ee Kurdan kiriye.<\/p>\n<p>Hin ji wan ji dest \u00e7\u00fbn.<\/p>\n<p>Hin j\u00ee di xw\u00een\u00ea de hatin girtin.<\/p>\n<p>Serhildana mezin a ku niha li Rojhilata Nav\u00een diqewime, careke din ji van astengan e\u015fkere dike.<\/p>\n<p>Ev asteng an d\u00ea wek\u00ee windahiyek din were derbaskirin,<\/p>\n<p>an j\u00ee d\u00ea bi saya yek\u00eetiya netewey\u00ee \u00fb \u00eeradeya r\u00eaxistinkir\u00ee ya Kurdan veguhere destkeftiyek d\u00eerok\u00ee.<\/p>\n<p><strong>Hasan AGA\u00c7<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.lekolin.org\/ku\/\"><strong>Navenda Lekol\u00een\u00ean Stratej\u00eek A Kurdistan\u00ea<\/strong><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rojhilata Nav\u00een \u00eero ne ten\u00ea qadeke \u015fer e. Ew di heman dem\u00ea de xaleke gir\u00eak\u00ee ye ji bo r\u00eay\u00ean enerjiy\u00ea y\u00ean c\u00eehan\u00ee, r\u00eay\u00ean bazirganiy\u00ea \u00fb hevsengiy\u00ean h\u00eaza c\u00eehan\u00ee ye. Ji ber v\u00ea yek\u00ea, her pev\u00e7\u00fbnek li her\u00eam\u00ea ne ten\u00ea meseleya s\u00eenoran an rej\u00eeman e; ew n\u00ee\u015fana ji n\u00fb ve dabe\u015fkirina petrol, gaza xwezay\u00ee, kor\u00eedor\u00ean enerjiy\u00ea [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":16119,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"format":"standard","jnews_video_option_group":[[]],"override":[{"template":"1","parallax":"1","fullscreen":"1","layout":"right-sidebar","sidebar":"archive-right","second_sidebar":"archive-right","sticky_sidebar":"1","share_position":"float","share_float_style":"share-normal","show_share_counter":"1","show_view_counter":"1","show_featured":"1","show_post_meta":"1","show_post_author":"1","show_post_date":"1","post_date_format":"default","post_date_format_custom":"Y\/m\/d","show_post_category":"1","post_reading_time_wpm":"300","post_calculate_word_method":"str_word_count","show_zoom_button":"1","zoom_button_out_step":"2","zoom_button_in_step":"3","show_post_tag":"1","show_prev_next_post":"1","show_popup_post":"1","show_comment_section":"1","number_popup_post":"1","show_post_related":"1"}],"image_override":[{"single_post_thumbnail_size":"crop-500","single_post_gallery_size":"crop-500"}],"trending_post_position":"meta","trending_post_label":"Trending","sponsored_post_label":"Sponsored by","disable_ad":"0","subtitle":"Di v\u00ea p\u00eavajoy\u00ea de, Kurd an d\u00ea bibin yek ji aktor\u00ean damezr\u00eener \u00ean v\u00ea serdema n\u00fb bi \u00eeradeya xwe ya netewey\u00ee, an j\u00ee d\u00ea ne\u00e7ar bim\u00eenin ku careke din be\u015fdar\u00ee d\u00eerokek ku ji h\u00eala y\u00ean din ve hat\u00ee niv\u00eesandin bibin."},"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":{"view_counter_number":"0","share_counter_number":"0","like_counter_number":"0","dislike_counter_number":"0"},"jnews_post_split":{"post_split":[{"template":"1","tag":"h2","numbering":"asc","mode":"normal","first":"0","enable_toc":"0","toc_type":"normal"}]},"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[2966,169,3068,467,33,3593,3937,480],"class_list":["post-16118","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-politik-analiz","tag-amerika","tag-iran","tag-israil","tag-kurd","tag-kurdistan","tag-reber-apo","tag-rojhilata-navin","tag-suriye"],"acf":[],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16118","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16118"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16118\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16120,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16118\/revisions\/16120"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16119"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16118"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16118"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16118"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}