{"id":16406,"date":"2026-06-18T10:02:41","date_gmt":"2026-06-18T08:02:41","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/?p=16406"},"modified":"2026-06-18T10:02:41","modified_gmt":"2026-06-18T08:02:41","slug":"di-civaka-kurd-de-aqile-civakbuyin-berhevkirina-siyasi-u-lawaziyen-pekhati-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/di-civaka-kurd-de-aqile-civakbuyin-berhevkirina-siyasi-u-lawaziyen-pekhati-2\/","title":{"rendered":"Di Civaka Kurd De Aqil\u00ea Civakb\u00fby\u00een, Berhevkirina Siyas\u00ee \u00fb Lawaziy\u00ean P\u00eakhat\u00ee &#8211; 2"},"content":{"rendered":"<p>T\u00eageha aqil\u00ea civak\u00ee ku di gotara yekem de bi awayek\u00ee teor\u00eek hatiye vekolandin, ji bo civaka Kurd \u00fb siyaseta Kurdistan\u00ea qadeke sepandina berbi\u00e7av \u00fb lezg\u00een p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f dike. Her \u00e7end Kurd xwed\u00ee b\u00eereke kolekt\u00eef \u00fb berhevkirineke siyas\u00ee ya gir\u00eeng in j\u00ee, ew di veguherandina v\u00ea berhevkirin\u00ea bo aqil\u00ea civak\u00ee \u00fb kapas\u00eeteya saz\u00fbman\u00ee de bi zehmetiy\u00ean gir\u00eeng re r\u00fb bi r\u00fb dim\u00eenin.<\/p>\n<p><strong>J\u00caHAT\u00ceB\u00dbY\u00ceNA HEY\u00ce \u00db K\u00caMASIY\u00caN P\u00caKHAT\u00ce\u00a0 <\/strong><\/p>\n<p>Tevgera azadiya Kurd, bi taybet\u00ee ji n\u00eev\u00ea duyem\u00een \u00ea sedsala 20\u2019an vir ve, b\u00eeran\u00eenek kolekt\u00eef a bih\u00eaz, hi\u015fmendiya berxwedan\u00ea \u00fb ezm\u00fbna siyas\u00ee berhev kiriye. L\u00eabel\u00ea, ji perspekt\u00eefa t\u00eageha hi\u015fmendiya kolekt\u00eef a Durkheim, ev berhevkirin bi t\u00eara xwe nehatiye saz\u00fbmankirin. Neba\u015fb\u00fbna p\u00eakhatina kadroy\u00ean damezr\u00eener \u00fb neb\u00fbna k\u00fbrahiya rew\u015fenb\u00eer\u00ee di nav Kurdan de dibe sedema zehmetiy\u00ean di adaptekirina avahiy\u00ean r\u00eaxistin\u00ee de li gor\u00ee d\u00eenam\u00eek\u00ean ku bi lez diguherin \u00ean sedsala 21\u2019an (guher\u00een\u00ean jeopol\u00eet\u00eek, veguher\u00eena d\u00eej\u00eetal, entegrasyona abor\u00ee). Ev j\u00ee kapas\u00eeteya afirandina hi\u015fmendiyek civak\u00ee ya hevpar s\u00eenordar dike.<\/p>\n<p>Ev pirsgir\u00eak ne taybet\u00ee bi tevgerek an her\u00eamek ten\u00ea ye. Ew qelsiyek avah\u00eesaziy\u00ea ya gi\u015ft\u00ee ye ku di hem\u00ee aktor, part\u00ee \u00fb p\u00eakhatey\u00ean siyas\u00ee y\u00ean Kurd de t\u00ea d\u00eetin. \u00c7iqas qurban\u00ee \u00fb l\u00ea\u00e7\u00fbn\u00ean ku di t\u00eako\u015f\u00een\u00ea de hatine day\u00een mezin bin j\u00ee, avahiya siyas\u00ee ya hey\u00ee \u00fb kadroy\u00ean p\u00ea\u015feng di veguherandina v\u00ea berhevkirin\u00ea bo saziy\u00ean civak\u00ee y\u00ean may\u00eende \u00fb hi\u015fmendiyek hevpar de t\u00ear\u00ea nakin. Saz\u00fbkirin\u00ean ku d\u00ea yek\u00eetiya civak\u00ee, refleksa netewey\u00ee \u00fb stratejiya demdir\u00eaj xurt bikin, bi taybet\u00ee li Ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea, bi s\u00eenor mane. Ev yek civak\u00eeb\u00fbna Kurdan qels dike \u00fb metirsiya w\u00ea heye ku ew ji xetereyan re b\u00eaparastin bim\u00eene.<\/p>\n<p>Ji perspekt\u00eefa Habermas a aqilmendiya ragihandin\u00ea, mekan\u00eezmay\u00ean ji bo diyalog \u00fb lihevkirina b\u00ea ferz di navbera p\u00eakhatey\u00ean c\u00fbda de bi t\u00eara xwe p\u00ea\u015f neketine. Hi\u015fyariya Bauman a li ser modern\u00eeteya herikbar li vir j\u00ee derbasdar e: avahiy\u00ean par\u00e7eb\u00fby\u00ee \u00fb refleks\u00ean demkurt projey\u00ean kolekt\u00eef \u00ean demdir\u00eaj dijwar dikin. Wek\u00ee din, \u015f\u00eawaz\u00ean ramana otor\u00eeter \u00ean ku ji h\u00eala Cabiri ve t\u00eane rexnekirin, r\u00ea li ber rexne, xwerexnekirin \u00fb n\u00fbjenkirin\u00ea digirin.<\/p>\n<p>Rew\u015fa jeopol\u00eet\u00eek a hey\u00ee hem xetere \u00fb hem j\u00ee derfetan p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f dike, l\u00ea b\u00eay\u00ee astek t\u00ear a \u00eest\u00eexbarata saz\u00fbman\u00ee \u00fb civak\u00ee, anal\u00eez\u00ean derfet \u00fb r\u00eeskan nay\u00ean kirin. Ev yek p\u00ea\u015fve\u00e7\u00fbna kapas\u00eeteya civak\u00ee \u00fb siyas\u00ee asteng dike. P\u00ea\u015fxistina kapas\u00eeteya siyas\u00ee \u00fb \u015fiyana tevger\u00eena anal\u00eet\u00eek bi p\u00ea\u015fve\u00e7\u00fbna \u00eest\u00eexbarata civak\u00ee ve gir\u00eaday\u00ee ye.<\/p>\n<p>Tay\u00eenkirina Tom Barracks wek\u00ee N\u00fbner\u00ea Taybet \u00ea Serokatiy\u00ea ji bo S\u00fbriye \u00fb Iraq\u00ea ji h\u00eala Serok\u00ea Dewlet\u00ean Yekb\u00fby\u00ee y\u00ean Amer\u00eekay\u00ea Donald Trump ve di Gulana 2026\u2019an de n\u00ee\u015fan dide ku \u015f\u00eawazek siyas\u00ee ya navend\u00ee \u00fb otor\u00eeter a r\u00eaberiy\u00ea li her\u00eam\u00ea xurt dibe. Ev konjonkt\u00fbr hem xeterey\u00ean cid\u00ee (fikar\u00ean ewlehiy\u00ea, zext\u00ean entegrasyon\u00ea, guhertin\u00ean bilez di hevsengiy\u00ean h\u00eaz\u00ea de) \u00fb hem j\u00ee derfet\u00ean potansiyel ji bo aktor\u00ean Kurd p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f dike.<\/p>\n<p>Ji perspekt\u00eefa Jung a nehi\u015fmendiya kolekt\u00eef, anal\u00eez\u00ean rasyonel \u00fb stratej\u00eek li \u015f\u00fbna bertek\u00ean li ser bingeha trawmay\u00ea gir\u00eeng in. Heta ku neb\u00fbna aqil\u00ea hevpar berdewam bike, civaka Kurd ji gef\u00ean dervey\u00ee re b\u00eatir xeternak dibe \u00fb \u015fiyana w\u00ea ya p\u00ea\u015fxistina refleksek netewey\u00ee qels dibe.<\/p>\n<p>Ji aliyek\u00ee din ve, b\u00ea\u00eest\u00eeqrar\u00ee \u00fb valahiy\u00ean h\u00eaz\u00ea y\u00ean li her\u00eam\u00ea potansiyelek gir\u00eeng ji bo destkeftiyan p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f dikin ger ku di \u00e7ar\u00e7oveya aqil\u00ea civak\u00ee de n\u00fbvekirina personel, hevr\u00eaziya netewey\u00ee di d\u00eeplomasiy\u00ea de \u00fb hilber\u00eena rew\u015fenb\u00eer\u00ee ya n\u00fb were bidestxistin.<\/p>\n<p>Pir gir\u00eeng e ku meriv li ser p\u00eakhatey\u00ean k\u00eamas\u00ee \u00fb neba\u015f \u00ean kadroyan derbas bibe \u00fb kapas\u00eeteyek rew\u015fenb\u00eer\u00ee \u00fb r\u00eaxistin\u00ee ya j\u00eahat\u00ee biafir\u00eene ku bikaribe bersiva serdema n\u00fb bide (jeopol\u00eet\u00eeka, abor\u00ee, d\u00eeplomas\u00ee ya sedsala 21\u2019an).<\/p>\n<p>Ev p\u00eakhateya kadro ya neba\u015f di heman dem\u00ea de hewldan\u00ean d\u00eeplomat\u00eek j\u00ee dihew\u00eene, ji ber v\u00ea yek\u00ea hewldan\u00ean d\u00eeplomat\u00eek \u00ean Kurd per\u00e7e per\u00e7e \u00fb b\u00ear\u00eaxistin xuya dikin. Li \u015f\u00fbna van \u00e7alakiy\u00ean per\u00e7e per\u00e7e, gir\u00eeng e ku hewldan\u00ean d\u00eeplomat\u00eek bi formatek \u00fb hevr\u00eaziyek n\u00fb li ser asta netewey\u00ee werin me\u015fandin. Wek\u00ee ku Durkheim got, &#8220;div\u00ea saziy\u00ean hevpar \u00ean perwerdeh\u00ee, \u00e7and\u00ee \u00fb abor\u00ee y\u00ean ku d\u00ea hi\u015fmendiya kolekt\u00eef xurt bikin werin p\u00ea\u015fxistin.&#8221;<\/p>\n<p>Ji bo civaka Kurd, sedema civak\u00ee veguher\u00eena kadroy\u00ea ya kr\u00eet\u00eek, diyaloga ragihandin\u00ea \u00fb saz\u00fbmankirina may\u00eende ku ji komb\u00fbna siyas\u00ee ya hey\u00ee w\u00eadetir di\u00e7e, p\u00eaw\u00eest dike. B\u00eay\u00ee v\u00ea gavav\u00eatina epistemoloj\u00eek \u00fb r\u00eaxistin\u00ee, ne xetere dikarin werin k\u00eamkirin \u00fb ne j\u00ee derfet\u00ean d\u00eerok\u00ee werin girtin. Di v\u00ee war\u00ee de, em dikarin bib\u00eajin ku sedema civak\u00ee mifteya diyarkirina p\u00ea\u015feroja Kurdan e.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/cudahiya-di-navbera-aqile-civaki-u-aqile-takekesi-u-giringiya-we-ya-sazumani-1\/\"><strong>JI BO BE\u015eA 1 BITIK\u00ceNE<\/strong><\/a><\/p>\n<p><strong>Mehmet AYHAN<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.lekolin.org\/ku\/\"><strong>Navenda L\u00eakol\u00een\u00ean Stratej\u00eek A Kurdistan\u00ea<\/strong><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00eageha aqil\u00ea civak\u00ee ku di gotara yekem de bi awayek\u00ee teor\u00eek hatiye vekolandin, ji bo civaka Kurd \u00fb siyaseta Kurdistan\u00ea qadeke sepandina berbi\u00e7av \u00fb lezg\u00een p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f dike. Her \u00e7end Kurd xwed\u00ee b\u00eereke kolekt\u00eef \u00fb berhevkirineke siyas\u00ee ya gir\u00eeng in j\u00ee, ew di veguherandina v\u00ea berhevkirin\u00ea bo aqil\u00ea civak\u00ee \u00fb kapas\u00eeteya saz\u00fbman\u00ee de bi zehmetiy\u00ean gir\u00eeng [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":16407,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"format":"standard","jnews_video_option_group":[[]],"override":[{"template":"1","parallax":"1","fullscreen":"1","layout":"right-sidebar","sidebar":"archive-right","second_sidebar":"archive-right","sticky_sidebar":"1","share_position":"float","share_float_style":"share-normal","show_share_counter":"1","show_view_counter":"1","show_featured":"1","show_post_meta":"1","show_post_author":"1","show_post_date":"1","post_date_format":"default","post_date_format_custom":"Y\/m\/d","show_post_category":"1","post_reading_time_wpm":"300","post_calculate_word_method":"str_word_count","show_zoom_button":"1","zoom_button_out_step":"2","zoom_button_in_step":"3","show_post_tag":"1","show_prev_next_post":"1","show_popup_post":"1","show_comment_section":"1","number_popup_post":"1","show_post_related":"1"}],"image_override":[{"single_post_thumbnail_size":"crop-500","single_post_gallery_size":"crop-500"}],"trending_post_position":"meta","trending_post_label":"Trending","sponsored_post_label":"Sponsored by","disable_ad":"0","subtitle":"Ji bo civaka Kurd, jibil\u00ee aqil\u00ea civakb\u00fby\u00een \u00fb berhevkirina siyas\u00ee ya hey\u00ee wirdetir, guher\u00een \u00fb veguher\u00eena kadroy\u00ea ya rexnegir, diyaloga p\u00eawend\u00eedar \u00fb saz\u00eeb\u00fbna may\u00eende p\u00eaw\u00eest dike."},"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":{"view_counter_number":"0","share_counter_number":"0","like_counter_number":"0","dislike_counter_number":"0"},"jnews_post_split":{"post_split":[{"template":"1","tag":"h2","numbering":"asc","mode":"normal","first":"0","enable_toc":"0","toc_type":"normal"}]},"footnotes":""},"categories":[7,13],"tags":[4617,4242,4618,637,3593],"class_list":["post-16406","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-makaleler","category-dizi-yazi","tag-aqle-hevpar","tag-civaka-kurd","tag-diplomatik","tag-dirok","tag-reber-apo"],"acf":[],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16406","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16406"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16406\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16408,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16406\/revisions\/16408"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16407"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16406"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16406"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16406"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}