\t\t\t\t\t\t\t ![](\"http:\/\/www.lekolin.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/289-1.jpg\")
\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n
0<\/p>\n
21<\/p>\n
TR<\/p>\n
<\/p>\n
\t :” ” <\/p>\n
\t :”” <\/p>\n
\t ” “,” ” <\/p>\n
\t ” ” <\/p>\n
D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc y\u00fczy\u0131l sonlar\u0131nda Roma\u2019n\u0131n \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcyle sadece bir
\nkent ve ad\u0131na izafeten bir uygarl\u0131k \u00e7\u00f6km\u00fcyor. T\u00fcm ilk\u00e7a\u011f ve klasik \u00e7a\u011f
\nuygarl\u0131klar\u0131n\u0131n uzun bir d\u00f6nemi sona eriyor. Ard\u0131ndan gelen ve karanl\u0131k d\u00f6nem
\ndiye an\u0131lan y\u00fczy\u0131llara orta\u00e7a\u011f denmesi adettendir. Bu, tarih biliminin in\u015fa
\ntarz\u0131ndan ileri gelmektedir. Yetkin bir anlam de\u011feri yoktur. Hatta anlam bozucu
\ny\u00f6n\u00fc daha fazlad\u0131r. Feodal d\u00f6nem diye ba\u015fka bir ad vermemiz, \u00f6zellikle Marksist
\ntarih anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n toplum bi\u00e7imlendirme metodundan kaynaklanmaktad\u0131r. Feodalitenin
\ntoplumsal tan\u0131m\u0131 biraz zoraki ka\u00e7\u0131yor. Anlam derinli\u011fi vermiyor. Belki de
\nbelirtti\u011fimiz gibi anlam kar\u0131\u015ft\u0131rmaya daha \u00e7ok hizmet ediyor.<\/p>\n
Roma\u2019n\u0131n \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc t\u00fcm ilk ve klasik \u00e7a\u011f k\u00f6leci sisteminin
\n\u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fc\u015f\u00fc olarak yorumlamak anlam derinli\u011fi sa\u011flayabilir. Nitekim \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fc\u015f\u00fcndeki
\nen b\u00fcy\u00fck pay sahibi olan H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n Manifestosu \u0130ncil\u2019in k\u00f6keninin S\u00fcmer
\nve M\u0131s\u0131r d\u00f6nemlerine kadar dayand\u0131r\u0131lmas\u0131, bu \u00e7a\u011f b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn kar\u015f\u0131 cepheden
\nifadesidir. Ayn\u0131 hususlar \u0130slam ve Bizans ikilemi i\u00e7in de ge\u00e7erlidir.<\/p>\n
Bence Roma\u2019dan sonraki d\u00f6nem farkl\u0131 bir yorumlama
\ngerektirmektedir. Giri\u015f kabilinden de olsa, yeni d\u00f6neme hem \u2018karanl\u0131k
\norta\u00e7a\u011flar\u2019 hem de \u2018nurlu H\u0131ristiyan ve M\u00fcsl\u00fcman \u00e7a\u011flar\u0131\u2019 demek, olup bitenin
\nanla-m\u0131n\u0131 tam vermekten uzakt\u0131r hatta \u00e7arp\u0131tmaktad\u0131r. Uygarl\u0131k
\nde\u011ferlendirmemiz boyunca hep rahiplerin in\u015fa \u00f6neminden bahsettik. Daha do\u011frusu
\ng\u00f6zlemledik. Ard\u0131ndan rahip d\u00f6nemlerine son veren politik ve askeri g\u00fc\u00e7
\nsahiplerinin krall\u0131k d\u00f6nemlerinin t\u00fcm uygarl\u0131k s\u00fcre\u00e7lerine kendi ezici
\ndamgalar\u0131n\u0131 vurduklar\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fck. Bir b\u00fct\u00fcn olarak uygarl\u0131k k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn neolitik
\nk\u00fclt\u00fcrle \u00e7at\u0131\u015farak, s\u00fcrekli bu k\u00fclt\u00fcr\u00fcn alan\u0131n\u0131 daralt\u0131p s\u00f6m\u00fcrgele\u015ftirerek,
\nasimile ederek tasfiye etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 en g\u00fc\u00e7l\u00fc yorumumuz olarak belirtmeye
\n\u00e7al\u0131\u015ft\u0131k. Dar s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesini a\u015fan k\u00fclt\u00fcrler \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n daha \u00f6nemli
\noldu\u011funu, s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin bunun bir par\u00e7as\u0131 olarak de\u011ferlendirilmesi
\ngere\u011finin \u00f6nemini vurgulad\u0131k. Ayr\u0131ca uygarl\u0131klar\u0131n kendi aralar\u0131nda
\n\u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 bir \u2018kasaplar mezbahas\u0131\u2019 olarak de\u011ferlendirdik.<\/p>\n
T\u00fcm bu anlat\u0131mlar\u0131 iki kavram alt\u0131nda yeniden yorumlamak
\nbana daha \u00f6\u011fretici geliyor: \u0130deolojik ve maddi k\u00fclt\u00fcr olarak. Fernand
\nBraudel\u2019in kapitalist k\u00fclt\u00fcre \u2018maddi k\u00fclt\u00fcr\u2019 demesini \u00f6nemli buluyorum. Bu
\ntabiri sadece kapitalist uygarl\u0131k i\u00e7in de\u011fil, t\u00fcm s\u0131n\u0131f, kent ve devletli
\nuygarl\u0131klar i\u00e7in yayg\u0131nla\u015ft\u0131rmak \u00e7\u00f6z\u00fcmleyicilik olanaklar\u0131m\u0131z\u0131 artt\u0131racakt\u0131r.
\nMaddi ve manevi k\u00fclt\u00fcr ayr\u0131m\u0131 uygarl\u0131k s\u00fcre\u00e7lerinin kurulu\u015f a\u015famalar\u0131ndan
\nkapitalizme kadar aral\u0131ks\u0131z devam etmi\u015ftir. Kapitalizm bu s\u00fcrecin maddi k\u00fclt\u00fcr
\nboyutunda sadece en son ve zirvesini temsil etmektedir. \u0130deolojik (manevi de
\ndenilebilir, daha sonra anlambilim) k\u00fclt\u00fcr de ba\u015flang\u0131\u00e7tan itibaren var olup,
\n\u00f6zg\u00fcrl\u00fck sosyolojisinin kapitalizme denk gelen a\u015famas\u0131nda zirve yapmak
\ndurumundad\u0131r. Ara\u015ft\u0131rmam\u0131z\u0131 bu y\u00f6n\u00fcyle geli\u015ftirdi\u011fimizde, hem t\u00fcm uygarl\u0131k
\ntarihi boyunca uygarl\u0131k ve kar\u015f\u0131 direni\u015f boyutundaki maddi ve ideolojik
\nk\u00fclt\u00fcr\u00fcn ili\u015fki ve \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131ndaki anlam g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fc artt\u0131rm\u0131\u015f olaca\u011f\u0131z hem de
\n\u2018orta\u00e7a\u011f ve kapitalist modernite\u2019nin ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 \u00f6zg\u00fcrl\u00fck sosyolojisiyle
\nkurup, \u00f6zg\u00fcr ya\u015fam\u0131n anlam\u0131n\u0131 ideolojik k\u00fclt\u00fcr boyutunda de\u011ferlendirmemize
\ng\u00fc\u00e7l\u00fc bir haz\u0131rl\u0131k yapm\u0131\u015f olaca\u011f\u0131z.<\/p>\n
Yapaca\u011f\u0131m yorumlar daha \u00e7ok \u015fimdiye kadar g\u00f6zlemledi\u011fimiz
\nneolitik ve uygarl\u0131k k\u00fclt\u00fcrlerinin \u00f6zg\u00fcrl\u00fck sosyolojisini in\u015fa etmeye ili\u015fkin
\nbir deneme \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 olacakt\u0131r. As\u0131l \u00f6zg\u00fcrl\u00fck sosyolojisini in\u015fa
\n\u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z\u0131 ise, \u00e7ok daha kapsaml\u0131 olarak kapitalist uygarl\u0131\u011fa
\n(moderniteye) ili\u015fkin g\u00f6zlemlerimizi yapt\u0131ktan sonra sunmaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z.<\/p>\n
a- Neolitik k\u00fclt\u00fcr\u00fcn ideolojik ve maddi k\u00fclt\u00fcr olarak
\nayr\u0131m\u0131nda ciddi sorunlar\u0131n olamayaca\u011f\u0131n\u0131, daha \u00e7ok t\u0131kanma s\u00fcrecine girdi\u011finde
\nve uygarl\u0131k toplumunun geli\u015fmesi kar\u015f\u0131s\u0131nda kendini savunamad\u0131\u011f\u0131nda yo\u011fun
\nsorunlarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmek durumunday\u0131m. \u00d6ncelikle s\u00fcrekli ba\u015fl\u0131k
\nkonusu yapt\u0131\u011f\u0131m \u2018sorunlar\u2019 kavram\u0131n\u0131 a\u00e7ma gere\u011fini duyuyorum. Kulland\u0131\u011f\u0131m
\nanlam\u0131yla bu kavram, ideolojik ve maddi k\u00fclt\u00fcr\u00fcn art\u0131k birey ve toplum
\ntaraf\u0131ndan s\u00fcrd\u00fcr\u00fclemez kaotik durumunu ifade etmektedir. Sorunlu halden \u00e7\u0131k\u0131\u015f
\nise, yeni toplumun anlaml\u0131 yap\u0131s\u0131n\u0131 kazand\u0131ktan sonraki d\u00fczenlenmi\u015f halini
\nifade eder. \u0130deolojik k\u00fclt\u00fcr, \u00e7ok\u00e7a yorumlamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m gibi yap\u0131lar\u0131n,
\nkurumlar\u0131n, dokular\u0131n ne t\u00fcr i\u015flevle y\u00fckl\u00fc olduklar\u0131n\u0131, anlamlar\u0131n\u0131, zihniyet
\nhallerini ifade etmektedir. Maddi k\u00fclt\u00fcr g\u00f6r\u00fcng\u00fc, olgu, kurum, yap\u0131, doku gibi
\nkav-ramlarla izah etmek durumunda oldu\u011fum i\u015flevin, anlam\u0131n di\u011fer g\u00f6r\u00fcnen, elle
\ndokunulan k\u0131sm\u0131n\u0131 ifade eder. Evrensellikle b\u00fct\u00fcnle\u015ftirmek istersek,
\nenerji-madde diyalektik ikilemini toplumsal ger\u00e7eklikte aramaya ve yorumlamaya
\n\u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n
Bu kavramlar\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda neolitik toplumun ideolojik ve maddi
\nk\u00fclt\u00fcr \u00f6\u011feleri aras\u0131nda ya\u015fam\u0131 tehdit edecek, \u00e7at\u0131\u015fmaya g\u00f6t\u00fcrecek hususlar
\na\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak \u00f6zellikle kurulu\u015f ve kurumla\u015fma a\u015famas\u0131nda olu\u015fmamaktad\u0131r.
\nToplumsal ahlak buna f\u0131rsat vermemektedir. Toplumsal \u00e7atla\u011fa yol a\u00e7an temel
\netken olan \u00f6zel m\u00fclkiyet geli\u015fme f\u0131rsat\u0131 bulamamaktad\u0131r. Bununla ba\u011flant\u0131l\u0131
\ndi\u011fer konu olan farkl\u0131 cinsiyetler aras\u0131ndaki i\u015fb\u00f6l\u00fcm\u00fc de hen\u00fcz m\u00fclkiyet ve zor
\nili\u015fkisini tan\u0131mamaktad\u0131r. Ayr\u0131ca ortak \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc olan besin elde etmede
\nde \u00f6zel m\u00fclkiyet s\u00f6z konusu de\u011fildir. T\u00fcm bu hususlarda hacim ve say\u0131 olarak
\nb\u00fcy\u00fcmemi\u015f topluluklar\u0131n s\u0131k\u0131 bir ortak ideolojik ve maddi k\u00fclt\u00fcrleri s\u00f6z
\nkonusudur. \u00d6zel m\u00fclkiyet ve zor bu yap\u0131y\u0131 bozaca\u011f\u0131ndan hayati bir tehlike
\nolarak g\u00f6r\u00fclmekte ve ahlaklar\u0131n\u0131n temel kural\u0131 olarak ortak payla\u015f\u0131m ve dayan\u0131\u015fma
\ntoplumu ayakta tutan temel ilke olmaktad\u0131r. Neolitik toplumun i\u00e7yap\u0131s\u0131 bu anlam
\nilkesi gere\u011fi son derece sa\u011flam g\u00f6r\u00fcnmektedir. Binlerce y\u0131l s\u00fcrmesinin nedeni
\nde bu ger\u00e7eklikten kaynaklanmaktad\u0131r. Toplum-do\u011fa ili\u015fkisinde de, uygarl\u0131k
\ntoplumuyla k\u0131yasland\u0131\u011f\u0131nda, u\u00e7urumun a\u00e7\u0131lmas\u0131 \u015furada kals\u0131n, ekolojik ilkeye
\nuyum her iki k\u00fclt\u00fcr bak\u0131m\u0131ndan da g\u00fc\u00e7l\u00fc bir bi\u00e7imde s\u00fcrmektedir. Zihniyetin
\ndo\u011faya yakla\u015f\u0131m\u0131 kutsall\u0131klar ve tanr\u0131sall\u0131klarla y\u00fckl\u00fcd\u00fcr. Do\u011fa aynen
\nkendileri gibi canl\u0131 kabul edilmektedir. Kendilerine hava, su, ate\u015f ve her t\u00fcr
\nbitkisel ve hayvansal besin sundu\u011fu i\u00e7in tanr\u0131yla e\u015f tutulmakta, daha do\u011frusu
\ntanr\u0131sall\u0131\u011f\u0131n en g\u00fc\u00e7l\u00fc \u00f6\u011fesi olmaktad\u0131r. Tanr\u0131 ve tanr\u0131sall\u0131k kavram\u0131n\u0131n en
\ng\u00fc\u00e7l\u00fc nedenlerinden birinin bu ger\u00e7eklikte yatt\u0131\u011f\u0131 yo\u011funca g\u00f6zlemlenmektedir. <\/p>\n
Tanr\u0131 kavram\u0131na uygar toplumun y\u00fckledi\u011fi anlam\u0131 yeri
\ngeldi\u011finde yorumlayaca\u011f\u0131z. M\u00fchim olan, neolitik toplumun zihniyetini b\u00fcy\u00fck
\noranda i\u015fgal eden tanr\u0131sall\u0131klar\u0131n bask\u0131, s\u00f6m\u00fcr\u00fc ve zorbal\u0131kla, onlar\u0131n \u00f6rtbas
\nedilmesiyle ilgisinin bulunmad\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Daha \u00e7ok rahmet, \u015f\u00fckran, bolluk, sevgi,
\nco\u015fku, i\u015fler k\u00f6t\u00fcye gitti\u011finde korku ve \u0131\u015f\u0131k gibi kavramlarla
\nba\u011flant\u0131land\u0131r\u0131larak, onlarla (yani do\u011fayla, bilimsel olarak ekolojik
\ndavran\u0131larak uyumlu ge\u00e7inme, \u00e7evreci olma) uyumlu ge\u00e7inmeye b\u00fcy\u00fck \u00f6nem
\nverilmektedir. Gerekti\u011finde en de\u011ferli varl\u0131klar\u0131n\u0131, kendilerinin bir par\u00e7as\u0131
\nolan \u00e7ocuklar\u0131n\u0131, gen\u00e7 erkek ve k\u0131zlar\u0131n\u0131 kurban olarak sunmaktad\u0131rlar.
\nTanr\u0131n\u0131n toplumsall\u0131k y\u00f6n\u00fcn\u00fc ise, eski klan toplumunda da k\u00fclt kabul edilen
\n\u2018totem\u2019, \u2018tabu\u2019 ve \u2018mana\u2019 gibi kavramlarla toplulu\u011fun atasal varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n kendisi
\nolarak kabul edilmektedir. Bir nevi \u2018atac\u0131l\u0131k\u2019, \u2018ana-tanr\u0131\u00e7al\u0131k\u2019 dini olarak
\nanlam bulmaktad\u0131r. Kutsall\u0131k ve sayd\u0131\u011f\u0131m\u0131z totem, tabu, mana kavramlar\u0131 tam
\ntanr\u0131sall\u0131k say\u0131lmasa da, zihniyetlerinin a\u011f\u0131r bir bulutu olarak hep ba\u015flar\u0131n\u0131n
\n\u00fcst\u00fcnde dola\u015fmaktad\u0131r. Kutsall\u0131k da \u00f6z\u00fcnde ya\u015famlar\u0131 \u00fczerinde etkili bulunan
\nher \u015feye g\u00f6sterilen ve hu\u015fu, co\u015fku, bazen korku ve endi\u015fe i\u00e7inde, bazen sevgi
\nve sayg\u0131, bazen ac\u0131 ve a\u011flay\u0131\u015f i\u00e7inde g\u00f6sterilen tutumdur. Nesne ve anlamlar\u0131n
\nya\u015famlar\u0131 \u00fczerindeki etkilerine bi\u00e7tikleri de\u011ferdir. Ahlak olarak da
\nyorumlayabiliriz. Zaten ahlak\u0131n temelinde de topluluklar\u0131n\u0131 ayakta tuttuklar\u0131na
\ninand\u0131klar\u0131 bu tanr\u0131 ve kutsall\u0131klar vard\u0131r ve temel rol oynar. Topluluklar bu
\nkonuda \u00e7ok ciddidir. En ufak kural ihlalinin, sayg\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131n, kurban sunmaman\u0131n
\nfelaketle sonu\u00e7lanaca\u011f\u0131na inan\u0131rlar. Yani tam ahlaki toplumlard\u0131r. <\/p>\n
Her ne kadar \u00f6z k\u00fclt\u00fcrleri haline getirdikleri bitkilerle
\nevcille\u015ftirdikleri hayvanlar\u0131 \u00fczerinde bir toplumsal aiddiyet varsa da, buna
\nm\u00fclkiyet denilemez. M\u00fclkiyet nesnellik i\u00e7erir. Ortada nesnel-\u00f6znel ayr\u0131m\u0131na yol
\na\u00e7acak bir zihniyet hen\u00fcz s\u00f6z konusu de\u011fildir. Nesneler kendileri gibi
\nsay\u0131lmaktad\u0131r. Birbirleri kendileri i\u00e7in ne kadar m\u00fclkse, k\u00fclt\u00fcre ve
\nevcille\u015fmeye \u00e7ektikleri bitki ve hayvanlar da o denli m\u00fclkt\u00fcr. Dolay\u0131s\u0131yla
\nciddi bir ekolojik ihlalden s\u00f6z edilemez. \u015e\u00fcphesiz m\u00fclkiyete yol a\u00e7acak bir
\nba\u015flang\u0131\u00e7 yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ama bunun m\u00fclkiyete d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi ba\u015fka ko\u015fullarda uzun
\ns\u00fcre sonra ger\u00e7ekle\u015ftirilecektir. Anlatt\u0131klar\u0131m\u0131zdan neolitik toplumun \u2019cennet\u2019
\noldu\u011fu anlam\u0131 \u00e7\u0131kmas\u0131n. Toplumun kendisi hen\u00fcz gen\u00e7 ve gelece\u011fin belirsiz, s\u0131k
\nde\u011fi\u015fen do\u011fa ko\u015fullar\u0131ndan dolay\u0131 k\u0131r\u0131mlarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya olmas\u0131 nedeniyle
\ntehlikeli durumdad\u0131r. Toplum bunun bilincindedir. Zaten zihniyete damgas\u0131n\u0131
\nvuran da budur. Buna \u00e7are olarak, \u00e7ok saf\u00e7a da g\u00f6r\u00fclse, mitolojik ve dinsel
\nboyutlu bir metafizik geli\u015ftirmek ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz g\u00f6r\u00fcnmektedir. <\/p>\n
Ana-kad\u0131n \u00e7evresindeki kolektif ya\u015fam ve ona dayal\u0131
\nkutsall\u0131k ve tanr\u0131sall\u0131k metafizi\u011finin anlam\u0131n\u0131 bu yorumlar temelinde daha iyi
\nanlayabiliriz. Anan\u0131n do\u011fa gibi do\u011furganl\u0131\u011f\u0131, besleyicili\u011fi, \u015fefkati, ya\u015famdaki
\nb\u00fcy\u00fck yeri, hem maddi hem manevi k\u00fclt\u00fcr\u00fcn ba\u015fat \u00f6gesidir. Kocal\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir yana
\nb\u0131rakal\u0131m, erke\u011fin toplum kolektivitesi \u00fczerinde hen\u00fcz \u2018g\u00f6lgesi\u2019 bile yoktur,
\nolamaz. Toplumun ya\u015fam \u015fekli buna izin vermemektedir. Dolay\u0131s\u0131yla erke\u011fin h\u00e2kim
\ncinsiyet, kocal\u0131k, m\u00fclk sahibi, devlet sahibi gibi vas\u0131flar\u0131 tamamen sosyal
\nkarakterlidir ve sonradan geli\u015fecektir. Toplum demek ana-kad\u0131n, \u00e7ocuklar\u0131 ve
\nkarde\u015fleri demektir. Muhtemel koca aday\u0131 erkek ise, yararl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 kocal\u0131\u011f\u0131
\nd\u0131\u015f\u0131nda bir marifetle, \u00f6rne\u011fin iyi avc\u0131l\u0131k ve bitki ve hayvan
\nyeti\u015ftiricili\u011fiyle kan\u0131tlarsa \u00fcye olarak kabul g\u00f6rebilir. Kar\u0131m\u0131n erke\u011fi,
\n\u00e7ocuklar\u0131m\u0131n babas\u0131y\u0131m gibi bir hak ve duygu hen\u00fcz sosyal olgu olarak
\ngeli\u015fmemi\u015ftir. Unutmayal\u0131m babal\u0131k ve hatta anal\u0131k, psikolojik boyutlar\u0131 hi\u00e7
\nyoktur denilmese de, esas olarak sosyolojik kavram ve olgulard\u0131r, alg\u0131lard\u0131r. <\/p>\n
Neolitik toplum ne zaman darbo\u011faza girdi veya a\u015f\u0131lmaya
\n\u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131? Bu konuda i\u00e7 ve d\u0131\u015f nedenler temelinde yorumlar geli\u015ftirmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.
\nErke\u011fin zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131 a\u015f\u0131p ba\u015far\u0131l\u0131 avc\u0131 ve etraf\u0131ndaki maiyetiyle g\u00fc\u00e7l\u00fc bir konumu
\nyakalamas\u0131, anaerkil d\u00fczeni tehdit etmi\u015f olabilir. \u0130yi bitki ve hayvan
\nyeti\u015ftiricili\u011fi de bu g\u00fcce yol a\u00e7m\u0131\u015f olabilir. A\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 g\u00f6zlemlerimiz ise,
\nbize neolitik toplumun d\u0131\u015f etkenli nedenlerle eritildi\u011fini g\u00f6stermektedir.
\n\u015e\u00fcphesiz bu etken, rahibin kutsal devlet toplumudur. A\u015fa\u011f\u0131 Mezopotamya ve
\nNil\u2019in ilk uygar toplum \u00f6yk\u00fcleri bu yakla\u015f\u0131m\u0131 b\u00fcy\u00fck oranda do\u011frulay\u0131c\u0131
\nniteliktedir. Kan\u0131tl\u0131 olarak anlatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi, geli\u015fmi\u015f neolitik toplum
\nk\u00fclt\u00fcr\u00fcyle al\u00fcvyonlu topraklarda suni sulama teknikleri bu toplum i\u00e7in gerekli
\nart\u0131k-\u00fcr\u00fcne yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Art\u0131k-\u00fcr\u00fcn\u00fcn b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc etraf\u0131nda kentle\u015fen yeni
\ntoplum devlet bi\u00e7iminde \u00f6r-g\u00fctlenmi\u015f, a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak erkek g\u00fcc\u00fcyle \u00e7ok farkl\u0131
\nbir pozisyonu yakalam\u0131\u015ft\u0131r. Artan kentle\u015fme metala\u015fma demektir. O da
\nberaberinde ticareti getirir. Ticaret ise, koloniler \u015feklinde neolitik toplumun
\ndamarlar\u0131na s\u0131zarak, gittik\u00e7e artan bi\u00e7imde metala\u015fmay\u0131, de\u011fi\u015fim de\u011ferini
\n(Neolitik toplumda nesnelerin kullan\u0131m de\u011feri ge\u00e7erlidir. De\u011fi\u015fim yerine ise
\narma\u011fan esast\u0131r), m\u00fclkiyeti yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131p \u00e7\u00f6z\u00fclmesini h\u0131zland\u0131r\u0131r. Uruk, Ur ve
\nAsur kolonileri bu ger\u00e7e\u011fi \u00e7ok a\u00e7\u0131k\u00e7a kan\u0131tlamaktad\u0131r. <\/p>\n
Neoliti\u011fin ana b\u00f6lgesi Orta ve Yukar\u0131 Dicle-F\u0131rat havzalar\u0131
\nbu temelde uygarl\u0131\u011fa kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Gerek neolitik seviyeye eri\u015fmi\u015f gerek
\neri\u015fmemi\u015f di\u011fer t\u00fcm klan topluluklar\u0131, ezici bir bi\u00e7imde d\u0131\u015ftan gelen uygar
\ntoplum sald\u0131r\u0131lar\u0131yla i\u015fgal, istila, s\u00f6m\u00fcrgecilik, asimilasyon ve yok etme
\ny\u00f6ntemleriyle kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. G\u00f6zlemlerimiz t\u00fcm insan topluluklar\u0131n\u0131n
\nya\u015fad\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgelerde bu y\u00f6nl\u00fc geli\u015fmelerin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Daha
\nsonraki her alanda ve daha \u00fcst a\u015famalarda uygar toplumun sald\u0131r\u0131lar\u0131yla
\ntoplumun k\u00f6k h\u00fccresi sayabilece\u011fimiz neolitik toplum ve \u00f6nceki d\u00f6nemlerden
\nkalm\u0131\u015f olanlar \u00e7\u00f6z\u00fclme s\u00fcre\u00e7lerine girerek, g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar kal\u0131nt\u0131 olarak
\nvarl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015flerdir.<\/p>\n
\u015eahsi d\u00fc\u015f\u00fcncem, uygarl\u0131k \u00f6ncesi toplumun asla bitirilip yok
\nedilemeyece\u011fidir. Bu toplumlar \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc olduklar\u0131ndan de\u011fil, t\u0131pk\u0131 k\u00f6k
\nh\u00fccreler olgusunda rastlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi toplumsal varl\u0131\u011f\u0131n onlars\u0131z m\u00fcmk\u00fcn
\nolmad\u0131\u011f\u0131ndand\u0131r. Uygar toplum ancak kendinden \u00f6nceki toplumla birlikte var
\nolabilir. Bu husus t\u0131pk\u0131 i\u015f\u00e7i olmadan kapitalizmin olamayaca\u011f\u0131 gibi bir
\nger\u00e7ekliktir. Uygar toplum varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ancak uygarla\u015fmam\u0131\u015f veya yar\u0131-uygarla\u015fm\u0131\u015f
\ntoplumlara dayanarak diyalektik olarak da m\u00fcmk\u00fcn k\u0131labilir. \u0130mhalar, yok
\netmeler k\u0131smen ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f olabilir. Ama tamam\u0131yla ger\u00e7ekle\u015fmesi
\ntoplumsall\u0131\u011f\u0131n do\u011fas\u0131na ayk\u0131r\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Bununla birlikte tarih boyunca ayakta kalan neolitik
\ntoplumun ideolojik k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc k\u00fc\u00e7\u00fcmsememek gerekir. Anal\u0131k hukuku, toplumsal
\ndayan\u0131\u015fma, karde\u015flik, \u00e7\u0131kars\u0131z ve salt toplum ama\u00e7l\u0131 sevgi, sayg\u0131, iyilik
\nd\u00fc\u015f\u00fcncesi yani ahlak, kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z yard\u0131mla\u015fma, ger\u00e7ek de\u011fer \u00fcretenlere ve
\ntoplumu ya\u015fatanlara sayg\u0131, kutsall\u0131k ve tanr\u0131sall\u0131k kavramlar\u0131n\u0131n sapt\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f
\n\u00f6z\u00fcne ba\u011fl\u0131l\u0131k, kom\u015fuya sayg\u0131, e\u015fitli\u011fe ve \u00f6zg\u00fcr ya\u015fama \u00f6zlem gibi \u00f6l\u00fcms\u00fcz
\nde\u011ferler bu toplumun temel varl\u0131k nedenleridir ve ayn\u0131 zamanda toplumsal ya\u015fam
\ns\u00fcrd\u00fck\u00e7e varl\u0131klar\u0131n\u0131 asla yitirmeyecek de\u011ferlerdir. Uygarl\u0131k de\u011ferleri bask\u0131,
\ns\u00f6m\u00fcr\u00fc, gasp, talan, tecav\u00fcz, katliam, vicdans\u0131zl\u0131k (ahlaks\u0131zl\u0131k), yok etme,
\neritme gibi \u00e7ok say\u0131da toplum i\u00e7in gereksiz maddi ve manevi k\u00fclt\u00fcr \u00f6\u011feleriyle
\ny\u00fckl\u00fc oldu\u011fundan, toplumdaki varl\u0131klar\u0131 ge\u00e7icidir. Bunlar daha \u00e7ok hastal\u0131kl\u0131,
\nsorunlu toplumun vas\u0131flar\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\u00d6zg\u00fcrl\u00fck Sosyolojisi\u2019nde uygarl\u0131kl\u0131 toplumun hasta ve
\n\u00e7arp\u0131t\u0131lm\u0131\u015f de\u011ferlerinin a\u015f\u0131larak, geriye kalan kal\u0131c\u0131 toplum de\u011ferleriyle
\nnas\u0131l \u00f6zg\u00fcr, e\u015fit ve demokratik toplumla b\u00fct\u00fcnle\u015ftirilebilece\u011fini
\nyorumlayaca\u011f\u0131z.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
K\u00fcrt Halk \u00d6nderi Abdullah \u00d6calan<\/span><\/strong><\/p>\n \u00a0<\/span><\/strong><\/p>\n Demokratik Uygarl\u0131k Manifestosu\u2019ndan<\/span><\/strong><\/p>\n \u00a0<\/span><\/span><\/p>\n \u00a0<\/p>\n K\u00fcrdistan www.lekolin.org \u00a0<\/p>\n \t<\/p>\n
\nStratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi<\/span><\/p>\n
\n– www.lekolin.net \u2013 www.lekolin.info<\/span><\/p>\n