{"id":1657,"date":"2020-03-15T00:20:59","date_gmt":"2020-03-14T21:20:59","guid":{"rendered":"http:\/\/www.lekolin.org\/uygar-toplum-asamalari-ve-direnis-sorunlari-2\/"},"modified":"2020-03-15T00:20:59","modified_gmt":"2020-03-14T21:20:59","slug":"uygar-toplum-asamalari-ve-direnis-sorunlari-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/uygar-toplum-asamalari-ve-direnis-sorunlari-2\/","title":{"rendered":"Uygar Toplum A\u015famalar\u0131 ve Direni\u015f Sorunlar\u0131 &#8211; 2"},"content":{"rendered":"<p>01 Mart 2010 Pazartesi Saat 08:35<\/p>\n<\/p>\n<div class=\"detail content_14\" id=\"text_detail\">\n<div class=\"newsImage\">\n<b>Uygar toplumu \u00fc\u00e7 a\u015famal\u0131 yorumlamak \u00f6\u011fretici olabilir. \u0130lk, orta ve son a\u015famalar olarak. Fakat uygar toplumun bir b\u00fct\u00fcn oldu\u011funu, bu t\u00fcr ayr\u0131mlar\u0131n<\/b><\/p>\n<p>\t\t\t\t\t\t\t <img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.lekolin.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/301-1.png\">\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n<p>  0<\/p>\n<p>  21<\/p>\n<p>  TR<\/p>\n<p><!--\n \/* Font Definitions *\/\n @font-face\n\t  \"Cambria Math\" \n\tpanose-1:2 4 5 3 5 4 6 3 2 4 \n\tmso-font-charset:162 \n\tmso-generic- roman \n\tmso-font-pitch:variable \n\tmso-font-signature:-1610611985 1107304683 0 0 159 0  \n@font-face\n\t    \n\tpanose-1:2 15 5 2 2 2 4 3 2 4 \n\tmso-font-charset:162 \n\tmso-generic- swiss \n\tmso-font-pitch:variable \n\tmso-font-signature:-1610611985 1073750139 0 0 159 0  \n@font-face\n\t  KodchiangUPC \n\tpanose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4 \n\tmso-font-charset:222 \n\tmso-generic- roman \n\tmso-font-pitch:variable \n\tmso-font-signature:16777217 0 0 0 65536 0  \n  \n p.Mso , li.Mso , div.Mso \n\t mso-style-unhide:no \n\t  \n\t :\"\" \n\tmargin-top:0cm \n\tmargin-right:0cm \n\tmargin-bottom:10.0pt \n\tmargin-left:0cm \n\t \n\t \n\t \n\t \" \",\" \" \n\t \n\t \n\t   \n\tmso-fareast-theme-font:minor-latin \n\t \n\t \n\t   \n\t \n\t \n.MsoChpDefault\n\t mso-style-type:export-only \n\tmso-default-props:yes \n\t \n\t \n\t   \n\tmso-fareast-theme-font:minor-latin \n\t \n\t \n\t   \n\t \n\t \n.MsoPapDefault\n\t mso-style-type:export-only \n\tmargin-bottom:10.0pt \n\t  \n@page Section1\n\t size:595.3pt 841.9pt \n\tmargin:70.85pt 70.85pt 70.85pt 70.85pt \n\tmso-header-margin:35.4pt \n\tmso-footer-margin:35.4pt \n\tmso-paper-source:0  \ndiv.Section1\n\t page:Section1  \n--><\/p>\n<p>\t  :&#8221; &#8221; <\/p>\n<p>\t :&#8221;&#8221; <\/p>\n<p>\t &#8221; &#8220;,&#8221; &#8221; <\/p>\n<p>\t &#8221; &#8221; <\/p>\n<p>b- Uygar toplumu \u00fc\u00e7 a\u015famal\u0131 yorumlamak \u00f6\u011fretici olabilir.<br \/>\n\u0130lk, orta ve son a\u015famalar olarak. Fakat uygar toplumun bir b\u00fct\u00fcn oldu\u011funu, bu<br \/>\nt\u00fcr ayr\u0131mlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeler a\u00e7\u0131s\u0131ndan kolayl\u0131k sa\u011flayabilece\u011fini, somutta ise<br \/>\nkarma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc \u2018uzun s\u00fcre\u2019 a\u00e7\u0131s\u0131ndan koruyaca\u011f\u0131n\u0131 iyi bilmek<br \/>\ngerekir.<\/p>\n<p class=\" \">Uygar topluma yak\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan kibarl\u0131k, incelik, centilmenlik,<br \/>\nkurallara sayg\u0131l\u0131l\u0131k, \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck, planl\u0131 olma, ak\u0131ll\u0131l\u0131k, haklara ba\u011fl\u0131l\u0131k,<br \/>\nbar\u0131\u015f\u00e7\u0131ll\u0131k gibi s\u0131fatlar tamamen yak\u0131\u015ft\u0131rmacad\u0131r ve sadece propaganda de\u011feri ta\u015f\u0131r.<br \/>\nUygar toplumun ger\u00e7ek y\u00fcz\u00fc \u015fiddet, yalan, kand\u0131rma, kabal\u0131k, entrika, sava\u015f,<br \/>\ntalan, esaret, yok etmeler, kulluk, vefas\u0131zl\u0131k, gasp, talan, vicdans\u0131zl\u0131k,<br \/>\nhukuk tan\u0131mama, g\u00fc\u00e7 ilkesine tap\u0131nma, kutsall\u0131k ve tanr\u0131sall\u0131k ilkesini bir<br \/>\navu\u00e7 \u00e7\u0131karc\u0131 az\u0131nl\u0131k i\u00e7in sapt\u0131r\u0131p kullanma, tecav\u00fczk\u00e2r, cinsiyet\u00e7i<br \/>\ntoplumsall\u0131k, bir taraf mal ve m\u00fclke bo\u011fulmu\u015fken di\u011fer tarafta a\u00e7l\u0131k ve<br \/>\nsefaletten \u00f6lme, geni\u015f k\u00f6le y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131, avare k\u00f6yl\u00fcler, i\u015fsiz i\u015f\u00e7iler gibi<br \/>\nya\u015fam\u0131n do\u011fas\u0131na ayk\u0131r\u0131 toplumsal hastal\u0131k ve \u00e7arp\u0131kl\u0131klarla y\u00fckl\u00fcd\u00fcr.<br \/>\nPro-pagandan\u0131n g\u00fcc\u00fcyle ve sahte, k\u00f6t\u00fc bir metafizik yakla\u015f\u0131mla ger\u00e7ek y\u00fcz\u00fcn\u00fc<br \/>\ngizlemek i\u00e7in s\u00fcrekli \u00f6rg\u00fctl\u00fc bir \u00e7aba harcar.<\/p>\n<p class=\" \">Daha bilimsel bir tan\u0131mla uygar toplum s\u0131k\u00e7a yapmaya<br \/>\n\u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi, kentle birlikte s\u0131n\u0131fla\u015fmayla ger\u00e7ekle\u015fen, devlet ad\u0131<br \/>\nverilen \u00f6rg\u00fctle y\u00f6netilen toplumdur. Etnisite-a\u015firetteki akrabal\u0131k ve dayan\u0131\u015fma<br \/>\nen \u00e7ok hiyerar\u015fiye kadar bir toplumsal farkl\u0131la\u015fmaya yol a\u00e7ar. S\u0131n\u0131f b\u00f6l\u00fcnmesi<br \/>\nve devlete eri\u015fim do\u011fas\u0131na uymaz. A\u015firet k\u00fclt\u00fcr\u00fc s\u0131n\u0131fl\u0131 devletli k\u00fclt\u00fcre<br \/>\nuymaz. S\u0131n\u0131fla\u015fman\u0131n esas \u00f6z\u00fc, artan art\u0131k-\u00fcr\u00fcn \u00fczerindeki tasarruftur.<br \/>\nArt\u0131k-\u00fcr\u00fcne yol a\u00e7an, ba\u015fta toprak olmak \u00fczere \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131 \u00fczerindeki gasp veya<br \/>\nm\u00fclkiyettir. Her zaman s\u00f6ylendi\u011fi gibi, m\u00fclkiyet toplumdan yap\u0131lan<br \/>\nh\u0131rs\u0131zl\u0131kt\u0131r. Art\u0131k-\u00fcr\u00fcn ise h\u0131rs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r, \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Devlet<br \/>\n\u00f6rg\u00fctlenmesi esas olarak bu m\u00fclkiyetin korunmas\u0131 ve art\u0131k-\u00fcr\u00fcn toplam\u0131n\u0131n<br \/>\nsahiplerine da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131n\u0131n kolektif arac\u0131d\u0131r. \u00d6rg\u00fctlenmi\u015f m\u00fclk, art\u0131k-\u00fcr\u00fcn ve<br \/>\nart\u0131k-de\u011fer sahipli\u011fidir. Tabii bunun i\u00e7in tarih boyunca muazzam ordular,<br \/>\nb\u00fcrokrasiler, silahlar, me\u015frula\u015ft\u0131rma ara\u00e7lar\u0131 gerekmi\u015ftir. Kendine ba\u011fl\u0131<br \/>\nbilim, \u00fctopya, felsefe, sanat, hukuk, ahlak, din t\u00fcretilmi\u015ftir. Anlams\u0131z bir<br \/>\nmetafizik t\u00fcm bu kategorilerin toplumsal rollerini ve \u00f6zg\u00fcr ya\u015famla ba\u011flar\u0131n\u0131<br \/>\n\u00e7arp\u0131tm\u0131\u015ft\u0131r. Uygar toplumun ideolojik ve maddi k\u00fclt\u00fcrle ba\u011f\u0131nt\u0131s\u0131 b\u00fcy\u00fck bir<br \/>\nkarma\u015fa ve \u00e7arp\u0131tmay\u0131 i\u00e7ermesine kar\u015f\u0131n, esas olan yap\u0131sall\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Bu da maddi<br \/>\nk\u00fclt\u00fcr\u00fcn gittik\u00e7e artan varl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. \u0130deolojik k\u00fclt\u00fcr\u00fcn yoklu\u011fundan<br \/>\nbahsetmiyoruz. Varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n iki temel \u00f6zelli\u011fi vard\u0131r: \u0130kinci planda kalma ve<br \/>\n\u00e7arp\u0131kl\u0131k.<\/p>\n<p class=\" \">Bu hususlar\u0131 kavramak i\u00e7in daha da a\u00e7\u0131klamak gerekir.<br \/>\nBilindi\u011fi \u00fczere, yap\u0131sall\u0131k ve i\u015flevsellik kabul g\u00f6ren bir \u2018anlambilimsellik\u2019<br \/>\nkavram\u0131d\u0131r. Her yap\u0131n\u0131n bir i\u015flevi, her i\u015flevin bir yap\u0131s\u0131 vard\u0131r. Kaos<br \/>\ndurumunda yap\u0131 ve i\u015flev kriz ya\u015far. Da\u011f\u0131lma ve \u00e7\u00f6z\u00fclmeyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131r.<br \/>\nBaz\u0131 ge\u00e7ici kar\u0131\u015f\u0131k yap\u0131lar ve \u00e7eli\u015fik i\u015flevler de bu arada devreye girer.<br \/>\nBahsetti\u011fim bu husus evrensel nitelik ta\u015f\u0131r. \u00d6rne\u011fin suyun yap\u0131sall\u0131\u011f\u0131 H2O\u2019dur.<br \/>\nEvrenin hangi k\u00f6\u015fesinde olursak olal\u0131m, H2O bile\u015fimi olu\u015fmu\u015fsa, yap\u0131sall\u0131k<br \/>\nkurulmu\u015f demektir. \u0130\u015flevsellik ise \u2018su\u2019 dedi\u011fimiz son derece saf, ak\u0131\u015fkan bir<br \/>\nniteliktir. Donmas\u0131 veya buharla\u015fmas\u0131, as\u0131l yap\u0131s\u0131nda bozulma ve dolay\u0131s\u0131yla<br \/>\ni\u015flevselli\u011fini yitirmesi veya s\u0131n\u0131rland\u0131rmas\u0131 anlam\u0131na gelir. Tahta veya<br \/>\nmadenden bir masa yapmak yap\u0131sal bir \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131r. Masan\u0131n yararl\u0131l\u0131\u011f\u0131<br \/>\ni\u015flevselli\u011fidir. Ayn\u0131 tahta ve maden par\u00e7alar\u0131 masa olmaktan \u00e7\u0131karsa i\u015flevselli\u011fini<br \/>\nyitirir. Yok olmasalar da i\u015flevleri yok olur. Yamuk yumuk masalar da m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<br \/>\nBu durumda da hem yap\u0131sal, hem i\u015flevsel bozukluklar ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. <\/p>\n<p class=\" \">Evrendeki her olu\u015fum yap\u0131sal ve i\u015flevsel olmay\u0131 birlikte<br \/>\nta\u015f\u0131ma gibi bir \u00f6zelli\u011fe sahiptir. En genel anlam\u0131yla maddeyi yap\u0131 olarak<br \/>\nyorumlarsak, bu yap\u0131y\u0131 ayakta tutmak i\u00e7in hemen akl\u0131m\u0131za enerji gelir. Enerji<br \/>\nmadde i\u00e7in i\u015flevselliktir. Enerji-madde \u00f6nceli\u011finde enerjinin esas oldu\u011fu<br \/>\nbilimce kan\u0131tlanm\u0131\u015ft\u0131r. Maddi yap\u0131lar enerjisiz olmaz, ama enerji maddi yap\u0131s\u0131z<br \/>\nda var olabilir. Maddenin yok olabilece\u011fi (yap\u0131sall\u0131k olarak), ama enerjinin<br \/>\nyok edilemeyece\u011fi daha anla\u015f\u0131l\u0131r bir husustur. Tabii enerjinin i\u015flevselli\u011fini<br \/>\ngeli\u015ftirmesi de maddi yap\u0131lanmalar\u0131 bilebildi\u011fimiz kadar\u0131yla zorunlu<br \/>\nk\u0131lmaktad\u0131r. Canl\u0131l\u0131k bile ancak belli, \u00e7ok geli\u015fmi\u015f maddi yap\u0131lar ve<br \/>\nortamlarla ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Maddi kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmayan, daha do\u011frusu maddi<br \/>\nyap\u0131sall\u0131\u011f\u0131 olmayan bir canl\u0131l\u0131k d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclememektedir. Varsa biz bilemiyoruz.<br \/>\nGenelle\u015ftirirsek, en geli\u015fmi\u015f maddi yap\u0131sall\u0131klar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 en geli\u015fmi\u015f bir<br \/>\ni\u015flevselli\u011fe denk d\u00fc\u015febilir.<\/p>\n<p class=\" \">Toplumdaki maddi yap\u0131 ve i\u015flevselli\u011fin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 maddi<br \/>\nk\u00fclt\u00fcr ve ideolojik k\u00fclt\u00fcrd\u00fcr. Toplumsall\u0131\u011f\u0131 yorumlamam\u0131z, uygar toplumdaki<br \/>\nmaddi yap\u0131n\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 geli\u015fkinli\u011fine kar\u015f\u0131l\u0131k, i\u015flevselli\u011fini tam geli\u015ftiremedi\u011fi<br \/>\ngibi yitirdi\u011fine, kar\u015f\u0131l\u0131k olarak yap\u0131lar\u0131 da bozdu\u011funa ili\u015fkindir. Bunun temel<br \/>\nnedeni ise, toplumsall\u0131\u011f\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan ana yap\u0131sal ve ideolojik k\u00fclt\u00fcrlere<br \/>\nba\u011fl\u0131 kalmamas\u0131, onlar\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 zorlamas\u0131d\u0131r. \u015euna benzetebiliriz: Suyun i\u00e7ine<br \/>\npetrol kar\u0131\u015ft\u0131rmak suyu bozar ve su i\u015flevselli\u011fini yitirir. Petrol de su gibi<br \/>\nak\u0131\u015fkand\u0131r. Ama i\u015flevi bamba\u015fkad\u0131r. Maddi k\u00fclt\u00fcr\u00fcn geli\u015fmesi e\u011fer ideolojik<br \/>\nk\u00fclt\u00fcr\u00fcn geli\u015fmesiyle denk ve uyumluysa, bunun sak\u0131ncas\u0131n\u0131 veya toplum \u00fczerinde<br \/>\nolumsuzlu\u011funu s\u00f6ylemle\u015ftiremeyiz.  de oland\u0131r diyebiliriz. Fakat maddi<br \/>\nk\u00fclt\u00fcr\u00fcn geli\u015fmesi ve \u00e7ok dar bir toplumsal grubun elinde birikmesi duru-munda<br \/>\nise, kesinlikle toplumun hem genelde yap\u0131sal ve i\u015flevsel bozulmas\u0131, hem de dar<br \/>\nanlamda b\u00fcy\u00fcyen maddi k\u00fclt\u00fcr ve eriyen ideolojik k\u00fclt\u00fcr anlam\u0131na gelir.<\/p>\n<p class=\" \">Bir \u00f6rnekle fikrimizi daha iyi a\u00e7\u0131klayabiliriz. M\u0131s\u0131r<br \/>\npiramitleri dev maddi yap\u0131lard\u0131r. Fakat bunun kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 i\u015flevselli\u011fini, anlaml\u0131<br \/>\nya\u015fam\u0131n\u0131, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, yani ideolojik k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc yitirmi\u015f milyonlarca insand\u0131r.<br \/>\nUygarl\u0131k b\u00f6yle bir \u015feydir. Dev yap\u0131lar in\u015fa eder. Tap\u0131naklar, kentler, surlar,<br \/>\nk\u00f6pr\u00fcler, tarlalar, ambarlar ve hatta \u00fcr\u00fcnlerle b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131lm\u0131\u015f<br \/>\nolabilir. B\u00f6yle toplumlar uygarl\u0131klarca m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Fakat i\u015flevselli\u011fi,<br \/>\nideolojik k\u00fclt\u00fcr de\u011feri ayn\u0131 toplumda arand\u0131\u011f\u0131nda, kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan \u015fey ya bu<br \/>\nde\u011ferin yitikli\u011fi ya da \u00e7arp\u0131kla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f halidir. Bir az\u0131nl\u0131k toplumun<br \/>\ngenelinden kopmu\u015f, onu ac\u0131mas\u0131z bir bask\u0131 ve istismar alt\u0131na alm\u0131\u015f, ideolojik<br \/>\nk\u00fclt\u00fcr\u00fcnden ya kopartm\u0131\u015f ya da \u00e7arp\u0131tarak sunup as\u0131l ideolojik k\u00fclt\u00fcr<br \/>\nde\u011ferlerinden yoksun b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p class=\" \">Az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n beslendi\u011fi hem maddi hem ideolojik k\u00fclt\u00fcr ise,<br \/>\n\u00e7ifte y\u00f6nl\u00fc hasta bir topluma yol a\u00e7ar. Maddeye bo\u011fulmu\u015f, \u00e7evresel ve \u00f6zg\u00fcr bir<br \/>\nideolojiden ise tamamen kopmu\u015ftur. \u2019Toplumsal sorun\u2019 dedi\u011fim haller bu<br \/>\ndiyalektik geli\u015fmenin sonucudur. Uygar toplum tam bu nedenle \u00e7evreden kopar.<br \/>\nSan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi bu kopu\u015f niteliksel veya nitelik olmay\u0131p ontolojiktir. Yani<br \/>\nuygar toplumun varl\u0131\u011f\u0131 \u00e7evreden kopmay\u0131 zorunlu olarak gerektirir. \u00c7evre ve<br \/>\nekoloji ister eski haliyle do\u011fa-toplum b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7inde, ister en bilimsel ifadeyle<br \/>\ndo\u011fa-toplum b\u00fct\u00fcnle\u015fmesi bi\u00e7iminde anla\u015f\u0131ls\u0131n, gereksindi\u011fi toplum, uygarl\u0131\u011f\u0131<br \/>\nolu\u015fturan temel \u00f6l\u00e7\u00fctleri, yani s\u0131n\u0131f-kent ve devletini a\u015fmay\u0131 gerektirir. Kaba<br \/>\nbir yok etme eyleminden bahsetmiyorum. Yeni bir toplumun maddi ve ideolojik<br \/>\nk\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn dengeli ve uyumlu olmas\u0131n\u0131 varsayar. Toplumun i\u00e7te dengeli ve uyumlu<br \/>\nmaddi ve ideolojik k\u00fclt\u00fcr\u00fc, do\u011fayla b\u00fct\u00fcnle\u015fmesini \u00f6zg\u00fcrle\u015fmi\u015f do\u011fa (Murray<br \/>\nBookchin\u2019in deyi\u015fiyle \u2018\u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc do\u011fa\u2019) olarak ger\u00e7ekle\u015ftirirken, ayn\u0131 zamanda<br \/>\nberaberinde uygar toplumun dengesiz do\u011fa-toplum \u00e7eli\u015fkisinin a\u015f\u0131lmas\u0131na da yol<br \/>\na\u00e7ar.<\/p>\n<p class=\" \">Bu genel kavramsal perspektif alt\u0131nda uygar toplumun ilk<br \/>\nin\u015fa d\u00f6nemini yorumlad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, hemen t\u00fcm\u00fcnde dev bir maddi k\u00fclt\u00fcr g\u00f6r\u00fcng\u00fcs\u00fc<br \/>\noldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n dev pramitleri, S\u00fcmerlerin zigguratlar\u0131, \u00c7in\u2019in Yeralt\u0131<br \/>\n\u015eehri, Hintlilerin tap\u0131naklar\u0131, Latin Amerika\u2019da benzer kent ve tap\u0131naklar<br \/>\na\u00e7\u0131k\u00e7a maddi k\u00fclt\u00fcr\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 sergiler. \u0130\u00e7indeki mana, yani ideolojik k\u00fclt\u00fcr<br \/>\nise mumyalanm\u0131\u015f cesetler, tanr\u0131 heykelleri, kral\u0131n \u00f6te d\u00fcnyada da ordusuyla<br \/>\ny\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcd\u00fcr. Anlam donmu\u015f veya m\u00fcthi\u015f \u00e7arp\u0131t\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu durumlarda insan<br \/>\npsikolojisindeki \u2018ben\u2019 kavram\u0131na vurgu yap\u0131larak da anlamland\u0131rma yap\u0131l\u0131r. Ama<br \/>\nas\u0131l anlam\u0131n toplumsall\u0131ktaki d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmde yatt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Toplum olmadan veya<br \/>\nd\u00f6n\u00fc\u015fmeden b\u00f6yle yap\u0131lar\u0131n akla bile gelemeyece\u011fi anla\u015f\u0131l\u0131rd\u0131r. Kral\u0131n<br \/>\ntanr\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 da bir zihniyet durumudur. Fakat \u00e7arp\u0131t\u0131lm\u0131\u015f ve toplumu var<br \/>\neden temel ideolojik zihniyeti y\u0131kan bir zihniyettir. Ger\u00e7ek toplumsal<br \/>\nzihniyetin, ideolojik k\u00fclt\u00fcr\u00fcn y\u0131k\u0131lmas\u0131 pahas\u0131na, tek tanr\u0131l\u0131 dinlerin b\u00fcy\u00fck<br \/>\nbir \u00f6fkeyle ve varl\u0131k nedenleri olarak kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 bir zihniyettir. Kentte<br \/>\n\u00fcslenmi\u015f ve kendini s\u0131n\u0131f devleti olarak \u00f6rg\u00fctlemi\u015f olan bu toplumun b\u00fcy\u00fck<br \/>\nbirikimini maddi k\u00fclt\u00fcr olarak  \u00e7arp\u0131k zihniyet, k\u00f6t\u00fc metafizik, do\u011fadan<br \/>\nd\u0131\u015flanma, do\u011fan\u0131n \u00fcst\u00fcne \u00e7\u0131kma ve kendini t\u00fcm\u00fcyle do\u011fa d\u0131\u015f\u0131nda bir yarat\u0131c\u0131l\u0131k<br \/>\nolarak sunmas\u0131n\u0131 ise ideolojik k\u00fclt\u00fcr\u00fcn ikinci plana d\u00fc\u015fmesi ve \u00e7arp\u0131t\u0131lmas\u0131<br \/>\nolarak yorumluyoruz.<\/p>\n<p class=\" \">Bu a\u015faman\u0131n tepkisiz, co\u015fkulu, mucizevi ve ac\u0131s\u0131z<br \/>\nkar\u015f\u0131land\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Mitolojik anlat\u0131m ger\u00e7e\u011fin \u00e7ok<br \/>\ngizlenmi\u015f ifadesidir. Gerek mitoloji, gerek kutsal din belgeleri bir nevi<br \/>\ndireni\u015f \u00f6yk\u00fcleridir. Ba\u015flang\u0131\u00e7taki direni\u015fi ideolojik k\u00fclt\u00fcr\u00fcn ba\u015fkald\u0131r\u0131s\u0131<br \/>\nolarak yorumlamak anlaml\u0131 bir saptamad\u0131r. Direni\u015f \u00e7ok boyutludur. \u00d6ncelikle ev<br \/>\nhapsine ve erkek ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131na al\u0131nmas\u0131na kar\u015f\u0131 kad\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck direni\u015fi \u0130nanna<br \/>\nfig\u00fcr\u00fcnde nettir. Kurulur kurulmaz kentlerin etraf\u0131n\u0131n surlarla \u00e7evrilmesi,<br \/>\netnisitenin tam bir ideolojik k\u00fclt\u00fcr ba\u015fkald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131n sembol\u00fcd\u00fcr. Yarat\u0131c\u0131 tanr\u0131<br \/>\nve kul insan anlay\u0131\u015f\u0131 derinli\u011fine \u00e7\u00f6z\u00fcmlendi\u011finde, b\u00fcy\u00fck bir s\u0131n\u0131f<br \/>\nm\u00fccadelesinin verildi\u011fi g\u00f6sterecektir. Yarat\u0131c\u0131 tanr\u0131 imalat\u0131, as\u0131l \u00f6z\u00fcnden<br \/>\nbo\u015falt\u0131lan do\u011fa-tanr\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n yerine ikame edilmi\u015ftir. Asl\u0131nda yarat\u0131mla<br \/>\nili\u015fkisi olmayan, ondan kopan y\u00f6netici s\u0131n\u0131f, tam bir ideolojik \u00e7arp\u0131tmayla kendisini<br \/>\ntam yarat\u0131c\u0131 maskeli tanr\u0131lar olarak ilan eder, buna kar\u015f\u0131l\u0131k ger\u00e7ek yarat\u0131c\u0131,<br \/>\nanlaml\u0131 kutsall\u0131k ve tanr\u0131sall\u0131klar sahibi toplum \u00fcyelerini d\u0131\u015fk\u0131lar\u0131ndan<br \/>\nyarat\u0131lm\u0131\u015f olarak vas\u0131fland\u0131r\u0131rken, b\u00fcy\u00fck bir s\u0131n\u0131f sava\u015f\u0131m\u0131n\u0131 da mitolojik<br \/>\ndille ifade etmektedir. <\/p>\n<p class=\" \">\u0130deolojik k\u00fclt\u00fcr\u00fcn b\u00fcy\u00fck d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc bu anlat\u0131mlarda gizlidir.<br \/>\nUygarl\u0131\u011f\u0131n ilk in\u015fa mitolojik anlat\u0131mlar\u0131, \u00f6zellikle tanr\u0131 in\u015fa maharetleri,<br \/>\ns\u0131n\u0131fsal m\u00fccadelenin ideolojik bi\u00e7imi olarak okunabilir. O d\u00f6nemin zaten ba\u015fka<br \/>\nbir anlat\u0131m dili de yoktur. Kent rekabetleri ve yak\u0131p y\u0131kmalar\u0131 \u015fiddetli bir<br \/>\nsosyal m\u00fccadeleye tan\u0131kl\u0131k etmektedir. Destan anlat\u0131mlar\u0131, panteon<br \/>\nd\u00fczenleni\u015fleri, kent mimarileri, mezar yap\u0131mlar\u0131 s\u0131n\u0131fsal u\u00e7urumu ve k\u0131rsal<br \/>\ntoplumla a\u00e7\u0131lan mesafeyi net yans\u0131t\u0131rlar. Firavun ve Nemrut \u00f6yk\u00fcleri toplumun<br \/>\nderinli\u011fine yar\u0131lmas\u0131n\u0131n belgeleridir. A\u015firet ezgileri de uygarl\u0131k sald\u0131r\u0131lar\u0131<br \/>\nkar\u015f\u0131s\u0131ndaki zorluk ve \u00e7aresizliklerin izlerini ta\u015f\u0131r. <\/p>\n<p class=\" \">Uygar toplumun ilk in\u015fa d\u00f6neminden en derli toplu ve<br \/>\ng\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar ula\u015fan direni\u015flerin ba\u015f\u0131nda peygamberler gelene\u011fi gelir.<br \/>\n\u00d6yk\u00fcleri Adem ve Havva\u2019yla, yani ilk iki insanla ba\u015flat\u0131lan anlat\u0131m\u0131n t\u00fcm<br \/>\n\u00f6zellikleri ideolojik k\u00fclt\u00fcr\u00fcn damgas\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Adem\u2019le Havva\u2019y\u0131<br \/>\nneolitik toplum kar\u015f\u0131s\u0131nda tanr\u0131la\u015fan uygarl\u0131k zihniyetinin kavranmas\u0131nda do\u011fru<br \/>\nde\u011ferlendirirsek, efendi-k\u00f6le \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n ilk ipu\u00e7lar\u0131n\u0131 sunduklar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz.<br \/>\nAdem\u2019le tanr\u0131 diyaloglar\u0131 ve Havva\u2019yla ili\u015fkileri, efendi-k\u00f6le ayr\u0131\u015f\u0131m\u0131 kadar<br \/>\nana-kad\u0131n\u0131n ikinci plana d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc sembolize ettikleri bi\u00e7iminde<br \/>\nyorumlayabiliriz. Nuh\u2019un \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131, zorba efendi kar\u015f\u0131s\u0131nda neolitik toplumu adeta<br \/>\ngemiye y\u00fckleyerek uygarl\u0131\u011f\u0131n ula\u015famayaca\u011f\u0131 da\u011fl\u0131k alanda yeniden in\u015fas\u0131n\u0131<br \/>\nan\u0131msat\u0131r. \u00d6yk\u00fc zaten S\u00fcmer toplumunu ve ayakta kalmak i\u00e7in direnen neolitik<br \/>\ntoplumu anlatmaktad\u0131r. Bu iki peygamber gelene\u011finin ba\u015flang\u0131c\u0131n\u0131 uygar toplumun<br \/>\nin\u015fas\u0131na kadar ta\u015f\u0131makla direni\u015fin ba\u015f\u0131ndan beri mevcudiyetini ve en az<br \/>\nuygarl\u0131\u011f\u0131n s\u00fcreklili\u011fi kadar bir s\u00fcreklili\u011fe sahip olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir.<br \/>\nHanedan tarihleri \u00fcst s\u0131n\u0131f tarihleri olduklar\u0131 gibi, peygamberlik tarihleri<br \/>\ndaha \u00e7ok direnen k\u00fclt\u00fcrler, kabileler ve kahramanlar tarihidir. Hepsinde ortak<br \/>\n\u00f6\u011fe putperestli\u011fe kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmalar\u0131d\u0131r. <\/p>\n<p class=\" \">Uygar toplum put\u00e7ulu\u011fuyla totem ve benzeri kabile<br \/>\nsimgelerini ay\u0131rt etmek gerekir. Uygar toplumun panteonunda bir araya getirilen<br \/>\ntanr\u0131lar, d\u00f6nemin y\u00f6netici fig\u00fcrlerinin kopyalar\u0131 gibidir. Zaten hepsi insan<br \/>\n\u015feklindedir. Daha da \u00f6tesi, y\u00f6netici insanlar\u0131n ta kendileridir. \u0130\u015fte<br \/>\npeygamberlerin bu fig\u00fcrlere sald\u0131rmalar\u0131yla y\u00f6neticilere sald\u0131rmalar\u0131 \u00f6zde<br \/>\nayn\u0131d\u0131r. Anti-putperestlik anti-devlet\u00e7iliktir. Kurumsalla\u015fan toplumu sembolize<br \/>\neden t\u00fcm kavram ve simgelerine muhalifliktir, direni\u015ftir. Rahiplerle siyasi<br \/>\nkrall\u0131klar aras\u0131ndaki kavga daha farkl\u0131 niteliktedir. Rahipler krallardan in\u015fa<br \/>\nettikleri toplumdan paylar\u0131n\u0131 talep etmektedirler. M\u00fccadeleleri \u00fcst tabaka<br \/>\naras\u0131nda ge\u00e7er. Devlet i\u00e7i bir m\u00fccadeledir. \u0130deolojik k\u00fclt\u00fcr\u00fcn yarat\u0131c\u0131lar\u0131<br \/>\nolduklar\u0131 i\u00e7in, dolayl\u0131 da olsa peygamberleri etkilerler. Rahip esas olarak<br \/>\ndevletin din adam\u0131d\u0131r. Sivil toplum onu pek ilgilendirmez. Peygamberlik, tersi<br \/>\nili\u015fkiyi anlat\u0131r. Devlet d\u0131\u015f\u0131ndaki toplumun s\u00f6zc\u00fcs\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p class=\" \">\u0130brahim peygamberle ba\u015flat\u0131lmak istenen ve Musa\u2019yla<br \/>\nkurumla\u015ft\u0131r\u0131lan gelene\u011fin \u00f6zg\u00fcn yan\u0131, M\u0131s\u0131r ve S\u00fcmer toplumundan tamamen kopma<br \/>\ncesareti ve kendi toplumlar\u0131n\u0131 kurma iradeleridir. Tam bir ideolojik k\u00fclt\u00fcr<br \/>\ndevrimiyle tan\u0131\u015f\u0131yoruz. Nemrut ve Firavun iki toplumun, devletin sembolik<br \/>\ny\u00f6netici lakaplar\u0131d\u0131r. Kurumla\u015fm\u0131\u015f \u00f6zellikleri vard\u0131r. Mutlak h\u00e2kimiyeti ifade<br \/>\nederler. \u0130brahim ve Musa bu h\u00e2kimiyeti tan\u0131mad\u0131klar\u0131n\u0131 kendi ideolojik<br \/>\nk\u00fclt\u00fcrleriyle, yani zihniyet direni\u015fleriyle a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f oluyorlar. Bu direni\u015f<br \/>\nd\u00f6nem i\u00e7in de\u011feri y\u00fcksek bir ba\u015fkald\u0131r\u0131d\u0131r. Bug\u00fcn nas\u0131l \u201cBa\u015fka bir d\u00fcnya<br \/>\nvard\u0131r  slogan\u0131 \u00f6nemliyse, o d\u00f6nemde Firavunlar ve Nemrut\u2019lar\u0131n resmi h\u00e2kim<br \/>\nd\u00fcnyalar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda bir d\u00fcnyan\u0131n var oldu\u011funu ilan ediyorlar. Bunun i\u00e7in kendi<br \/>\ncemaatleriyle yo\u011funca u\u011fra\u015f\u0131yorlar. \u00d6ncelikle bir umut hareketidir. Bug\u00fcnk\u00fc<br \/>\n\u0130srail\u2019in g\u00fcc\u00fcn\u00fcn temelinde, en az\u0131ndan ideolojik k\u00fclt\u00fcr g\u0131das\u0131nda bu \u00f6yk\u00fcn\u00fcn<br \/>\npay\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcmsenemez. \u0130brahim\u00ee gelenekteki t\u00fcm \u00f6yk\u00fc ve \u00fctopyalar kabile<br \/>\nd\u00fczenlerinin uygarl\u0131k taraf\u0131ndan \u00f6n\u00fc kesilen ya\u015famlar\u0131n\u0131 ve \u00f6zlediklerini dile<br \/>\ngetirmektedir. Her iki uygarl\u0131ktan etkilenmi\u015flerdir. Ama \u00f6zde reddettiklerini<br \/>\niyi yorumlamak gerekir. Ama\u00e7lar\u0131 onlar gibi bir uygarl\u0131k in\u015falar\u0131 de\u011fildir.<br \/>\n\u0130srail krallar\u0131n\u0131n rahipleriyle s\u00fcrekli \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131nda bu ger\u00e7ekli\u011fin yeri<br \/>\n\u00f6nemlidir. Halen bu y\u00f6nl\u00fc bir \u00e7eki\u015fme \u0130srail devlet ve toplumunda b\u00fct\u00fcn<br \/>\n\u015fiddetiyle s\u00fcrmektedir. Hititlerin, Mitannilerin, Asurlar\u0131n, Med-Perslerin, en<br \/>\nnihayet Greko-Romenlerin de tarihsel \u015fahitleridir. Haf\u0131zalar\u0131nda bu<br \/>\nuygarl\u0131klar\u0131n tortular\u0131 birikmi\u015ftir. <\/p>\n<p class=\" \">Tarih M.\u00d6. 1600-1200 y\u0131llar\u0131n\u0131 maddi k\u00fclt\u00fcr\u00fcn \u0131\u015f\u0131lt\u0131l\u0131 bir<br \/>\nd\u00f6nemi olarak tasarlar. Hitit, M\u0131s\u0131r ve Mitanniler aras\u0131ndaki ili\u015fkiler ilk<br \/>\nuluslararas\u0131 diplomasinin canl\u0131 \u00f6rneklerini sunarlar. \u0130braniler bu s\u00fcrecin en<br \/>\nyak\u0131n ve bak\u0131p anlamas\u0131n\u0131 bilen kavmidir. \u0130brahim ve Musa\u2019y\u0131 bu d\u00f6nemin<br \/>\ntrafi\u011finden ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmek tam anla\u015f\u0131lmalar\u0131n\u0131 eksik b\u0131rak\u0131r. Verdikleri cevap<br \/>\nideolojik k\u00fclt\u00fcr\u00fcn cevab\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p class=\" \">\u0130sa ve Muhammed bu gelenek i\u00e7inde iki b\u00fcy\u00fck reformat\u00f6rd\u00fcr.<br \/>\n\u0130deolojik k\u00fclt\u00fcr\u00fcn y\u00fckseli\u015findeki yerlerini sonraya b\u0131rakal\u0131m.<\/p>\n<p class=\" \">Babil ve Asur, maddi k\u00fclt\u00fcr\u00fcn y\u00fckseli\u015findeki iki \u00f6nemli<br \/>\nhalkad\u0131r. B\u00fcy\u00fcyen \u015fehir ve ticaret bu iki krall\u0131k d\u00f6neminde b\u00fcy\u00fck a\u015fama<br \/>\nsa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Babil, kendi d\u00f6neminin Paris\u2019idir. Asurlar \u00f6nce t\u00fcccar krallar,<br \/>\nsonra imparatorluk in\u015fa etmenin en gaddar temsilcisidir. Maddi toplumu<br \/>\nOrtado\u011fu\u2019da en iyi temsil eden y\u00f6netim gelene\u011fidir. \u0130deolojik k\u00fclt\u00fcr\u00fc hem<br \/>\nikinci planda tutmada, hem \u00e7arp\u0131tmada rol sahibidirler. Med-Pers gelene\u011finin<br \/>\ndayand\u0131\u011f\u0131 Zerd\u00fc\u015ft k\u00fclt\u00fcr\u00fc ideolojik k\u00fclt\u00fcre tekrar ba\u015fat yeri vermenin b\u00fcy\u00fck m\u00fccadelesini<br \/>\nvermi\u015ftir. Zerd\u00fc\u015ft-Buda-Sokrates \u00fc\u00e7l\u00fcs\u00fc birbirine \u00e7ok yak\u0131n zaman s\u00fcrelerinde<br \/>\nhem b\u00fcy\u00fck ahlak filozoflar\u0131, hem maddi k\u00fclt\u00fcre kar\u015f\u0131 ideolojik k\u00fclt\u00fcr\u00fcn<br \/>\n\u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kendi \u015fah\u0131slar\u0131nda temsil eden b\u00fcy\u00fck bilge ki\u015filiklerdir.<br \/>\nUygarl\u0131\u011f\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc insanl\u0131k vicdan\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck uyand\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131 ve<br \/>\nseslendiricileridir. Kendi d\u00f6nemlerinde olgunluk d\u00f6nemine giren maddi k\u00fclt\u00fcr<br \/>\nd\u00fcnyas\u0131n\u0131n ezici \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc kar\u015f\u0131s\u0131nda ba\u015fka d\u00fcnyalar\u0131n hem m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu, hem<br \/>\naray\u0131\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 olduklar\u0131n\u0131 ya\u015famlar\u0131yla g\u00f6rkemli bir bi\u00e7imde sunmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p class=\" \">Ba\u015fta \u0130skitler olmak \u00fczere, \u00e7evre k\u00fclt\u00fcrlerinin ard\u0131 arkas\u0131<br \/>\ngelmeyen direni\u015fleri ve sald\u0131r\u0131lar\u0131, ideolojik k\u00fclt\u00fcr\u00fcn kolay<br \/>\nt\u00fcketilmeyece\u011finin s\u00fcregiden kan\u0131tlar\u0131d\u0131r. Semitik k\u00fclt\u00fcrden Amoritlerin, Aryen<br \/>\nk\u00fclt\u00fcr\u00fcnden Hurrilerin, Kuzey Kafkas k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc ise \u0130skitlerin uygarl\u0131k<br \/>\nkar\u015f\u0131s\u0131nda temsilleri, direni\u015f halkalar\u0131n\u0131n da en az uygarl\u0131k halkalar\u0131 kadar<br \/>\nkesintisiz ve g\u00fc\u00e7l\u00fc olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Gotlar Roma uygarl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in neyse,<br \/>\nAmorit-Arap, Hurri-Med ve \u0130skitler de Ortado\u011fu \u0130mparatorluklar\u0131 i\u00e7in ayn\u0131<br \/>\nkonumu ifade ederler. H\u0131ristiyanl\u0131k benzeri bir\u00e7ok dinsel \u00e7\u0131k\u0131\u015f zaten Ortado\u011fu<br \/>\ntoplumsal direni\u015flerinde hi\u00e7 eksik olmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p class=\" \">c- Greko-Romen uygar toplumu uygarl\u0131k tarihinin orta,<br \/>\nolgunluk d\u00f6nemini temsil eder. Klasik \u00e7a\u011f uygarl\u0131\u011f\u0131 da denilebilir. Uygarl\u0131k<br \/>\npotansiyellerinin en parlak aktiflerini geli\u015ftirebilmi\u015flerdir. D\u00f6nemine g\u00f6re<br \/>\nmaddi k\u00fclt\u00fcr\u00fcn en g\u00f6rkemli \u00e7a\u011f\u0131n\u0131 yaratm\u0131\u015flard\u0131r. Daha \u00f6nceki t\u00fcm maddi<br \/>\nk\u00fclt\u00fcrlerin en ba\u015far\u0131l\u0131 sentezlerine ula\u015fan bu uygarl\u0131k kendi a\u015famalar\u0131n\u0131n son<br \/>\ns\u00f6zleridir. Halen g\u00f6rkemlilik olarak Roma\u2019yla k\u0131yaslanabilecek maddi bir<br \/>\nk\u00fclt\u00fcre eri\u015fildi\u011fini s\u00f6ylemek zordur. Bir devrim gibi g\u00f6sterilen kapitalist<br \/>\nend\u00fcstriyalizm ise uygarl\u0131k de\u011fil, uygarl\u0131\u011f\u0131n hastal\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p class=\" \">Atina d\u00f6nemi ilk\u00e7a\u011f\u0131n ideolojik k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn sonunu da<br \/>\nbelirler. Felsefe bir yan\u0131yla da bu ger\u00e7e\u011fin sonucudur. Panteon canl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131,<br \/>\nyani ideolojik k\u00fclt\u00fcr de\u011ferini yitiren tanr\u0131lar\u0131n mezarl\u0131\u011f\u0131 gibidir. Her \u015feyde<br \/>\noldu\u011fu gibi zirvedeyken bu durumla kar\u015f\u0131la\u015fma anla\u015f\u0131l\u0131rd\u0131r. Her zirvenin sonu<br \/>\nd\u00fc\u015f\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p class=\" \">K\u00f6lecili\u011fin tam bir maddi k\u00fclt\u00fcr sistemi oldu\u011fu kesindir.<br \/>\n\u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi bu sistemin esas \u00f6zelli\u011fidir. Bu kadar derinli\u011fine d\u00fc\u015f\u00fc\u015f<br \/>\nhi\u00e7bir canl\u0131 d\u00fcnyas\u0131nda g\u00f6zlenmez. Vicdan\u0131n \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcne bu denli elveri\u015flilik,<br \/>\nmaddi k\u00fclt\u00fcr\u00fcn g\u00f6rkemi ve \u00e7ekicili\u011fiyle yak\u0131ndan ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Halen bu<br \/>\nk\u00fclt\u00fcr\u00fcn dev an\u0131tlar\u0131, yap\u0131lar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00fcrpermemek, di\u011fer yandan hayranl\u0131k<br \/>\nduymamak olas\u0131 de\u011fildir. \u0130nsan tanr\u0131la\u015fmas\u0131 ancak bu kadar olabilir. Fakat<br \/>\ninsan tanr\u0131la\u015fmas\u0131 insanlar\u0131 hedefledi\u011finde felakete d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Tanr\u0131lar i\u00e7in<br \/>\ngeri kalanlar kuldur. Toplumsal yar\u0131lmadaki, dolay\u0131s\u0131yla m\u00fccadeledeki hi\u00e7bir<br \/>\n\u00e7eli\u015fki ve m\u00fccadele a\u00e7\u0131ktan bu denli boy g\u00f6stermemi\u015ftir. D\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc daha iyi<br \/>\nkavrayabilmek i\u00e7in Yunan klasik k\u00fclt\u00fcr\u00fcndeki \u2018o\u011flanc\u0131l\u0131k\u2019 olay\u0131 do\u011fru<br \/>\n\u00e7\u00f6z\u00fcmlenirse son derece \u00f6\u011freticidir. Kad\u0131n k\u00f6leli\u011fiyle ba\u011f\u0131 sadece cinselli\u011fe<br \/>\nsunum \u015feklinden ibaret de\u011fildir. Ayn\u0131 sosyal olguyu payla\u015ft\u0131klar\u0131 i\u00e7in<br \/>\naralar\u0131ndaki ba\u011f \u00e7arp\u0131c\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p class=\" \">Kad\u0131n k\u00f6leli\u011fine daha yak\u0131ndan bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, \u00e7ok ezici ve<br \/>\ninsanl\u0131ktan \u00e7\u0131kar\u0131c\u0131 y\u00f6n\u00fc dikkat \u00e7eker. Eve kapat\u0131lma sadece bir mek\u00e2nsal tutsakl\u0131k<br \/>\nde\u011fildir. Hatta hapishane de de\u011fildir. Derinden tecav\u00fcze al\u0131nma durumunu ifade<br \/>\neder. \u0130stenildi\u011fi kadar ni\u015fan, gelinlik t\u00f6renleriyle derinli\u011findeki ger\u00e7ek<br \/>\n\u00f6rt\u00fclmek istensin, bir g\u00fcnl\u00fck uygulama bile kendini bilen i\u00e7in insan onurunun<br \/>\nbitimidir. Kad\u0131n binlerce y\u0131ll\u0131k \u00fcretimsel, e\u011fitimsel, y\u00f6netimsel, \u00f6zg\u00fcrl\u00fcksel<br \/>\nde\u011ferinden o kadar sistemli ve \u00e7ok \u00e7e\u015fitli \u015fiddet ara\u00e7lar\u0131yla, ondan da fazla<br \/>\nideolojik d\u00fc\u015f\u00fcrme (a\u015fk s\u00f6ylemleri dahil) ara\u00e7lar\u0131yla h\u0131rpalan\u0131r ki, sonu\u00e7 tam<br \/>\nteslimiyetten \u00f6tedir. Kimli\u011fini t\u00fcm\u00fcyle yitiri\u015fi, bamba\u015fka bir ger\u00e7e\u011fe,<br \/>\n\u2018kar\u0131ya\u2019 d\u00f6n\u00fc\u015fmesidir. En s\u0131radan bir erke\u011fin, da\u011f \u00e7oban\u0131n\u0131n bile g\u00f6z\u00fcnde kad\u0131n<br \/>\nsadece kar\u0131 olabilir. Kar\u0131 olmak ise, \u00fczerinde sonsuz tasarruf hakk\u0131n\u0131n<br \/>\n(istedi\u011fi an \u00f6ld\u00fcrme de dahil) do\u011fmas\u0131 demektir. O sadece bir m\u00fclk de\u011fildir.<br \/>\n\u00c7ok \u00f6zel bir m\u00fclkt\u00fcr. Sahibi i\u00e7in k\u00fc\u00e7\u00fck imparator olma potansiyelini ta\u015f\u0131r.<br \/>\nYeter ki kullanmas\u0131n\u0131 bilsin. <\/p>\n<p class=\" \">Uygarl\u0131\u011f\u0131 haz\u0131rlayan temel ayaklardan biri bu ger\u00e7eklikti.<br \/>\nMaddi k\u00fclt\u00fcr\u00fcn s\u0131n\u0131r tan\u0131mazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131ndaki temel etkenlerden biri olmas\u0131 da<br \/>\nbu ger\u00e7eklikle ba\u011flant\u0131l\u0131yd\u0131. Kad\u0131nda ya\u015fanan ba\u015far\u0131l\u0131 deneyim t\u00fcm topluma<br \/>\nta\u015f\u0131r\u0131lmak istendi. \u0130kinci vahim etkileyicilik buydu. Toplum, efendileri i\u00e7in<br \/>\nkar\u0131 gibi i\u015flevsel olmal\u0131yd\u0131. Toplumun kar\u0131la\u015fmas\u0131n\u0131n kapitalist sistemde<br \/>\ntamamland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmeye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z. Ama bu eylemin temeli ilk uygarl\u0131k<br \/>\na\u015famas\u0131nda at\u0131lm\u0131\u015f, Greko-Romen k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde ise ba\u015far\u0131l\u0131 toplum \u00f6rne\u011fi olarak<br \/>\nsunulmak istenmi\u015fti. Ancak erke\u011fin kar\u0131la\u015fmas\u0131yla toplumun kar\u0131la\u015fmas\u0131ndan<br \/>\nbahsedilebilirdi. Greko-Romen bunu iyice sezen ve tedbirini alan toplumdu.<br \/>\nK\u00f6lelerin durumunun kar\u0131dan beter oldu\u011fu \u00e7ok\u00e7a bilinen husustur. Sorun k\u00f6le<br \/>\nolmayan erke\u011fin kar\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131yd\u0131. Ensest veya cinsel sap\u0131kl\u0131ktan, \u00e7ifte<br \/>\ncin-sellikten bahsetmiyorum. Psikolojik boyutlar\u0131, hatta biyolojik nedenleri<br \/>\nolan baz\u0131 olgular\u0131, bahsetmek durumunda oldu\u011fum olaydan ayr\u0131 de\u011ferlendirmek<br \/>\ngerekir. Klasik Yunan toplumundaki moda, her \u00f6zg\u00fcr gen\u00e7 erke\u011fin mutlaka bir<br \/>\nsahibi, bir erkek partnerinin olmas\u0131yd\u0131. Gen\u00e7 tecr\u00fcbe kazan\u0131ncaya kadar<br \/>\npartnerin sevgilisi olmal\u0131yd\u0131. Daha \u00f6nce de\u011findi\u011fim gibi, Sokrates bile bu<br \/>\nolayda \u00f6nemli olan\u0131n gen\u00e7 o\u011flan\u0131n \u00e7ok kullan\u0131lmas\u0131 de\u011fil, o ruhu ya\u015famas\u0131<br \/>\noldu\u011funu s\u00f6yler. Zihniyet a\u00e7\u0131kt\u0131r: K\u00f6lelik toplumu \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, onur ilkesiyle<br \/>\nba\u011fda\u015fmayaca\u011f\u0131ndan, bu \u00f6zellikler toplumdan silinmeliydi. \u00c7\u00fcnk\u00fc toplumu tehdit ediyorlard\u0131.<br \/>\nDo\u011fruydu da. \u0130nsan \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve onurunun oldu\u011fu yerde k\u00f6lelik ya\u015fanamaz. Sistem<br \/>\nbunu kavram\u0131\u015ft\u0131 ve gere\u011fini yapmak durumundayd\u0131. <\/p>\n<p class=\" \">\u015e\u00fcphesiz Greko-Romen k\u00fclt\u00fcr\u00fc bu misyonu tamamlayamad\u0131. \u0130\u00e7te<br \/>\n\u00f6zg\u00fcr felsefi okullarla geli\u015fen H\u0131ristiyanl\u0131k, d\u0131\u015fta ise etnisitenin ard\u0131<br \/>\narkas\u0131 kesilmeyen sald\u0131r\u0131 ve ba\u015fkald\u0131r\u0131lar\u0131 toplumu ba\u015fka durumlarla y\u00fcz y\u00fcze<br \/>\nb\u0131rakacakt\u0131. Maddi k\u00fclt\u00fcr\u00fcn her \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n, her \u015feye g\u00fcc\u00fcn\u00fcn<br \/>\nyetmeyece\u011finin i\u015faretleri de az de\u011fildi. Toplum ancak kapitalizmde hi\u00e7<br \/>\n\u2018o\u011flanc\u0131l\u0131\u011fa\u2019 gerek duyulmadan da kar\u0131la\u015ft\u0131r\u0131labilecekti.<\/p>\n<p class=\" \">Kabile g\u00fc\u00e7leriyle H\u0131ristiyanlar\u0131n g\u00f6z\u00fcpek ve sonsuz ac\u0131lar<br \/>\npahas\u0131na direni\u015fleri, esas olarak insanl\u0131k i\u00e7in t\u00fckeni\u015f anlam\u0131na gelen topluma<br \/>\nson vermek i\u00e7indi. Sonraki uzla\u015fmalar direni\u015flerin ideolojik k\u00fclt\u00fcr de\u011ferini ve<br \/>\nhedefini g\u00f6z ard\u0131 ettiremez. Maddi k\u00fclt\u00fcr bak\u0131m\u0131ndan hi\u00e7bir b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc olmayan<br \/>\nbu hareketlerin daha sonraki b\u00fcy\u00fck hamlelerini ideolojik k\u00fclt\u00fcr\u00fcn y\u00fckseli\u015fi<br \/>\nolarak g\u00f6rmek en do\u011fru yorumdur. Benzeri \u00f6rnek Sasani-\u0130slam ve Turani g\u00f6\u00e7lerin<br \/>\nili\u015fki ve \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131nda da ya\u015fanacakt\u0131. Basit bask\u0131 ve s\u00f6m\u00fcr\u00fc terminolojisiyle<br \/>\ntoplumlar\u0131n derin d\u00fc\u015f\u00fc\u015f ve y\u00fckseli\u015flerini a\u00e7\u0131klayamay\u0131z. Ya\u015fananlar daha<br \/>\nkapsaml\u0131d\u0131r. Kapitalizmin neden \u00e7\u00f6z\u00fcmlenemedi\u011fi ve \u00e7\u00f6z\u00fclmedi\u011fi, gereken kapsam<br \/>\nderinli\u011fine (uygar toplumun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne) ula\u015f\u0131lamamayla yak\u0131ndan ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r.<br \/>\nKapitalizme ili\u015fkin \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeler, aysbergin su \u00fcst\u00fcndeki k\u0131sm\u0131na benzer. As\u0131l<br \/>\nk\u00fctle uygar toplumdur. O da su alt\u0131nda duruyor.<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \"><strong><span style=\"font-size: 10pt line-height: 115%\">K\u00fcrt Halk \u00d6nderi<br \/>\nAbdullah \u00d6calan<\/span><\/strong><\/p>\n<p class=\" \"><strong><span style=\"font-size: 10pt line-height: 115%\">\u00a0<\/span><\/strong><\/p>\n<p class=\" \"><strong><span style=\"font-size: 10pt line-height: 115%\">Demokratik<br \/>\nUygarl\u0131k Manifestosu\u2019ndan<\/span><\/strong><\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p style=\"line-height: normal\" class=\" \"><span style=\" \">K\u00fcrdistan<br \/>\nStratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi<\/span><\/p>\n<p style=\"line-height: normal\" class=\" \"><span style=\" \">www.lekolin.org<br \/>\n&#8211; www.lekolin.net \u2013 www.lekolin.info<\/span><\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p>\t<!-- parveke begin --><\/p>\n<div>\n<div class=\"sharethis-inline-share-buttons\"><\/div>\n<p><!-- parveke END -->\n<\/div><\/div>\n<p>K\u00fcrt Halk \u00d6nderi<br \/>\nAbdullah \u00d6calan\u00a0Demokratik<br \/>\nUygarl\u0131k Manifestosu\u2019ndan<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p><b>Uygar toplumu \u00fc\u00e7 a\u015famal\u0131 yorumlamak \u00f6\u011fretici olabilir. \u0130lk, orta ve son a\u015famalar olarak. Fakat uygar toplumun bir b\u00fct\u00fcn oldu\u011funu, bu t\u00fcr ayr\u0131mlar\u0131n<\/b><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1658,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[32,31,36,33,30,35,34],"class_list":["post-1657","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ozgurluk-perspektifleri","tag-arastirma","tag-kurdi","tag-kurdish","tag-kurdistan","tag-lekolin","tag-turkish","tag-turkiye"],"acf":[],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1657","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1657"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1657\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1658"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1657"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1657"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1657"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}