{"id":1717,"date":"2020-03-15T00:22:12","date_gmt":"2020-03-14T21:22:12","guid":{"rendered":"http:\/\/www.lekolin.org\/ucuncu-alan-ve-stoler\/"},"modified":"2020-03-15T00:22:12","modified_gmt":"2020-03-14T21:22:12","slug":"ucuncu-alan-ve-stoler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/ucuncu-alan-ve-stoler\/","title":{"rendered":"\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Alan ve ST\u00d6\u2019ler"},"content":{"rendered":"<p>30 Ocak 2010 Cumartesi Saat 14:44<\/p>\n<\/p>\n<div class=\"detail content_14\" id=\"text_detail\">\n<div class=\"newsImage\">\n<b>Ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131llarda K\u00fcrt Halk \u00d6nderi Say\u0131n Abdullah \u00d6calan\u2019\u0131n \u0130mral\u0131 adas\u0131nda geli\u015ftirdi\u011fi Savunmalar ile a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 \u2018\u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc alan\u2019 olgusu bug\u00fcne kadar onlarca tart\u0131\u015fmay\u0131 da<\/b><\/p>\n<p>\t\t\t\t\t\t\t <img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.lekolin.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/193-1.jpg\">\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n<p>  12.00<\/p>\n<p>  0<\/p>\n<p>  21<\/p>\n<p>  TR<\/p>\n<p><!--\n \/* Font Definitions *\/\n @font-face\n\t  \"Cambria Math\" \n\tpanose-1:2 4 5 3 5 4 6 3 2 4 \n\tmso-font-charset:162 \n\tmso-generic- roman \n\tmso-font-pitch:variable \n\tmso-font-signature:-1610611985 1107304683 0 0 159 0  \n@font-face\n\t    \n\tpanose-1:2 15 5 2 2 2 4 3 2 4 \n\tmso-font-charset:162 \n\tmso-generic- swiss \n\tmso-font-pitch:variable \n\tmso-font-signature:-1610611985 1073750139 0 0 159 0  \n  \n p.Mso , li.Mso , div.Mso \n\t mso-style-unhide:no \n\t  \n\t :\"\" \n\tmargin-top:0cm \n\tmargin-right:0cm \n\tmargin-bottom:10.0pt \n\tmargin-left:0cm \n\t \n\t \n\t \n\t \" \",\" \" \n\t \n\t \n\t   \n\tmso-fareast-theme-font:minor-latin \n\t \n\t \n\t   \n\t \n\t \n.MsoChpDefault\n\t mso-style-type:export-only \n\tmso-default-props:yes \n\t \n\t \n\t   \n\tmso-fareast-theme-font:minor-latin \n\t \n\t \n\t   \n\t \n\t \n.MsoPapDefault\n\t mso-style-type:export-only \n\tmargin-bottom:10.0pt \n\t  \n@page Section1\n\t size:595.3pt 841.9pt \n\tmargin:70.85pt 70.85pt 70.85pt 70.85pt \n\tmso-header-margin:35.4pt \n\tmso-footer-margin:35.4pt \n\tmso-paper-source:0  \ndiv.Section1\n\t page:Section1  \n--><\/p>\n<p>\t  :&#8221; &#8221; <\/p>\n<p>\t :&#8221;&#8221; <\/p>\n<p>\t &#8221; &#8220;,&#8221; &#8221; <\/p>\n<p><strong>Giri\u015f<\/strong><\/p>\n<p class=\" \">Ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131llarda K\u00fcrt Halk \u00d6nderi Say\u0131n Abdullah<br \/>\n\u00d6calan\u2019\u0131n \u0130mral\u0131 adas\u0131nda geli\u015ftirdi\u011fi Savunmalar ile a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 \u2018\u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc<br \/>\nalan\u2019 olgusu bug\u00fcne kadar onlarca tart\u0131\u015fmay\u0131 da beraberinde getirmi\u015ftir. Gerek<br \/>\nSol-Sosyalist \u00e7evreler gerekse de K\u00fcrt halk\u0131 i\u00e7erisinde y\u00fcr\u00fct\u00fclen tart\u0131\u015fmalarda<br \/>\nbizce g\u00f6r\u00fclen en temel eksiklik \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc alan kavram\u0131n\u0131n 80\u2019lerde ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f<br \/>\nolan Sivil Toplum \u00d6rg\u00fctleri (ST\u00d6) ile paralel g\u00f6r\u00fclmesi olmu\u015ftur. <\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Bu kurgusal d\u00fcalizm iki olgunun da do\u011fru \u00e7\u00f6z\u00fcmleni\u015fi<br \/>\na\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok ciddi hatalara sebep olmu\u015ftur. Gerek ST\u00d6 gerekse de \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc alan<br \/>\nad\u0131 ile and\u0131\u011f\u0131m\u0131z olgular\u0131 do\u011fru kavrayabilmek, gelecek kayg\u0131s\u0131 g\u00fcden<br \/>\nperspektiflerin i\u015fleticisi olabilmek ad\u0131na olmazsa olmaz ko\u015fuldur. Bu ba\u011flamda<br \/>\nilk olarak ST\u00d6 kavram\u0131n\u0131 a\u00e7mam\u0131z, olguyu kendi ger\u00e7ekli\u011fi i\u00e7erisinde ve kendi<br \/>\nba\u011flam\u0131nda de\u011ferlendirmemiz, daha sonra ise \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc alan olgusunu yal\u0131n bir<br \/>\nbi\u00e7imde a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karmam\u0131z gerekmektedir. Son olarak da \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc alan<br \/>\nfaaliyetlerinin toplumsal duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131zla girdi\u011fi ili\u015fkileri ve toplumsal<br \/>\nprojelerde oynayabilmesi \u015fart olan rol\u00fc tart\u0131\u015fmaya a\u00e7aca\u011f\u0131z.<\/p>\n<p class=\" \"><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p class=\" \"><strong>Sivil Toplum \u00d6rg\u00fctleri (ST\u00d6)<\/strong><\/p>\n<p class=\" \">ST\u00d6 nedir sorusuna kendi \u00f6nel penceremizden bakmadan \u00f6nce<br \/>\ngenel kabul g\u00f6rm\u00fc\u015f tan\u0131mlamalar\u0131n\u0131 irdelemekte yarar g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu ba\u011flamda<br \/>\n1994 senesine ait Birle\u015fmi\u015f Milletler \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn yapm\u0131\u015f oldu\u011fu ST\u00d6 tan\u0131m\u0131na<br \/>\nbakmam\u0131z gerekiyor. <\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Buna g\u00f6re ST\u00d6\u2019ler<span>\u00a0<br \/>\n<\/span>\u201c\u00dcyeleri bir ya da birden fazla \u00fclkenin vatanda\u015f ya da vatanda\u015f<br \/>\nderneklerinden olu\u015fan, faaliyetleri i\u015fbirli\u011fi yapt\u0131\u011f\u0131 bir ya da birden fazla<br \/>\ntoplulu\u011fun ihtiyac\u0131 do\u011frultusunda \u00fcyelerinin ortak iradesiyle \u015fekillenen, k\u00e2r<br \/>\namac\u0131 g\u00fctmeyen kurulu\u015flar <span>\u00a0 <\/span>olarak<br \/>\ntan\u0131mlanmaktad\u0131r.<span>\u00a0 <\/span><\/p>\n<p class=\" \"><span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span><\/p>\n<p class=\" \">Birle\u015fmi\u015f Milletlerin bahsi ge\u00e7en tan\u0131m\u0131 ST\u00d6\u2019leri t\u00fcm<br \/>\nideolojik ba\u011flam\u0131ndan s\u0131y\u0131rarak onu salt bir ihtiya\u00e7 \u00f6rg\u00fct\u00fc yaparken,<br \/>\n faaliyetleri i\u015fbirli\u011fi yapt\u0131\u011f\u0131 bir ya da birden fazla toplulu\u011fun ihtiyac\u0131<br \/>\ndo\u011frultusunda \u00fcyelerinin ortak iradesiyle \u015fekillenen(\u2026)  bi\u00e7imindeki tan\u0131mlama<br \/>\nise ihtiya\u00e7lar\u0131n \u00f6znel olarak yorumlanmas\u0131 ger\u00e7ekli\u011fini de g\u00f6z \u00f6n\u00fcne<br \/>\nald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, asl\u0131nda ST\u00d6\u2019lerin bu tan\u0131mdan yola \u00e7\u0131karak ideolojik \u00e7izgi sahibi<br \/>\nolabilecekleri sonucunu da beraberinde getirmi\u015f olur. <\/p>\n<p class=\" \"><span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span><\/p>\n<p class=\" \">Yukar\u0131da da g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere resmi tan\u0131mlanmas\u0131nda ideolojik<br \/>\ni\u015flevinin onu olu\u015fturan ki\u015fi ve gruplar\u0131n irade ve niyetine b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ST\u00d6\u2019ler<br \/>\nfiiliyatta bir dizi mistifikasyon s\u00fcrecine de tabi tutulmu\u015flar ve pratikte t\u00fcm<br \/>\nideolojilerden ba\u011f\u0131ms\u0131z birer cemaat \u00f6rg\u00fct\u00fc bi\u00e7iminde bir alg\u0131lanma s\u00fcrecinde<br \/>\nanlamland\u0131r\u0131labilmi\u015flerdir. Bu da zamanla ST\u00d6\u2019lerin tan\u0131mlanmas\u0131 s\u00fcrecinde bir<br \/>\ndizi de\u011fi\u015fikli\u011fi de beraberinde getirmeye itmi\u015ftir. \u00d6rne\u011fin konu ile ilgili<br \/>\nSimmons\u2019un tan\u0131mlamas\u0131 \u015fu \u015fekildedir: \u201cSivil Toplum \u00d6rg\u00fctleri ulusal<br \/>\nh\u00fck\u00fcmetleri, \u00e7ok tarafl\u0131 kurulu\u015flar\u0131, ulusal ve \u00e7ok uluslu \u015firketleri d\u00f6rt<br \/>\ny\u00f6nde etkileyen kurulu\u015flard\u0131r. Maddeler halinde s\u0131ralad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bunlar  g\u00fcndem<br \/>\nolu\u015fturmak, sonuca y\u00f6nelik pazarl\u0131k yapmak, me\u015fruiyet kazand\u0131rmak ve \u00e7\u00f6z\u00fcmleri<br \/>\nhayata ge\u00e7irmek olarak tan\u0131mlanabilir .<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Yukar\u0131daki Simmons tan\u0131m\u0131na g\u00f6re de ST\u00d6\u2019ler mevcut<br \/>\nKapitalist toplum s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde bir g\u00fc\u00e7 olan ve bu g\u00fcc\u00fcn\u00fc etkin oldu\u011fu<br \/>\nalanda ama\u00e7lar\u0131 do\u011frultusunda kullanma g\u00fcc\u00fcne sahip kurulu\u015flar olarak<br \/>\ng\u00f6r\u00fclmektedir. Oysa Simmons tan\u0131m\u0131nda da g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere ST\u00d6\u2019lerin<br \/>\nideolojik-politik i\u015flevine de\u011finilmemektedir bile. Burada ST\u00d6\u2019lere bi\u00e7ilen<br \/>\nmisyon mevcut sistem s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde ve genel i\u015fleyi\u015fe asla muhalefet etmeden<br \/>\nrestore \u00e7abalar\u0131na giri\u015fmek, sistemin kendini tazeleyebilmesi ve vicdan\u0131n\u0131 da<br \/>\nbu anlamda pazara s\u00fcrebilmesi ad\u0131na \u00e7e\u015fitli \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 y\u00fcr\u00fctebilmektir. <\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Sivil toplum kavram\u0131 geli\u015fim s\u00fcrecine Platon ve Aristo ile<br \/>\nba\u015flar. Kavram o d\u00f6nemin \u015fehir devlet\u00e7ikleri ile birlikte ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131ndan ve<br \/>\nbelki de ona dayand\u0131\u011f\u0131ndan devlet kavram\u0131 ile birlikte ele al\u0131nm\u0131\u015f ve ona<br \/>\nba\u011f\u0131ml\u0131 olarak anlamland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Fakat zaman i\u00e7erisinde her olguda oldu\u011fu<br \/>\ngibi bu olguda da kavramsal d\u00fczlemde de\u011fi\u015fmeler olmu\u015ftur. Jean BOD\u0130N aileyi<br \/>\nsivil toplum olarak devletten ay\u0131r\u0131rken, mutlak monar\u015filerin b\u00fct\u00fcn g\u00fc\u00e7 ve<br \/>\nbask\u0131lar\u0131na ra\u011fmen onlar\u0131n kontrollerinden ka\u00e7an ve b\u00f6ylece \u00f6zerk (otonom) bir<br \/>\ns\u00fcrecin \u015fekillenmesini sa\u011flayan g\u00fc\u00e7 olarak \u2018Sivil Toplum\u2019, Hegel\u2019de devletten<br \/>\nayr\u0131 bir ya\u015fam alan\u0131 olarak politik toplumdan ayr\u0131 tutulmu\u015ftur. Marks ve<br \/>\nGramsci de ayn\u0131 yolu takip ederek sivil toplum &#8211; devlet ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 do\u011fru bir<br \/>\nbi\u00e7imde \u00e7\u00f6z\u00fcmlemi\u015flerdir. Oysa sivil topluma bug\u00fcn sahip oldu\u011fu anlam\u0131<br \/>\nkazand\u0131ran s\u00fcre\u00e7, tarihsel zemin \u00fczerine oturmu\u015f bulunan ve burjuvala\u015fma tarihi<br \/>\nolarak da nitelendirilebilecek olan tarihsel s\u00fcrecin pratik yans\u0131malar\u0131ndan<br \/>\nba\u015fkas\u0131 da de\u011fildir.<span>\u00a0 <\/span><\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Feodal \u00fcretim tarz\u0131 ve buna dayal\u0131 \u00fcretim ili\u015fkilerinin<br \/>\nh\u00e2kim oldu\u011fu bu d\u00f6nemde topra\u011fa ba\u011fl\u0131 serf ya da ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k ili\u015fkisi bak\u0131m\u0131ndan<br \/>\nayn\u0131 d\u00fczeyde soylu s\u0131n\u0131f\u0131ndan olmayan, k\u0131rsal alan yerine \u015fehirlerde yerle\u015fen<br \/>\nve daha ziyade (ilk d\u00f6nemlerinde) ticaret ile u\u011fra\u015fan burjuva n\u00fcvelerini ve<br \/>\nzanaat\u00e7\u0131lar\u0131 nitelemek i\u00e7in kullan\u0131lmaya ba\u015flan\u0131r. Amac\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak bu<br \/>\nd\u00f6nemde sivil toplum kavram\u0131  otorite, otoriteye do\u011frudan ba\u011fl\u0131 geleneksel halk<br \/>\nkitleleri ve otoriteyle olan ba\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rece zay\u0131flatm\u0131\u015f, etkinli\u011fini otoriteden<br \/>\nba\u011f\u0131ms\u0131z olarak in\u015fa edebilen halk kitleleri bi\u00e7iminde toplumu<br \/>\ns\u0131n\u0131fland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. En az\u0131ndan kavram\u0131n kullan\u0131m\u0131 bu \u015fekilde bir s\u0131n\u0131fland\u0131rmay\u0131<br \/>\nzorunlu k\u0131lmaktad\u0131r. Elbette burada otorite ile ba\u011f\u0131 g\u00f6rece daha zay\u0131f olan<br \/>\nkesim (kendi toplumsal kurulu\u015fu ve kendi ya\u015fam felsefesinin bi\u00e7imsel ve pratik<br \/>\nkurulumu bak\u0131m\u0131ndan) o d\u00f6nem yeni yeni palazlanmaya ba\u015flayan burjuvazi<br \/>\nolmaktad\u0131r. Fakat sivil toplum kavram\u0131n\u0131 o g\u00fcn i\u00e7in bir zorunluluk olarak tarih<br \/>\nsahnesine \u00e7\u0131kmaya zorlayan \u015fey yaln\u0131zca burjuvazinin tarih sahnesine \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 ve<br \/>\nalternatif bir ili\u015fkiler b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fc toplumsal alan\u0131n gelece\u011fi i\u00e7in \u00f6ng\u00f6rmesi<br \/>\nde\u011fildir. Aksine bu kurulumun geli\u015fim seyrini ve onun maddi (\u00fcretimsel)<br \/>\ns\u00fcre\u00e7lerini ve buna ba\u011f\u0131ml\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnsel s\u00fcre\u00e7lerini, hem mevcut otoriteden ve onun<br \/>\nt\u00fcm uzamlar\u0131ndan, hem de mevcut konumu ile verili otoriteye g\u00f6bekten ba\u011f\u0131ml\u0131<br \/>\ngeleneksel toplumdan ba\u011f\u0131ms\u0131z bir alanda kendi imk\u00e2nlar\u0131 ile ger\u00e7ekle\u015ftirecek<br \/>\nolmas\u0131d\u0131r. Bu durum, toplumsal yap\u0131da en belirleyici ili\u015fki bi\u00e7imi olan \u00fcretime<br \/>\nba\u011f\u0131ml\u0131 ili\u015fki bi\u00e7iminin ve buna dayal\u0131 ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k ili\u015fkilerinin otoriteden<br \/>\nkopu\u015fu anlam\u0131nda ilerletici olmakta ve tan\u0131m olarak yeni bir kavram\u0131 zorunlu<br \/>\nk\u0131lmaktad\u0131r. B\u00f6ylece sivil toplum kavram\u0131 bug\u00fcnk\u00fc burjuva s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ilk ad\u0131<br \/>\nolarak de\u011fil bug\u00fcnk\u00fc kullan\u0131m\u0131ndan farkl\u0131 olarak bir \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc<span>\u00a0 <\/span>alan\u0131 nitelemek i\u00e7in tarih sahnesinde yerini<br \/>\nalm\u0131\u015ft\u0131r.<span>\u00a0 <\/span><\/p>\n<p class=\" \"><span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span><\/p>\n<p class=\" \">Burjuvazinin art\u0131k bir g\u00fc\u00e7 oldu\u011fu ve mevcut otoriteyi<br \/>\nhedefleyerek elde etti\u011fi andan itibaren sivil toplum da bi\u00e7im olarak de\u011fi\u015fim<br \/>\nge\u00e7irir. Bug\u00fcn Avrupa\u2019da ve d\u00fcnyan\u0131n geri kalan alanlar\u0131nda kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bi\u00e7imi<br \/>\nile sivil toplumun yeni kimli\u011fi egemenli\u011fin el de\u011fi\u015ftirdi\u011fi o anda<br \/>\n\u015fekillenmi\u015ftir. \u00d6zg\u00fcrl\u00fcklerin ve bireyselli\u011fin(!) \u00e7a\u011f\u0131nda yani burjuva \u00e7a\u011f\u0131nda<br \/>\nbir bask\u0131 ve cendere arac\u0131 olarak devlet yoktur. Art\u0131k devlet toplumsal \u00fcretimi<br \/>\nve ili\u015fkileri d\u00fczenleyerek kaotik ortam\u0131n, \u00fcretimin ve refah\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mesini<br \/>\n\u00f6nleyen bir ara\u00e7tan ba\u015fkas\u0131 de\u011fildir. Ve bu kutsal d\u00fczen (!), tarihin de sonu<br \/>\nanlam\u0131na geldi\u011fi s\u00fcrece ba\u011fr\u0131nda alternatif ili\u015fkiler ta\u015f\u0131yan yeni toplumun,<br \/>\nbir \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc alan\u0131n, devlet ve burjuva d\u00fczeninden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak \u015fekillenmesinin<br \/>\nde bir anlam\u0131 kalmam\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc alan olarak sivil toplum<br \/>\nkavray\u0131\u015f\u0131 gitmi\u015f, yerine piyasa ili\u015fkilerinin spotlar\u0131 alt\u0131nda \u015fekillenmeyi<br \/>\nbekleyen bir \u20183. Sekt\u00f6r\u2019 anlam\u0131nda sivil toplum olgusu ge\u00e7mi\u015ftir. <\/p>\n<p class=\" \"><span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span><\/p>\n<p class=\" \">\u20183. Sekt\u00f6r\u2019 anlam\u0131nda sivil toplum, bir olgu olarak tam<br \/>\nanlam\u0131yla tarihsel kimli\u011fine ancak, 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ortalar\u0131nda Keynes\u2019\u00e7i ekonomik<br \/>\nmodelin ekonomik bunal\u0131mlar, devrimler ve 2. D\u00fcnya sava\u015f\u0131n\u0131n y\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131<br \/>\nalt\u0131nda afallayan burjuvazi taraf\u0131ndan bir kurtar\u0131c\u0131 olarak sahiplenilmesi<br \/>\ns\u00fcrecinin akabinde kavu\u015fabilmi\u015ftir. Sivil toplum olgusunun kendini bu kadar ge\u00e7<br \/>\nger\u00e7ekle\u015ftirebilmi\u015f olmas\u0131nda d\u00f6nemin muhalif kimli\u011fi alt\u0131nda \u015fekillenen<br \/>\nideolojilerin bir \u2018\u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc alan\u2019dan ziyade do\u011frudan otoritenin kendisine,<br \/>\ndevlete oynamalar\u0131n\u0131n da etkisi yads\u0131namayacak kadar b\u00fcy\u00fck olmu\u015ftur. Ac\u0131 olan<br \/>\nise tam da bunu yani otoriteyi kar\u015f\u0131t\u0131 anlam\u0131nda sahiplenmeleri olmu\u015ftur.<br \/>\nMarksizm\u2019in bu dogmatik ve eksikli kavray\u0131\u015f\u0131, toplumsal alan\u0131n \u015fekillenmesinde<br \/>\n\u00fcst yap\u0131 ara\u00e7lar\u0131n\u0131 aynadaki birer yans\u0131ma olarak g\u00f6rme hatas\u0131na d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, yeni<br \/>\ntoplumsal kurulu\u015fun alt ve \u00fcst yap\u0131 kurumlar\u0131 ile birlikte bir ya\u015fam ve anlay\u0131\u015f<br \/>\nbi\u00e7imi ile ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00f6rg\u00fctlenmesini \u00f6ng\u00f6rememi\u015ftir. Elbette bunda d\u00f6nemin maddi<br \/>\n\u015fartlar\u0131n\u0131n olgunla\u015fmam\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131n da etkisi az\u0131msanmayacak orandad\u0131r. \u0130ki<br \/>\nkutuplu d\u00fcnyan\u0131n ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u00e7eli\u015fki ve \u00e7at\u0131\u015fma d\u00fczeyi, d\u00fcnyan\u0131n bir yar\u0131s\u0131n\u0131 demir<br \/>\nbir perdenin alt\u0131nda kendi ya\u015fam olgusuna dahi yabanc\u0131la\u015ft\u0131r\u0131rken, di\u011fer<br \/>\nyar\u0131s\u0131nda ya\u015fanan geli\u015fmeler, asl\u0131nda ilkinden hi\u00e7 de fark\u0131 olmayan ikinci<br \/>\ne\u011filimi, demokratik ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc alanlar nezdinde geri \u00e7ekilerek bir nefes<br \/>\nalma ko\u015fulunu yaratma mecburiyetine s\u00fcr\u00fcklemi\u015ftir. Burada geni\u015f halk<br \/>\neylemliliklerinin ve kom\u00fcnist rejimden duyulan korkunun pay\u0131 olduk\u00e7a b\u00fcy\u00fck<br \/>\nolmu\u015ftur. <\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \"><strong>Sivil mi Resmi mi, Toplum mu Devlet mi?<\/strong><\/p>\n<p class=\" \">Zamanla bu demokratik ya\u015fam alanlar\u0131 insanlar\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck<br \/>\nd\u00fczeyini yeterince kavrad\u0131\u011f\u0131 burjuvaziye kar\u015f\u0131 geli\u015ftirdikleri savunma<br \/>\nmekanizmalar\u0131 olarak sendikalar, toplumun yaralar\u0131n\u0131 sarma anlam\u0131nda ba\u011f\u0131\u015f<br \/>\nkurulu\u015flar\u0131 ve \u00e7e\u015fitli hak ihlallerini sona erdirme ya da s\u0131n\u0131rlama iddias\u0131na<br \/>\nhizmet eden uluslararas\u0131 af \u00f6rg\u00fctleri, hak savunucular\u0131 vb. bi\u00e7imde kendini<br \/>\nifadelendirmi\u015ftir. \u00d6z\u00fcnde temel \u00e7eli\u015fki, sistemden kaynaklanan sorunlar\u0131n bir<br \/>\n\u015fekilde sistem i\u00e7i \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi \u00e7abas\u0131ndan ba\u015fkas\u0131 de\u011fildi. Burada temel muhatap<br \/>\ndevlet ya da devletler olarak belirlenmi\u015f ve toplumsal m\u00fccadele, ondan<br \/>\nkaynaklanan e\u015fitsiz, gayri vicdani ve haks\u0131z durumlar\u0131n a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 yaralar\u0131 kendi<br \/>\nimk\u00e2nlar\u0131 d\u00e2hilinde \u00e7\u00f6zme amac\u0131n\u0131 g\u00fctm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u0130kinci a\u015fama olarak palazlanan<br \/>\n\u00f6zel \u015firketler ve b\u00fcy\u00fck tekeller de hedef d\u00e2hiline girmi\u015f \u00f6zellikle ekolojik<br \/>\ndengeyi g\u00f6zeten kurum ve kurulu\u015flar\u0131n temel m\u00fccadele muhatab\u0131 haline gelmi\u015ftir.\n<\/p>\n<p class=\" \"><span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span><span>\u00a0\u00a0 <\/span><\/p>\n<p class=\" \">Burada temelden bu kurum ve \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 hedef alan iki<br \/>\nfarkl\u0131 kutbun yakla\u015f\u0131mlar\u0131 da dikkat \u00e7ekici olmu\u015ftur. \u0130lk grup bu kurulu\u015flar\u0131n<br \/>\n\u00e7\u00f6z\u00fcmleme anlay\u0131\u015flar\u0131n\u0131 sistem i\u00e7i bir cepheden geli\u015ftirdikleri iddias\u0131n\u0131n<br \/>\ndolays\u0131z sonucu olarak onlar\u0131 sistem i\u00e7i bir uzla\u015f\u0131 olmakla su\u00e7lam\u0131\u015f. \u0130kinci<br \/>\ngrup ise onlar\u0131n yer yer<span>\u00a0 <\/span>\u201chaddini a\u015fan<br \/>\ns\u00f6ylem ve \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 kendi toplumsal kavray\u0131\u015flar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan olduk\u00e7a<br \/>\ntehlikeli bulmu\u015f ve onlar\u0131 sistem i\u00e7ile\u015ftirmeye bu da yetmezse \u00e7e\u015fitli bask\u0131<br \/>\nmekanizmalar\u0131n\u0131 devreye sokarak etkisiz k\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6z\u00fcnde bu tarz<br \/>\nyap\u0131lanmalar do\u011falar\u0131 gere\u011fi ne sistem alternatifi kitle \u00f6rg\u00fctleri oldular ne de<br \/>\nsistemin genel \u00e7er\u00e7evesi i\u00e7inde birer muhalefet alan\u0131.<\/p>\n<p class=\" \"><span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span><\/p>\n<p class=\" \">Piyasa toplumunun tam ortas\u0131nda hem onun i\u00e7 \u00e7eli\u015fkilerinden<br \/>\nhem de iki kutuplu d\u00fcnyan\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 \u00e7eli\u015fkilerinden yararlanarak mevcut<br \/>\nsistemin kaynakland\u0131\u011f\u0131 sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmleme anlay\u0131\u015f\u0131 onun temel bi\u00e7imleyeni<br \/>\nolarak bug\u00fcnk\u00fc kavray\u0131\u015f\u0131n\u0131 bi\u00e7imlendirmi\u015ftir. Sekt\u00f6r olarak \u015fekillenme anlay\u0131\u015f\u0131<br \/>\nise do\u011frudan piyasa ili\u015fkilerinin \u00e7eli\u015fkileri \u00fczerine oynayan kutbun \u00f6te<br \/>\nyar\u0131s\u0131n\u0131 direkt ya da dolayl\u0131 olarak dahi kullanmayan \u00f6rg\u00fctlenmelerde belirmeye<br \/>\nba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bunlar i\u00e7erik olarak daha ziyade b\u00fcy\u00fck ba\u011f\u0131\u015f ve sa\u011fl\u0131k \u00f6rg\u00fctleri<br \/>\nolarak bi\u00e7imlenen kurulu\u015flar olmu\u015flard\u0131r. \u0130ki kutuplu d\u00fcnyan\u0131n sonu ve<br \/>\nenformasyon \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n \u015fekillendiricili\u011fi alt\u0131nda 2000\u2019li y\u0131llara girildi\u011finde<br \/>\nsivil alan t\u00fcmden bir sekt\u00f6r konumuna itilmi\u015ftir. Art\u0131k do\u011frudan alternatifsiz<br \/>\ng\u00f6r\u00fcnen sistemin \u00e7eli\u015fkilerine yine ayn\u0131 sistemin olanak ve kaynaklar\u0131 ile<br \/>\ny\u00fcklenmek zorunlulu\u011fu onlar\u0131n muhalif karakterlerini do\u011frudan etkileyerek<br \/>\nolanca etkisizle\u015ftirmi\u015ftir. Zaten daha muhalif olan yap\u0131lanmalar da mevcut<br \/>\ndurumda dogmatizm bata\u011f\u0131na saplanarak u\u00e7ta olmaktan kendilerini alamam\u0131\u015flard\u0131r.\n<\/p>\n<p class=\" \"><span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span><\/p>\n<p class=\" \">Alternatifini \u00fcretememe, sadakac\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131n beslendi\u011fi en<br \/>\ntemel toplumsal psikoloji alan\u0131d\u0131r. Sadaka alan i\u00e7in de veren i\u00e7in de tek<br \/>\nalternatif olmak durumundad\u0131r. B\u00f6ylece d\u00fczenin g\u00fc\u00e7l\u00fcleri kenara itilmi\u015f olana,<br \/>\nd\u0131\u015flanm\u0131\u015f olana, daha da korkuncu kendi olmayan\u0131n tamam\u0131na sadakalar\u0131n\u0131<br \/>\nda\u011f\u0131tarak onlarda g\u00f6rmeyi umdu\u011fu k\u00fc\u00e7\u00fck g\u00fcl\u00fcc\u00fcklerde vicdani huzuru arar. Art\u0131k<br \/>\nsivil alan en g\u00fc\u00e7l\u00fc dinlerin dahi bireyde sa\u011flayamad\u0131\u011f\u0131 vicdani bo\u015falmay\u0131<br \/>\nsa\u011flayan en temel alan olmu\u015ftur. B\u00f6ylece 21. yy\u2019\u0131n modern bireyi her g\u00fcn tekrar<br \/>\ntekrar \u00fcretti\u011fi, tan\u0131k oldu\u011fu vah\u015fetin y\u00fck\u00fcn\u00fc bir nebze olsun omuzlar\u0131ndan<br \/>\nsilkerek rahatlam\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6z\u00fcnde burada geli\u015fen edilgenli\u011fin toplumsal vicdana<br \/>\nyans\u0131mas\u0131d\u0131r. Modernizmin edilgenli\u011fi 2000\u2019li y\u0131llarda ifadesine<br \/>\nkavu\u015fabilmi\u015ftir. Elbette biz burada g\u00f6r\u00fcn\u00fcrdeki niyeti de\u011fil y\u00f6ntemin<br \/>\nbi\u00e7imlendiricili\u011finde dipte geli\u015fen anlay\u0131\u015f\u0131 tart\u0131\u015f\u0131yoruz. Aksi durumda bu tarz<br \/>\n\u00f6rg\u00fctlenmelerin bayraklar\u0131nda as\u0131l\u0131 duran halelerdeki demokratik ya\u015fam\u0131n<br \/>\n\u00f6rg\u00fctlenmeleri belirlemesini ciddiye almak durumunda kal\u0131rd\u0131k. <\/p>\n<p class=\" \"><span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span><\/p>\n<p class=\" \">\u00c7a\u011f\u0131n belirledi\u011fi ama\u00e7 g\u00f6r\u00fcn\u00fcrdeki amac\u0131n \u00fczerine \u00e7\u0131karak<br \/>\ny\u00f6ntemi belirlemeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 andan itibaren sekt\u00f6r son kurumla\u015fmas\u0131n\u0131 da<br \/>\nsa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Ve bu hali ile bize pek de \u00e7ekici gelmemektedir. Birka\u00e7 \u00f6rnekle<br \/>\na\u00e7al\u0131m: Afrika k\u0131tas\u0131, Kuzey \u00fclkelerinin bitmez t\u00fckenmez kaynak s\u00f6m\u00fcr\u00fcleri<br \/>\nsonucunda ya\u011fmalanm\u0131\u015f ve talan edilmi\u015ftir.<span>\u00a0<br \/>\n<\/span>K\u0131tada bug\u00fcn n\u00fcfusun yar\u0131s\u0131 g\u00fcnde 1 dolardan az parayla ya\u015f\u0131yor.<br \/>\nAfrika&#8217;n\u0131n 10 ayr\u0131 \u00fclkesinde 130 milyon insan a\u00e7l\u0131k tehlikesiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya.<br \/>\nBu say\u0131 Sahra g\u00fcneyindeki Afrika&#8217;da her \u00fc\u00e7 ki\u015fiden birine tekab\u00fcl ediyor. Orta<br \/>\nAfrika&#8217;n\u0131n yollar\u0131n\u0131n sadece % 12&#8217;si kullan\u0131l\u0131r durumda. N\u00fcfusun % 20&#8217;si<br \/>\nkesintisiz elektrik kullanam\u0131yor. Temiz su kaynaklar\u0131 \u00e7ok k\u0131s\u0131tl\u0131. B\u00f6lgede<br \/>\ng\u00f6r\u00fclen hastal\u0131klar\u0131n % 80&#8217;i pis sudan kaynaklan\u0131yor.<span>\u00a0 <\/span>G\u00fcnde 40-50 bin \u00e7ocuk \u00f6l\u00fcm\u00fc ya\u015fan\u0131yor. \u00c7ocuk<br \/>\n\u00f6l\u00fcmlerinin \u00e7o\u011fu s\u0131tma gibi \u00f6nlenebilir hastal\u0131klara ba\u011fl\u0131 ve 100 milyon<br \/>\ndolarl\u0131k bir b\u00fct\u00e7eyle bu hastal\u0131klarla m\u00fccadele edilebilir.<span>\u00a0 <\/span>Y\u00fczy\u0131l\u0131n en ac\u0131mas\u0131z hastal\u0131\u011f\u0131 olarak<br \/>\nadland\u0131r\u0131lan A\u0130DS vakalar\u0131n\u0131n 2\/3&#8217;\u00fcne Afrika&#8217;da rastlan\u0131yor. G\u00fcney Afrika&#8217;da<br \/>\nher 3 ki\u015fiden 1\u2019i A\u0130DS\u2019ten \u00f6l\u00fcyor. BM, 2025 y\u0131l\u0131na dek Afrika&#8217;da 80 milyon<br \/>\nki\u015finin A\u0130DS\u2019ten \u00f6lece\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131. Afrika&#8217;da \u015fu an 25 milyondan fazla A\u0130DS\u2019li<br \/>\nvar. A\u0130DS en \u00e7ok kad\u0131nlar\u0131 vuruyor ve kad\u0131nlar A\u0130DS\u2019li hastalar\u0131n % 70&#8217;ini<br \/>\nolu\u015fturuyor. Sahra g\u00fcneyindeki Afrika&#8217;da bir kad\u0131n\u0131n gebelik ya da do\u011fum<br \/>\ns\u0131ras\u0131nda \u00f6lme riski, zengin \u00fclkelerdeki annelere g\u00f6re 10 kat daha fazla.<span>\u00a0 <\/span><\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Kuzey \u00fclkelerinin kendi ate\u015fli silah pazarlar\u0131n\u0131 eritmek<br \/>\ni\u00e7in Afrika k\u0131tas\u0131na yapt\u0131\u011f\u0131 sat\u0131\u015flar ve alevlendirdikleri \u00e7at\u0131\u015fmalar sonucunda<br \/>\nAfrika \u00fclkelerinin silahlanma oran\u0131 son 30 y\u0131lda 3 kat\u0131na \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Sonu<br \/>\ngelmez kabile \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131nda y\u00fcz binlerce insan \u00f6lm\u00fc\u015f yahut sakat kalm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nT\u00fcm bunlar ise g\u00f6z\u00fcn\u00fc kar h\u0131rs\u0131 b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015f k\u00fcresel devlerin ve devletlerin<br \/>\nuygulad\u0131\u011f\u0131 genel politikalar\u0131n bir \u00fcr\u00fcn\u00fc olagelmi\u015ftir. <\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Olduk\u00e7a ironiktir ki ST\u00d6\u2019lerin en fazla geli\u015fti\u011fi ve kendini<br \/>\nifade etti\u011fi bu \u00fclkelerde sistemden kaynaklanan hi\u00e7bir sorun tart\u0131\u015fmaya<br \/>\na\u00e7\u0131lmazken, Afrika k\u0131tas\u0131na y\u00fczlerce ST\u00d6 m\u00fcdahalede bulunmu\u015ftur. Bir yandan<br \/>\nAfrika k\u0131tas\u0131ndaki sava\u015f\u0131, satt\u0131\u011f\u0131 silahlarla finanse eden kurulu\u015flar di\u011fer<br \/>\nyandan fonlar\u0131 ile destek \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131 \u2018S\u0131n\u0131r Tan\u0131mayan Doktorlar \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019 ve<br \/>\nbenzeri kurulu\u015flar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile k\u0131ta sava\u015flar\u0131nda sakat kalanlara t\u0131bbi destek<br \/>\nsunabilmektedirler(!) A\u00e7l\u0131\u011fa mahk\u00fbm edenler a\u00e7l\u0131kla m\u00fccadele \u00f6rg\u00fctlerine<br \/>\naktard\u0131klar\u0131 fonlarla yiyecek ve giyecek yard\u0131m\u0131nda bulunabilmektedirler.<br \/>\nCehalete mahk\u00fbm k\u0131lanlar Afrikal\u0131 \u00e7ocuklar i\u00e7in g\u00f6stermelik birka\u00e7 fon<br \/>\nolu\u015fturabilmekte ve kendi ST\u00d6\u2019lerini \u2018yaralar\u0131 sarmak\u2019 ve \u2018g\u00fcler y\u00fcz\u2019 g\u00f6stermek<br \/>\nad\u0131na k\u0131talar aras\u0131 m\u00fcdahalelere te\u015fvik etmektedirler. Bu olduk\u00e7a ironik ve<br \/>\nac\u0131nas\u0131 tablo bile ST\u00d6\u2019lerin asl\u0131nda kime ve neye hizmet etmek ad\u0131na kullan\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131<br \/>\ng\u00f6sterebilmektedir. <\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Bir k\u0131ta ve birka\u00e7 \u00f6rnekle a\u00e7\u0131mlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z tabloyu geli\u015ftirmek<br \/>\nelbette m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<span>\u00a0 <\/span>Buradan yola \u00e7\u0131karak<br \/>\nST\u00d6 ya da STK olarak adland\u0131r\u0131lan kurulu\u015flar\u0131n hi\u00e7 de BM\u2019nin ya da Simmons\u2019un<br \/>\ntan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 gibi uluslar aras\u0131 kurulu\u015f ya da h\u00fck\u00fcmetleri etkileyen, sorunlar\u0131<br \/>\na\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kararak g\u00fcndem olu\u015fturan ve \u00e7\u00f6z\u00fcmleyen \u00f6rg\u00fctler olmad\u0131klar\u0131, aksine bu<br \/>\nkurulu\u015flar\u0131n rotas\u0131n\u0131 ve hareket alan\u0131n\u0131 bizzat sorunlar\u0131n do\u011frudan kayna\u011f\u0131<br \/>\nkonumundaki uluslar aras\u0131 kurulu\u015flar ve devletlerin \u00e7izdi\u011fi, bu anlam\u0131 ile de<br \/>\ng\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte sivil fiiliyatta ise olduk\u00e7a resmi politik yap\u0131lar\u0131n temsilcili\u011fini<br \/>\nyapan kurulu\u015flar olduklar\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir.<span>\u00a0<br \/>\n<\/span><\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Burjuva uygarl\u0131\u011f\u0131 yeni toplumsal bi\u00e7imlenme ile kendi<br \/>\nkonumunun me\u015frulu\u011funu garantilemek ad\u0131na mevcut olan t\u00fcm \u00fcst yap\u0131 alanlar\u0131nda<br \/>\nyo\u011fun bir manip\u00fclasyon ve tahrifat politikas\u0131 g\u00fctm\u00fc\u015ft\u00fcr. Buna yukar\u0131daki \u00f6rnek<br \/>\n\u00fczerinde de g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi ST\u00d6\u2019lerin anlamlar\u0131n\u0131n ve i\u015flevlerinin kendi<br \/>\ntarihsel s\u00fcre\u00e7leri ile ters d\u00fc\u015fmek pahas\u0131na tekrar tan\u0131mlanmalar\u0131 da dahildir.<br \/>\nOlgular, kavramlar ve bilim yeni uygarl\u0131ksal s\u00fcrecin ihtiya\u00e7lar\u0131 do\u011frultusunda<br \/>\ng\u00f6zden ge\u00e7irilerek yeni bi\u00e7im ve anlamlara kavu\u015fturulmu\u015ftur. Bu durum d\u00f6nemin<br \/>\nt\u00fcm alternatif m\u00fccadele bi\u00e7imleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck bir dezavantaj\u0131 da<br \/>\nberaberinde getirmi\u015ftir.<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Yaz\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015f\u0131nda BM tan\u0131mlanmas\u0131n\u0131n ST\u00d6 ve ideoloji-politik<br \/>\nili\u015fkisinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tam anlam\u0131 ile reddetmedi\u011fini vurgulam\u0131\u015ft\u0131k. ST\u00d6\u2019leri<br \/>\ni\u015fleten onu olu\u015fturan cemaatlerin niyet ve iradeleridir. ST\u00d6\u2019ler kendi hedef<br \/>\nkitleleri kadar genel toplumsal sorumluluklarla donanmal\u0131 ve gerekti\u011finde<br \/>\ntoplumsal ittifak \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmeli. (K\u00fcresel Manifesto\u20132005)<br \/>\n\u201cST\u00d6\u2019ler devlet ve onun kurumsal alanlar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bir \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler alan\u0131d\u0131r.<br \/>\n\u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn yarat\u0131lmas\u0131 gereken t\u00fcm alanlar ST\u00d6\u2019lerin varl\u0131k<br \/>\nnedenidir.(Kean\u20131988). \u201cToplumu al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131ndan koparan ama onun yerine<br \/>\nyenilikleri getiren, geli\u015ftiren alanlar yaratmak.(Tomson Cehrmin\u20131994).<br \/>\n\u201cST\u00d6\u2019ler \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Alan\u0131 resmi otoriteler taraf\u0131ndan daralt\u0131lan ve o otoritelere<br \/>\nmuhalif toplumsal kesimlere kar\u015f\u0131 sorumlu, demokratik, ba\u011f\u0131ms\u0131z ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc<br \/>\nolmal\u0131d\u0131r. (Wood.2003)<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Yukar\u0131da ki al\u0131nt\u0131lar ST\u00d6\u2019lerin tan\u0131mlanmas\u0131nda tam da bizim<br \/>\nvurgu yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z yere i\u015faret etmektedir. Yani olguyu burjuva bi\u00e7iminden<br \/>\ns\u0131y\u0131rarak tekrar tan\u0131mlamak ve onu bizim \u2018\u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc alan\u2019 kavray\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131n ortas\u0131na<br \/>\noturtmak da yine bize d\u00fc\u015fmektedir.<\/p>\n<p class=\" \"><span>\u00a0 <\/span><\/p>\n<p class=\" \"><strong>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Alan ve Ba\u011flam\u0131ndaki Sivil Toplum \u00d6rg\u00fctleri<\/strong><\/p>\n<p class=\" \">\u0130nsanl\u0131k tarihi boyunca geli\u015fen hi\u00e7bir toplumsal d\u00fczen<br \/>\nbireyi kapitalizm kadar d\u00fc\u015fk\u00fcnle\u015ftirmemi\u015f, eme\u011fine bu denli<br \/>\nyabanc\u0131la\u015ft\u0131rmam\u0131\u015ft\u0131r (Karl MARKS). Toplumsal d\u00fczen \u00f6z\u00fcnde ne bir g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck ne<br \/>\nde bir anla\u015fma \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Ya\u015fam\u0131n temel ko\u015fulu olan \u00fcretimin \u00f6rg\u00fctlenmesi i\u00e7in<br \/>\nbir zorunluluktan ba\u015fkas\u0131 de\u011fildir. Dolay\u0131s\u0131yla insan \u00fcretiminin sonucu,<br \/>\neme\u011finin \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. \u0130nsan tekni\u011fi ile do\u011fay\u0131 bi\u00e7imlendirirken \u00f6zde h\u0131zla geli\u015fen<br \/>\nkendi yeniden bi\u00e7imleni\u015finden ba\u015fkas\u0131 de\u011fildir.<span>\u00a0<br \/>\n<\/span>En kat\u0131 k\u00f6leci sistemden feodal sistemlerin t\u00fcm vah\u015fili\u011fine kadar<br \/>\ngeli\u015fen, insan\u0131n eme\u011finin sahibi olmas\u0131 ger\u00e7e\u011fidir. \u00dcretti\u011fi \u00fcr\u00fcnlerine anlam<br \/>\nveren birey onlar \u00fczerinde g\u00fc\u00e7 olma konumuna da ula\u015fm\u0131\u015f demektir. Etkin olu\u015f<br \/>\n\u00fcretimde geli\u015ftik\u00e7e \u00fcretimin \u015fekillendiricili\u011finde bi\u00e7imlenen toplumsal<br \/>\nili\u015fkiler d\u00fczeyinde de geli\u015fmesini tamamlar. B\u00f6ylece insan \u00fcretti\u011fi tekni\u011fe<br \/>\nkar\u015f\u0131 yabanc\u0131la\u015fmaktan kurtularak toplumsal d\u00fczlemdeki bilincini belirler.<br \/>\nFakat kapitalist toplum d\u00fczeninin i\u015fi par\u00e7alay\u0131\u015f bi\u00e7imi \u00f6zellikle \u00e7al\u0131\u015fma<br \/>\nalanlar\u0131ndaki<span>\u00a0 <\/span>\u00f6rg\u00fctlenme tarz\u0131 birey ile<br \/>\ni\u015fi aras\u0131na mesafe koymu\u015f, birey i\u015fine ve dolay\u0131s\u0131yla \u00fcretime yabanc\u0131la\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nBu tarz bir edilgenlik bi\u00e7im olarak hayata bak\u0131\u015f\u0131m\u0131zdan tutal\u0131m do\u011frudan<br \/>\nhayat\u0131m\u0131z\u0131n kendisini ya\u015fay\u0131\u015f bi\u00e7imimizi etkiler.<span>\u00a0 <\/span>Ka\u00e7\u0131m\u0131z evimizde kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z televizyonun<br \/>\nnas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliriz ya da f\u0131r\u0131n\u0131n, buzdolab\u0131n\u0131n\u2026 Teknik kar\u015f\u0131s\u0131nda bi\u00e7are<br \/>\nduru\u015fumuz hele bir de sistemin kar\u015f\u0131t\u0131n\u0131n tarih sahnesinden g\u00f6rkemli silini\u015fi de<br \/>\neklenince bir b\u00fct\u00fcnen kan\u0131ksama, kabullenme ki\u015fili\u011fini hem toplumsal<br \/>\nki\u015fili\u011fimiz hem de bireysel \u015fekilleni\u015fimiz \u00fczerinde oturtmaya yetmi\u015ftir. Bu 20.<br \/>\nyy\u2019\u0131n \u00fcretim bi\u00e7imi ve tekni\u011finin karakteristik \u00f6zelli\u011fi olarak modernitenin<br \/>\ntemel ki\u015fili\u011fini olu\u015fturur. Burada modernitenin temel varyantlar\u0131ndan farkl\u0131<br \/>\nbir \u015fey olma iddias\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan postmodern ya da enformatik \u00e7a\u011f kavram\u0131 ile 21.<br \/>\nyy ger\u00e7ekli\u011fi kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. <\/p>\n<p class=\" \"><span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span><\/p>\n<p class=\" \">Di\u011fer b\u00fct\u00fcn \u015feyler d\u0131\u015far\u0131da b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda 21. yy\u2019\u0131n, nam-\u0131<br \/>\ndi\u011fer enformasyon \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n temel belirleyeni, bir fark olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor:<br \/>\n\u201cBilgisayar teknolojisi . Bir tarihsel \u00e7a\u011f\u0131 di\u011ferine eviren temel s\u00fcrecin<br \/>\nteknik alt yap\u0131daki de\u011fi\u015fimler oldu\u011funu hepimiz kabul ediyoruz. 21. yy\u2019a<br \/>\nanlam\u0131n\u0131 veren ise i\u015fte bu teknik alt yap\u0131n\u0131n hi\u00e7 de a\u011f\u0131rba\u015fl\u0131 olmayan yaramaz<br \/>\n\u00e7ocu\u011fu bilgisayarlard\u0131r. Bilgisayar ve sonucu olan yeni teknik alt yap\u0131<br \/>\n\u00fcretimin modernist \u00f6rg\u00fctlenmesini geriletmi\u015f, i\u015fi tekrar b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc bir s\u00fcre\u00e7<br \/>\nolarak \u00fcretenin ellerine vermi\u015ftir. Fakat daha da \u00f6nemlisi pek de dikkat<br \/>\nedilmeyen bu harika aletin ki\u015fili\u011finin 20. yy. teknolojisinin karakter<br \/>\n\u00f6zelliklerinden bir fark\u0131n\u0131n olu\u015fudur. 20.yy. teknolojisinin kullan\u0131m a\u00e7\u0131s\u0131ndan<br \/>\nen belirli \u00f6zelli\u011fi kullan\u0131c\u0131y\u0131 devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rakan, kulland\u0131\u011f\u0131 aleti tan\u0131mas\u0131n\u0131<br \/>\npek de gerekli g\u00f6rmeyen tek tarafl\u0131 ili\u015fki bi\u00e7imiydi. Televizyon ile olan<br \/>\nili\u015fkimizi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Fakat bilgisayar teknolojisi bu tek tarafl\u0131 edilgin<br \/>\nili\u015fkiyi y\u0131kabilme imk\u00e2n\u0131 ile yeni yy\u2019\u0131n alternatifini olu\u015fturmada bir imk\u00e2n\u0131n<br \/>\naynas\u0131 oldu. Bilgisayar teknolojisi ile bireyin ili\u015fkisi o kadar kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131d\u0131r<br \/>\nki onu her an tan\u0131may\u0131 zorunlu k\u0131lmaktad\u0131r. Onunla ili\u015fki kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 bir<br \/>\netkenli\u011fi ko\u015ful k\u0131lar. D\u00fcnyan\u0131n g\u00f6z\u00fcnde k\u00e2bus konumuna s\u00fcr\u00fcklenen hackerlerin<br \/>\n(k\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131n) ili\u015fki bi\u00e7imi bu anlam\u0131 ile yeni y\u00fczy\u0131l\u0131n birey teknik ili\u015fkisi<br \/>\nbak\u0131m\u0131ndan ilk \u00f6rne\u011fi olmaktad\u0131r. Belki de s\u0131rf bu y\u00fczden \u00e7ok uluslu<br \/>\n\u015firketlerden tutal\u0131m devlet yap\u0131lanmalar\u0131na kadar bu tarz ili\u015fkilenmeyi hedef<br \/>\ng\u00f6stermekten ka\u00e7\u0131namamaktad\u0131rlar. Di\u011fer \u015feyler bir yana tekni\u011fin bu tarz bir<br \/>\n\u00f6rg\u00fctlenmesi dahi bireyin edilgenli\u011fi \u00fczerine y\u0131k\u0131c\u0131 darbeler indirmeye<br \/>\nba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu temelde bilgisayar \u00fczerinden geli\u015fen alternatif muhalefet<br \/>\nodaklar\u0131n\u0131n g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e artan etkileri \u00f6rnek g\u00f6sterilebilir. Bu teknolojik<br \/>\ngeli\u015fmenin bir y\u00f6n\u00fcn\u00fc olu\u015fturmaktad\u0131r. Ayn\u0131 tekni\u011fin di\u011fer bir y\u00f6n\u00fc de<br \/>\nk\u00fcreselle\u015fme ve k\u00fc\u00e7\u00fclme olgusudur. Toplumun yeni \u00f6rg\u00fctleni\u015f bi\u00e7imi otorite<br \/>\nolarak devleti anlams\u0131zla\u015ft\u0131rm\u0131\u015f ve onu sadece basit birer koordinasyon arac\u0131<br \/>\nkonumuna indirgemeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Elbette bunda 20. yy art\u0131\u011f\u0131 sivil sekt\u00f6r<br \/>\n\u00f6rg\u00fctlenmeleri ile birlikte belki de i\u015fte bu yeni s\u00fcreci \u00f6nceden sezen yeni<br \/>\nmuhalif sivil alan \u00f6rg\u00fctlenmeleri de belirleyici olmu\u015ftur. Tekni\u011fin yeni bi\u00e7imi<br \/>\ntoplumun bir b\u00fct\u00fcnen \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir alanda hem \u00fcretimsel hem de bu temelde geli\u015fen<br \/>\nsosyal ve siyasal kurulu\u015funu m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lmaktad\u0131r. 20. yy. anlay\u0131\u015flar\u0131n\u0131n art\u0131\u011f\u0131<br \/>\nolan sivil sekt\u00f6r kurumlar ya bu s\u00fcrece adapte olacak ya da geleneksel toplum<br \/>\nile birlikte bir \u00e7\u00f6z\u00fclmeyi de do\u011fall\u0131\u011f\u0131nda ya\u015fayacaklard\u0131r. 21. yy. ise bu<br \/>\n\u00e7\u00f6z\u00fclme \u00fczerinden hem geleneksel topluma hem de b\u00fcrokratik militarist bir ara\u00e7<br \/>\nolan devlete alternatif bir toplumu maddi ve d\u00fc\u015f\u00fcnsel \u00f6rg\u00fctleni\u015fi ile ikisinden<br \/>\nde ayr\u0131 bir \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc alanda kuracakt\u0131r.<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">\u0130ki y\u00fczy\u0131l \u00f6nce burjuva toplumu tekni\u011fin verdi\u011fi geli\u015fime<br \/>\nparalel temel d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc\u015f ve ya\u015fam kurgusunu geleneksel toplum ve devlete<br \/>\nalternatif bir alanda \u00f6rg\u00fctleyerek kurulu\u015funu ger\u00e7ekleyebilmi\u015fti. Ayn\u0131 d\u00fczeyde<br \/>\nteknik ve d\u00fc\u015f\u00fcnsel geli\u015fim bug\u00fcnk\u00fc toplumsal yap\u0131lar \u00fczerinde de bir imk\u00e2n\u0131<br \/>\nyaratsa da temel biraz farkl\u0131d\u0131r. Burjuva toplum bu kurulu\u015fu otoriteyi<br \/>\netkisizle\u015ftirmek ya da ona alternatif olmak i\u00e7in de\u011fil aksine onu ele ge\u00e7irerek<br \/>\nkendi kurulu\u015funu noktalamak ad\u0131na ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015ftir. Ayn\u0131 d\u00fczeyde Marksist muhalefet<br \/>\nde temel politikalar\u0131n\u0131 devlet \u00fczerine in\u015fa ederek otoritenin do\u011frudan fethi ve<br \/>\nhatta bir d\u00f6nem i\u00e7in kullan\u0131m\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rerek sivil alan\u0131 etkisizle\u015ftirmi\u015ftir.<br \/>\nDevlete ya da geleneksel topluma dayal\u0131 politikalar\u0131n hi\u00e7 de \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe gebe<br \/>\nolmad\u0131\u011f\u0131, toplumun demokratik yeniden kurulumuna kesinlikle hizmet etmedi\u011fi,<br \/>\niki \u00f6rne\u011fin son iki y\u00fczy\u0131ll\u0131k tarihinde yeterince g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<span>\u00a0 <\/span>Oysa tekni\u011fin son s\u00fcre\u00e7teki kurulumu her<br \/>\nt\u00fcrden otoriter bask\u0131 bi\u00e7imi olarak devleti ve ona \u00fcretimin \u00f6rg\u00fctlenmesi<br \/>\ni\u015flevinin bir sonucu olarak g\u00f6bekten ba\u011f\u0131ml\u0131 olan geleneksel toplumu mevcut<br \/>\nhali ile gereksiz konuma iterek a\u015f\u0131lma noktas\u0131na do\u011fru s\u00fcr\u00fcklemektedir. Art\u0131k<br \/>\notoritenin ele ge\u00e7irilmesi de\u011fil alternatifinin, 3 ku\u015fak haklar\u0131n\u0131n ve evrensel<br \/>\nhukuk normlar\u0131n\u0131n demokratik yeni ya\u015fama uyarlanmas\u0131 sonucu \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir alanda<br \/>\nger\u00e7eklenmesidir. Bu alan ne devlete dayal\u0131 olacak ne de ona k\u00f6kten bir kar\u015f\u0131<br \/>\nduru\u015fu i\u00e7erecek aksine onu zamanla basit bir koordinasyon arac\u0131 durumuna hizmet<br \/>\neder bir konuma s\u00fcr\u00fckleyerek i\u015flevsizle\u015ftirecektir. Bu temel g\u00f6revi ise tam da<br \/>\nbu noktada alternatif \u00f6rg\u00fctlenmeler olmas\u0131 gereken yeni sivil toplum anlay\u0131\u015f\u0131<br \/>\n\u00fcstlenecektir.<span>\u00a0 <\/span><\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">\u201c\u00c7a\u011fda\u015f demokraside siyaset kurumu da devlet ve toplumun<br \/>\ndemokratikle\u015fmesi y\u00f6n\u00fcnde d\u00f6n\u00fc\u015fmekte, devletle toplum aras\u0131nda bir k\u00f6pr\u00fc rol\u00fcn\u00fc<br \/>\noynamaktad\u0131r. Siyasetin demokratikle\u015fmesi  devletten topluma, toplumdan devlete<br \/>\ndo\u011fru ak\u0131\u015f kanallar\u0131n\u0131n geli\u015fmesi ve kurumla\u015fmas\u0131n\u0131n \u00f6nem kazanmas\u0131d\u0131r. Bu<br \/>\ndurum dinamik siyaset kavram\u0131na ve uygulamas\u0131na yol a\u00e7maktad\u0131r. Daha \u00f6nceleri<br \/>\nsiyaset toplumun d\u0131\u015f\u0131nda, rol\u00fc ve organlar\u0131 belirlenmi\u015f, kurallar\u0131<br \/>\ngelenekselle\u015fmi\u015f donuk bir kurum niteli\u011findeydi. Siyasetin bu ger\u00e7ekli\u011fi,<br \/>\nde\u011fi\u015fimi zorla, darbe yoluyla sa\u011flamay\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz k\u0131lmaktad\u0131r. Bu y\u00fczden<br \/>\nde\u011fi\u015fimler hem zor hem de kanl\u0131 ger\u00e7ekle\u015fmektedir. Demokratik siyaset ise,<br \/>\nd\u00fczenli se\u00e7imlerle ve \u00e7o\u011fulcu parti anlay\u0131\u015f\u0131yla, istenilen fikir ve program<br \/>\nalt\u0131nda, her k\u00fclt\u00fcre ve gruba kendini demokratik devlete yans\u0131tma \u015fans\u0131<br \/>\nvererek, de\u011fi\u015fimlerin bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l ve h\u0131zl\u0131 aral\u0131klarla ger\u00e7ekle\u015fmesine uygun bir<br \/>\nsistem olmaktad\u0131r. De\u011fi\u015fimin hem \u015fans\u0131 hem y\u00f6ntemi herkese a\u00e7\u0131k<br \/>\nb\u0131rak\u0131lmaktad\u0131r. Bu durum demokratik partile\u015fmeler, lobiler ve \u00e7e\u015fitli sivil<br \/>\ntoplum kurulu\u015flar\u0131 i\u00e7in siyasi karar organlar\u0131 \u00fczerinde olduk\u00e7a etkili olma<br \/>\nyolunu a\u00e7maktad\u0131r. Adeta \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir alan do\u011fmaktad\u0131r. <\/p>\n<p class=\" \">Demokratik siyaset ara\u00e7lar\u0131 da diyebilece\u011fim bu alan yeni<br \/>\ngeli\u015fim sa\u011flamaktad\u0131r. Daha \u00f6nceki \u00e7a\u011flarda yasakl\u0131 k\u0131l\u0131nmalar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc gizli<br \/>\n\u00e7al\u0131\u015fmak zorunda kalan bu ara\u00e7lar, \u00e7a\u011fda\u015f demokrasilerde vazge\u00e7ilmez ara\u00e7lar<br \/>\nkonumuna gelmektedir. Siyasal partiler ba\u015fta olmak \u00fczere ekonomik, k\u00fclt\u00fcrel,<br \/>\nsanatsal, sosyal, sportif, bilimsel, \u00e7evresel ve teknik alanlarda daha \u00e7ok<br \/>\nmesleki \u00f6zelli\u011fi olan bu kurumla\u015fmalara bir b\u00fct\u00fcn olarak sivil toplum<br \/>\nkurulu\u015flar\u0131 denilmektedir. Klasik devletle toplum aras\u0131nda, \u00e7a\u011fda\u015f demokrasinin<br \/>\ngeli\u015fim tarihinde en \u00f6nemli toplumsal geli\u015fme ara\u00e7lar\u0131 olarak sivil toplum<br \/>\nkurulu\u015flar\u0131, demokratik ya\u015fam\u0131n vazge\u00e7ilmez ara\u00e7lar\u0131d\u0131r. Buna \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc alan<br \/>\ndenilmesi \u00f6nemlidir. Tarihte \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc alan ilk defa bu bi\u00e7imiyle ortaya<br \/>\n\u00e7\u0131kmaktad\u0131r. \u00c7a\u011fa demokratik uygarl\u0131k niteli\u011fini vermesi de bu \u00f6neminden ve<br \/>\nyenili\u011finden \u00f6t\u00fcr\u00fcd\u00fcr  (Abdullah \u00d6CALAN, S\u00fcmer Rahip Devletinden Demokratik<br \/>\nCumhuriyete Do\u011fru, Cilt I)<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Yukar\u0131daki ifadeden de anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc alan olarak<br \/>\ntabir edilen toplumsal kesim dinamik siyasetin bizzat uygulay\u0131c\u0131s\u0131 olarak<br \/>\ng\u00f6r\u00fclmekte ve toplumsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmde ba\u015fat bir rol oynad\u0131\u011f\u0131na, oynamas\u0131<br \/>\ngerekti\u011fine vurgu yap\u0131lmaktad\u0131r. \u201c(\u2026)Bu durum demokratik partile\u015fmeler, lobiler<br \/>\nve \u00e7e\u015fitli sivil toplum kurulu\u015flar\u0131 i\u00e7in siyasi karar organlar\u0131 \u00fczerinde<br \/>\nolduk\u00e7a etkili olma yolunu a\u00e7maktad\u0131r. Adeta \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir alan do\u011fmaktad\u0131r.<br \/>\nDemokratik siyaset ara\u00e7lar\u0131 da diyebilece\u011fim bu alan yeni geli\u015fim<br \/>\nsa\u011flamaktad\u0131r. (\u2026) <span>\u00a0 <\/span>bu \u015fekilde<br \/>\ntan\u0131mlanm\u0131\u015f bir \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc alan toplumsal konumlan\u0131\u015f\u0131n\u0131n bilincindedir. Kendini<br \/>\ngeleneksel toplum ve devletten ay\u0131r\u0131rken \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fcn\u00fc de\u011fi\u015fim olgusu \u00fczerine in\u015fa<br \/>\neder. Kendinden ba\u015flayarak bir yeni toplum hedefi \u00fczerinde durur ve toplumsal<br \/>\nd\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn aktif dinamiklerini ba\u011fr\u0131nda yarat\u0131r. Bir eylem alan\u0131d\u0131r. Toplumsal<br \/>\nakt\u00f6rler bu alanda \u015fimdiye kadar hi\u00e7 olmad\u0131klar\u0131 kadar aktif bir rol oynarlar.<br \/>\nSiyaset toplumsal kesimlerin merkezine iner, yap\u0131lan her aktivite, bilin\u00e7li ve<br \/>\ndaha b\u00fcy\u00fck bir siyasal eylem olan \u2018d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr ve de\u011fi\u015ftir\u2019 eyleminin par\u00e7as\u0131d\u0131r.<br \/>\nYani asl\u0131nda Simmons\u2019un tan\u0131m\u0131nda belirledi\u011fi g\u00f6revler geleneksel sivil toplum<br \/>\nanlay\u0131\u015f\u0131ndan \u00e7ok bizzat \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc alan kavramsalla\u015ft\u0131rmas\u0131 ile bilince \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f<br \/>\naktif bir siyasal alan\u0131n \u00f6rg\u00fctleri i\u00e7in anlaml\u0131 olmaktad\u0131r. <\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi tarihsel ba\u011flam\u0131nda ne \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc alan ne de ST\u00d6<br \/>\nemperyalizmin hizmetinde de\u011fildir. Yaln\u0131zca kavram\u0131 kendi i\u00e7 ve d\u0131\u015f<br \/>\nba\u011flant\u0131lar\u0131 ve \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 i\u00e7erisinde bizzat olmas\u0131 gereken yere koydu\u011fumuzda<br \/>\nbu b\u00f6yledir. Ve bu o kadar ince bir hatt\u0131r ki birden d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc hedefleyen ST\u00d6<br \/>\nkavramsalla\u015ft\u0131rmas\u0131ndan \u00e7ok \u00e7abuk bir bi\u00e7imde kendi sistem ger\u00e7ekli\u011finin<br \/>\nyede\u011finde i\u015flevselle\u015fen ve t\u00fcm olumsuzluklar\u0131n\u0131 Afrika \u00f6rne\u011fi \u00fczerinde<br \/>\ni\u015fledi\u011fimiz ST\u00d6 kavram batakl\u0131\u011f\u0131na saplanmam\u0131z da olas\u0131d\u0131r. <\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Klasik anlay\u0131\u015flar ya ST\u00d6\u2019leri t\u00fcmden mahk\u00fbm ederek onu<br \/>\nemperyalizmin bir \u00fcretimi saymakta ya da tersinden bir anlay\u0131\u015fla onun burjuva<br \/>\nkavramsalla\u015ft\u0131rmas\u0131na tabiiyet g\u00f6sterebilmektedir. \u201cBu alanda en tehlikeli<br \/>\nhastal\u0131k, sivil toplum \u00f6rg\u00fctlenmelerini emperyalizmin i\u015fi gibi g\u00f6r\u00fcp, kendisini<br \/>\ns\u00f6zde kutsal sosyalist ve devrimci kadro olarak g\u00f6rmekten ba\u015fka hi\u00e7 bir<br \/>\n\u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 be\u011fenmeyen klasik solcu anlay\u0131\u015ft\u0131r  (Abdullah \u00d6CALAN, S\u00fcmer Rahip<br \/>\nDevletinden Demokratik Cumhuriyete Do\u011fru, Cilt II)<span>\u00a0 <\/span><\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc alan kavramsalla\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n alt\u0131nda yatan itici g\u00fc\u00e7<br \/>\n\u00e7a\u011f\u0131n Demokratik Uygarl\u0131k \u00e7a\u011f\u0131 olarak nitelendirilmesinde yatmaktad\u0131r. \u201cs\u0131n\u0131fl\u0131<br \/>\nuygarl\u0131k \u00e7a\u011flar\u0131n\u0131n bilimsel-teknik evrime ba\u011fl\u0131 olarak a\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131n tam<br \/>\nsa\u011flanamad\u0131\u011f\u0131 yenisinin ise tam belirginle\u015fmedi\u011fi uzun s\u00fcreli bir tarihsel<br \/>\nd\u00f6nemin kavramsalla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 ifade etmektedir. \u201c (Abdullah \u00d6CALAN, age, Cilt<br \/>\nI) Bu kavramsalla\u015ft\u0131rma \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc alan kavram\u0131n\u0131n tarihsel misyonunu<br \/>\nolu\u015fturmaktad\u0131r. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc alan olarak adland\u0131r\u0131lan sivil toplum hem tarihsel<br \/>\ns\u00fcrecin bir sonucu hem de tarihin bu bi\u00e7imindeki itici g\u00fcc\u00fc olmaktad\u0131r. Bu<br \/>\nanlam\u0131 ile yeni toplumsal d\u00fczenin hem prototipi hem de bizzat eski toplumun<br \/>\nebesi i\u015flevinde yeni toplumun yarat\u0131c\u0131s\u0131 olacakt\u0131r. <\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc alana ve sivil topluma ili\u015fkin burada k\u0131saca<br \/>\ny\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz tart\u0131\u015fma belirli verileri elde etmemizi sa\u011flamaya y\u00f6nelikti. Bu<br \/>\nveriler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda geleneksel ST\u00d6 ve STK tan\u0131m\u0131 (tan\u0131m\u0131n burjuva kavramsalla\u015ft\u0131rmas\u0131)<br \/>\ntarihsel s\u00fcre\u00e7le \u00e7eli\u015fen bir zorlamad\u0131r ve hi\u00e7bir bi\u00e7imde bizim \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc alan ve<br \/>\nST\u00d6 kavramsalla\u015ft\u0131rmam\u0131zla ili\u015fkilendirilemez. Bu bi\u00e7imi ile<br \/>\nkavramsalla\u015ft\u0131rmada d\u00fcalizm bata\u011f\u0131na saplanmak yaln\u0131zca teoriyi anlamamaktan<br \/>\nileri gelen bi\u00e7imlerdir. <\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Sonu\u00e7 olarak ST\u00d6 ve \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc alan yeni toplumun in\u015fas\u0131 ad\u0131na<br \/>\naktif, politik, eylemsel ve sorumlu olarak \u00e7al\u0131\u015fan ve her eylemin daha b\u00fcy\u00fck<br \/>\nbir eylemlili\u011fin par\u00e7as\u0131 olarak i\u015flevlendi\u011fi ba\u011f\u0131ms\u0131z ve amaca y\u00f6nelik dikey ve<br \/>\nyatay bi\u00e7imde \u00f6rg\u00fctlenen kurum ve kurulu\u015flard\u0131r.<span>\u00a0 <\/span>Amac\u0131 geleneksel toplum ve devlet<br \/>\nili\u015fkilenmeleri \u00fczerinden sadaka da\u011f\u0131tmak ve vicdan bo\u015falmas\u0131na hizmet etmek<br \/>\nde\u011fildir.<span>\u00a0 <\/span>Temel mant\u0131k sekt\u00f6r\u00fc<br \/>\nalanla\u015ft\u0131rmak, Konf\u00fc\u00e7y\u00fcs\u2019\u00fcn binlerce y\u0131l \u00f6nce belirledi\u011fi gibi bal\u0131k vermek<br \/>\nde\u011fil de tutmay\u0131 \u00f6\u011fretmek ve sivil toplumun, yukar\u0131da olduk\u00e7a kaba<br \/>\nbi\u00e7imlendirdi\u011fimiz \u00e7a\u011f\u0131n temel \u00f6zelliklerine g\u00f6re \u015fekillendirilmesine hizmet<br \/>\netmektir. En az\u0131ndan biz b\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz<span>\u00a0<br \/>\n<\/span><\/p>\n<p class=\" \"><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p class=\" \"><strong>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Alan \u00d6rg\u00fctlenmeleri, Misyon ve Ara\u00e7lar\u0131<\/strong><\/p>\n<p class=\" \">\u201c\u2026Fakat daha \u00e7ok gerekli olan, demokratik uygarl\u0131\u011f\u0131n temel<br \/>\ndayanaklar\u0131 olarak \u00e7a\u011fda\u015f sivil toplum kurumlar\u0131n\u0131n yarat\u0131lmas\u0131d\u0131r. Ana<br \/>\nhatlar\u0131yla belirlemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rsak \u015funlar s\u00f6ylenebilir: Ekonomik alanda ba\u015fta<br \/>\nt\u00fcketim alan\u0131 olmak \u00fczere, ilgili toplum cemaat veya halk grubunun \u00f6rg\u00fctlenmesi<br \/>\n\u00f6nemli bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm g\u00fcc\u00fcn\u00fc ortaya \u00e7\u0131karacakt\u0131r. Geli\u015fmi\u015f toplumlarda bile<br \/>\nt\u00fcketici \u00f6rg\u00fctlenmesi etkili olmalar\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6zellikle t\u00fcketim<br \/>\nkooperatifleri, ula\u015f\u0131m \u015firketleri, turizm ve seyahat \u015firketle\u015fmeleri, \u00fcretim<br \/>\nbirlikleri, yard\u0131mla\u015fma, vak\u0131f \u00f6rg\u00fctlenmeleri, ticari ve mali birlikler hukuki<br \/>\ntemelleriyle birlikte uygun bir ekonomik gerek\u00e7eye dayal\u0131 olarak kurulurlarsa,<br \/>\nen \u00f6nemli g\u00fcc\u00fc olu\u015fturacaklar\u0131<span>\u00a0 <\/span>a\u00e7\u0131kt\u0131r.<br \/>\nO zaman klasik toplum ve devlet adeta tali plana d\u00fc\u015febilir. Dolay\u0131s\u0131yla<br \/>\ndemokratikle\u015fmeyi y\u00fcr\u00fctmenin en \u00f6nemli ara\u00e7lar\u0131 haline gelmi\u015f olurlar. Kendi<br \/>\n\u00fcretim ve t\u00fcketim kooperatifleri olan, otob\u00fcs, otel, banka, oda, vak\u0131f,<br \/>\nyard\u0131mla\u015fma fonu gibi kurumlar\u0131n\u0131 \u00f6rg\u00fctlemi\u015f bir toplulu\u011fu ve halk kesimini t\u00fcm<br \/>\ntoplum ve devlet ciddiye almak ve uzla\u015fmak zorundad\u0131r. <\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Sosyal alanda e\u011fitim ve sa\u011fl\u0131k ba\u015fta olmak \u00fczere kendi<br \/>\n\u00f6zg\u00fcc\u00fcyle \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f bir topluluk, bulundu\u011fu yerin belirleyici g\u00fc\u00e7lerinden<br \/>\nolu\u015fur. Yine kendi \u00f6z k\u00fclt\u00fcr kurumlar\u0131n\u0131, tiyatro, sinema, edebiyat, m\u00fczik,<br \/>\nresim, film, belgesel t\u00fcr\u00fc faaliyetleri \u00f6rg\u00fctlemi\u015f bir sivil toplum son derece<br \/>\netkili ve \u00e7ekicidir. Spor alan\u0131nda \u00f6zellikle kitleye, gen\u00e7li\u011fe ve kad\u0131na<br \/>\ny\u00f6nelik salonlar, sahalar, ko\u015fu pistleri, da\u011f ve k\u0131r y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f ko\u015fullar\u0131, sa\u011fl\u0131k<br \/>\nve zihinsel zindelik a\u00e7\u0131s\u0131ndan da b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131r. \u00d6zellikle geli\u015fmemi\u015f kent<br \/>\nko\u015fullar\u0131nda kitlesel sporun yolunu a\u00e7mak, giderek artan bir ihtiya\u00e7 haline<br \/>\ngelmektedir. Seyirlik sporun uyu\u015fturucu etkisine dayal\u0131 resmi spor yerine, bu<br \/>\nt\u00fcr sivil toplumun aktif kat\u0131l\u0131m\u0131na dayal\u0131 spor en \u00e7a\u011fda\u015f sivil kurulu\u015flardan<br \/>\nbiri olmaya adayd\u0131r.<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Hukuki alanda sivil toplumun \u00f6z \u00f6rg\u00fctlenmesi, artan<br \/>\nhukuksuzluk ve hukuksal bilinci, genelde zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131 nedeniyle en vazge\u00e7ilmez<br \/>\nkurumlardan say\u0131lmaktad\u0131r. T\u00fcm sivil toplum birliklerinin, halk gruplar\u0131n\u0131n<br \/>\nbirer hukuki b\u00fcroya kavu\u015fturulmalar\u0131 hayatidir. Hukuk b\u00fcrolar\u0131, hem hukuk<br \/>\nbilincini verip do\u011fru demokratik siyaset yoluna \u00e7ekmekte hem de hukuksuzlu\u011fa<br \/>\nkar\u015f\u0131 m\u00fccadelenin temel \u00e7ekirdek kurulu\u015flar\u0131 olarak evrensel hukuk d\u00fczenini<br \/>\noturtmakta en vazge\u00e7ilmez sivil toplum kurulu\u015flar\u0131 niteli\u011findedir. Mevcut barolar\u0131,<br \/>\ninsan haklar\u0131 kurulu\u015flar\u0131n\u0131 daha kapsaml\u0131 ele almak, her k\u00f6y ve mahalleye<br \/>\nb\u00fcronun bir temsilcisini g\u00f6revlendirmeye kadar hukukun ve hukuk\u00e7unun girmedi\u011fi<br \/>\nbir yer b\u0131rakmamak, sivil toplumun ba\u015far\u0131s\u0131<span>\u00a0<br \/>\n<\/span>i\u00e7in belirleyici bir \u00f6neme sahiptir. <\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Siyasi alanda \u00f6zellikle partile\u015fmeler do\u011frudan iktidara<br \/>\ngitme ara\u00e7lar\u0131 olarak, sivil toplum a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck bir \u00f6nemle ele al\u0131nmas\u0131<br \/>\ngereken kurulu\u015flard\u0131r. Geleneksel devlet ve toplum rant\u0131na dayal\u0131<br \/>\npartile\u015fmeleri a\u015fmak, bunlar yerine toplumun \u00f6z g\u00fcc\u00fcn\u00fc ortaya \u00e7\u0131karan, anayasal<br \/>\ndo\u011frultuyu esas alan, son derece bilin\u00e7lenmi\u015f ve \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f bulunan siyasi<br \/>\npartiler, sivil toplumun olmazsa olmaz ko\u015fuludur. E\u011fitilmi\u015f kadro ile en \u00fccra<br \/>\nmahalle ve k\u00f6ye kadar her t\u00fcrl\u00fc sivil toplum i\u00e7inde kollar\u0131 olan, eski toplum<br \/>\nve devletle uzla\u015fma sanat\u0131n\u0131<span>\u00a0 <\/span>iyi y\u00fcr\u00fcten<br \/>\nbir siyasi parti d\u00fczeni, demokratikle\u015fmenin en temel arac\u0131 olarak bar\u0131\u015f i\u00e7inde<br \/>\ntoplumun ve devletin demokratikle\u015fmesini zorlayarak en hayati rol\u00fc<br \/>\noynayabilecek konumdad\u0131r.  (Abdullah \u00d6CALAN, age, cilt I)<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Yukar\u0131daki pasaj \u015fu ana kadar tart\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z temel<br \/>\nperspektifler de de\u011ferlendirildi\u011finde \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc alan \u00f6rg\u00fctlenmesinin stratejik<br \/>\nalan ve misyonlar\u0131na bir vurgu olarak g\u00f6r\u00fclmelidir. T\u00fcm bu temel veriler<br \/>\ne\u015fli\u011finde bir \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc alan \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn \u00f6rg\u00fctlendi\u011fi misyon ve alandan ba\u011f\u0131ms\u0131z olmak<br \/>\nko\u015fulu ile sahip olmas\u0131 gereken \u00f6zellikleri \u015fu \u015fekilde kategorize edebiliriz:<\/p>\n<p class=\" \">\u2022<span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>Bir<br \/>\nsekt\u00f6r olarak de\u011fil alan olarak sivil toplum anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 kabul eden<\/p>\n<p class=\" \">\u2022<span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>Toplumun<br \/>\ndemokratik alternatif kurulumunun temel ifadesi olan<\/p>\n<p class=\" \">\u2022<span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>Halk\u0131n<br \/>\ntemel demokratik de\u011ferlerine milimi milimine ba\u011fl\u0131 <\/p>\n<p class=\" \">\u2022<span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>Otoriteyi<br \/>\ng\u00fcndelik hayat\u0131m\u0131zda tekrar tekrar \u00fcreten erkek egemenlikli bak\u0131\u015f\u0131 de\u011fil, kad\u0131n<br \/>\neksenli demokratik ve ekolojik anlay\u0131\u015f\u0131 sahiplenen<span>\u00a0\u00a0 <\/span><\/p>\n<p class=\" \">\u2022<span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>Alternatif<br \/>\nolma \u00f6zelli\u011fini kaybetmeyen<\/p>\n<p class=\" \">\u2022<span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>Her kesime<br \/>\ne\u015fit mesafeli<\/p>\n<p class=\" \">\u2022<span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>Amaca<br \/>\ny\u00f6nelik i\u015flevsel<\/p>\n<p class=\" \">\u2022<span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>\u0130htiya\u00e7<br \/>\nve imk\u00e2nlar\u0131n\u0131 toplum ile i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde kar\u015f\u0131layan<\/p>\n<p class=\" \">\u2022<span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>\u00dcretime<br \/>\nd\u00f6n\u00fck<\/p>\n<p class=\" \">\u2022<span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>Kadro<br \/>\nd\u00fczeyinde demokratik de\u011ferleri ya\u015famsalla\u015ft\u0131ran<\/p>\n<p class=\" \">\u2022<span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>3 ku\u015fak<br \/>\nhaklar\u0131 ve evrensel hukukun temel ilkelerini benimseyerek geli\u015ftirme \u00e7abas\u0131<br \/>\ni\u00e7inde olan \u00f6rg\u00fctlenmelerdir.<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Ali R\u0131zgar<\/p>\n<p class=\" \">K\u00fcrdistan Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi<\/p>\n<p class=\" \">www.lekolin.org &#8211; www.lekolin.net \u2013 www.lekolin.info<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p>\t<!-- parveke begin --><\/p>\n<div>\n<div class=\"sharethis-inline-share-buttons\"><\/div>\n<p><!-- parveke END -->\n<\/div><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p><b>Ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131llarda K\u00fcrt Halk \u00d6nderi Say\u0131n Abdullah \u00d6calan\u2019\u0131n \u0130mral\u0131 adas\u0131nda geli\u015ftirdi\u011fi Savunmalar ile a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 \u2018\u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc alan\u2019 olgusu bug\u00fcne kadar onlarca tart\u0131\u015fmay\u0131 da<\/b><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1718,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[32,31,36,33,30,35,34],"class_list":["post-1717","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-arastirmalar","tag-arastirma","tag-kurdi","tag-kurdish","tag-kurdistan","tag-lekolin","tag-turkish","tag-turkiye"],"acf":[],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1717","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1717"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1717\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1718"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1717"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1717"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1717"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}