{"id":1759,"date":"2020-03-15T00:23:20","date_gmt":"2020-03-14T21:23:20","guid":{"rendered":"http:\/\/www.lekolin.org\/kurdistanin-essiz-nadide-florasi\/"},"modified":"2020-03-15T00:23:20","modified_gmt":"2020-03-14T21:23:20","slug":"kurdistanin-essiz-nadide-florasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/kurdistanin-essiz-nadide-florasi\/","title":{"rendered":"K\u00fcrdistan\u2019\u0131n E\u015fsiz, Nadide Floras\u0131"},"content":{"rendered":"<p>19 \u015eubat 2010 Cuma Saat 08:50<\/p>\n<\/p>\n<div class=\"detail content_14\" id=\"text_detail\">\n<div class=\"newsImage\">\n<b>K\u00fcrdistan\u2019da de\u011fi\u015fik y\u00fckseklik ve \u015fekillerde arazilerin bulunmas\u0131, do\u011fal bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fcn\u00fcn zengin olmas\u0131n\u0131 beraberinde getirmi\u015ftir.<\/b><\/p>\n<p>\t\t\t\t\t\t\t <img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.lekolin.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/262-1.jpg\">\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n<p>  0<\/p>\n<p>  21<\/p>\n<p>  TR<\/p>\n<p><!--\n \/* Font Definitions *\/\n @font-face\n\t  \"Cambria Math\" \n\tpanose-1:2 4 5 3 5 4 6 3 2 4 \n\tmso-font-charset:1 \n\tmso-generic- roman \n\tmso-font-format:other \n\tmso-font-pitch:variable \n\tmso-font-signature:0 0 0 0 0 0  \n@font-face\n\t    \n\tpanose-1:2 15 5 2 2 2 4 3 2 4 \n\tmso-font-charset:162 \n\tmso-generic- swiss \n\tmso-font-pitch:variable \n\tmso-font-signature:-1610611985 1073750139 0 0 159 0  \n@font-face\n\t  KodchiangUPC \n\tpanose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4 \n\tmso-font-charset:222 \n\tmso-generic- roman \n\tmso-font-pitch:variable \n\tmso-font-signature:16777217 0 0 0 65536 0  \n  \n p.Mso , li.Mso , div.Mso \n\t mso-style-unhide:no \n\t  \n\t :\"\" \n\tmargin-top:0cm \n\tmargin-right:0cm \n\tmargin-bottom:10.0pt \n\tmargin-left:0cm \n\t \n\t \n\t \n\t \" \",\" \" \n\t \n\t \n\t   \n\tmso-fareast-theme-font:minor-latin \n\t \n\t \n\t   \n\t \n\t \n.MsoChpDefault\n\t mso-style-type:export-only \n\tmso-default-props:yes \n\t \n\t \n\t   \n\tmso-fareast-theme-font:minor-latin \n\t \n\t \n\t   \n\t \n\t \n.MsoPapDefault\n\t mso-style-type:export-only \n\tmargin-bottom:10.0pt \n\t  \n@page Section1\n\t size:595.3pt 841.9pt \n\tmargin:70.85pt 70.85pt 70.85pt 70.85pt \n\tmso-header-margin:35.4pt \n\tmso-footer-margin:35.4pt \n\tmso-paper-source:0  \ndiv.Section1\n\t page:Section1  \n--><\/p>\n<p>\t  :&#8221; &#8221; <\/p>\n<p>\t :&#8221;&#8221; <\/p>\n<p>\t &#8221; &#8220;,&#8221; &#8221; <\/p>\n<p>\t &#8221; &#8221; <\/p>\n<p>K\u00fcrdistan\u2019da de\u011fi\u015fik y\u00fckseklik ve \u015fekillerde arazilerin<br \/>\nbulunmas\u0131, do\u011fal bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fcn\u00fcn zengin olmas\u0131n\u0131 beraberinde getirmi\u015ftir. Fakat<br \/>\nme\u015fe (mazi, palamut), \u00e7\u0131nar, s\u00f6\u011f\u00fct, kavak, al\u0131\u00e7, ard\u0131\u00e7 ve ceviz gibi a\u011fa\u00e7lar<br \/>\ngiderek azalmaktad\u0131r. Yine bu zengin bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fc i\u00e7inde ya\u015fayan da\u011f ke\u00e7isi,<br \/>\nay\u0131, kurt, tilki, va\u015fak, porsuk, sansar, tav\u015fan, keklik, \u00f6rdek, kaz, tura\u00e7,<br \/>\nb\u0131ld\u0131rc\u0131n, turna ve daha pek \u00e7ok hayvan da hem say\u0131ca hem de t\u00fcr olarak h\u0131zla<br \/>\nazalmaktad\u0131r. Nadir bulunan ve nesli tehdit alt\u0131nda olan binlerce bitki de<br \/>\nvard\u0131r.<span>\u00a0 <\/span>Bu bitki t\u00fcrlerinin kaybolmas\u0131<br \/>\nve beraberinde ekosistemlerin bozulmas\u0131 \u00f6nemle \u00fczerinde durulmas\u0131 gereken<br \/>\nsorunlardand\u0131r.<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ge\u00e7erli bilgilere g\u00f6re yery\u00fcz\u00fcnde mevcut 300.000<br \/>\nbitkinin y\u00fczde 10\u2019u \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Genel olarak t\u00fcm eksikliklere<br \/>\nra\u011fmen ancak 25000-30000 bitki \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fma var. Yabanc\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar 19.<br \/>\ny\u00fczy\u0131ldan ba\u015flayarak K\u00fcrdistan\u2019a yapt\u0131klar\u0131 \u00e7e\u015fitli bilimsel gezilerle<br \/>\ntoplad\u0131klar\u0131 bitkileri yurt d\u0131\u015f\u0131na g\u00f6t\u00fcrerek de\u011ferlendirmi\u015flerdir. G\u00fcn\u00fcm\u00fcze<br \/>\nkadar K\u00fcrdistan\u2019da bu y\u00f6nl\u00fc yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar, K\u00fcrdistanl\u0131lar taraf\u0131ndan pek<br \/>\nbilinmemektedir. Bu y\u00f6nl\u00fc, \u201changi bitki nerede yeti\u015fmekte, t\u00fcr\u00fc t\u00fckenen<br \/>\nbitkiler hangileri, neden t\u00fckeniyorlar, do\u011fal alanlar koruma alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f m\u0131,<br \/>\nbu i\u015fleri kimler y\u00fcr\u00fct\u00fcyor?  gibi pek \u00e7ok soru sorulabilir. Bu konular\u0131n \u00f6nemle<br \/>\nve aciliyetle ele al\u0131nmas\u0131 gerekmektedir. K\u00fcrdistan\u2019daki baz\u0131 \u00fcniversiteler bu<br \/>\ny\u00f6nl\u00fc ara\u015ft\u0131rma ve incelemeler yapmaktad\u0131r. Fakat do\u011fa gibi hassasiyet isteyen,<br \/>\nduygu isteyen ve tek ba\u015f\u0131na analitik zekan\u0131n eline b\u0131rak\u0131lamayacak bir alan\u0131<br \/>\nsalt \u201cbilimsel  kurumlar\u0131n, devlet kurumlar\u0131n\u0131n ara\u015ft\u0131rmalar\u0131na b\u0131rakman\u0131n<br \/>\ndo\u011fru olmayaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Toplumun ve topluma ait olu\u015fumlar\u0131n da bu<br \/>\nara\u015ft\u0131rmalarda ve do\u011fay\u0131 korumaya almada rol\u00fc olmal\u0131d\u0131r. Toplum ayn\u0131 zamanda<br \/>\ndo\u011fan\u0131n da savunma g\u00fcc\u00fc olabilir. Bir ka\u00e7\u0131n\u0131 k\u0131saca s\u0131ralad\u0131\u011f\u0131m\u0131z y\u00f6reler<br \/>\nd\u0131\u015f\u0131nda K\u00fcrdistan\u2019\u0131n d\u00f6rt par\u00e7as\u0131 botanik zenginli\u011fe sahiptir. Fakat ba\u015fta<br \/>\nsava\u015flarda kullan\u0131lan silah ve bombalar, K\u00fcrdistan bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fcn\u00fc, bitki<br \/>\nhazinesini, orman \u00e7e\u015fitlili\u011fini ve s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yine hayvan varl\u0131klar\u0131n\u0131 yok<br \/>\netmektedir. Yan\u0131 s\u0131ra kurulan barajlar hem tarihi hem de do\u011fal ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131<br \/>\nyok etmektedir. Ama K\u00fcrdistan tarihte oldu\u011fu gibi yine do\u011fu\u015fun ve umudun<br \/>\nco\u011frafyas\u0131 olmaya devam etmektedir.<span>\u00a0 <\/span><\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">K\u00fcrdistan flora (bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fc) y\u00f6n\u00fcnden kendine \u00f6zg\u00fc bir<br \/>\nco\u011frafyaya sahiptir. Anadolu\u2019da bulunan bitkilerin yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 35&#8217;i Kuzey<br \/>\nK\u00fcrdistan\u2019da yay\u0131l\u0131m g\u00f6stermektedir. Bu co\u011frafyaya \u00f6zg\u00fc olan bitki t\u00fcrlerinin<br \/>\ny\u00fczde 86&#8217;s\u0131n\u0131n Sems\u00fbr (Ad\u0131yaman), y\u00fczde 81&#8217;inin Antep, y\u00fczde 71&#8217;inin Mardin,<br \/>\ny\u00fczde 66&#8217;s\u0131n\u0131n Amed, y\u00fczde 61&#8217;inin Siirt ve y\u00fczde 58&#8217;inin Urfa&#8217;da oldu\u011fu<br \/>\n\u00e7e\u015fitli ara\u015ft\u0131rmalarda belirtilmektedir. Yine ayn\u0131 co\u011frafyan\u0131n g\u00fcl t\u00fcrlerinin<br \/>\ny\u00fczde 56\u2019s\u0131 ile papatya t\u00fcrlerinin y\u00fczde 46\u2019s\u0131 K\u00fcrdistan\u2019da yeti\u015fmektedir.<br \/>\nK\u0131saca baz\u0131 y\u00f6relere bakarsak  <\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Van G\u00f6l\u00fc&#8217;ndeki 4 adada yap\u0131lan incelemeler sonucunda 190<br \/>\ncinse ait 346 bitki t\u00fcr\u00fcn\u00fcn yeti\u015fti\u011fi s\u00f6ylenmektedir. Yine Van\u2019a kom\u015fu<br \/>\nHakkari\u2019nin y\u00fcksek kesimlerinde yeti\u015fen nadide nergis ve s\u00fcs\u00fcn \u00e7i\u00e7ekleri,<br \/>\ng\u00fczelli\u011fi ve zarafeti yan\u0131nda \u015fifa kayna\u011f\u0131 olarak da de\u011ferlendiriliyor. Nergis<br \/>\n\u00e7i\u00e7e\u011finin kurutulup i\u00e7ildi\u011finde a\u011fr\u0131 kesici etkisinin oldu\u011fu ara\u015ft\u0131ran<br \/>\nuzmanlarca ifade edilmektedir. Ama bunun da \u00f6tesinde dayan\u0131lmaz g\u00fczellikte bir<br \/>\nkokuya sahip s\u00fcs\u00fcn \u00e7i\u00e7e\u011fi ise nefes a\u00e7\u0131c\u0131d\u0131r.<span>\u00a0<br \/>\n<\/span>D\u00fcnyada yaln\u0131zca K\u00fcrdistan\u2019da yeti\u015fen \u201c\u015fil\u00ear  (ters lale) \u00e7i\u00e7e\u011fi ayn\u0131<br \/>\nsap \u00fczerinde duran d\u00f6rt lalesiyle d\u00f6rt par\u00e7a K\u00fcrdistan\u2019a benzetilir. \u00d6zellikle<br \/>\nHakkari ve Van \u00e7evresinde yeti\u015fen \u2018ters lale\u2019 yok olma tehlikesiyle kar\u015f\u0131<br \/>\nkar\u015f\u0131yad\u0131r. Her sabah i\u00e7inden su s\u0131zd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u2018a\u011flayan lale\u2019 olarak da<br \/>\nadland\u0131r\u0131lan ters laleyi H\u0131ristiyanlar, Hz. \u0130sa\u2019n\u0131n \u00e7arm\u0131ha gerili\u015fini<br \/>\nsimgeledi\u011fine inand\u0131klar\u0131 i\u00e7in kutsal kabul ediyor. BM\u2019nin parasal deste\u011fiyle<br \/>\nHakkari\u2019de \u00fcretilmesi i\u00e7in \u00f6zel alanlar kurulan ters lale, ka\u00e7ak\u00e7\u0131lar<br \/>\ntaraf\u0131ndan s\u00f6k\u00fclmektedir. Bu durumun devam etmesi halinde 10 y\u0131l sonra ters<br \/>\nlalenin bu alanlarda yok olabilece\u011fi s\u00f6ylenmektedir. <\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Urfa&#8217;da bitkiler \u00fczerine son on y\u0131lda yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarda<br \/>\n700 bitki \u00e7e\u015fidine rastlan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6zellikle Karacada\u011f&#8217;da 1000\u2019e yak\u0131n bitki<br \/>\n\u00e7e\u015fidi oldu\u011fu tahmin ediliyor. Genel olarak Urfa&#8217;da 1500\u2019e yak\u0131n \u00e7e\u015fit<br \/>\nbulunmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalarda, y\u00fcz y\u0131ld\u0131r varl\u0131\u011f\u0131na rastlanmayan<br \/>\nve so\u011fanl\u0131 bir bitki olan \u2018Mezopotamya S\u00fcmb\u00fcl\u00fc\u2019ne rastlan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bunun gibi<br \/>\naky\u0131ld\u0131z, da\u011f s\u00fcmb\u00fcl\u00fc, ta\u015f sar\u0131msa\u011f\u0131, Halep lalesi, kar \u00e7i\u011fdemi ve Karacada\u011f<br \/>\ns\u00fcseni gibi bitkileri de bulunur. D\u00fcnyada yaln\u0131zca Urfa&#8217;da yeti\u015fti\u011fi bilinen ve<br \/>\n116 y\u0131l \u00f6nce ke\u015ffedilen \u201cMezopotamya s\u00fcmb\u00fcl\u00fc&#8221;ne, Harran \u00dcniversitesi Fen<br \/>\nEdebiyat Fak\u00fcltesi \u00f6\u011fretim \u00fcyelerince yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rmayla yeniden<br \/>\nrastlan\u0131r. 4 y\u0131l boyunca s\u00fcrd\u00fcrd\u00fckleri ara\u015ft\u0131rma sonucunda, literat\u00fcrde \u2018Scilla<br \/>\nMesopotamica Speta&#8221; olarak adland\u0131r\u0131lan \u00e7i\u00e7e\u011fe, Halfeti il\u00e7esi yak\u0131n\u0131nda<br \/>\nrastlan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bitki, Alman eczac\u0131 ve bitki toplay\u0131c\u0131s\u0131 Paul Sintenis<br \/>\ntaraf\u0131ndan ilk kez 1888 y\u0131l\u0131nda Halfeti&#8217;den toplan\u0131r ve \u00e7i\u00e7e\u011fi, 1977 y\u0131l\u0131nda<br \/>\n\u201cSpeta&#8221; isimli yabanc\u0131 bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131 taraf\u0131ndan bilim d\u00fcnyas\u0131na tan\u0131t\u0131l\u0131r.<br \/>\nAd\u0131n\u0131 yeti\u015fti\u011fi b\u00f6lgeden alan Mezopotamya s\u00fcmb\u00fcl\u00fc, bug\u00fcn yaln\u0131zca Halfeti&#8217;de<br \/>\nyerel bir yay\u0131l\u0131\u015f alan\u0131na sahip durumdad\u0131r.<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Yine Halfeti\u2019de g\u00f6r\u00fclen mikroklima iklimi sayesinde b\u00f6lgede<br \/>\nyeti\u015fen siyah g\u00fcller herkesin ilgisini \u00e7ekmektedir. Y\u00f6reye \u00f6zg\u00fc olan siyah<br \/>\ng\u00fcller gonca iken siyaht\u0131r. Bahar ve sonbahar\u0131n ilk g\u00fcnlerinde yeti\u015fiyor. Bu<br \/>\nnadide siyah g\u00fcllerin, kesilip ba\u015fka yere g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fckten sonra rengini<br \/>\nde\u011fi\u015ftirdi\u011fi, tohum olarak ba\u015fka bir b\u00f6lgeye ekildi\u011finde de siyah a\u00e7mad\u0131\u011f\u0131<br \/>\nbelirtiliyor. <\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Sems\u00fbr\u2019da Sems\u00fbr lalesi (F\u0131r\u0131t\u0131llaria Persica), A\u011flayan<br \/>\ngelin (F\u0131r\u0131t\u0131llaria \u0130mperialis), Ay\u0131 \u00fcz\u00fcm\u00fc, Sumak, Sak\u0131z, Melengi\u00e7, Ard\u0131\u00e7, \u00c7am,<br \/>\nSedir, \u00c7ay\u0131r otlar\u0131, Domuz ayr\u0131\u011f\u0131, Geven, S\u00fctle\u011fen, Orman \u00e7ile\u011fi, Menek\u015fe,<br \/>\nSarma\u015f\u0131k, G\u0131c\u0131r, Kekik, E\u011frelti ve Yav\u015fanlar bitkileri yeti\u015fmektedir. <\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Siirt\u2019te orman arazileri, a\u00e7\u0131k otlaklar ve meralar flora<br \/>\n(bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fc) ve fauna (bir y\u00f6redeki hayvanlar\u0131n t\u00fcm\u00fc) bak\u0131m\u0131ndan zengindir.<br \/>\nB\u00f6lgede do\u011fal olarak bulunan k\u00fclt\u00fcre al\u0131nmam\u0131\u015f t\u0131bbi bitki yo\u011fundur. Ku\u015fburnu,<br \/>\nkekik ve son zamanlarda kullan\u0131m alan\u0131 yayg\u0131nla\u015fan ve aranan bitki t\u00fcrlerinden<br \/>\nmeyan ve kapari y\u00f6rede bol miktarda bulunan aromatik bitkilerdir.<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">19. y\u00fczy\u0131l \u2018Diyarbekir salnameleri\u2019nde, \u2018g\u00fclistanlar tesis<br \/>\nve teksir edilmi\u015ftir\u2019 ibaresi ge\u00e7mektedir. Amed\u2019le ilgili kitaplarda Amed\u2019de<br \/>\nyeti\u015fen 24 g\u00fcl ismi verilmektedir.<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fc bak\u0131m\u0131ndan \u00e7ok zengin olan Munzur Vadisi Milli<br \/>\nPark\u0131 floras\u0131nda 1518 \u00e7e\u015fitli bitki kay\u0131tl\u0131d\u0131r. Munzur Da\u011flar\u0131\u2019ndan ba\u015fka<br \/>\nhi\u00e7bir yerde bulunmayan endemik (y\u00f6reye \u00f6zg\u00fc) bitkiler aras\u0131nda  \u00c7an \u00c7i\u00e7e\u011fi,<br \/>\nErzincan Kiraz\u0131, Bindebir Keklik Otu, Munzur Keki\u011fi, Munzur D\u00fc\u011f\u00fcn \u00c7i\u00e7e\u011fi,<br \/>\nDa\u011f\u00e7ay\u0131, Munzur Da\u011f\u0131 Oltuotu ve Menek\u015fe say\u0131labilir.<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Kars\u2019ta bitki \u00e7e\u015fitlili\u011fi olduk\u00e7a fazlad\u0131r. \u0130lkbaharda kar\u0131n<br \/>\nerimesiyle meralarda \u00e7ok miktarda \u00e7i\u011fdem g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Yabani armut, elma ve<br \/>\nvi\u015fnelere rastlan\u0131lmaktad\u0131r. Ku\u015fburnu, kekik, salep y\u00f6rede bol miktarda bulunan<br \/>\naromatik bitkilerdir. Kars bal\u0131 da bu zengin floradan elde edilir.<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Elaz\u0131\u011f\u2019da \u00e7e\u015fitli t\u00fcrlerde bu\u011fdaygil ve baklagil, yem<br \/>\nbitkileri, ku\u015fburnu, kekik, geven bol miktarda bulunur. I\u015fk\u0131n, so\u011fan\u0131ms\u0131<br \/>\nbitkilerden ila\u00e7 sanayinde kullan\u0131lan dombala, meyvesi kahve yap\u0131m\u0131nda<br \/>\nkullan\u0131lan menengi\u00e7 a\u011fa\u00e7lar\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Bitlis yine flora ve fauna bak\u0131m\u0131ndan zengindir. \u00dc\u00e7g\u00fcl ve<br \/>\nyonca b\u00f6lgede do\u011fal olarak bulunan bir yem bitkisidir. Ku\u015fburnu ve kekik y\u00f6rede<br \/>\nbol miktarda bulunan aromatik bitkilerdir. \u0130lkbaharda ok\u015fin, jal \u00e7ivi\u015f olarak<br \/>\nadland\u0131r\u0131lan bitkiler<span>\u00a0 <\/span>da\u011flarda bol<br \/>\nmiktarda bulunur. Yayla bal\u0131 bu yerel floradan elde edilmektedir.<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Malatya\u2019da  me\u015fe, ahlat (yabanarmudu), al\u0131\u00e7, kara \u00e7al\u0131,<br \/>\nsak\u0131z a\u011fac\u0131, keven, potaryum, ayr\u0131k, kekik ve yumak otu ba\u015fl\u0131ca yeti\u015fen zengin<br \/>\nbitkilerdir. Mu\u015f otlak ve mera alan\u0131 bak\u0131m\u0131ndan olduk\u00e7a zengin olup  bu\u011fdaygil<br \/>\nyem bitkileri (Kam\u0131\u015fs\u0131 Yumak, K\u0131l\u00e7\u0131ks\u0131z Brom, \u00c7ay\u0131r \u00dc\u00e7g\u00fcl\u00fc, Domuz Ayr\u0131\u011f\u0131, Mavi<br \/>\nAyr\u0131k, Y\u00fcksek Otlak Ayr\u0131\u011f\u0131 vb), Baklagil yem bitkileri (Adi Yonca, \u015eerbet\u00e7i otu<br \/>\nyoncas\u0131, Geven, tarla \u00dc\u00e7g\u00fcl\u00fc, Melez \u00dc\u00e7g\u00fcl, Kekik, \u00c7ay\u0131r D\u00fc\u011fmesi vb.), K\u00f6pek<br \/>\ndi\u015fi, koyun yuma\u011f\u0131, \u00e7ay\u0131r saz\u0131, vb. bitkiler botanik zenginli\u011fini<br \/>\nolu\u015fturmaktad\u0131r. Ardahan\u2019da yaban eri\u011fi, ahlat, \u00fcvez, kara\u00e7al\u0131, laden,<br \/>\nb\u00f6\u011f\u00fcrtlen, ku\u015fburnu, yaban g\u00fcl\u00fc yaban f\u0131st\u0131\u011f\u0131 ve otsu t\u00fcrlerden \u00fc\u00e7g\u00fcl,<br \/>\nkaranfil, ay\u0131 \u00fcz\u00fcm\u00fc, \u00e7an \u00e7i\u00e7e\u011fi, kuzu kula\u011f\u0131, salk\u0131m otu, geven, \u00e7ilek, d\u00fc\u011f\u00fcn<br \/>\n\u00e7i\u00e7e\u011fi, salan pen\u00e7esi, kekik, gelincik bulunmaktad\u0131r. 600 adet \u00e7e\u015fit polen veya<br \/>\nball\u0131 bitki mevcuttur. I\u011fd\u0131r\u2019da Korunga, fi\u011f, \u00e7ay\u0131r salk\u0131m otu, sinir otu,<br \/>\nhindiba, ak\u00fc\u00e7g\u00fcl, \u015ferbet\u00e7iotu, geven, leylek dagas\u0131, ka\u011f\u0131t otu, sar\u0131 \u00e7i\u00e7ekli<br \/>\ncivan per\u00e7emi, krizanten, \u00e7oban \u00e7antas\u0131, ball\u0131baba, domuz ayr\u0131\u011f\u0131 gibi \u00e7ay\u0131r<br \/>\nmera bitkileri<span>\u00a0 <\/span>b\u00f6lgede do\u011fal olarak<br \/>\nbulunan bitkilerdir. Erzurum orman arazileri, a\u00e7\u0131k otlaklar\u0131 ve meralar\u0131 flora<br \/>\nve fauna bak\u0131m\u0131ndan zengindir. Korunga, ak\u00fc\u00e7g\u00fcl<span>\u00a0<br \/>\n<\/span>b\u00f6lgede do\u011fal olarak bulunan bir yem bitkisidir. Kapari, ku\u015fburnu,<br \/>\nkekik, salep<span>\u00a0 <\/span>y\u00f6rede bol miktarda bulunan<br \/>\naromatik bitkilerdir.<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Pelin Dicle<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p style=\"line-height: normal\" class=\" \"><span style=\" \">K\u00fcrdistan<br \/>\nStratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi<\/span><\/p>\n<p style=\"line-height: normal\" class=\" \"><span style=\" \">www.lekolin.org<br \/>\n&#8211; www.lekolin.net \u2013 www.lekolin.info<\/span><\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p>\t<!-- parveke begin --><\/p>\n<div>\n<div class=\"sharethis-inline-share-buttons\"><\/div>\n<p><!-- parveke END -->\n<\/div><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p><b>K\u00fcrdistan\u2019da de\u011fi\u015fik y\u00fckseklik ve \u015fekillerde arazilerin bulunmas\u0131, do\u011fal bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fcn\u00fcn zengin olmas\u0131n\u0131 beraberinde getirmi\u015ftir.<\/b><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1760,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[32,31,36,33,30,35,34],"class_list":["post-1759","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekoloji","tag-arastirma","tag-kurdi","tag-kurdish","tag-kurdistan","tag-lekolin","tag-turkish","tag-turkiye"],"acf":[],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1759","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1759"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1759\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1760"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1759"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1759"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1759"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}