\t\t\t\t\t\t\t ![](\"http:\/\/www.lekolin.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/229-3.jpg\")
\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n
12.00<\/p>\n
0<\/p>\n
21<\/p>\n
TR<\/p>\n
<\/p>\n
\t :” ” <\/p>\n
\t :”” <\/p>\n
\t ” “,” ” <\/p>\n
\t ” ” <\/p>\n
Roma imparatorlu\u011funda teknolojinin lehine bilimin g\u00fcc\u00fcn\u00fc
\nyitirmesinin nedeni konusunda pek \u00e7ok tart\u0131\u015fma yap\u0131ld\u0131. Romal\u0131lar b\u00fcy\u00fck oranda
\nsava\u015f\u00e7\u0131lardan ve k\u00f6yl\u00fclerden olu\u015fmaktayd\u0131. Bilime ve yapt\u0131klar\u0131 katk\u0131n\u0131n
\nyetersiz ve politik \u00f6nemleriyle orans\u0131z olmas\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k bu iki alanda b\u00fcy\u00fck
\nad\u0131mlar atm\u0131\u015flard\u0131r. B\u00fcy\u00fck binalar, kemerli su kanallar\u0131 ve yollar gibi b\u00fcy\u00fck
\n\u00f6l\u00e7ekli yap\u0131lar\u0131 ba\u015far\u0131yla in\u015fa ediyorlard\u0131. Bu arada t\u0131p alan\u0131nda da devasa
\nilerlemeler kaydetmi\u015flerdi. Ama do\u011fal fenomenlere ili\u015fkin bilimsel a\u00e7\u0131klamalar
\nyapmaya pek d\u00fc\u015fk\u00fcn de\u011fillerdi. B\u00f6ylesi a\u00e7\u0131klamalar birer tehdit olarak
\nalg\u0131lan\u0131yordu \u00e7\u00fcnk\u00fc bu t\u00fcr a\u00e7\u0131klamalara giri\u015fen her hangi bir ki\u015fi, y\u00f6netici
\ns\u0131n\u0131fa hizmet etmekte olan tanr\u0131sal varl\u0131klar\u0131n ve astrologlar\u0131n g\u00fcc\u00fcne meydan
\nokumu\u015f oluyordu. Bilimin yava\u015f bir geli\u015fme g\u00f6stermesinin as\u0131l nedeni buydu.
\nBilim, Lucretius gibi Galileo ya da Bruno\u2019ya \u00f6nc\u00fcl\u00fck edecek birinin cesaretine
\nihtiya\u00e7 duyuyordu. Sonu\u00e7 olarak, bilimin geli\u015fmesinin \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve toplumsal
\nde\u011fi\u015fmelerle ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011funu belirtmek gerekiyor.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Kavramsal \u00e7er\u00e7eve<\/strong><\/p>\n Bilgi, bilimsel veya felsefi bilgi, teknik bilgi ve teknik \u00a0<\/p>\n \u0130lk \u00f6nce, bilimsel bilgi, Aristoteles\u2019ten bu yana, kendi \u00a0<\/p>\n Bilginin ikinci t\u00fcr\u00fc, techne\u2019dir. Techne, antik d\u00f6nemde bir \u00a0<\/p>\n Kavramsal \u00e7er\u00e7evenin sonunda, bilginin ister bilimsel bilgi \u00a0<\/p>\n G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, bilginin olu\u015fumu iktidar, se\u00e7kinler ve halk \u00a0<\/p>\n Modern bilimde, bilimsel bilginin yeni s\u0131f\u0131r noktalardan \u00a0<\/p>\n Yeni s\u0131f\u0131r noktalar\u0131 aray\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde olan modern bilimi \u00a0<\/p>\n Bu ba\u011flamda, iktidar ve bilgi ili\u015fkisinde bilgi, yaln\u0131z \u00a0<\/p>\n Ok\u00fclersentrik (g\u00f6zmerkezli) bilimsel gelenek hegemonyay\u0131 da \u00a0<\/p>\n Dolay\u0131s\u0131yla bilgi-iktidar ili\u015fkisi ve bu ili\u015fki s\u00fcrecinde \u00a0<\/p>\n Bu a\u00e7\u0131klamalar ba\u011flam\u0131nda, a\u015fa\u011f\u0131daki \u00f6nermelerde A-\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>\u2018Hakikat\u2019- B-\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span> Bilgi C-\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span> Yine D-\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span> Bilgi, E-\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span> Bilgi, \u00a0<\/p>\n Bu \u00e7er\u00e7evede bilginin ve \u00f6zellikle modern bilimin tarihi, \u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Bilgi iktidar\u0131, iktidar bilgiyi tayin eder<\/strong><\/p>\n Bilgi ile iktidar ili\u015fkisi, s\u00fcrekli bir etkile\u015fim halinde \u00a0<\/p>\n \u201c\u00d6zne-nesne ayr\u0131m\u0131na temel rol atfeden t\u00fcm bilimsel yap\u0131lar \u00a0<\/p>\n Bu a\u00e7\u0131klamalar, bilginin iktidar ili\u015fkilerinden tam \u00a0<\/p>\n Ancak bilgi ile iktidar aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi sadece s\u00f6z\u00fc \u00a0<\/p>\n Modern bilimin en \u00f6nemli \u00f6zelliklerinden biri olan \u00a0<\/p>\n Tan\u0131mlanm\u0131\u015f bir otoriteye sahih olan iktidarlar uygulama \u00a0<\/p>\n \u201cPozitivist bilim anlay\u0131\u015f\u0131yla, di\u011fer bir deyi\u015fle \u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Ali R\u0131zgar<\/span><\/p>\n \u00a0<\/p>\n K\u00fcrdistan Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi<\/p>\n www.lekolin.org – www.lekolin.net \u2013 www.lekolin.info<\/p>\n \t<\/p>\n
\nbilgi ile ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak enformatik bilgi olarak ayr\u0131lmaktad\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde
\nbilim ve teknik genellikle bir arada kullan\u0131lmaktad\u0131r. <\/p>\n
\nba\u015f\u0131na ama\u00e7lanan \u015fey, aranan hakikattir. Hakikatin kendisi kadar hakikate
\nula\u015fmak i\u00e7in g\u00f6sterilen \u00e7aba da \u00f6nemlidir. <\/p>\n
\nbilgi olarak kabul edilmezdi. Sokrates ve Protagoras i\u00e7in techne, belli bir
\namaca y\u00f6nelik, genel ilkeleri olmayan \u00e7\u0131rakl\u0131k ve tecr\u00fcbeydi. Techne, Platon ve
\nAristo i\u00e7in zanaatkarl\u0131k konusuydu, bir \u00fcr\u00fcn ortaya koymaya y\u00f6nelen yap\u0131p
\netmenin bilgisiydi.<\/p>\n
\nisterse teknik bilgi olsun iktidar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulamak gerekir.
\nBilimsel bilginin veya hakikatin pe\u015fine d\u00fc\u015fen filozofun kayg\u0131s\u0131, kendine bir
\n\u00e7\u0131kar sa\u011flamak de\u011fildir. Ama hakikatin \u00fcretimi belirli bir alanda ger\u00e7ekle\u015fmeye
\nba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda do\u011frudan de\u011fil ama dolayl\u0131 olarak hem de \u00e7ok etkili bi\u00e7imde
\niktidar\u0131n i\u00e7indedir. Onu sorgulayarak ya da \u00fcreterek. Teknik bilgiye gelince,
\nteknolojik geli\u015fmelerin sanayile\u015fme devrimiyle birlikte bilimle at ba\u015f\u0131 gitmesi
\nsonucunda verili iktidar yap\u0131lanmalar\u0131n\u0131 do\u011frudan \u00fcreten bir fonksiyona
\nb\u00fcr\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcr. Zamanla teknoloji \u00fcretim tarzlar\u0131n\u0131 belirleyecek, d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrecek bir
\nduruma gelmi\u015ftir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde asl\u0131nda teknoloji bilimden yine ayr\u0131\u015fmaktad\u0131r. Ama
\nbu defa bilimin yerine oturmakla bunu yapmaktad\u0131r. Bug\u00fcn bilim dendi\u011finde
\nard\u0131ndan teknoloji kelimesi eklenmektedir. Oysa, techne bilimden koptu\u011fu i\u00e7in
\nb\u00f6ylesine ba\u015f\u0131 bo\u015f ve \u00e7\u0131lg\u0131nca, d\u00fcnyay\u0131 yok etme pahas\u0131na, sahiplerinin
\ng\u00fcd\u00fclerinin hizmetinde bir k\u00f6ledir.<\/p>\n
\naras\u0131ndaki ili\u015fkilerden ba\u011f\u0131ms\u0131z de\u011fildir. Modern bilimin temsilcilerinden
\nBacon da \u2018bilgi g\u00fc\u00e7t\u00fcr\u2019 demektedir ve bu ili\u015fkiyi anlam\u0131\u015f g\u00f6z\u00fck\u00fcr ama modern
\nbilim anlay\u0131\u015f\u0131nda g\u00fcc\u00fcn-iktidar\u0131n olu\u015fumunda ya da in\u015fas\u0131nda hi\u00e7bir rol\u00fc
\nyoktur. Bilgi sonu\u00e7lar\u0131 ve etkileriyle g\u00fc\u00e7t\u00fcr, iktidard\u0131r. Modern bilimsel
\nanlay\u0131\u015fa g\u00f6re, iktidar veya g\u00fcc\u00fcn g\u00f6r\u00fcn\u00fcmleri, ya bilginin edinilmesinin
\nengellenmesi-\u00e7arp\u0131t\u0131lmas\u0131 ya da bilginin \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirici e\u011filimlerinin ortaya
\n\u00e7\u0131kmas\u0131 durumunda seferber olmaktad\u0131r. Di\u011fer bir deyi\u015fle, bilgi ile iktidar,
\nbirbirlerini d\u0131\u015far\u0131da b\u0131rakan \u015feylerdir. E\u011fer bilginin iktidarla bir ili\u015fkisi
\nvarsa, ya bu bilgi bilimsel de\u011fil ya da yanl\u0131\u015f veya tahrif edilmi\u015f (yani
\ndinler, mitler, metaforlar veya ideolojiler) demektir. (Arslan,1999)<\/p>\n
\n\u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 \u00f6ne s\u00fcr\u00fclmekte bilimin saf, objektif bir noktadan hareket etti\u011fi
\nd\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir. Oysa s\u0131f\u0131r noktas\u0131n\u0131n tespit edilebilmesi i\u00e7in , bilim
\ninsan\u0131n\u0131n da kendinin de i\u00e7inde yer ald\u0131\u011f\u0131 tarihsel s\u00fcrecin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmas\u0131\u00a0 <\/span>gerekir. Bu ba\u011flamda bilginin \u00f6zne-nesne
\naras\u0131 ili\u015fkilerden do\u011fdu\u011funu s\u00f6ylemek zordur. Bilgi daha \u00e7ok \u00f6zneler aras\u0131
\nili\u015fkilerden do\u011fmaktad\u0131r. Bilginin \u00f6znesi olan insan tarihseldir, di\u011fer bir
\ndeyi\u015fle sosyal bir varl\u0131kt\u0131r. Bu nedenle sosyal varl\u0131k olan insan\u0131n i\u00e7inde var
\noldu\u011fu alan, ba\u015fka bir deyi\u015fle sosyal hayat bir iktidar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 arenas\u0131d\u0131r.
\nKu\u015fkusuz bu durumu en iyi Nietzsche tespit etmi\u015ftir. Nietzsche\u2019ye g\u00f6re, insan
\ndo\u011fas\u0131 yani \u2018homo natura\u2019 g\u00fc\u00e7 ve iktidar tutkusu taraf\u0131ndan belirlenmektedir.
\nToplum bir hiyerar\u015filer evreni olarak, \u015fu ya da bu \u015fekilde bir g\u00fc\u00e7 ili\u015fkileri
\n\u015febekesi, dolay\u0131s\u0131yla bir \u00e7at\u0131\u015fma arenas\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\nfark\u0131nda olmadan bu sav\u0131 do\u011frulamaktad\u0131r. Yeni s\u0131f\u0131r noktalar\u0131 aray\u0131\u015f\u0131\u00a0 <\/span>yeni mutlak hakikatler aray\u0131\u015f\u0131, yeni mutlak
\nhakikatler aray\u0131\u015f\u0131 da yeni bir cemaat aray\u0131\u015f\u0131d\u0131r. E\u015fitsizli\u011fe dayal\u0131 toplumsal
\nbir yap\u0131 da olu\u015fmu\u015f \u2018epistemik cemaat\u2019 yaln\u0131zca var olan hiyerar\u015filerin bir
\npar\u00e7as\u0131 olmakla kalmayacak, ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir bi\u00e7imde kendi i\u00e7 hiyerar\u015filerini ve
\niktidar merkezlerini de \u00fcretecektir. Zaten modern\u00a0 <\/span>anlay\u0131\u015f\u0131na g\u00f6re bilim, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve e\u015fitlik
\ngibi demokratik de\u011ferlere dayanmamaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc e\u015fitlik ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck olan\u0131
\nde\u011fil, olmas\u0131 gerekeni g\u00f6stermektedir ve bu \u00f6zellikleriyle onlar \u2018olgu\u2019 de\u011fil \u2018de\u011fer\u2019dirler.
\nBilim ise \u2018de\u011ferlere\u2019 de\u011fil, olgulara dayanmaktad\u0131r.<\/p>\n
\nkullan\u0131m imkanlar\u0131 ile de\u011fil, bizzat g\u00fc\u00e7 ili\u015fkilerini i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131, g\u00fcc\u00fc
\ni\u00e7kinle\u015ftirdi\u011fi i\u00e7in de iktidar ile birbirinden ayr\u0131lmaz bir b\u00fct\u00fcnd\u00fcr. Olgulara
\ndayal\u0131 bilim, g\u00f6zlem ve deneyi \u00f6n plana \u00e7\u0131kar\u0131rken \u2018laboratuvar\u0131\u2019 iktidar\u0131n
\nyeni merkezi haline getirmekte, g\u00f6rmeye dayal\u0131 entelekt\u00fcel tutumlar iktidar
\nili\u015fkileri i\u00e7inde sonu\u00e7lanmaktad\u0131r.<\/p>\n
\nme\u015frula\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00f6rmenin hegemonyas\u0131 iktidar\u0131n hegemonyas\u0131 olmu\u015f,
\nFoucault\u2019un deyi\u015fiyle, g\u00f6ren bak\u0131\u015f egemen olan bak\u0131\u015f haline gelmi\u015ftir.
\nFoucault\u2019a g\u00f6re, bir tarafta bilgi di\u011fer tarafta toplum, bir tarafta bilim
\ndi\u011fer tarafta devlet yoktur, yaln\u0131zca i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f bilgi-g\u00fc\u00e7 ve iktidar
\nformlar\u0131 vard\u0131r. Bu y\u00fczden bilgi ya da hakikat, iktidar d\u0131\u015f\u0131nda ya da iktidara
\nkapal\u0131 bir \u015fey de\u011fildir. Foucault\u2019a g\u00f6re bilgi ya da hakikat, ne \u00f6zg\u00fcr
\nruhlar\u0131n \u00f6d\u00fcl\u00fc, ne programlanm\u0131\u015f bir yaln\u0131zl\u0131\u011f\u0131n \u00e7ocu\u011fu, ne kemale erme yolunda
\nbir inzivan\u0131n sonucu ve ne de kendilerini \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirmeyi ba\u015farabilmi\u015f
\nolanlar\u0131n imtiyaz\u0131d\u0131r. Bilgi ya da hakikat bu d\u00fcnyada aranmas\u0131 gereken, bu
\nd\u00fcnyadaki bir \u015feydir. Bu nedenle, her toplumun, her d\u00f6nemin, her rejimin her cemaatin
\nbir hakikat rejimi, hakikatle ilgili bir \u2018genel siyaseti\u2019 ve ku\u015fkusuz bu
\nsiyaseti temsil eden, hakikat say\u0131lan \u015feyi (yani mutlak, do\u011fru bilgiyi) dile
\ngetirmekle y\u00fck\u00fcml\u00fc olanlar\u0131n stat\u00fcleri vard\u0131r.<\/p>\n
\nbelirlenen hiyerar\u015filer, bilgiyi (hakikati) y\u00f6nlendirmektedir. Ayr\u0131ca,
\nbilgi-iktidar ili\u015fkisinin politik ontolojisi yaln\u0131zca stat\u00fcler \u00fcretmekle
\nyetinmemi\u015ftir. Etkile\u015fim i\u00e7inde oldu\u011fu s\u0131n\u0131fsal yap\u0131lar bu ili\u015fkiye \u00f6zg\u00fc bir
\n\u2018politik ekonominin\u2019 do\u011fmas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Neo-klasik ekonomi anlay\u0131\u015f\u0131 bu
\ndurumun en a\u00e7\u0131k g\u00f6stergesidir. <\/p>\n
\nbulunulabilinir <\/strong><\/p>\n
\nBilgi, bilimsel s\u00f6ylem ve onu \u00fcreten kurumlarda merkezile\u015fmektedir.<\/p>\n
\ns\u00fcrekli bir ekonomik ve politik te\u015fvike tabidir. (Bu durum ekonomik \u00fcretim i\u00e7in
\noldu\u011fu kadar, politik g\u00fc\u00e7 i\u00e7in de bir iktidar talebi oldu\u011funu g\u00f6sterir.)<\/p>\n
\nbilgi, e\u011fitim ve enformasyon vas\u0131tas\u0131yla s\u0131n\u0131rs\u0131z bir yay\u0131lma ve t\u00fcketim
\nnesnesi olmu\u015ftur.<\/p>\n
\nbirka\u00e7 ekonomik-politik ayg\u0131t\u0131n (ki bunlar\u0131n en \u00f6nemlileri \u00fcniversitelerdir)
\negemen kontrol\u00fc alt\u0131nda \u00fcretilerek, aktar\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
\nb\u00fct\u00fcn\u00fcyle politik tart\u0131\u015fmalar\u0131n ve sosyal \u00e7arp\u0131\u015fmalar\u0131n konusudur. \u00c7\u00fcnk\u00fc bilim
\nyaln\u0131zca bilimi bilim yapan \u2018rasyonel\u2019 i\u00e7 unsurlarla a\u00e7\u0131klanamaz. Bilim ve
\nbilimsel bilgi ancak i\u00e7inde yer ald\u0131\u011f\u0131 toplumsal ba\u011flam i\u00e7inde a\u00e7\u0131klanabilir.<\/p>\n
\nayn\u0131 zamanda iktidar m\u00fccadelelerinin de tarihi olmakta, \u00fcniversiteler
\niktidarlara lojistik destek sunan merkezler olarak hizmet vermektedirler.<\/p>\n
\nolmu\u015ftur. Asl\u0131nda, bilgi insanlar\u0131n sahip oldu\u011fu s\u0131n\u0131rl\u0131 enerji ve \u00fcretim kapasitesini
\ndaha fazla artt\u0131rmakla bir anlamda g\u00fc\u00e7 ve iktidar birikiminde etkili rol
\noynamaktad\u0131r. \u00d6te yandan, mevcut iktidar ve g\u00fcc\u00fcn bir k\u0131sm\u0131 da daha fazla
\nenerji ve \u00fcretim imkan\u0131 yaratacak bilgi \u00fcretiminde kullan\u0131lmaktad\u0131r. Ancak,
\ntarihsel s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde, bilgi-iktidar ili\u015fkileri kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 etkile\u015fim
\ni\u00e7erisinde bulunmakla birlikte, \u00e7o\u011funlukla bilginin g\u00fc\u00e7 ve iktidar yaratmadaki
\nitici g\u00fc\u00e7 olma niteli\u011fi daha bask\u0131n olmu\u015ftur. Bu ba\u011flamda, insanl\u0131k tarihinde,
\nhem tabiat \u00fczerindeki etkilerin, hem de insan topluluklar\u0131 \u00fczerindeki etkilerin
\ns\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi \u2018bilgi\u2019 \u00f6\u011fesinin kullan\u0131lmas\u0131yla ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n
\nba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131na \u00e7ok d\u00fc\u015fk\u00fcnd\u00fcrler. \u00d6yle ki, her t\u00fcr toplumsal de\u011fer
\nyarg\u0131lar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnde hareket ettiklerini iddia ederler. Bilim ad\u0131na belki de
\nyap\u0131lan en b\u00fcy\u00fck sapma bu iddialarda gizlidir. Belki de hi\u00e7bir \u00e7a\u011fda kapitalist
\n\u00e7a\u011fda oldu\u011fu kadar bilimin hakim sistemle b\u00fct\u00fcnle\u015fmesine tan\u0131k olunmam\u0131\u015ft\u0131r.
\nY\u00f6nteminden i\u00e7eriklere kadar bilim d\u00fcnyas\u0131 sistemin hem en b\u00fcy\u00fck in\u015fa g\u00fcc\u00fc, hem
\nde me\u015fruiyetini sa\u011flayan ve koruyan g\u00fc\u00e7t\u00fcr. Kapitalist \u00e7a\u011f\u0131n bilim y\u00f6ntemi ve
\nbu temelde olu\u015fan bilimleri, gerek sistemin k\u00e2rsal i\u015fleyi\u015finin, gerekse bunun
\nyol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 ve toplumun t\u00fcm i\u00e7 ve d\u0131\u015f halkalar\u0131n\u0131 kaplayan sava\u015flar, krizler,
\nac\u0131lar, a\u00e7l\u0131k ve i\u015fsizlik, \u00e7evre y\u0131k\u0131m\u0131 ve n\u00fcfus patlamalar\u0131n\u0131n esas sa\u011flay\u0131c\u0131,
\nyol a\u00e7\u0131c\u0131 g\u00fcc\u00fcd\u00fcr.\u00a0 <\/span>\u2018B\u0130L\u0130M G\u00dc\u00c7T\u00dcR\u2019
\n\u00f6zdeyi\u015fi bu ger\u00e7e\u011fin iftiharla dile getirili\u015fidir. \u00a0 <\/span>(Abdullah \u00d6calan Demokratik Uygarl\u0131k
\nManifestosu)<\/p>\n
\nanlam\u0131yla soyutlanamayaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. \u0130ktidar ve bilgi aras\u0131ndaki bu
\nd\u00f6ng\u00fcsel ili\u015fki, modern bilim alanlar\u0131n\u0131 da kapsam\u0131na alm\u0131\u015ft\u0131r. Foucault\u00e7u
\nyakla\u015f\u0131ma g\u00f6re d\u0131\u015flanma, hapis, g\u00f6zetim, nesnele\u015ftirme pratikleri ve
\nteknolojileri yoluyla ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f olan arkeoloji, etnoloji, folklor,
\nantropoloji, psikiyatri ve sosyoloji gibi disiplinler, yeni iktidar
\ntekniklerinin geli\u015fmesine ve \u00e7o\u011falt\u0131lmas\u0131na katk\u0131da bulunmu\u015flard\u0131r. Hatta bu
\ndisiplinler varl\u0131klar\u0131n\u0131 iktidar\u0131n bir uyrukla\u015ft\u0131rma arac\u0131 olmalar\u0131na
\nbor\u00e7ludur. Bu \u00e7er\u00e7evede bilimsel alanda karar vermek veya tan\u0131mlamada bulunmak
\nayn\u0131 zamanda politik \u00e7\u0131karlar\u0131n propagandas\u0131na ili\u015fkin bir \u00e7abay\u0131 de
\ni\u00e7ermektedir.<\/p>\n
\nedilen \u015fekliyle alg\u0131lamak, durumun eksik anla\u015f\u0131lmas\u0131na yol a\u00e7maktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc
\nbilgi ile iktidar aras\u0131nda \u00fc\u00e7 tip ili\u015fki ve etkile\u015fim oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir.
\nBirincisi iktidar\u0131 elde etmek i\u00e7in bilgiye m\u00fcracaat etmektir. \u0130kincisi
\niktidar\u0131n, bilginin edinimini tahrip etmek ve engellemek i\u00e7in kullanmas\u0131d\u0131r.
\n\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc ili\u015fki bi\u00e7imi ise di\u011ferlerinden farkl\u0131 olarak bilginin bizi, iktidar\u0131n
\nbask\u0131c\u0131 etkilerinden \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirebilmesidir.<\/p>\n
\nevrensellik iddias\u0131, iktidar\u0131n \u00f6zellikle de siyasal iktidarla bilim aras\u0131ndaki
\nili\u015fkiyi belirleyen unsurlardan biridir. \u00c7\u00fcnk\u00fc d\u00fcnyada g\u00fc\u00e7l\u00fc devletler ve
\nideolojiler hep olmu\u015ftur ve bunlar, b\u00f6lge veya d\u00fcnya \u00f6l\u00e7e\u011finde bir hegemonya
\nkurman\u0131n arac\u0131 olarak evrensel s\u00f6ylemi s\u0131k s\u0131k kullanm\u0131\u015flard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu
\ns\u00f6ylemi tesis edecek en \u00f6nemli ayg\u0131t bilgidir. Bu perspektifte g\u00fcn\u00fcm\u00fcz bilim
\nanlay\u0131\u015f\u0131 ile kapitalizm aras\u0131nda kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ve belirleyici bir etkile\u015fim
\nbulundu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. Teknolojik yeniliklerin izlenmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan modern
\nbilim kapitalizme muhta\u00e7 durumdad\u0131r. Kapitalizm ise d\u00fcnyay\u0131 saran bir ger\u00e7eklik
\nolabilmesi i\u00e7in bilimin me\u015fru a\u00e7\u0131klama ve genellemelerine ihtiya\u00e7 duymaktad\u0131r.<\/p>\n
\nalan\u0131 buldu\u011fu evrende me\u015fruiyet zemini olu\u015fturmak durumundad\u0131r. Bu anlamda iktidarlar\u0131
\nalt\u0131ndakileri, h\u00fck\u00fcmlerine uymada ge\u00e7erli nedenlerin oldu\u011funa ikna etmeleri
\ngerekmektedir. Bu do\u011frultuda \u00f6nemli bir me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 olarak Modern bilim,
\nb\u00fct\u00fcn disiplinlerdeki bilgi \u00fcreticilerine \u2018 bilimsel y\u00f6ntem\u2019 ad\u0131 alt\u0131nda tek
\nbir y\u00f6ntem \u00f6nerirken, asl\u0131nda do\u011fa bilimlerinden t\u00fcretilen modelin b\u00fct\u00fcn
\ndisiplinlere evrenselle\u015ftirilmesini ama\u00e7lamaktad\u0131r. Bunun riski ve
\nzorlay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131, bug\u00fcn sosyal bilim alanlar\u0131nda g\u00f6r\u00fclmektedir. <\/p>\n
\nparadigmas\u0131yla geli\u015ftirilmek istenen toplumsal bilimler tamamen \u00e7\u0131kmaz i\u00e7inde
\nkalm\u0131\u015ft\u0131r. Aksi halde bu denli y\u00fckselen s\u00f6m\u00fcr\u00fc ve sava\u015f olgusunu izah edemeyiz.
\nBilim adam\u0131 topluma kar\u015f\u0131 bir din adam\u0131 veya ahlakiyat\u00e7\u0131dan daha az sorumlu
\nolamaz. Madem bilim mitoloji, din ve felsefeye kar\u015f\u0131 daha y\u00fcksek bir anlam
\ng\u00fcc\u00fcd\u00fcr, o halde neden kendi devrimini yap\u0131p (17. y\u00fczy\u0131l) zaferini sa\u011flad\u0131\u011f\u0131
\nhalde, bu \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc e\u015fi g\u00f6r\u00fclmemi\u015f sava\u015f ve s\u00f6m\u00fcr\u00fc olgular\u0131na kar\u015f\u0131
\ng\u00f6steremedi? Bilimin iktidarla\u015fmas\u0131 buna neden olarak g\u00f6sterilebilir. \u0130ktidarla\u015fan
\nbilim \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kaybeder. Bilimi en geli\u015fkin anlam yorumu olarak tan\u0131mlarsak,
\nbu kadar h\u0131zla iktidarla b\u00fct\u00fcnle\u015fmesi ya bilim ad\u0131na bir yenilgidir, ya da
\nbilim diye tan\u0131mlanan\u0131n ciddi bir anlam sorunu vard\u0131r. (Abdullah \u00d6calan
\nDemokratik Uygarl\u0131k Manifestosu)<\/p>\n