{"id":2448,"date":"2020-03-15T00:33:59","date_gmt":"2020-03-14T21:33:59","guid":{"rendered":"http:\/\/www.lekolin.org\/pozitivist-siyaset-ve-toplumsal-putculuk-1\/"},"modified":"2020-03-15T00:33:59","modified_gmt":"2020-03-14T21:33:59","slug":"pozitivist-siyaset-ve-toplumsal-putculuk-1","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/pozitivist-siyaset-ve-toplumsal-putculuk-1\/","title":{"rendered":"Pozitivist Siyaset ve Toplumsal Put\u00e7uluk -1"},"content":{"rendered":"<p>15 Nisan 2010 Per\u015fembe Saat 18:10<\/p>\n<\/p>\n<div class=\"detail content_14\" id=\"text_detail\">\n<div class=\"newsImage\">\n<b>Hi\u00e7 bir felsefe, d\u00f6neminin d\u00fc\u015f\u00fcnsel atmosferinden ve toplumsal ko\u015fullar\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z ele al\u0131n\u0131p incelenemez. Bu ger\u00e7ek Comte\u2019nin felsefesi i\u00e7in de ge\u00e7erlidir.<\/b><\/p>\n<p>\t\t\t\t\t\t\t <img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.lekolin.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/422-1.jpg\">\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n<p>  0<\/p>\n<p>  21<\/p>\n<p>  TR<\/p>\n<p><!--\n \/* Font Definitions *\/\n @font-face\n\t  \"Cambria Math\" \n\tpanose-1:2 4 5 3 5 4 6 3 2 4 \n\tmso-font-charset:162 \n\tmso-generic- roman \n\tmso-font-pitch:variable \n\tmso-font-signature:-1610611985 1107304683 0 0 159 0  \n@font-face\n\t    \n\tpanose-1:2 15 5 2 2 2 4 3 2 4 \n\tmso-font-charset:162 \n\tmso-generic- swiss \n\tmso-font-pitch:variable \n\tmso-font-signature:-1610611985 1073750139 0 0 159 0  \n  \n p.Mso , li.Mso , div.Mso \n\t mso-style-unhide:no \n\t  \n\t :\"\" \n\tmargin-top:0cm \n\tmargin-right:0cm \n\tmargin-bottom:10.0pt \n\tmargin-left:0cm \n\t \n\t \n\t \n\t \" \",\" \" \n\t \n\t \n\t   \n\tmso-fareast-theme-font:minor-latin \n\t \n\t \n\t   \n\t \n\t \n.MsoChpDefault\n\t mso-style-type:export-only \n\tmso-default-props:yes \n\t \n\t \n\t   \n\tmso-fareast-theme-font:minor-latin \n\t \n\t \n\t   \n\t \n\t \n.MsoPapDefault\n\t mso-style-type:export-only \n\tmargin-bottom:10.0pt \n\t  \n@page Section1\n\t size:595.3pt 841.9pt \n\tmargin:70.85pt 70.85pt 70.85pt 70.85pt \n\tmso-header-margin:35.4pt \n\tmso-footer-margin:35.4pt \n\tmso-paper-source:0  \ndiv.Section1\n\t page:Section1  \n--><\/p>\n<p>\t  :&#8221; &#8221; <\/p>\n<p>\t :&#8221;&#8221; <\/p>\n<p>\t &#8221; &#8220;,&#8221; &#8221; <\/p>\n<p>\t &#8221; &#8221; <\/p>\n<p><strong>Giri\u015f<\/strong><\/p>\n<p class=\" \">Hi\u00e7 bir felsefe, d\u00f6neminin d\u00fc\u015f\u00fcnsel atmosferinden ve<br \/>\ntoplumsal ko\u015fullar\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z ele al\u0131n\u0131p incelenemez. Bu ger\u00e7ek Comte\u2019nin<br \/>\nfelsefesi i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. Bu nedenle Comte d\u00f6nemindeki toplumsal ve<br \/>\nd\u00fc\u015f\u00fcnsel atmosfere de g\u00f6z atmak gerekir. Comte\u2019nin g\u00f6r\u00fc\u015fleri, Frans\u0131z Devrimi<br \/>\nsonras\u0131 ya\u015fanan ekonomik, toplumsal, siyasi ve ahlaki sorunlar\u0131n i\u00e7inde<br \/>\nde\u011ferlendirilmelidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc her d\u00fc\u015f\u00fcnce belirli tarihsel bir d\u00f6nemin ve o<br \/>\nd\u00f6nemin perspektifinin \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. <\/p>\n<p class=\" \">17. ve 18. y\u00fczy\u0131l do\u011fa bilim alan\u0131nda \u00f6nemli ke\u015fif ve<br \/>\nbulu\u015flar\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemdi. Do\u011fa bilimlerindeki geli\u015fmeler, insan\u0131n do\u011fa<br \/>\nkonusundaki bilgisini geni\u015fletiyor, do\u011fada belirli yasalar\u0131n h\u00fck\u00fcm s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc<br \/>\nortaya koyuyordu. Do\u011fa bilimlerinde elde edilen bilgiler Kilisenin do\u011fa<br \/>\nkonusundaki g\u00f6r\u00fc\u015flerini etkisiz k\u0131l\u0131yordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc do\u011fa bilimleri, do\u011fadaki<br \/>\nolgular\u0131 d\u0131\u015f bir g\u00fcce gerek duymadan a\u00e7\u0131klayabiliyordu. Bilimsel geli\u015fmeler,<br \/>\ntanr\u0131 merkezli d\u00fc\u015f\u00fcncelerden kurtulmak i\u00e7in \u00f6nemli bir birikim sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131. <\/p>\n<p class=\" \">Do\u011fa bilimlerindeki geli\u015fmenin sonucu olarak, toplum ve<br \/>\ninsan \u00f6n plana \u00e7\u0131karken, tanr\u0131 merkezli d\u00fc\u015f\u00fcnce geri plana itilir. Dolay\u0131s\u0131yla,<br \/>\ntanr\u0131, din ve ahlak anlay\u0131\u015f\u0131nda \u00f6nemli de\u011fi\u015fimler ya\u015fan\u0131r. Bunun sonucu olarak,<br \/>\ntoplumsal ve politik alanda da insan\u0131 \u00f6n planda tutan aray\u0131\u015flar ba\u015flar. \u0130nsan\u0131n<br \/>\nilahiyat\u00e7\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncelerden kurtularak, kendi \u00f6zg\u00fcr iradesine uygun toplumsal ve<br \/>\npolitik bi\u00e7imler aramas\u0131 sonu\u00e7 verir. Do\u011fa bilimlerindeki geli\u015fmeler \u015fu soruyu<br \/>\ng\u00fcndeme getirir: Acaba, do\u011fadaki yasalara benzer \u015fekilde, toplumda da belirli<br \/>\nyasalar var m\u0131 d\u0131r? \u0130nsan\u0131 \u00f6n planda tutan bir toplum ve politik bi\u00e7im nas\u0131l<br \/>\nolabilir? Bu tip sorular, sonu\u00e7ta bir toplumsal alanda ayd\u0131nlanma felsefesini<br \/>\ndo\u011furdu. 18. y\u00fczy\u0131l devrimler \u00e7a\u011f\u0131d\u0131r. Ayd\u0131nlanma felsefesinin sonucu olarak,<br \/>\n\u2018\u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u2019 , \u2018e\u015fitlik\u2019 ve<span>\u00a0 <\/span>\u2018karde\u015flik\u2019<br \/>\nsloganlar\u0131 alt\u0131nda 1789 y\u0131l\u0131nda Frans\u0131z Devrimi ger\u00e7ekle\u015fir. <\/p>\n<p class=\" \">Frans\u0131z Devrimi sonras\u0131 s\u00fcre\u00e7, Avrupa\u2019da bir alt-\u00fcst<br \/>\nolu\u015flar, ayaklanmalar, devrimler s\u00fcrecidir. Devrim s\u00fcrecinde aktif rol oynayan<br \/>\ni\u015f\u00e7iler, haklar\u0131 i\u00e7in m\u00fccadeleye devam eder. Huzursuz olan i\u015f\u00e7ilerin<br \/>\nm\u00fccadelesi, d\u00fczeni sarsan \u00f6zellikler g\u00f6sterir. Bu durum o d\u00f6nemde, bir anar\u015fi<br \/>\nve d\u00fczensizlik olarak alg\u0131lan\u0131r. Olaylara burjuva d\u00fczeninin bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan<br \/>\nyakla\u015fan Aguste Comte b\u00f6ylesi bir toplumsal ortamda d\u00fc\u015f\u00fcncelerini olu\u015fturur.<\/p>\n<p class=\" \">Siyaset bilimini siyaset felsefesinden farkl\u0131la\u015ft\u0131rmaya<br \/>\ny\u00f6nelik anlay\u0131\u015f\u0131n esas olarak iki noktada yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir: a) Genel<br \/>\nolarak bilimin niteli\u011fi ve felsefeyle ili\u015fkisi b)<span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>Siyaset biliminin konusu ve amac\u0131 <\/p>\n<p class=\" \">Siyaset bilimini siyaset felsefesinden farkl\u0131la\u015ft\u0131rma<br \/>\n\u00e7abalar\u0131 belli bir tarih perspektifi i\u00e7ine de oturtularak hakl\u0131 g\u00f6sterilmek<br \/>\nistenmi\u015ftir. \u00d6rne\u011fin Platon ve Aristoteles d\u00fc\u015f\u00fcncesinde oldu\u011fu gibi \u201ciyi toplum<br \/>\nd\u00fczeni  aray\u0131\u015f\u0131ndan \u201cde\u011fer yarg\u0131lar\u0131ndan ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olan\u0131  a\u00e7\u0131klamaya y\u00f6nelik<br \/>\nbir bilimsel disiplin olarak Machiavelli ile \u201cmodernle\u015fme  s\u00fcrecine girdi\u011fi<br \/>\nkabul edilmektedir. <\/p>\n<p class=\" \">Siyaset bilimini siyaset felsefesinden farkl\u0131la\u015ft\u0131rmaya<br \/>\ny\u00f6nelik pozitivist anlay\u0131\u015f\u0131n dayand\u0131\u011f\u0131 analitik \u00f6nc\u00fclleri ortaya koymay\u0131 ve bu<br \/>\n\u00e7er\u00e7evede s\u00f6z\u00fc edilen farkl\u0131la\u015ft\u0131rma \u00e7abas\u0131n\u0131n ge\u00e7erlili\u011fini ele\u015ftirel g\u00f6zle<br \/>\nyeniden de\u011ferlendirmeyi ama\u00e7lamak ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. <\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \"><strong><span>\u00a0<\/span>Pozitivizm Nedir?<\/strong><\/p>\n<p class=\" \">\u2019Pozitivizm\u2019 nedir?<span>\u00a0<br \/>\n<\/span>Pozitivizmi do\u011furan ko\u015fullar nedir? Pozitivizm neyi savunmaktad\u0131r? Bu<br \/>\nsorulara cevap vermeye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z. Ama \u00f6nce g\u00fcnl\u00fck dilde kullan\u0131lan \u2018pozitif\u2019<br \/>\ns\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc ile bilim ve felsefe alan\u0131nda kullan\u0131lan \u2018pozitif\u2019 s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn<br \/>\nbirbirinden farkl\u0131 anlamlar\u0131 oldu\u011funa dikkat \u00e7ekmek gerekir. T\u0131pk\u0131 materyalist<br \/>\nve idealist s\u00f6zc\u00fcklerinin g\u00fcnl\u00fck dildeki anlam\u0131 ile felsefe dilindeki<br \/>\nanlamlar\u0131n\u0131n farkl\u0131 olmas\u0131 gibi.<span>\u00a0 <\/span><\/p>\n<p class=\" \">Pozitif s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc g\u00fcnl\u00fck dilde genellikle iyimser anlam\u0131nda<br \/>\nkullan\u0131l\u0131r. Pozitif d\u00fc\u015f\u00fcnmek, iyimser olmay\u0131 dile getirir. Oysa bilim ve<br \/>\nfelsefede ba\u015fka bir anlama gelir. Pozitif s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc, en geni\u015f anlam\u0131yla ger\u00e7ek<br \/>\nolgular\u0131 temel alan, metafizik ve teolojik olmayan demektir. <\/p>\n<p class=\" \"><span>\u00a0<\/span>\u201cOlguculuk(<br \/>\nPozitivizm ), toplumsal yakla\u015f\u0131mlar s\u00f6z konusu oldu\u011funda bir nevi \u00e7a\u011fda\u015f<br \/>\nput\u00e7uluktur. Put\u00e7uluk, anlamsall\u0131\u011f\u0131n\u0131 yitirmi\u015f tanr\u0131sall\u0131\u011f\u0131n bo\u015f \u00e7er\u00e7evesidir.<br \/>\n( A.\u00d6CALAN )<\/p>\n<p class=\" \">Auguste Comte,<span>\u00a0<br \/>\n<\/span>pozitif s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn \u00e7e\u015fitli anlamlar\u0131 oldu\u011funu belirtir ve pozitif<br \/>\ns\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn 5 anlam\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klar. <\/p>\n<p class=\" \">1.Pozitif s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc, verili (var olan) ger\u00e7ekli\u011fi, var olmayan<br \/>\nger\u00e7eklikten ay\u0131rmak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r.<span>\u00a0<br \/>\n<\/span>Olgular\u0131 (g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc) temel al\u0131r. Olgular\u0131n arka plan\u0131n\u0131, nedenini<br \/>\nsorgulamaz.<\/p>\n<p class=\" \">2.Pozitif s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc, faydal\u0131 demektir, yani faydas\u0131z olan\u0131n<br \/>\ntersidir.<\/p>\n<p class=\" \">3.Comte\u2019ye g\u00f6re pozitif s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn 3. anlam\u0131, mutlakl\u0131k ve<br \/>\n\u015f\u00fcphecilik ikilemi kar\u015f\u0131s\u0131ndaki konumumuzu belirler.<span>\u00a0 <\/span>Dolay\u0131s\u0131yla pozitivizmin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc anlam\u0131,<br \/>\npozitivizmi dogmatizmden ve \u015f\u00fcphecilikten ay\u0131r\u0131r.<span>\u00a0 <\/span>Comte\u2019ye g\u00f6re dogmatizm, kesin ve mutlak<br \/>\nbilgiyi savunurken, \u015f\u00fcphecilik, bilgilerimize g\u00fcvenilemeyece\u011fini ileri s\u00fcrer.<\/p>\n<p class=\" \">4.Comte\u2019ye g\u00f6re pozitivizmin 4. anlam\u0131 \u00e7o\u011fu zaman 3. anlam\u0131<br \/>\nile kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r. Bu da bilgilerimizin emin bir \u015fekilde belirlenme, g\u00fcvenilir<br \/>\nbilgi ile g\u00fcvenilmez bilgiyi birbirinden ay\u0131rma sorundur. Ona g\u00f6re, pozitif<br \/>\nolgular\u0131 temel alan felsefe, daha \u00f6nceki felsefelerin yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131ndan<br \/>\ns\u0131yr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Pozitif felsefenin, b\u00f6yle bir sorunu yoktur.<\/p>\n<p class=\" \">5.Comte\u2019ye g\u00f6re pozitif s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn 5. anlam\u0131, negatif<br \/>\n(olumsuz, k\u00f6t\u00fc) olan\u0131n z\u0131tt\u0131 olan olumlu anlam\u0131nda kullan\u0131l\u0131r.<span>\u00a0 <\/span><\/p>\n<p class=\" \">Pozitivizmin bu be\u015f anlam\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131ktan sonra, Comte kendi<br \/>\nfelsefesi konusunda \u015funlar\u0131 yazar. \u2018Yeni felsefi d\u00fc\u015f\u00fcncenin biricik esasl\u0131<br \/>\nniteli\u011fini (ki bu niteli\u011fi pozitif s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcne yans\u0131m\u0131yor) olu\u015fturan \u015fey,<span>\u00a0 <\/span>her yerde g\u00f6receli olan\u0131 mutlak olan\u0131n yerine<br \/>\nge\u00e7irme e\u011filimidir.<span>\u00a0 <\/span><\/p>\n<p class=\" \">Comte, felsefesinin var olan d\u00fczeni de\u011fi\u015ftirmeye de\u011fil,<br \/>\nkorumaya y\u00f6nelik oldu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a ilan eder: \u2018Pozitif felsefe, yap\u0131s\u0131<br \/>\nitibariyle,<span>\u00a0 <\/span>y\u0131kmaya de\u011fil, organize<br \/>\netmeye y\u00f6nelik\u2019 bir felsefedir.<span>\u00a0<br \/>\n<\/span>Dolay\u0131s\u0131yla toplumsal a\u00e7\u0131dan olumlu, bilimsel olarak<br \/>\nbelirlenebilen\/ispatlanabilen ve verili olgular\u0131 temel alan ve bu olgular\u0131<br \/>\nd\u00fczenlemeye \u00e7al\u0131\u015fan felsefeye pozitivizm denir. Bir ba\u015fka deyi\u015fle pozitivizm,<br \/>\nkendini deney ve g\u00f6zlemimizle alg\u0131lanabilen ger\u00e7eklik ile s\u0131n\u0131rland\u0131rmaya<br \/>\n\u00e7al\u0131\u015fan felsefenin kod ad\u0131d\u0131r. Pozitivizm, pozitif olgular\u0131 temel alan pozitif<br \/>\nbilimlerden etkilenir.<\/p>\n<p class=\" \">Comte\u2019un \u00f6nemli katk\u0131lar\u0131ndan biri \u015f\u00f6yle ifade edilebilir:<br \/>\nO, toplum ve tarih aras\u0131ndaki ili\u015fkiye dikkat \u00e7eker. Tarih ve toplumun birlikte<br \/>\nele al\u0131nmas\u0131n\u0131 g\u00fcndeme getirir. Alex Callinicos\u2019un deyi\u015fle, \u2018Marx\u2019tan \u00f6nce<br \/>\n..bilimsel par\u00e7alanma s\u00fcrecine direnmeye \u00e7al\u0131\u015fan ve toplum kuram\u0131 ile tarihsel<br \/>\nara\u015ft\u0131rmalar\u0131 birle\u015fik bir entelekt\u00fcel proje olarak korumak isteyen esas ki\u015fi Comte<br \/>\nidi. <\/p>\n<p class=\" \">Turgot ve Condorcet in iyimser tarih anlay\u0131\u015f\u0131ndan<br \/>\netkilenerek, tarihi \u00e7e\u015fitli evrelere b\u00f6ler Comte. \u2018Condorcet gibi o da tarihsel<br \/>\nde\u011fi\u015fimin temel nedeninin \u2018insan tininin genel ve zorunlu \u0130lerlemesi\u2019nde<br \/>\nyatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr: \u00fc\u00e7 evre yasas\u0131 bu nedenle \u2018toplumsal geli\u015fim biliminin\u2019<br \/>\ntemelini olu\u015fturur. <\/p>\n<p class=\" \">\u201cBilim esas olarak \u2018kendini bilmekse, san\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n aksine,<br \/>\nen \u00e7ok da sistemin resmi ideolojisi olarak benimsedi\u011fi pozitivizm bu<br \/>\nger\u00e7eklikten uzakla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 rol oynar. \u00c7ok ele\u015ftirdi\u011fi din ve metafizik a\u015famalar,<br \/>\nbelki de pozitivizmden daha fazla bilime yak\u0131nd\u0131rlar. Tabi ki ba\u015fta insani<br \/>\nbilimlere.<span>\u00a0 <\/span>Belki de en s\u0131\u011f metafizik ve<br \/>\ndinin kendisi pozitivizmdir. \u0130nsanl\u0131k, tarihin hi\u00e7bir a\u015famas\u0131nda bu denli<br \/>\nzincirlerinden vah\u015fice bo\u015falmam\u0131\u015ft\u0131. Yine bu denli k\u0131sk\u0131vrak ba\u011flanmam\u0131\u015ft\u0131.<br \/>\nDo\u011fa ve toplum \u00fczerinde bu denli iktidar icras\u0131na girilmemi\u015ftir. Bunlar ancak<br \/>\npozitivist din ve metafizikle ger\u00e7ekle\u015fir oldu.  ( A. \u00d6CALAN )<\/p>\n<p class=\" \">Comte\u2019a g\u00f6re Avrupa\u2019da hem toplumlar\u0131n, hem de bireylerin<br \/>\nd\u00fc\u015f\u00fcnsel tarihi \u00fc\u00e7 a\u015famadan ge\u00e7mi\u015ftir.<\/p>\n<p class=\" \"><strong>1.<span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<br \/>\n<\/span>Teolojik a\u015fama<\/strong><\/p>\n<p class=\" \"><strong>2.<span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<br \/>\n<\/span>Metafizik a\u015fama <\/strong><\/p>\n<p class=\" \"><strong>3.<span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<br \/>\n<\/span>Pozitivist a\u015fama <\/strong><\/p>\n<p class=\" \">Tarihsel geli\u015fim alan\u0131nda bir yasa ke\u015ffetti\u011fini s\u00f6yleyen<br \/>\nComte \u015funlar\u0131 ekler: \u2018Bu yasa \u015fu anlama gelir: Bilgimizin her alan\u0131 s\u0131ras\u0131yla<br \/>\n\u00fc\u00e7 \u00e7e\u015fitli teorik a\u015famadan ge\u00e7er, yani teolojik veya sanal durum, metafizik<br \/>\nveya soyut durum, bilimsel veya pozitif durum. Bir ba\u015fka deyi\u015fle, insan<br \/>\nd\u00fc\u015f\u00fcncesi, t\u00fcm ara\u015ft\u0131rmalar\u0131nda, felsefe yaparken, s\u0131ras\u0131yla fark\u0131 hatta<br \/>\nbirbirine z\u0131t y\u00f6ntemleri kullan\u0131r. <\/p>\n<p class=\" \">Comte bu a\u015famalar\u0131 k\u0131saca \u015f\u00f6yle de\u011ferlendirir: \u2018\u0130lk a\u015fama<br \/>\nge\u00e7ici ve haz\u0131rlay\u0131c\u0131 bir a\u015fama olarak alg\u0131lanmal\u0131. \u0130kinci a\u015fama ise birinci<br \/>\na\u015famay\u0131 \u00e7\u00f6zen, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc a\u015famaya yava\u015f yava\u015f zemin haz\u0131rlayan bir ge\u00e7i\u015f a\u015famas\u0131<br \/>\niken, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc a\u015faman\u0131n \u00f6zelli\u011fi her a\u00e7\u0131dan insan akl\u0131n\u0131n kesin egemenli\u011finden<br \/>\nolu\u015fmaktad\u0131r. <\/p>\n<p class=\" \">Comte\u2019a g\u00f6re pozitif a\u015fama en son a\u015famad\u0131r. Teolojik ve<br \/>\nmetafizik d\u00f6nem kapanm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsanl\u0131k tarihindeki d\u00fc\u015f\u00fcnsel evrim art\u0131k sona<br \/>\nermi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc pozitivist a\u015famada, bilim art\u0131k kesin bir egemenlik kurmu\u015ftur.<br \/>\nBu a\u015faman\u0131n en belirgin \u00f6zelli\u011fi, hayal g\u00fcc\u00fcn\u00fcn ve spek\u00fclatif akl\u0131n yerine<br \/>\ng\u00f6zlemin egemen olmas\u0131d\u0131r.<span>\u00a0 <\/span>Evreni<br \/>\na\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015fan hayal g\u00fcc\u00fc ve spek\u00fclatif ak\u0131l, eski d\u00fc\u015f\u00fcnsel egemenli\u011fini<br \/>\nyitirmeye ba\u015flar. G\u00f6zleme dayanan bilgi \u00f6nem kazanmaya ba\u015flar ve egemen olur.<br \/>\nPozitivizm, Pozitivist felsefe, t\u00fcm \u00e7abalar\u0131n\u0131, art\u0131k yava\u015f yava\u015f t\u00fcm alanlarda<br \/>\ngeli\u015fmeye ba\u015flayan g\u00f6zlemlere y\u00f6neltir. Comte\u2019a g\u00f6re pozitif a\u015famada insan<br \/>\nart\u0131k ontolojiden vazge\u00e7er. \u015eeylerin \u00f6z\u00fcn\u00fc ara\u015ft\u0131rmay\u0131 ve mutlak bilgi pe\u015finde<br \/>\nko\u015fmay\u0131 b\u0131rak\u0131r. Onun yerine g\u00f6zlem ve akl\u0131 kullanarak benzerlik ve nedensellik<br \/>\nilkelerine g\u00f6re g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fleri d\u00fczenlemeye ve anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Olgular ve<br \/>\ng\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fler e\u011fer sonunda tek bir ilkeye dayand\u0131r\u0131larak a\u00e7\u0131klan\u0131rsa, en son<br \/>\npozitif a\u015famaya ula\u015fm\u0131\u015f oluruz. (\u00c7ekim yasas\u0131n\u0131n ke\u015ffi olgular\u0131 anlamam\u0131z\u0131<br \/>\nm\u00fcmk\u00fcn k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Einstein\u2019da genel bir teori arad\u0131. [Einstein suchte und die<br \/>\nheutigen Physiker suchen nach einer allgemeinen Feldtheorie.]<\/p>\n<p class=\" \">Pozitivist d\u00f6nemde art\u0131k ilk ve son neden sorular\u0131 geride<br \/>\nkal\u0131r.<span>\u00a0 <\/span>\u2018Son neden \u00f6\u011fretisinin yerine,<br \/>\nvarolu\u015f ko\u015fullar\u0131n\u0131n ilkesi ge\u00e7er. Comte, pozitivist a\u015famadaki d\u00fc\u015f\u00fcnce<br \/>\nbi\u00e7iminin, d\u00fc\u015f\u00fcnsel devrime denk d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ifade eder:<span>\u00a0 <\/span>D\u00fc\u015f\u00fcncemizin son a\u015fmas\u0131n\u0131 karakterize eden<br \/>\nesasl\u0131 devrim \u00f6z\u00fcnde \u015funa dayan\u0131r: Her tarafta ula\u015f\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan esas<br \/>\nnedenleri belirleme \u00e7abas\u0131n\u0131n yerine, yasalar\u0131n (yani g\u00f6zlemlenen fenomenler<br \/>\naras\u0131ndaki de\u011fi\u015fmez ve sabit olan ili\u015fkilerin) ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131. <\/p>\n<p class=\" \">Comte, pozitif a\u015famadaki bilgilerin mutlak olamayaca\u011f\u0131n\u0131n<br \/>\nfark\u0131ndad\u0131r. Ona g\u00f6re pozitivist a\u015famadaki bilgiler g\u00f6relidir. Ona g\u00f6re<br \/>\nbilimsel ilerlemeler, bizim ihtiya\u00e7lar\u0131m\u0131za cevap verecek \u00f6l\u00e7\u00fcde, ideal olan<br \/>\ns\u0131n\u0131ra yakla\u015fmal\u0131d\u0131r. \u00d6te yandan Comte g\u00f6zleme dayanarak bilgi edinme konusunu<br \/>\nyanl\u0131\u015f yorumlayanlar d\u00fc\u015f\u00fcnce bi\u00e7imleri (Ampirizm) var. Ampirizm, \u00f6n g\u00f6r\u00fc<br \/>\nolana\u011f\u0131n\u0131 reddeder. Comte, ampirizme kar\u015f\u0131 oldu\u011funu ilan eder. Comte\u2019a g\u00f6re<br \/>\npozitivist felsefenin son amac\u0131, rasyonel bir \u00f6ng\u00f6r\u00fc olana\u011f\u0131 yaratmakt\u0131r,<span>\u00a0 <\/span>bilgi bize \u00f6ng\u00f6r\u00fc sa\u011flar. \u00d6ng\u00f6r\u00fc i\u00e7in bilgiye<br \/>\nihtiyac\u0131m\u0131z var. \u00d6te yandan eylem i\u00e7in de belirli bir \u00f6ng\u00f6r\u00fc gereklidir. \u015e\u00f6yle<br \/>\nyazar: \u2018Ger\u00e7ek pozitivist felsefe her \u015feyden \u00f6nce, \u00f6ng\u00f6rmeyi bilmeye  bir \u015feyin<br \/>\nne oldu\u011funu ara\u015ft\u0131rmaya  buradan da olmas\u0131 gerekenin a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karmaya dayan\u0131r.<br \/>\nTabii olmas\u0131 gereken do\u011fa yasalar\u0131n\u0131n d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclemez oldu\u011fu temel ilkesine<br \/>\ndayan\u0131r. Comte\u2019a g\u00f6re, \u00f6n g\u00f6rmek i\u00e7in bilgiye, eylem i\u00e7in ise \u00f6n g\u00f6r\u00fcye gerek<br \/>\nvard\u0131r. \u0130lkin g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015flerin, ger\u00e7ek veri oldu\u011funu kabul etmek gerekir. \u0130kinci<br \/>\nolarak bu olgular\u0131 belirli yasalara g\u00f6re d\u00fczenlemek gerekir. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc olarak da<br \/>\nolgular\u0131 d\u00fczenleyen bu yasalar yard\u0131m\u0131yla gelecek olgular\u0131 \u00f6n g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p class=\" \">Comte g\u00f6re, pozitif a\u015famada bilimler do\u011frudan do\u011fruya<br \/>\nolgulardan hareket etmeli, onlar\u0131n arkas\u0131ndaki nedenlerle u\u011fra\u015fmamal\u0131d\u0131r.<br \/>\nBilimler do\u011fan\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc ve ger\u00e7ekli\u011fin ya da \u00f6zlerin nedenlerini bilemezler.<br \/>\nBilimler sadece olaylar aras\u0131ndaki yasalar\u0131 ve de\u011fi\u015fmez ba\u011flant\u0131lar\u0131<br \/>\nara\u015ft\u0131rmal\u0131d\u0131r. Bilimsel incelemeler g\u00f6r\u00fcng\u00fclerin (fenomen) \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi ile<br \/>\ns\u0131n\u0131rl\u0131 olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p class=\" \">Olguculuk olarak da bilinen eskilerin ispat\u00e7\u0131l\u0131k ya da<br \/>\nispatiye mesle\u011fi de dedikleri pozitivizm, bilim ve g\u00f6zlemle belli olan<br \/>\n\u015feylerden ba\u015fkas\u0131na yer vermeyen bir felsefe okulu ya da bir felsefe mesle\u011fi<br \/>\nidi. \u015eeylerin, olgular\u0131n yaln\u0131zca maddesel yan ve maddesel g\u00f6r\u00fcn\u00fcmlerini<br \/>\ndikkate alan incelemek isteyen bir tutumdu. Ergun, pozitivizmin tarifini<br \/>\nyaparken sarf etti\u011fi \u201cfelsefe okulu  ve felsefe mesle\u011fi  tabirleri pozitivizmin<br \/>\nd\u00fc\u015f\u00fcnsel temelinde ne derece objektif(?) oldu\u011funu da g\u00f6stermektedir. <\/p>\n<p class=\" \">Bilim gibi pozitivizm de en kaba olguculuk felsefesidir.<br \/>\nOlgu, ger\u00e7e\u011fin g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcd\u00fcr  pozitivizmde ise ger\u00e7e\u011fin kendisidir. Olgu olmayan<br \/>\nhi\u00e7bir \u015fey ger\u00e7ek de\u011fildir. Kuantum fizi\u011fi, astronomi ve biyolojiden, hatta<br \/>\nd\u00fc\u015f\u00fcncenin \u00f6z olarak kendisinden biliyoruz ki, ger\u00e7ek, azami olarak g\u00f6ze<br \/>\ng\u00f6r\u00fcnen olaylar\u0131n \u00f6tesindeki alemlerde cereyan eder. G\u00f6zlemlenen ve g\u00f6zleyen<br \/>\nili\u015fkisinde hakikat en s\u0131rl\u0131 bir mahiyete b\u00fcr\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcr ki, hi\u00e7bir fiziki \u00f6l\u00e7e\u011fe<br \/>\nve tarife s\u0131\u011fmama noktas\u0131ndad\u0131r. Pozitivizm bu derinli\u011fin ink\u00e2r\u0131 olarak, en \u00e7ok<br \/>\nilk\u00e7a\u011flardaki put\u00e7ulu\u011fa (paganizm) benzemektedir. Put bir olgu olarak g\u00f6r\u00fcn\u00fcm<br \/>\nkazand\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, paganizm ile pozitivizm aras\u0131ndaki ortak ba\u011f\u0131 yans\u0131t\u0131r. <\/p>\n<p class=\" \"><span>\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>Burada belirtmemiz<br \/>\ngereken bir di\u011fer nokta da pozitivizm s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn \u00e7o\u011fu zaman s\u0131k\u0131c\u0131 bir anlamsal<br \/>\nderinli\u011fe sahip olan bilimsel d\u00fc\u015f\u00fcn d\u00fcnyas\u0131ndaki kullan\u0131m\u0131ndan ziyade onun<br \/>\ninsan\u0131n birbiri ile ilgi kurmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan dil \u00e2leminde ba\u015fka hangi anlamsal<br \/>\nb\u00fct\u00fcnl\u00fcklere kar\u015f\u0131l\u0131k geldi\u011finin ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131d\u0131r. Bu ortaya \u00e7\u0131karma<br \/>\ni\u015flevi\/i\u015flemi pozitivizmin varl\u0131k sahas\u0131 buldu\u011fu d\u00f6nemde nas\u0131l bir bak\u0131\u015f<br \/>\na\u00e7\u0131s\u0131yla bilimsel \u00e2leme sunuldu\u011funun, k\u0131sacas\u0131 bu kavram\u0131n tarihsel arka<br \/>\nplan\u0131n\u0131n anlamland\u0131r\u0131lmas\u0131 ve ayd\u0131nlat\u0131lmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nem arz etmektedir.<br \/>\nPozitivizm s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc, g\u00fcnl\u00fck dilde olumlu bir d\u00fc\u015f\u00fcnceyi, bir davran\u0131\u015f bi\u00e7imini<br \/>\nanlatmada kullan\u0131l\u0131r. Pozitif bilimler deyimiyle kurallar\u0131 belli olan, belirli<br \/>\nkurallara g\u00f6re i\u015fleyen bir bilgi t\u00fcr\u00fc kastedilmektedir. Olumluluk \u00f6zelli\u011finin<br \/>\nve pozitif bilimlerin Osmanl\u0131 d\u00f6nemi T\u00fcrk bilim d\u00fcnyas\u0131ndaki kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n da<br \/>\nm\u00fcspet (olumlu) bilimler oldu\u011fu ger\u00e7e\u011finin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda pozitivizm<br \/>\nd\u00fc\u015f\u00fcncesinin ki\u015finin zihninde varl\u0131k sahas\u0131 kazanmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde olumlu<br \/>\nbir anlam(maddesel\/niceliksel bir niteli\u011fe sahip bulunmas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla) ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131<br \/>\ng\u00f6stermektedir. <\/p>\n<p class=\" \">Pozitivizme g\u00f6re bilimselli\u011fin temelinde g\u00f6zlem yatar.<br \/>\nG\u00f6zlemi be\u015f duyu organ\u0131m\u0131zla yapar\u0131z. Duyularla elde edilen bilginin yani<br \/>\nampirik tekniklerle elde edilen bilgilerin deneye tabi tutulmas\u0131 ve sonu\u00e7ta<br \/>\nelde edilen nihai bilgilerin yasalara, genellemelere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi s\u00f6z<br \/>\nkonusudur. Pozitivist metodoloji \u00f6zellikle do\u011fa bilimlerinin 16.yy sonlar\u0131nda<br \/>\nelde ettikleri ba\u015far\u0131 sonucunda ilgi toplam\u0131\u015ft\u0131r. Do\u011fa bilimlerinde elde edilen<br \/>\nba\u015far\u0131l\u0131 sonu\u00e7lar ayn\u0131 y\u00f6ntemin insana ili\u015fkin bilimlerde de uygulanabilece\u011fi<br \/>\nvarsay\u0131m\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015f ve bundan hareketle de sosyal bilimlere uygulanmaya<br \/>\nba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n<p class=\" \">Pozitivizmin duyusal alg\u0131lamay\u0131 kabul ederek ara\u015ft\u0131rmalar<br \/>\nyapmas\u0131, onun \u201cburada ve \u015fimdi  olan konularla ilgilenmesi sonucunu<br \/>\ndo\u011furmu\u015ftur. \u0130nceleme konusu burada ve \u015fimdi olan olaylar ve olgulard\u0131r.<br \/>\nPozitivizme g\u00f6re duyusal alg\u0131lamalar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bir ger\u00e7eklik yoktur. <\/p>\n<p class=\" \">Pozitivizm, bilginin kayna\u011f\u0131 olarak duyusal alg\u0131lamay\u0131 kabul<br \/>\netmektedir. Pozitivizme g\u00f6re, olgular do\u011frudan duyu alg\u0131lar\u0131yla yap\u0131lan<br \/>\ng\u00f6zlemlerle belirlenmi\u015f, yasalarda bu g\u00f6zlemlerden t\u00fcmevar\u0131mla yap\u0131lan<br \/>\ngenellemelerle olu\u015fturulmu\u015ftur. <\/p>\n<p class=\" \">Pozitivizm  bilimde g\u00f6zlem ve deneye dayal\u0131 bir objektiflik<br \/>\nilkesini yerle\u015ftirmekle \u201cideolojiden ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f sosyal bilim  anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n<br \/>\ntemellerini atm\u0131\u015ft\u0131r. Pozitivizm her t\u00fcrl\u00fc kuramsal \u00f6nermenin, ampirik ger\u00e7e\u011fi<br \/>\ndo\u011fru yans\u0131tacak bi\u00e7imde olgularla \u00e7ak\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 oranda ge\u00e7erli oldu\u011fu<br \/>\niddias\u0131ndad\u0131r. <\/p>\n<p class=\" \"><span>\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span><\/p>\n<p class=\" \">Ali R\u0131zgar<\/p>\n<p class=\" \">K\u00fcrdistan Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi<\/p>\n<p class=\" \">www.lekolin.org &#8211; www.lekolin.net \u2013 www.lekolin.info<\/p>\n<p>\t<!-- parveke begin --><\/p>\n<div>\n<div class=\"sharethis-inline-share-buttons\"><\/div>\n<p><!-- parveke END -->\n<\/div><\/div>\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p><b>Hi\u00e7 bir felsefe, d\u00f6neminin d\u00fc\u015f\u00fcnsel atmosferinden ve toplumsal ko\u015fullar\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z ele al\u0131n\u0131p incelenemez. Bu ger\u00e7ek Comte\u2019nin felsefesi i\u00e7in de ge\u00e7erlidir.<\/b><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2449,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[32,31,36,33,30,35,34],"class_list":["post-2448","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dizi-yazi","tag-arastirma","tag-kurdi","tag-kurdish","tag-kurdistan","tag-lekolin","tag-turkish","tag-turkiye"],"acf":[],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2448","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2448"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2448\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2449"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2448"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2448"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2448"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}