\t\t\t\t\t\t\t ![](\"http:\/\/www.lekolin.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/677-1.jpg\")
\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n
B\u0130N YILLIK T\u00dcRK-K\u00dcRT \u0130L\u0130\u015eK\u0130LER\u0130<\/p>\n
K\u00fcrt sorununun tarihsel temellerini kavramak ve demokratik \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00e7er\u00e7evesinde \u00f6nerdi\u011fimiz ‘Demokratik \u00d6zerklik’ projemizin tarihten gelen k\u00f6klerine dikkat \u00e7ekmek amac\u0131yla, genel hatlar\u0131yla da olsa bin y\u0131ll\u0131k T\u00fcrk-K\u00fcrt ili\u015fkilerine bir g\u00f6z atmak gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n
K\u00fcrtler, bug\u00fcn Ortado\u011fu’nun bir realitesidir. T\u00fcrkler, Farslar ve Araplarla birlikte Ortado\u011fu’nun b\u00fcy\u00fck halklar\u0131ndand\u0131r. D\u00fcnyada en b\u00fcy\u00fck n\u00fcfusa sahip devletsiz bir halk olmalar\u0131ndan dolay\u0131, n\u00fcfuslar\u0131 halen kesin say\u0131larla ifade edilemese de T\u00fcrkiye’de 15-20 milyon, \u0130ran’da 7-8 milyon, Irak’ta 5 milyon ve Suriye’de 1,5 milyona varan bir n\u00fcfusa sahip olduklar\u0131 san\u0131lmaktad\u0131r. Toplu ya\u015fad\u0131klar\u0131 co\u011frafya, B\u00fcy\u00fck Sel\u00e7uklu Sultan\u0131 Sencer’in isimlendirmesinden bu yana ‘K\u00fcrdistan’ ad\u0131yla an\u0131lmaktad\u0131r. Yine \u00f6nemle alt\u0131n\u0131 \u00e7izmeliyim ki K\u00fcrtler, Ortado\u011fu’nun yerli halk\u0131d\u0131r. Son 50 y\u0131lda antropoloji, arkeoloji, etimoloji ve etnoloji alan\u0131nda yap\u0131lan bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar, Mezopotamya’n\u0131n kadim halklar\u0131ndan olan K\u00fcrtlerin atalar\u0131 ve analar\u0131n\u0131n, en az\u0131ndan 14 bin y\u0131ld\u0131r, bug\u00fcn ya\u015fad\u0131klar\u0131 K\u00fcrdistan co\u011frafyas\u0131nda k\u00f6k sald\u0131klar\u0131n\u0131 kan\u0131tlamaktad\u0131r.<\/p>\n
UZUN UZLA\u015eI D\u00d6NEM\u0130 <\/p>\n
Tarihte T\u00fcrk-K\u00fcrt ili\u015fkilerinin ba\u015flang\u0131c\u0131 bin y\u0131l \u00f6ncesine dayanmaktad\u0131r. Orta Asya’dan g\u00f6\u00e7 ederek \u0130slamiyeti kabul eden ve bug\u00fcnk\u00fc \u0130ran topraklar\u0131nda B\u00fcy\u00fck Sel\u00e7uklu Devletini kuran T\u00fcrk O\u011fuz boylar\u0131n\u0131n o d\u00f6nemdeki temel politikas\u0131, yine bir islami halk olan K\u00fcrtlerle uzla\u015farak, bat\u0131lar\u0131ndaki Rum diyar\u0131na y\u00f6nelmek ve Bizans topraklar\u0131n\u0131 kendine yurt edinmedir. Denilebilir ki bu uzla\u015f\u0131 politikas\u0131 19.yy’a kadar, temelde ge\u00e7erlili\u011fini korumu\u015ftur. Esas olarak B\u00fcy\u00fck Sel\u00e7uklu Sultan\u0131 Tu\u011frul Bey ile ba\u015fkentleri bug\u00fcnk\u00fc Diyarbak\u0131r’\u0131n Silvan il\u00e7esi olan Mervani K\u00fcrt Devleti taraf\u0131ndan temelleri at\u0131lan bu uzla\u015fma,1071’deki Malazgirt sava\u015f\u0131yla, T\u00fcrklere Anadolu’nun kap\u0131s\u0131n\u0131 a\u00e7m\u0131\u015f ve Anadolu topraklar\u0131nda Bizans’\u0131n yenilgi s\u00fcrecini ba\u015flatm\u0131\u015ft\u0131r. Anadolu’ya giri\u015fle birlikte T\u00fcrk ve K\u00fcrt beylikleri, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak birbirlerinin hukukuna sayg\u0131 g\u00f6stermi\u015f ve birbirlerinin varl\u0131klar\u0131n\u0131 tan\u0131m\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n
Anadolu’nun bat\u0131s\u0131na do\u011fru Bizans’\u0131 gerileten T\u00fcrkler, \u00f6nce 1080 y\u0131l\u0131nda Ba\u015fkenti Konya olan Anadolu Sel\u00e7uklu Devletini, arkas\u0131ndan da 1299 y\u0131l\u0131nda Osmanl\u0131 Devletini kurup,14.YY ve 15.YY boyunca Bat\u0131ya, Avrupa i\u00e7lerine do\u011fru ilerlemeye devam ettiler. Fakat bu d\u00f6nemde Avrupa’da kapitalizmin geli\u015fmesi, Osmanl\u0131 Ordusunun g\u00fc\u00e7l\u00fc bir diren\u00e7le kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalmas\u0131 ve \u0130ran Safevileri’nin n\u00fcfuz alanlar\u0131n\u0131 Orta Anadolu’ya kadar geni\u015fletmesi nedeniyle, dikkatlerini tekrar do\u011fuya \u00e7evirmek zorunda kald\u0131lar. \u00d6ncelikle K\u00fcrt beylikleriyle yeniden uzla\u015fmak zorundayd\u0131lar. Nitekim \u00f6yle de oldu.<\/p>\n
Osmanl\u0131 Sultan\u0131 Yavuz Sultan Selim d\u00f6neminde, S\u00fcnni K\u00fcrt feodalitesi ile sa\u011flanan ittifak temelinde, Kafkasya’dan t\u00fcm Arabistan ve Kuzey Afrika’ya kadar yollar\u0131 a\u00e7an 1514-\u00c7ald\u0131ran ve 1517-Mercidab\u0131k sava\u015flar\u0131yla, Ortado\u011fu’nun en g\u00fc\u00e7l\u00fc imparatorlu\u011funa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcler. \u00dcstelik bu sefer s\u0131ras\u0131nda ‘halifelik’ h\u0131rkas\u0131n\u0131 Abbasilerden alarak, bundan sonraki t\u00fcm Osmanl\u0131 sultanlar\u0131n\u0131n ‘M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n \u00d6nderi’ unvan\u0131n\u0131 da kazanmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131lar. \u0130\u015fte bu yeni uzla\u015f\u0131 d\u00f6neminde K\u00fcrt beylikleri h\u00fck\u00fcmetler, yurtluklar bi\u00e7iminde babadan o\u011fula ge\u00e7en bir \u00d6ZERK yerel iktidar bi\u00e7imine sahip oldular. K\u00fcrt dili ve k\u00fclt\u00fcrel varl\u0131klar\u0131 geli\u015fmelerini \u00f6zg\u00fcrce s\u00fcrd\u00fcrd\u00fcler. K\u00fcrt beyleri Osmanl\u0131ya kar\u015f\u0131 y\u0131lda bir kez vergi ve sava\u015f d\u00f6nemlerinde asker g\u00f6ndermekle y\u00fck\u00fcml\u00fcyd\u00fcler. K\u00fcrtlerin Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu b\u00fcnyesinde \u00d6ZERK K\u00fcrt beylikleri halinde, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011fa yak\u0131n bir siyasi stat\u00fcde ya\u015famalar\u0131 19.YY ba\u015flar\u0131na kadar 300 y\u0131l devam etti. Peki, acaba ne de\u011fi\u015fti de, bu siyasal stat\u00fc sona erip, yerini Osmanl\u0131ya kar\u015f\u0131 K\u00fcrt isyanlar\u0131na b\u0131rakt\u0131? Asl\u0131nda bu can al\u0131c\u0131 bir sorudur. Ve bu sorunun do\u011fru ve bilimsel yan\u0131t\u0131n\u0131 vermeden, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de halen devam eden K\u00fcrt sorununun kaynaklar\u0131n\u0131 kavramak da m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n
\u0130SYANLARA DO\u011eRU G\u0130DEN YOL <\/p>\n
Bir kere 17.YY’da Osmanl\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fcn Avrupa’da kesinlikle kesilmesi ger\u00e7e\u011fi vard\u0131r. \u0130mparatorluk esas olarak bu d\u00f6nemden itibaren, Anadolu \u00fczerindeki a\u011f\u0131r vergi ve hara\u00e7lar yoluyla ekonomik s\u00f6m\u00fcr\u00fcy\u00fc derinle\u015ftirme ve 15 y\u0131la kadar varan uzun askerlik s\u00fcrelerini dayatma ihtiyac\u0131n\u0131 duymu\u015ftur. 18.YY’\u0131n ba\u015flar\u0131, Osmanl\u0131da i\u00e7 talan politikas\u0131n\u0131n adeta zirvesidir ve 19.yy’a da bu bozulma ve \u00e7\u00fcr\u00fcmeyle girilmi\u015ftir. Ayr\u0131ca bu d\u00f6nemde, 1789 Frans\u0131z Devrimi’nin ulus-devlet ve milliyet\u00e7ilik bayra\u011f\u0131n\u0131n, dalga dalga Osmanl\u0131 egemenli\u011findeki halklar\u0131 etkisi alt\u0131na alma ger\u00e7e\u011fi de vard\u0131r. Osmanl\u0131 y\u00f6netiminin t\u00fcm bu geli\u015fmelere yan\u0131t\u0131 ise, 19 yy ba\u015flar\u0131nda yerel \u00d6ZERKL\u0130KLER\u0130 yok ederek kat\u0131 bir merkezi otoriteyi g\u00fc\u00e7lendirmeye y\u00f6nelmesidir. Tabii ki ilk hedefleri de, K\u00fcrdistan’da Osmanl\u0131 egemenli\u011finde 300 y\u0131ld\u0131r ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011fa yak\u0131n \u00d6ZERK bir stat\u00fcde bulunan K\u00fcrt beylikleridir. Bu politikan\u0131n ise, K\u00fcrdistan’da neredeyse 19.yy boyunca devam eden kanl\u0131 bir \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 tetikleyece\u011fi besbelliydi. Nitekim \u00f6yle de oldu. \u0130lk K\u00fcrt isyan\u0131, 1806 y\u0131l\u0131nda S\u00fcleymaniye y\u00f6resinde Babanzade a\u015fireti taraf\u0131ndan ba\u015flat\u0131ld\u0131 ve bunu di\u011fer b\u00f6lgelerdeki isyanlar izledi. Bu \u00f6nemli tarihsel nedene, bir de Ortado\u011fu’yu i\u015fgale y\u00f6nelen ba\u015fta \u0130ngilizler olmak \u00fczere Bat\u0131 emperyalizminin ‘tav\u015fana ka\u00e7, taz\u0131ya tut’ oyunlar\u0131n\u0131 da eklerseniz Ortado\u011fu’da 1806’dan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar 200 y\u0131ld\u0131r s\u00fcren K\u00fcrt sorunu ve K\u00fcrt isyanlar\u0131n\u0131n tarihsel nedenleri de, san\u0131yorum kavran\u0131lm\u0131\u015f olur.<\/p>\n
21 ANAYASASI\u2019NIN DEMOKRAT\u0130K \u00d6Z\u00dc <\/p>\n
Kan\u0131mca bu tarihsel s\u00fcreci iyice bilince \u00e7\u0131karan Mustafa Kemal, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti’nin kurulu\u015f a\u015famas\u0131nda uluslararas\u0131 konjonkt\u00fcr ve i\u00e7teki dengeleri iyi hesaplayarak, Lozan Antla\u015fmas\u0131yla yeni devleti g\u00fcvenceye almadan \u00f6nce, K\u00fcrtlere kar\u015f\u0131 \u00e7ok dikkatli bir politika izledi. Amasya Tamimi, Erzurum ve Sivas Kongresi kararlar\u0131 K\u00fcrtlerin beklentilerini dikkate alan i\u00e7erikteydi.1919-1924 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda s\u00fcrekli olarak, T\u00fcrklerle K\u00fcrtlerin e\u015fit haklar\u0131ndan, bu iki asli unsurun devletin ortaklar\u0131 oldu\u011fundan ve K\u00fcrdistan’\u0131n siyasal stat\u00fcs\u00fcnden \u00e7ok\u00e7a s\u00f6z etti. Hatta 27 Haziran 1920 tarihli ‘BMM Vekiller Heyeti’nin K\u00fcrdistan Hakk\u0131nda Elcezire Cephesi Kumandanl\u0131\u011f\u0131’na Talimat\u0131’nda, bug\u00fcnk\u00fc anla\u015f\u0131l\u0131r T\u00fcrk\u00e7eyle \u015f\u00f6yle denmektedir:”Milletlerin kendi kaderlerini bizzat idare etmeleri hakk\u0131, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada kabul olunmu\u015f bir prensiptir. Biz de bu prensibi kabul etmi\u015fizdir. Tahmin olundu\u011funa g\u00f6re K\u00fcrtlerin bu zamana kadar yerel idareye ait te\u015fkilatlar\u0131n\u0131 tamamlam\u0131\u015f, reis ve n\u00fcfuzlu kimseleri bu ama\u00e7 do\u011frultusunda bizim taraf\u0131m\u0131zdan kazan\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fu dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, reylerini ortaya koyduklar\u0131nda zaten kendi kaderlerini de belirleyeceklerinden, BMM idaresinde ya\u015famaya talip olduklar\u0131n\u0131 ilan etmelidirler. K\u00fcrdistan’daki b\u00fct\u00fcn mesainin bu amaca dayal\u0131 siyasete y\u00f6nlendirilmesi Elcezire Cephesi Kumandanl\u0131\u011f\u0131’na aittir.” (TBMM Gizli Celse Zab\u0131tlar\u0131 Cilt:3 sa:550-551 \u0130\u015f Bank.Yay.)<\/p>\n
Zaten 23 Nisan 1920’de kurulan ilk B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi’nin, devleti kurmaya ba\u015flarken iki temel siyasi y\u00f6neli\u015fi vard\u0131: Birincisi, Meclis H\u00fck\u00fcmeti rejimi ile b\u00fct\u00fcn yetkiler BMM’de toplanm\u0131\u015ft\u0131. \u0130kinci olarak \u00d6ZERKL\u0130K ilkesine b\u00fcy\u00fck \u00f6nem verilmi\u015f, yerel temsile ve \u00d6ZERK organla\u015fmaya olanak tan\u0131narak, demokratik bir y\u00f6neli\u015f ortaya konulmu\u015ftu. Nitekim 1921 Anayasas\u0131’n\u0131n yerel y\u00f6netim alan\u0131ndaki temel ilkesi \u00d6ZERKL\u0130K’ti. \u00d6rg\u00fctlenme ilkesi bak\u0131m\u0131ndan V\u0130LAYET \u015eURALARI k\u00fc\u00e7\u00fck bir BMM gibiydi. \u0130dari yerinden y\u00f6netim ilkesine ba\u011fl\u0131 olarak, \u00d6ZERKL\u0130Kleri mahalli i\u015flerle s\u0131n\u0131rl\u0131yd\u0131. Bu Vilayet \u015euralar\u0131na hi\u00e7bir bi\u00e7imde yasama yetkisi verilmemi\u015f, ancak ‘tanzim ve idare’ yetkisi verilmi\u015fti.1921 Anayasas\u0131na g\u00f6re E\u011fitim, sa\u011fl\u0131k, vak\u0131f, ekonomi, tar\u0131m, bay\u0131nd\u0131rl\u0131k, toplumsal yard\u0131m i\u015flerinin d\u00fczenlenmesi ve idare edilmesi Vilayet \u015euralar\u0131na b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu organlar se\u00e7imle olu\u015fur ve kendi i\u00e7inden bir Ba\u015fkan ve bir \u0130dare Heyeti se\u00e7er. <\/p>\n
Bu \u00fc\u00e7l\u00fc kurumla\u015fma, 1921 Anayasas\u0131’n\u0131n Meclis H\u00fck\u00fcmeti rejiminin \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc kurumla\u015fman\u0131n minyat\u00fcr\u00fcyd\u00fc. Buna g\u00f6re Vilayet, hem bir m\u00fclki birimdir, hem de bir yerel y\u00f6netim birimidir. Vali, sadece merkezin vilayetteki temsilcisidir vilayet yerel y\u00f6netiminin y\u00fcr\u00fctme organ\u0131 ve vilayet halk\u0131n\u0131n temsilcisi de\u011fildir. Anayasaya g\u00f6re, Vilayet \u015euras\u0131’n\u0131n icra yani Y\u00fcr\u00fctme Amiri, se\u00e7imle gelmi\u015f Vilayet \u015euras\u0131 Ba\u015fkan\u0131’d\u0131r. O halde bu Ba\u015fkan, vilayet halk\u0131n\u0131 temsil eder ve Vilayet \u015euras\u0131’n\u0131n y\u00fcr\u00fctme organ\u0131d\u0131r.1921 Anayasas\u0131’n\u0131n bu \u00d6ZERKL\u0130K ilkesi, Anglo-sakson \u00d6ZERK y\u00f6netim anlay\u0131\u015f\u0131na benzemekte ve demokratik bir \u00f6z ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Ancak Cumhuriyetin ilan\u0131ndan sonra y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren 1924 Anayasas\u0131 bu demokratik \u00f6z\u00fc terk ederek, tamamen kat\u0131 merkeziyet\u00e7i bir idare anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 benimsemi\u015ftir ki, ondan sonra \u00e7\u0131kan K\u00fcrt isyanlar\u0131 dahil t\u00fcm siyasi sorunlar\u0131n da kayna\u011f\u0131n\u0131 te\u015fkil etmi\u015ftir.<\/p>\n
‘K\u00dcRD\u0130STAN\u2019IN \u00d6ZERKL\u0130\u011e\u0130 YASASI’ <\/p>\n
Mustafa Kemal ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n, devletin kurulu\u015f s\u00fcrecinde K\u00fcrtlere ve K\u00fcrt sorununa yakla\u015f\u0131mlar\u0131na dikkat \u00e7ekmek amac\u0131yla, bir \u00f6nemli tarihi belgeye daha, izninizle de\u011finmek durumunday\u0131m. Texas \u00dcniversitesi Ortado\u011fu uzmanlar\u0131ndan Robert Olson’un \u0130ngiliz Gizli belgelerinden derledi\u011fine g\u00f6re BMM, 10 \u015eubat 1922 tarihli gizli oturumunda, K\u00fcrdistan’\u0131n \u00d6ZERKL\u0130\u011e\u0130 Yasas\u0131’n\u0131 64’e kar\u015f\u0131 373 oyla kabul etmi\u015fti. \u0130ngiliz Y\u00fcksek Komiseri Horace Rumbold, D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Lord Curzon’a yazd\u0131\u011f\u0131 yaz\u0131da, Meclis\u00e7e onaylanan bu 18 maddelik yasay\u0131 rapor eder. Bu yasa maddelerinden dikkat \u00e7ekici olanlar\u0131 \u015f\u00f6yle s\u0131ralanabilir <\/p>\n
”Madde 1: BMM (B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi), T\u00fcrk Milletinin medeniyetin gerekleri do\u011frultusunda ilerlemesini sa\u011flamak amac\u0131yla, K\u00fcrt milleti i\u00e7in kendi milli gelenekleriyle uyum i\u00e7inde bir \u00d6ZERK Y\u00d6NET\u0130M kurmay\u0131 taahh\u00fct eder.<\/p>\n
Madde 3: BMM, t\u00fcm K\u00fcrt Milleti taraf\u0131ndan benimsenen ve onurlu bir ge\u00e7mi\u015fe sahip deneyimli bir y\u00f6neticiyi Genel Vali olarak se\u00e7ecektir.<\/p>\n
Madde 4: Genel Vali \u00fc\u00e7 y\u0131l i\u00e7in atanacakt\u0131r. Bu d\u00f6nemin bitiminde e\u011fer K\u00fcrt Milletinin \u00e7o\u011funlu\u011fu, \u00f6nceki Genel Valinin g\u00f6revine devam etmesini istemiyorsa, yeni bir Genel Vali K\u00fcrt Milli Meclisi taraf\u0131ndan se\u00e7ilecektir.<\/p>\n
Madde 6: K\u00fcrt Milli Meclisi, Do\u011fu vilayetlerinde genel oya dayal\u0131 se\u00e7imle olu\u015fturulacak ve her Meclis \u00fc\u00e7 y\u0131l i\u00e7in se\u00e7ilmi\u015f olacakt\u0131r. Meclis oturumlar\u0131 1 Martta ba\u015flayacak ve 4 ay s\u00fcreyle g\u00f6rev yapacakt\u0131r. E\u011fer Meclis bu s\u00fcre i\u00e7ersinde i\u015flerini tamamlayamazsa s\u00fcre, \u00fcyelerinin \u00e7o\u011funlu\u011funun iste\u011fi ve Genel Valinin onay\u0131yla uzat\u0131labilir.<\/p>\n
Madde 9: \u00d6ZERK B\u00d6LGE s\u0131n\u0131rlar\u0131 karma bir komisyon taraf\u0131ndan belirleninceye kadar, K\u00dcRD\u0130STAN \u0130DAR\u0130 B\u00d6LGES\u0130 Van, Bitlis, Diyarbak\u0131r Vilayetleri, Dersim sanca\u011f\u0131 ve kimi kaza ve nahiyeleri i\u00e7erecektir.<\/p>\n
Madde 10: K\u00fcrdistan’\u0131n y\u00f6netimine ili\u015fkin olarak, baz\u0131 yerlerde yerel duruma uygun olarak bir yarg\u0131 \u00f6rg\u00fct\u00fc olu\u015fturulacakt\u0131r. Bu \u00f6rg\u00fct \u015fu an i\u00e7in yar\u0131s\u0131 T\u00fcrk, di\u011fer yar\u0131s\u0131 K\u00fcrt olmak \u00fczere yetkin elemanlardan olu\u015facakt\u0131r. Emeklileri durumunda T\u00fcrk g\u00f6revliler K\u00fcrt g\u00f6revlilerce de\u011fi\u015ftirilecektir.<\/p>\n
Madde 12: Do\u011fu Vilayetlerinde d\u00fczeni korumak amac\u0131yla bir Jandarma Kolordusu olu\u015fturulacakt\u0131r. K\u00fcrt Meclisi bu kolordunun olu\u015fturulmas\u0131na ili\u015fkin yasay\u0131 inceleyecek, ancak jandarman\u0131n \u00fcst komutas\u0131 hizmetleri gerekli g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc s\u00fcrece y\u00fcksek r\u00fctbeli T\u00fcrk g\u00f6revlilerin elinde olacakt\u0131r.<\/p>\n
Madde 15: T\u00fcrk dili sadece K\u00fcrt Milli Meclisi’nde idari i\u015flerde ve h\u00fck\u00fcmet idaresinde kullan\u0131lacakt\u0131r. Bununla birlikte K\u00fcrt dili okullarda \u00f6\u011fretilebilir ve y\u00f6netim, K\u00fcrt dilinin gelecekte h\u00fck\u00fcmetin resmi dili olma talebine temel te\u015fkil etmeyecek \u015fekilde, bu dilin kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 te\u015fvik edebilir.<\/p>\n
Madde 16: Hukuk ve T\u0131p fak\u00fcltelerini i\u00e7eren bir \u00fcniversitenin kurulmas\u0131, K\u00fcrt Milli Meclisi’nin \u00f6ncelikli g\u00f6revi olacakt\u0131r.<\/p>\n
Madde 17: Genel Valinin onay\u0131 al\u0131nmadan ve BMM bilgilendirilmeden K\u00fcrt Milli Meclisi hi\u00e7bir vergi uygulamas\u0131na giri\u015femez.<\/p>\n
Madde 18: \u0130lke olarak BMM ile g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclmedik\u00e7e ve onay\u0131 al\u0131nmad\u0131k\u00e7a, K\u00fcrt Milli Meclisine hi\u00e7bir imtiyaz tan\u0131namaz.<\/p>\n
Horace Rumbold-Y\u00fcksek Komiser ”<\/p>\n
(Ahmet Mesut, \u0130ngiliz Gizli Belgelerinde K\u00fcrdistan 1918-1958, DOZ Yay\u0131nlar\u0131)<\/p>\n
De\u011ferli okurlar<\/p>\n
Bu proje esas olarak kayna\u011f\u0131n\u0131, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u00e7a\u011fda\u015f demokratik \u00f6zy\u00f6netim anlay\u0131\u015f\u0131ndan, T\u00fcrk ve K\u00fcrt halklar\u0131n\u0131n bin y\u0131ll\u0131k ili\u015fkilenme tarihinden ve Cumhuriyetin kurulu\u015f s\u00fcrecindeki demokratik yakla\u015f\u0131mlar\u0131ndan almaktad\u0131r. Amac\u0131 1920’lerde Anadolu halklar\u0131n\u0131n birlikte y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc m\u00fccadele sonucunda kazan\u0131lan ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n ard\u0131ndan ilan edilen ve 84. y\u0131l\u0131n\u0131 dolduran Cumhuriyetin, demokratik bir niteli\u011fe kavu\u015fturulmas\u0131 ve 1924 Anayasas\u0131ndan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze, giderek kangren hale d\u00f6n\u00fc\u015fen K\u00fcrt sorununun demokratik \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne katk\u0131 sa\u011flamakt\u0131r.<\/p>\n
Hatip Dicle<\/p>\n
Navenda L\u00eakol\u00een\u00ean Stratej\u00eek a Kurdistan\u00ea<\/p>\n
www.navendalekolin.com -www.lekolin.org – www.lekolin.net \u2013 www.lekolin.info<\/p>\n
\t<\/p>\n