\t\t\t\t\t\t\t ![](\"http:\/\/www.lekolin.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/2106-1.jpg\")
\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n
\u0130branilerin tarihte ve g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki \u00f6yk\u00fcs\u00fc do\u011fru kavranmadan, tarihsel-toplum geli\u015fiminin tam bir anlat\u0131m\u0131 zordur. Tarihte \u0130branileri, g\u00fcn\u00fcm\u00fcze do\u011fru Yahudili\u011fi bir etnik topluluk veya ulus olarak de\u011ferlendirmek b\u00fcy\u00fck eksiklik ta\u015f\u0131r. Ortado\u011fu k\u00f6kenli olan, ama t\u00fcm d\u00fcnyay\u0131 birinci derecede ilgilendiren, etkileyen temel bir k\u00fclt\u00fcr kayna\u011f\u0131 olarak de\u011ferlendirmek b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131r. K\u00fclt\u00fcrden dar anlamda bahsetmiyorum maddi ve manevi k\u00fclt\u00fcr\u00fcn toplam\u0131 olarak al\u0131yorum. Konuya ili\u015fkin iki b\u00fcy\u00fck yanl\u0131\u015ftan ka\u00e7\u0131nmak gerekir: Birincisi, Yahudili\u011fi d\u00fcnyay\u0131 y\u00f6neten g\u00fc\u00e7 olarak abartan, y\u00fccelten anlay\u0131\u015ft\u0131r. \u2018Tanr\u0131n\u0131n se\u00e7ti\u011fi ulus\u2019 s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc de bu kapsamdad\u0131r. \u0130stismara \u00e7ok m\u00fcsait bu tip abartmalardan ne kadar ka\u00e7\u0131n\u0131l\u0131rsa, konunun ger\u00e7ek\u00e7i kavran\u0131\u015f\u0131 o denli kolayla\u015f\u0131r. \u0130kincisi, Yahudili\u011fi \u015feytanla\u015ft\u0131rma, g\u00fcnah ke\u00e7isi yapma anlay\u0131\u015f\u0131d\u0131r. T\u00fcm k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerin kayna\u011f\u0131nda Yahudili\u011fi g\u00f6rmek \u00e7ok i\u015flenmi\u015f bir g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcr. En az birinci abartma kadar yanl\u0131\u015f kavray\u0131\u015flara g\u00f6t\u00fcren bu yakla\u015f\u0131m\u0131n etkilerinden uzak durmak, konuyu daha iyi anla\u015f\u0131l\u0131r k\u0131lacakt\u0131r. <\/p>\n
Di\u011fer ciltlerde \u00e7e\u015fitli a\u00e7\u0131lardan \u0130branileri \u0130brahimi dinler kapsam\u0131nda g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131m. \u015eimdi ise ba\u015fka y\u00f6nlerden g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc yetkinle\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m. Esas olarak da kapitalizm ve modernite ba\u011flam\u0131nda Yahudilik ve Yahudi sorunu i\u015flenecektir.\u00a0<\/p>\n
Roma \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun M.S. 70\u2019te Mabedi ikinci defa y\u0131kmas\u0131yla ba\u015flayan Yahudi diasporas\u0131 (yery\u00fcz\u00fcne da\u011f\u0131lma), gerek Ortado\u011fu\u2019da, gerek Avrupa\u2019da ve g\u00fcn\u00fcm\u00fcze do\u011fru da t\u00fcm d\u00fcnyada b\u00fcy\u00fck sorunlar ve sonu\u00e7lara yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Ger\u00e7i daha \u00f6nce de benzer sorunlar ve sonu\u00e7lar ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131. Hz. \u0130brahim\u2019in Urfa\u2019dan Kud\u00fcs yak\u0131nlar\u0131na kadarki hicreti, yaratt\u0131\u011f\u0131 sorunlar ve sonu\u00e7lar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015f olarak etkisini halen s\u00fcrd\u00fcrmektedir. O\u011fullar\u0131n\u0131n M\u0131s\u0131r ser\u00fcveni, Yusuf olay\u0131, Musa\u2019n\u0131n hicreti de d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda etki b\u0131rakm\u0131\u015f olaylard\u0131r. Kutsal Kitab\u0131n derleni\u015fi, daha \u00f6nceki ilk \u0130brani Krall\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n kurulu\u015fu, Babil s\u00fcrg\u00fcn\u00fc, Persler ve Greklerle o d\u00f6nemde ba\u015flayan ili\u015fkiler de \u00f6nemli sonu\u00e7lara yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Etkileri uygarl\u0131k tarihinde belli bir yere sahiptir. Kutsal Kitab\u0131n derleni\u015fi ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na b\u00fcy\u00fck bir olayd\u0131r. Bir nevi \u0130brahim\u00ee dinlerin resmiyet kazanmas\u0131d\u0131r. Kitaba sahip olmak, tarihi etkisi \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir olayd\u0131r.\u00a0<\/p>\n
Fakat M.S. 70\u2019ten sonraki diaspora \u00e7ok daha k\u00f6kl\u00fc etkilere sahiptir. Burada tarih yazmayaca\u011f\u0131m, k\u0131sac\u0131k de\u011ferlendirmelerle yetinmek durumunday\u0131m. Diaspora ve yo\u011funla\u015fman\u0131n Do\u011fu ve Bat\u0131 olarak (Seferad ve A\u015fkenaz) ikiye ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 genel kabul g\u00f6ren g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcr. Etkileri de buna ba\u011fl\u0131 olarak farkl\u0131 olmu\u015ftur. Do\u011fu Yahudili\u011finin ba\u015fta bug\u00fcnk\u00fc Suriye, Irak, \u0130ran, Hazar k\u0131y\u0131lar\u0131, Rusya ve muhtemelen daha sonra \u0130\u00e7 Asya\u2019ya do\u011fru yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131, Yahudilerin \u00f6nemli koloniler halinde ya\u015fad\u0131klar\u0131 bilinmektedir. Bat\u0131\u2019ya do\u011fru ise, genel olarak Roma \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun etkinlik sahas\u0131nda g\u00f6\u00e7leri ve kolonile\u015fmeleri s\u00fcrekli geli\u015fim g\u00f6stermi\u015ftir. Kuzey Afrika\u2019dan Do\u011fu Avrupa\u2019ya, \u0130berik Yar\u0131madas\u0131\u2019ndan Balkanlara kadar g\u00f6\u00e7 ve kolonilere rastlanmaktad\u0131r. Anadolu ise, Do\u011fu ve Bat\u0131 ayr\u0131m\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi merkez g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcndedir. Roma\u2019n\u0131n y\u0131k\u0131l\u0131\u015f\u0131na kadar etkileri dinsellik a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Hem Musevilik olarak, hem de Musevilikten do\u011fma H\u0131ristiyanl\u0131k olarak \u00f6nc\u00fc bir etkiye sahip olduklar\u0131 \u015f\u00fcphesizdir. Bir nevi d\u00f6nemin manevi imparatorlu\u011funu tesis etmi\u015flerdir.\u00a0<\/p>\n
Yahudilerin parayla nas\u0131l ili\u015fkiye ge\u00e7tikleri, paray\u0131 aynen manevi etki kadar nas\u0131l etkili bir maddi g\u00fc\u00e7 haline getirdikleri elbette uzun bir inceleme konusudur. Ama \u00fczerinde stratejik olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 konulardan birincisi manevi k\u00fclt\u00fcr a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 din, edebiyat ve bilimse, ikinci stratejik \u00e7al\u0131\u015fma ve kazan\u00e7 konular\u0131n\u0131n da para oldu\u011fu kesindir. Tarihte birincisinin manevi k\u00fclt\u00fcr\u00fc, ikincisinin maddi k\u00fclt\u00fcr\u00fc stratejik konular haline getirmesi nedeniyle \u00e7ok \u00f6nemlidir. Daha o zaman bu iki konuda \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ellerinde bulunduran, d\u00fcnya tarihinde stratejik \u00f6nem kazanm\u0131\u015f demektir. Tahminim, Yahudilerin bu y\u00fczy\u0131llarda her iki konuda da stratejik \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn derinli\u011fine fark\u0131nda olduklar\u0131 ve bunun i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131d\u0131r. Bunun temel nedenleri ya\u015fad\u0131klar\u0131 somut ko\u015fullard\u0131r. N\u00fcfuslar\u0131n\u0131n azl\u0131\u011f\u0131, Do\u011fu ve Bat\u0131 k\u00f6kenli iki uygarl\u0131\u011f\u0131n s\u00fcrekli k\u0131skac\u0131nda ya\u015famalar\u0131, kendilerini ideolojik olarak \u2018tanr\u0131n\u0131n se\u00e7ilmi\u015f kullar\u0131\u2019 olarak bilmeleri (Keskin bir ideolojik hegemonya ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z), s\u00fcrekli stratejik aray\u0131\u015f i\u00e7inde olmalar\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. N\u00fcfus azl\u0131\u011f\u0131, g\u00f6\u00e7, kutsal inan\u00e7lar\u0131 ve s\u00fcrekli katliam tehdidi alt\u0131nda bulunmalar\u0131 hem kendilerini \u00e7ok bilin\u00e7lendirmi\u015f, hem de s\u00fcrekli \u2018kurtulu\u015f stratejileri\u2019 geli\u015ftirmeye (Devrimci kurtulu\u015f stratejilerine ne kadar benziyor!) zorlam\u0131\u015ft\u0131r. Ya\u015fam tarzlar\u0131 stratejik d\u00fc\u015f\u00fcnmeyi ve kurtulu\u015f ara\u00e7lar\u0131n\u0131 geli\u015ftirmeyi dayatmaktad\u0131r. Aksi halde kendilerinden ba\u015fka binlerce kabilenin ba\u015f\u0131na geldi\u011fi gibi yok olup bitmeleri i\u015ften bile de\u011fildir.\u00a0<\/p>\n
Bu noktada s\u00fcrekli bir direni\u015f hali tek kurtulu\u015f yolu oluyor. Direni\u015f ise, kesinlikle iki \u015fey gerektirir: \u0130nan\u00e7 ve maddi ara\u00e7lar. \u0130nan\u00e7 kendini manevi stratejik unsur olarak yans\u0131t\u0131rken, para ise kendisini stratejik maddi unsur olarak yans\u0131tmaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla Yahudilikte b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yan manevi unsur olarak dinin stratejik rol\u00fcyle maddi unsur olarak paran\u0131n stratejik rol\u00fc, kurtulu\u015f amac\u0131nda birle\u015fen vazge\u00e7ilmez iki ana kaynak oluyorlar. Neden Yahudi\u2019de para ve din-mana egemenli\u011fi sorusuna yan\u0131t ararsak, cevap bellidir: Ba\u015fka \u00e7areleri yoktur. Ya\u015fam tarzlar\u0131 s\u00fcrekli direnmeyi gerektiriyor. Yok olmamak ve \u00fcst\u00fcn kalitede (\u00c7\u00fcnk\u00fc tanr\u0131n\u0131n se\u00e7kin kullar\u0131 olduklar\u0131na inan\u0131yorlar) ya\u015famak i\u00e7in bu \u015fartt\u0131r. Direni\u015f ise, kurtulu\u015f stratejileri (ideolojik \u00f6nc\u00fcl\u00fck) ve maddi stratejik olanak olarak para (maddi \u00f6nc\u00fc) olmadan, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi zor bir sanatt\u0131r. Bunun i\u00e7in ya \u00e7\u00f6lde (Araplar gibi) ya da\u011fda(K\u00fcrtler gibi) olacaks\u0131n\u0131z. Yahudilerde ikisi de yoktur. Geriye ideolojik ve maddi olanak kal\u0131yor.\u00a0<\/p>\n
Roma\u2019n\u0131n \u00e7\u00f6kertilmesinde i\u00e7te H\u0131ristiyanlar\u0131n rol\u00fc hala tart\u0131\u015f\u0131lmakla birlikte kesindir. \u0130lk H\u0131ristiyan Hz. \u0130sa\u2019n\u0131n Yahudi k\u00f6kenlili\u011fi dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, t\u00fcm\u00fcyle olmasa bile, bir Yahudi kanad\u0131n Roma\u2019n\u0131n \u00e7\u00f6kertili\u015findeki rol\u00fc tart\u0131\u015f\u0131lamaz. Y\u0131k\u0131lan iki mabedin (Mabed yani tap\u0131nak, bir nevi Yahudi Ba\u015fkenti Kud\u00fcs demektir) intikam\u0131 al\u0131nm\u0131\u015f oluyor. Kald\u0131 ki, Saint Paul\u2019un Roma\u2019da ba\u015f\u0131n\u0131n kesilmesi (Tarsus do\u011fumlu ve ilk H\u0131ristiyanlardan H\u0131ristiyanl\u0131k \u00f6\u011fretisini d\u00fczenleyenlerin ba\u015f\u0131nda gelir) kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z kalacak de\u011fildi. Binlerce H\u0131ristiyan\u2019\u0131n \u00e7arm\u0131ha gerilmesi, aslanlara yedirilmesi, imhas\u0131 direni\u015flerinin bir par\u00e7as\u0131 gibiydi. Yani diasporan\u0131n ilk ba\u015far\u0131l\u0131 hamlesi, stratejik manevi g\u00fc\u00e7 olarak H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n kullan\u0131lmas\u0131yla ger\u00e7ekle\u015fecektir. Roma\u2019n\u0131n i\u00e7ten \u00e7\u00f6kertilmesinin, objektif olarak Yahudi diasporas\u0131n\u0131n ilk b\u00fcy\u00fck stratejik manevi hamlesinin sonucu oldu\u011fu rahatl\u0131kla ileri s\u00fcr\u00fclebilir. \u015e\u00fcphesiz Avrupa\u2019daki Germen, Hun ve Frank kabile sald\u0131r\u0131lar\u0131 da bunda \u00e7ok etkilidir. Yine de i\u00e7 etkenler belirleyicidir.\u00a0<\/p>\n
Bat\u0131 Yahudili\u011finin Roma sonras\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131, kentlerin kurulu\u015fu (M.S. 10. y\u00fczy\u0131ldan itibaren Birinci Avrupa Devrimi) ve etraflar\u0131nda pazar\u0131n geli\u015fmesiyle maddi planda geli\u015fecektir. Meta-para-ticaret ili\u015fkisinin geli\u015fmesi, Yahudilere ikinci stratejik hamle g\u00fcc\u00fcn\u00fc, yani paran\u0131n stratejik rol\u00fcn\u00fc kazand\u0131racakt\u0131r. Paran\u0131n egemenli\u011fi yar\u0131 yar\u0131ya kentin, dolay\u0131s\u0131yla y\u00fckselen yeni devletlerin y\u00f6netiminde rol sahibi olmak demektir. Zaten 10. y\u00fczy\u0131ldan itibaren Avrupa\u2019n\u0131n manevi fethi (H\u0131ristiyanla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131) tamamlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu fetih Yahudileri dolayl\u0131 olarak olumlu ve olumsuz y\u00f6nleriyle \u00e7ok etkileyecektir. Olumlu y\u00f6n\u00fc, \u0130brahim\u00ee bir dinin Avrupa\u2019y\u0131 fethetmesi olumsuz y\u00f6n\u00fc ise, dar bir kabile dini (se\u00e7ilmi\u015f bir Yahudi dini) olarak Musevili\u011fin giderek s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. Sek\u00fcler ve kabile Avrupa\u2019s\u0131, Hitler\u2019e ve g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar ya\u015fad\u0131klar\u0131 bir\u00e7ok sorun ve bunal\u0131m\u0131n alt\u0131nda Musevili\u011fin manevi g\u00fcc\u00fcyle Yahudili\u011fin para g\u00fcc\u00fcn\u00fcn etkisini g\u00f6recektir. M.S. 1179\u2019daki Katolik H\u0131ristiyanl\u0131k Konseyi\u2019nin ilk defa Yahudileri gettolara kapatma karar\u0131 bu etkinin sonucudur.\u00a0<\/p>\n
Yahudilik 10. y\u00fczy\u0131ldan itibaren Avrupa\u2019n\u0131n (Rusya da dahil) hem ideolojik hem de maddi stratejik g\u00fcc\u00fc olarak s\u00fcrekli geli\u015fim halindedir. Her kentin bir zengini ve ayd\u0131n\u0131 mutlaka Yahudi\u2019dir. Bu durumun b\u00fcy\u00fck k\u0131skan\u00e7l\u0131\u011fa, \u00e7eli\u015fkilere ve \u00e7at\u0131\u015fmalara yol a\u00e7mas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. \u0130lk gettolar (kapal\u0131 mahalleler) daha sonra olacaklar\u0131n habercisidir. Yahudilik bu yeni durumlar kar\u015f\u0131s\u0131nda da yeni strateji ve taktikler geli\u015ftirecektir: Birincisi \u2018d\u00f6nme\u2019 hareketi, ikincisi \u2018sek\u00fcler-laik\u2019 hareketi. \u0130kisi de b\u00fcy\u00fck sonu\u00e7lar\u0131 olacak hareketlerdir. Yahudiler bu iki stratejik yeni hamleyle orta\u00e7a\u011fdan ba\u015far\u0131yla \u00e7\u0131k\u0131\u015f yapacaklard\u0131r. Unutmamak gerekir ki, eski dinden d\u00f6nme, \u0130brahim ve Musa\u2019n\u0131n da ilk yapt\u0131klar\u0131 stratejik hamlelerdir. \u00c7\u0131k\u0131\u015f stratejik manevi hamle olarak rahatl\u0131kla de\u011ferlendirilebilir.\u00a0<\/p>\n
Yahudi yap\u0131 ustalar\u0131n\u0131n Orta\u00e7a\u011f\u2019da kurduklar\u0131 Mason localar\u0131 ilk sek\u00fcler-laik hareket olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Yahudi k\u00f6kenli b\u00fcy\u00fck filozof Spinoza ise, kapitalist modernitenin ba\u015flang\u0131\u00e7 mabetlerinden Amsterdam\u2019da ilk b\u00fcy\u00fck sek\u00fcler-laik felsefi \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n \u00f6nc\u00fcs\u00fc olacakt\u0131r. Laiklik, ba\u015fta T\u00fcrkiye olmak \u00fczere, \u0130slam diye adland\u0131r\u0131lan (Ben kapitalist, sosyalist toplum veya \u00fclke bi\u00e7imindeki adland\u0131rmalar\u0131 propagandatif buldu\u011fum gibi laik, \u0130slam, H\u0131ristiyan, Budist gibi \u00fclke adland\u0131r\u0131lmalar\u0131n\u0131 da ayn\u0131 maksat dahilinde de\u011ferlendiriyorum. Toplumlara ili\u015fkin \u2018ahlaki ve politik toplum olan ve olmayan\u2019 bi\u00e7iminde yap\u0131lan nitelendirmeleri daha ger\u00e7ek\u00e7i buluyorum) \u00fclkelerde yo\u011fun tart\u0131\u015fma konular\u0131ndand\u0131r. Laikli\u011fin sek\u00fclerle\u015fme (d\u00fcnyevile\u015fme) anlam\u0131nda dinsel dogmatizmden uzakla\u015fma ve \u00f6zg\u00fcrle\u015fme olarak olumlu bir i\u015flevi vard\u0131r. Fakat laiklik, laisizm-laik\u00e7ilik anlam\u0131nda kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, kendisi de kar\u015f\u0131 bir kutup olarak h\u0131zla dogmala\u015fabilir. Bu anlamdaki laisizmin di\u011fer dinciliklerden pek fark\u0131 kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6nemle belirtmek durumunday\u0131m. D\u00f6nmelik (din de\u011fi\u015ftirme) de Yahudi aleyhtarl\u0131\u011f\u0131 geli\u015ftik\u00e7e h\u0131zlanacakt\u0131r. Ulus-devlet s\u00fcrecinde Yahudili\u011fin durumuna devam etmeden \u00f6nce, Ortado\u011fu ve Do\u011fu\u2019da da bu y\u00f6nl\u00fc olup bitenler hayli etkili ve ilgi \u00e7ekici oldu\u011fu i\u00e7in de\u011finmek gerekecektir.\u00a0<\/p>\n
\u0130slamiyet\u2019e kadar Yahudili\u011fin Pers-Sasani Devletiyle iyi ili\u015fkileri vard\u0131r. Saraylarda etkilerinin b\u00fcy\u00fck oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Ester adl\u0131 ilk kad\u0131n peygamberin Sasani saraylar\u0131nda b\u00fcy\u00fck rol sahibi oldu\u011fu bilinmektedir. Kutsal Kitapta da yeri vard\u0131r. B\u00fcy\u00fck ihtimalle imparatorlu\u011fun hem ticari-para i\u015flerinde, hem ideolojik geli\u015fmelerinde g\u00fc\u00e7l\u00fc bir konuma sahiptirler. Bunda Perslerin kurucusu Kuros\u2019un Babil s\u00fcrg\u00fcn\u00fc s\u0131ras\u0131nda (M.\u00d6. 596-546) Yahudileri Babil H\u00fck\u00fcmdar\u0131 Nabokadnazar\u2019dan kurtarmas\u0131 da g\u00fc\u00e7l\u00fc bir gelenek etkisi yaratm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130ran sahas\u0131nda Yahudilik tarih boyunca her zaman k\u00fc\u00e7\u00fcmsenmeyecek bir g\u00fc\u00e7 olmu\u015ftur. Arabistan, Kuzey Afrika, hatta Do\u011fu Afrika-Habe\u015fistan\u2019da Yahudilik benzer \u015fekilde tarihte hep \u00f6nemli bir yer tutmu\u015ftur. Maddi ve manevi k\u00fclt\u00fcrel geli\u015fmelerin t\u00fcm\u00fcnde etkileri k\u00fc\u00e7\u00fcmsenemez.\u00a0<\/p>\n
\u0130slamiyet\u2019in \u00e7\u0131k\u0131\u015f d\u00f6neminde, Yahudiler Arabistan\u2019da ticari dinsel grup olarak \u00f6nde geliyorlard\u0131. Verimli arazilerde m\u00fclk sahibiydiler. \u00d6yle anla\u015f\u0131l\u0131yor ki, Arap olmu\u015f Semitik k\u00f6kenli gruplar\u0131n ba\u015f\u0131nda gelmekteydiler. S\u00fcryanilerin de benzer bir durumu s\u00f6z konusudur.<\/p>\n
Araplar bir anlamda \u0130slami \u00e7\u0131k\u0131\u015fla Yahudi tekeli yerine, kendi ticari ve iktidar tekelini kurma pe\u015findeydi. \u0130slamiyet\u2019in Yahudilikten \u00e7ok etkilenmesi bunu teyit eder. Bu durum kapitalist modernitedeki ulus-devlet kurulu\u015funa benzetilebilir. Orta\u00e7a\u011f modernitesine Araplar \u0130slam\u2019la kar\u015f\u0131l\u0131k veriyorlar. Yahudiler ve Yahudilikle ideolojik ve maddi \u00e7eli\u015fkilerinin temelinde bu ger\u00e7eklik yatar. \u0130slam\u2019\u0131n \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131nda etnik boyut kadar s\u0131n\u0131fsal boyutun da \u00f6nemli rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmek gerekir. \u0130slam\u2019\u0131n h\u0131zla yay\u0131lmas\u0131 ve Yahudilerin ilk direni\u015flerini sert bir \u015fekilde k\u0131rmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda, sanki ikinci bir Roma felaketiyle kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015f gibiydiler. \u00d6nlerinde iki yol vard\u0131: Ya yeniden s\u00fcrg\u00fcn, ya da \u2018d\u00f6nmecilik\u2019. Bir k\u0131sm\u0131n\u0131n \u0130ran\u2019a, Kuzey Afrika ve Anadolu\u2019ya s\u0131\u011f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 tahmin edilebilir. \u00d6nemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131n da g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte \u0130slamiyet\u2019i kabul edip \u00f6zde kabul etmeme anlam\u0131nda tak\u0131yyecilik yapt\u0131\u011f\u0131na, yani d\u00f6nme e\u011filimine girdi\u011fine dair \u00e7ok \u00f6rnek vard\u0131r. \u015eoven S\u00fcnni Arap iktidarlar\u0131na kar\u015f\u0131 geli\u015ftirilen \u00e7ok say\u0131daki ba\u015fkald\u0131r\u0131 ve mezhep hareketinde d\u00f6nmelerin rol\u00fc kuvvetle tahmin edilebilir. Yahudilerin \u00f6zellikle \u0130ran ve Mezopotamya k\u00f6kenli bir\u00e7ok muhalif ak\u0131mdaki paylar\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131lmaya de\u011ferdir.
En ciddi geli\u015fmeyi ise Hazar Denizinin kuzey k\u0131y\u0131lar\u0131nda, bug\u00fcnk\u00fc T\u00fcrkmenistan ve Azerbaycan\u2019\u0131n bir k\u0131sm\u0131nda kurduklar\u0131 Yahudi Hazara T\u00fcrk Devletiydi. Sel\u00e7uklular\u0131n ilk atas\u0131 Sel\u00e7uk Beyin bu devlette bir kumandan mevkiinde oldu\u011fu rivayet edilmektedir. D\u00f6rt o\u011flunun isminin de \u00f6z Yahudi ismi olmas\u0131 bu rivayeti g\u00fc\u00e7lendiriyor. E\u011fer bu do\u011fruysa, \u0130ran \u00fczerinde Arap sultanl\u0131klar\u0131na kar\u015f\u0131 geli\u015ftirilen bir\u00e7ok harekette oldu\u011fu gibi, Sel\u00e7uklu hareketinde de Yahudili\u011fin rol\u00fc k\u00fc\u00e7\u00fcmsenemez. Ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gereken \u00e7ok \u00f6nemli bir konudur bu. Anadolu, Yahudili\u011fin daha ilk \u00e7a\u011fda ciddi bir merkeziydi. Grekler kadar Yahudiler de bir\u00e7ok kent kurulu\u015funda yer almaktayd\u0131lar. Aralar\u0131nda rekabet vard\u0131r. Bat\u0131\u2019da ve Arabistan\u2019da s\u0131k\u0131\u015fan Yahudilerin Anadolu\u2019da toplanmas\u0131 gelenekseldir. Anadolu\u2019yu bu nedenle \u0130srail\u2019den sonra ikinci anayurtlar\u0131 gibi de\u011ferlendirmeleri bu tarihsel perspektif i\u00e7inde daha iyi anla\u015f\u0131labilir. Ayr\u0131ca Anadolu para-ticaret ve ideolojik hareketlerin g\u00fc\u00e7l\u00fc pazar\u0131 konumundayd\u0131 ki, bunda Yahudilerin rol\u00fc k\u00fc\u00e7\u00fcmsenemez.\u00a0<\/p>\n
Yahudilerin \u0130spanya \u00fczerinden 1391, 1492 ve 1550\u2019lerde dalgalar halinde Anadolu\u2019ya yerle\u015ftikleri bilinmektedir. Sel\u00e7uklu ve Osmanl\u0131 sultanl\u0131klar\u0131ndaki a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne getirildi\u011finde, bunda ne denli k\u00f6k bir yer i\u015fgal ettikleri daha iyi anla\u015f\u0131labilir. Ayr\u0131ca b\u00fcy\u00fck bir d\u00f6nme M\u00fcsl\u00fcman kitlesi de olu\u015fmu\u015ftu. 1650\u2019lerden beri Sabetayc\u0131l\u0131k (\u0130zmir-Manisa k\u00f6kenli g\u00fc\u00e7l\u00fc d\u00f6nme hareketi) \u00e7ok \u00f6nemli bir rol oynamaktayd\u0131. Bunlar\u0131n Osmanl\u0131lar\u0131n para ve maliye politikalar\u0131ndaki etkileri bilinmektedir. Belki de para ve ticaretin \u00f6nemini kavratan \u00f6\u011fretmen rol\u00fcndelerdi. Ara s\u0131ra ciddi \u00e7eli\u015fkiler ve mal m\u00fcsaderesi ya\u015fanmas\u0131na ra\u011fmen, bir\u00e7ok sultan\u0131 tasfiye etme ve belirlemedeki rolleri ink\u00e2r edilemez.<\/p>\n
\u00d6yle anla\u015f\u0131l\u0131yor ki, d\u00f6nmecilik Yahudili\u011fin ayakta kalmak i\u00e7in \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00fcy\u00fck stratejik \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 olmu\u015ftur. D\u00f6nmecilik olgusu olmasa, ne Do\u011fu\u2019daki \u0130slam \u00e7o\u011funlu\u011fu i\u00e7inde ne de Bat\u0131\u2019daki H\u0131ristiyan \u00e7o\u011funluk aras\u0131nda varl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcremezlerdi. D\u00f6nmecilik bir ya\u015fam stratejisi olarak kavranmal\u0131d\u0131r. Dinsel dogmatizm ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131 m\u00fcddet\u00e7e, benzer ideolojilerde oldu\u011fu gibi d\u00f6neklik, d\u00f6nmecilik e\u011filimleri ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olur. Yahudiler orta\u00e7a\u011fda bu \u00fc\u00e7 \u00f6nemli stratejiyle t\u00fcm\u00fcyle imha olmadan da \u00e7\u0131kmay\u0131 ba\u015far\u0131yorlar.\u00a0<\/p>\n
Paraya sadece maddi \u00e7\u0131kar a\u00e7\u0131s\u0131ndan bakmamak gerekir. Verdi\u011fi g\u00fc\u00e7 sayesinde ya\u015famlar\u0131n\u0131 kurup s\u00fcrd\u00fcrmelerini sa\u011fl\u0131yor. \u0130deolojik g\u00fc\u00e7 olu\u015fturmalar\u0131 sayesinde ise, manevi y\u00f6ntemlerle hem etkili olmay\u0131 hem de hayatta kalmay\u0131 ba\u015far\u0131yorlar. Yahudilerdeki b\u00fcy\u00fck ayd\u0131n, yazar, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr, ideolog, bilimci say\u0131s\u0131n\u0131n \u00e7oklu\u011fu tarih boyunca \u00e7ok ihtiya\u00e7 duyduklar\u0131 manevi \u00f6nderlik konumlar\u0131yla yak\u0131ndan ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Bir\u00e7ok dini, felsefi, bilimsel hareket geli\u015ftirmeleri ya\u015fam stratejilerinin vazge\u00e7ilmez gereklerindendir.\u00a0<\/p>\n
D\u00f6nmecilik stratejisi ise, as\u0131l b\u00fcy\u00fck \u00f6nemini ulus-devlet \u00e7a\u011f\u0131nda g\u00f6sterecektir. \u0130lk ulus-devlet olarak \u0130ngiltere, konunun kavranmas\u0131nda kilit \u00f6nemdedir. Hem Katolik k\u00f6kenli olan Protestan H\u0131ristiyanlar\u0131na hem de Yahudilere s\u00fcrg\u00fcn ve katliam uygulayan iki b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7 olan \u0130spanya ve Fransa krallar\u0131, 16. y\u00fczy\u0131lda hem \u0130ngiltere\u2019yi Avrupa\u2019da etkisizle\u015ftirmek, hem de \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in sava\u015flar da dahil b\u00fcy\u00fck \u00e7aba i\u00e7indeydiler. Yahudiler bu y\u00fczy\u0131lda (16. y\u00fczy\u0131l) kendileri i\u00e7in en emin yer olan \u0130zmir-Anadolu, Amsterdam-Hollanda ve Londra-\u0130ngiltere aras\u0131nda s\u0131k\u0131 ili\u015fki i\u00e7inde olmakla birlikte (\u00dc\u00e7 g\u00fc\u00e7 aras\u0131nda ittifak \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 da var), giderek Londra\u2019y\u0131 merkez \u00fcs se\u00e7eceklerdi. O g\u00fcnden bug\u00fcne Londra bu konumunu s\u00fcrd\u00fcrecektir.\u00a0<\/p>\n
Bu y\u00fczy\u0131lda \u0130ngiliz ulus-devletine gidildi\u011fi biliniyor. Ulus-devlet, bilindi\u011fi \u00fczere sadece devlet kadrolar\u0131n\u0131n de\u011fil, t\u00fcm vatanda\u015f ve devlet kadrolar\u0131n\u0131n (ayn\u0131 din gibi) ortak bir ideolojik \u00e7er\u00e7eveyi payla\u015fmalar\u0131, b\u00fct\u00fcn toplumun devlet \u00fcyesi, vatanda\u015f\u0131 say\u0131lmas\u0131 anlam\u0131na gelir. \u0130\u015fte bu \u00f6zellik \u0130brani kabilesinin ba\u015f\u0131ndan beri ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 \u00f6zelli\u011finin \u00f6nce kavim, sonra ulus-devlet olarak geli\u015ftirilmesidir. \u0130brani kabilesi, kavmi, en son olarak ulusu, hem etnik hem de dini olarak bir b\u00fct\u00fcnd\u00fcr. Daha do\u011frusu, etniklik ayn\u0131 zamanda dinselliktir, dinsellik ise etnikliktir. Ayr\u0131ca y\u00f6netenler ve y\u00f6netilenler ayr\u0131m\u0131na bak\u0131lmadan, ortak ama\u00e7ta birle\u015firler. A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 (Bu benim \u015fahsi yorumumdur ve \u00e7ok \u00f6nemli buluyorum), ulus-devlet\u00e7ilik \u0130brani kabile ideolojisinin geli\u015ftirilmi\u015f bir t\u00fcrevi olarak, kendi d\u0131\u015f\u0131ndaki t\u00fcm kavimler ve uluslara dayat\u0131lm\u0131\u015f, uyarlanm\u0131\u015f, de\u011fi\u015fime u\u011frat\u0131lm\u0131\u015f bir bi\u00e7imidir.
Kapitalist modern devletin \u0130braniler, Yahudiler (g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u0130srailliler) tarz\u0131nda \u00f6rg\u00fctlenmesi kendini ulus-devlet olarak g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131lar. Daha da \u00f6nemlisi, her ulus-devlet \u00e7ekirde\u011fi \u0131rksal anlamda de\u011fil, ideolojik anlamda Yahudi Siyonist (Yahudi ulus-devlet\u00e7ili\u011fi) karakterindedir. Ulus-devlet model olarak Yahudili\u011fin kapitalist modernitede ald\u0131\u011f\u0131 devlet formudur. Verner Sombart, kapitalizmi Yahudicili\u011fin eseri sayarken, belki de ileri gitmi\u015ftir. B\u00fcy\u00fck \u0130ngiliz tarih felsefecisi Coolinwood -yan\u0131lm\u0131yorsam-, ulus-devlet milliyet\u00e7ili\u011fini tan\u0131mlarken, Yahudi evrenselcili\u011finin (ideolojisi de denilebilir) zafer kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemektedir ama bunun kendi soyk\u0131r\u0131mc\u0131s\u0131 \u015fahs\u0131nda kazan\u0131lm\u0131\u015f bir zafer oldu\u011funu belirtirken, kan\u0131mca bu ger\u00e7e\u011fi ifade etmek istemi\u015ftir. Ulus-devlet zafer kazanm\u0131\u015ft\u0131r. Bunun temelinde Yahudi ideolojisi (kabilecili\u011fi, milliyet\u00e7ili\u011fi, Siyonizm\u2019i) yatmaktad\u0131r. Ama sonu\u00e7ta soyk\u0131r\u0131mc\u0131s\u0131n\u0131 da beraberinde yaratm\u0131\u015ft\u0131r. Asl\u0131nda bu tespit \u00f6nemlidir genel bir \u00f6zelli\u011fi a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r. Her milliyet\u00e7ilik Siyonist\u2019tir. Arap milliyet\u00e7ili\u011fi de bu durumda Siyonist\u2019tir. Filistin, T\u00fcrk, K\u00fcrt, \u0130ran-\u015eii milliyet\u00e7ili\u011finin hepsini \u00f6z olarak Yahudi ideolojisinin ba\u015fta ulusalc\u0131 tekellerce uygulanan bi\u00e7imleri olarak tan\u0131mlamak yanl\u0131\u015f olmayacakt\u0131r. Zaten \u0130ngiliz ve Hollanda ulus-devlet milliyet\u00e7ili\u011fi ara\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, geli\u015fiminde sadece teorik olarak de\u011fil, somut olarak da para-sermaye olarak Yahudi tekellerinin b\u00fcy\u00fck rol oynad\u0131\u011f\u0131 \u00e7arp\u0131c\u0131 bi\u00e7imde g\u00f6r\u00fclecektir.\u00a0<\/p>\n
Bunu komplo veya art niyet olarak g\u00f6rmemek gerekir. Sermayeyi en \u00e7ok ellerinde yo\u011funla\u015ft\u0131ran t\u00fcccar, banker olarak Yahudiler, her ulus-devletin te\u015fkilinde muazzam bir yat\u0131r\u0131m ve bar\u0131nma alan\u0131 kazanm\u0131\u015f oluyorlard\u0131. Ulus-devlet Yahudi sermayesinin \u00e7\u0131\u011f gibi b\u00fcy\u00fcmesine yol a\u00e7\u0131yordu. Verner Sombart teorisini bu \u015fekilde a\u00e7\u0131klasayd\u0131, daha ger\u00e7ek\u00e7i olabilirdi. D\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda Yahudi sermayesi b\u00fcy\u00fcrken, elbette kendi z\u0131dd\u0131n\u0131 da \u00fcretecekti. Ulus tekelleriyle ulus-\u00fcst\u00fc tekelin g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki \u00e7eli\u015fkileri de kayna\u011f\u0131n\u0131 bu ger\u00e7eklikten al\u0131r. A\u00e7\u0131k\u00e7a anla\u015f\u0131l\u0131yor ki, Yahudi sermaye birikimcileri tarihteki s\u0131k\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar\u0131n\u0131 da daima g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak, kendi geleneksel ideolojik \u00e7izgileri temelinde ulus-devlet olu\u015fumlar\u0131na tarihsel bir hizmette bulunurken, bundan habersiz ve sorumlu tutulmamas\u0131 gereken Yahudi topluluklar\u0131 \u00fczerinde objektif olarak soyk\u0131r\u0131m\u0131n temellerini de atm\u0131\u015f oluyorlard\u0131. Biraz Hz. \u0130sa ve ihbarc\u0131s\u0131 Yehuda \u0130skaryot \u00f6rne\u011fini hat\u0131rlat\u0131yor. Yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7 y\u00fcz y\u0131l Alman ulus-devletinin geli\u015ftirilmesi i\u00e7in maddi ve manevi k\u00fclt\u00fcrlerini seferber eden (Alman ideolojisi Yahudi ideolojisine bo\u015funa benzemedi) Yahudiler, Hitler zaman\u0131na kadar en s\u0131k\u0131 Alman milliyet\u00e7ileriydiler. En g\u00fc\u00e7l\u00fc Siyonist milliyet\u00e7iler bir\u00e7ok bak\u0131mdan Alman milliyet\u00e7ili\u011finin de g\u00fc\u00e7l\u00fc temsilcisiydiler. Benzer bir\u00e7ok \u00f6rnek (\u00f6zellikle Rusya, Osmanl\u0131-T\u00fcrkiye somutunda) sunmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Coolinwood\u2019un belirtti\u011fi Yahudi evrenselcili\u011fi (milliyet\u00e7ili\u011fi-pozitivizmi-dincili\u011fi) zafer kazanm\u0131\u015ft\u0131r. Ama sadece Yahudi soyk\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 de\u011fil, t\u00fcm d\u00fcnyadaki fiziki ve k\u00fclt\u00fcrel soyk\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131 da beraberinde yaratarak.
\u00d6neminden \u00f6t\u00fcr\u00fc konuyu daha yak\u0131ndan g\u00f6rmek gerekir.<\/p>\n
Yahudilik ideolojik olarak etnik ve dini \u00f6zelli\u011fin i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7ti\u011fi tarihsel-toplum kimliklerinin belki de ilk \u00f6rneklerindendir. Hz. \u0130brahim\u2019den g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar bu \u00f6zelli\u011fini korumaktad\u0131r. \u2018Se\u00e7ilmi\u015f kavim\u2019 inanc\u0131 da eklenince, kendilerini t\u00fcm toplumlar\u0131n \u00fcst\u00fcnde g\u00f6rmeleri ideolojilerinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00f6nemli \u00f6zelli\u011fi olarak belirmektedir. Tarih boyunca bu \u00fcst\u00fcnl\u00fck anlay\u0131\u015f\u0131 kendilerini di\u011fer -\u00f6teki- toplumlarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya getirme potansiyelini hep ta\u015f\u0131m\u0131\u015f ve \u00e7o\u011funlukla soyk\u0131r\u0131ma dek varan \u00e7at\u0131\u015fmalara da yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0<\/p>\n
Yahudilik bu \u00e7eli\u015fkiyle ba\u011flant\u0131l\u0131 geli\u015fen bir ideolojik toplum \u00f6zelli\u011fini hep korumu\u015ftur. Do\u011fal olarak kendilerini koruma stratejilerini ve taktik ara\u00e7lar\u0131n\u0131 geli\u015ftirmek zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131r. Koruma stratejileri, yap\u0131s\u0131 gere\u011fi teorik, ideolojik olarak geli\u015ftirilmek durumundad\u0131r. Taktik ara\u00e7lar ise daha \u00e7ok maddi g\u00fc\u00e7le ilgilidir. Bunlar\u0131n ba\u015f\u0131nda para ve silah g\u00fcc\u00fc gelmektedir. Para, ticaret ve bankerlik yoluyla sa\u011flan\u0131rken, silah daha \u00e7ok teknik yeniliklerle geli\u015ftirilmi\u015ftir. Her iki alanda Yahudilerin g\u00fcc\u00fc bilinmektedir ve kan\u0131tlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu konuda ilk ve orta\u00e7a\u011flar\u0131 bir yana b\u0131rakal\u0131m yeni\u00e7a\u011f, yani modern \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z geli\u015firken, \u015f\u00fcphesiz d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda en \u00f6rg\u00fctl\u00fc ve tecr\u00fcbeli halk olarak Yahudili\u011fin yak\u0131n ilgisi ve ili\u015fkisi i\u00e7inde olacakt\u0131r. 16. y\u00fczy\u0131ldan itibaren Bat\u0131 Avrupa, \u00f6zellikle Amsterdam-Hollanda ve Londra-\u0130ngiltere merkezli kapitalist d\u00fcnya-sisteminin hegemonik y\u00fckseli\u015fi geli\u015firken, stratejik olarak g\u00fc\u00e7l\u00fc konumda bulunan Yahudi finans ve ideolojik g\u00fcc\u00fc bunda \u00f6nemli rol oynayacakt\u0131r. O d\u00f6nemi yak\u0131ndan inceleyenler bunu tespit etmekte g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7ekmezler.\u00a0<\/p>\n
Kapitalizmi Yahudili\u011fin icat etti\u011fini belirtmek (V. Sombart) abart\u0131ya ka\u00e7abilir, ama sistem haline gelmede ve hegemonik g\u00fc\u00e7 kazanmadaki rollerinin \u00e7ok \u00f6nemli oldu\u011fu ink\u00e2r edilemez. Londra ve Amsterdam ba\u015fta olmak \u00fczere, t\u00fcm \u00f6nemli kent pazar, borsa ve fuarlar\u0131nda Yahudi t\u00fcccar ve bankerlerin cirit att\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n belirledi\u011fi bir olgudur. Ekonomi-politi\u011fin bu konuda suskun kalmas\u0131 ve g\u00f6rmezden gelmesi, ideolojinin k\u00f6rle\u015ftirme rol\u00fcyle ilgilidir. Marks\u2019\u0131n Kapital\u2019inde de dahil olmak \u00fczere, ekonomi-politik konusundaki de\u011ferlendirmelerde sermaye birikiminin etnik ve ulus men\u015feinin pek i\u015flenmemesi hem \u00e7ok \u00f6nemli bir eksikliktir, hem de olduk\u00e7a d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fcd\u00fcr. \u201cSermayenin dini, iman\u0131, milliyeti yoktur tekerlemesi de yanl\u0131\u015ft\u0131r. Sermayenin din, iman ve milliyetle \u00e7ok s\u0131k\u0131 bir ba\u011f\u0131 vard\u0131r. Tabii baz\u0131 din, iman ve milliyet sahipleri bir\u00e7ok sermaye ve iktidar tekelleri olu\u015ftururken, buna mukabil \u00e7o\u011funlu\u011fu s\u00f6m\u00fcrgele\u015ftirilir. En \u00e7\u0131plak \u00f6rnek g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ABD\u2019dir. Hem din, hem iman, hem de milliyet olarak en \u00e7ok sermayedar\u0131n oradan oldu\u011fu ink\u00e2r edilemez.<\/p>\n
Yahudili\u011fin kapitalizmin, modernitenin (kapitalist modernitenin) di\u011fer iki aya\u011f\u0131 olan end\u00fcstriyalizm ve ulus-devlet in\u015fac\u0131l\u0131\u011f\u0131ndaki rol\u00fc de tart\u0131\u015fmas\u0131zd\u0131r. Avrupa\u2019n\u0131n birinci kent devriminden beri (M.S. 1050-1350) geli\u015fimini s\u00fcrd\u00fcren Yahudi t\u00fcccar ve bankerleri, 15.-18. y\u00fczy\u0131l ticari kapitalizm d\u00f6neminde daha da palazlanm\u0131\u015f olarak \u00e7\u0131k\u0131\u015f yapm\u0131\u015flard\u0131r. Do\u011fu\u2019nun kentlerinde de (Kahire, Halep, \u015eam, \u0130zmir, Tebriz, Antakya, Ba\u011fdat, \u0130stanbul vb.) benzer geli\u015fme sa\u011flam\u0131\u015flard\u0131r. End\u00fcstri Devrimi en k\u00e2rl\u0131 saha olarak belirlenince, ellerindeki b\u00fcy\u00fck sermayeyi end\u00fcstriyel alana aktarmakta gecikmemi\u015flerdir. Bunu da a\u00e7\u0131klamaya pek gerek yoktur. K\u00e2r\u0131n y\u00fcksek oldu\u011fu her yer, sermayenin h\u00fccuma ge\u00e7ti\u011fi yerdir. K\u00e2r kanunu denen ilke de bu de\u011fil midir?\u00a0<\/p>\n
O halde hem kapitalizm damgal\u0131 hem end\u00fcstriyel kapitalizmin modernitesi olarak modernitede Yahudi sermaye tekelcili\u011finin \u00f6nde gelen rol\u00fc nas\u0131l hafife al\u0131nabilir, \u00f6nemi nas\u0131l vurgulanmayabilir? Buna bilin\u00e7li bir \u00e7arp\u0131tma denilmese bile, rahatl\u0131kla ideolojik k\u00f6rl\u00fck denilebilir. Kald\u0131 ki, Yahudilik a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu durum bir su\u00e7 da de\u011fildir. Her ulusal, dinsel ve etnik toplulukta ticari ve s\u0131na\u00ee tekeller olu\u015fabilir. Burada \u00f6nemli olan, Yahudi ticari ve s\u0131na\u00ee tekellerinin stratejik rolleridir. Finans zaten ebed-ezel Yahudi tekelinde varl\u0131k bulmu\u015ftur. Ekonomi-politi\u011fin ticari, s\u0131na\u00ee ve finans tekelcili\u011finin genelde ideolojik (Liberalizm ancak propaganda de\u011ferinde s\u00f6z konusu olabilir), \u00f6zelde milliyet\u00e7i, dinci, bilimci ve cinsiyet\u00e7i ideolojilerle ba\u011f\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmlemekten ka\u00e7\u0131nmas\u0131, idea etti\u011fi gibi \u2018nesnel\u2019 olma endi\u015fesinden ileri gelmiyor. Tersine nesnel olmama t\u00fcm tekellerin, \u00f6zellikle iktidar tekelleri de dahil, dinci, cinsiyet\u00e7i, milliyet\u00e7i ve bilimci kimliklerini gizleyerek objektif bir bilim olmama haliyle ilgilidir somut, ya\u015fan\u0131r ger\u00e7ekli\u011fi can al\u0131c\u0131 noktalarda gizlemesi ve \u00f6nemsiz k\u0131lmas\u0131yla ilgilidir. B\u00f6ylece bilim de\u011fil, ideolojik propaganda arac\u0131 olarak i\u015flev g\u00f6rmesiyle ilgilidir.
D\u00f6rt y\u00fcz y\u0131ll\u0131k hegemonik d\u00fcnya sisteminde Yahudilerin stratejik konumlar\u0131 hala ticari, s\u0131na\u00ee, finans, medya ve entelekt\u00fcel sermaye tekellerinde \u00f6nemini daha da artt\u0131rm\u0131\u015f olarak devam etmektedir. Bu olguyu tespit etmeden, ne k\u00fcresel ne yerel hi\u00e7bir sorunu \u00e7\u00f6z\u00fcmleme (teorik) ve \u00e7\u00f6zme (pratik) hakk\u0131yla m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n
Yahudilik hem stratejik ideolojik g\u00fc\u00e7, hem stratejik maddi g\u00fc\u00e7 olarak modernitenin, ulus-devletin in\u015fas\u0131nda \u00e7ok daha belirgin bir konumdad\u0131r. Ulus-devlet arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla modernitenin kesin kapitalist niteli\u011fini a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131p ger\u00e7ekle\u015ftirirken, moderniteyi ticari, finans, end\u00fcstri ve iktidar tekellerinin birle\u015fmi\u015f hali olan ulus-devletle somutla\u015ft\u0131r\u0131r, kesinle\u015ftirir. Yahudilik ulus-devletin elbette tanr\u0131s\u0131 de\u011fildir. Ama kabile \u00e7a\u011f\u0131ndan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar, ana rahmindeki halinden bug\u00fcnk\u00fc kocam\u0131\u015f ve \u00e7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f ya\u015f\u0131na kadar kendi ustal\u0131k sahas\u0131nda geli\u015ftirmi\u015ftir.<\/p>\n
Komplo teorilerine hi\u00e7 itibar etmiyorum. S\u0131k\u00e7a idealar ortaya at\u0131l\u0131r. D\u00fcnyay\u0131 y\u00f6neten gizli Mason Cemiyetleri, Bilderberg Toplant\u0131lar\u0131, Davos Toplant\u0131lar\u0131, 12 Ki\u015filik Daimi D\u00fcnyay\u0131 Y\u00f6neten Konsey, BM\u2019nin Yahudi aletli\u011fi vb. isimlendirmelerle komplo teorilerine hakl\u0131l\u0131k kazand\u0131r\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131r. Bunlarda ger\u00e7eklik pay\u0131 ta\u015f\u0131yan idealar bulunmakla birlikte, abart\u0131 yanlar\u0131, dogmatik ve bilimsel olmama hali bu teorilerin ortak \u00f6zelli\u011fidir. Ama ger\u00e7ek ortadad\u0131r. M\u0131zrak \u00e7uvala s\u0131\u011fm\u0131yor. Yahudili\u011fin kapitalist modernitenin her \u00fc\u00e7 aya\u011f\u0131nda da \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc tart\u0131\u015fma g\u00f6t\u00fcrm\u00fcyor. Her \u00fc\u00e7 alanda da stratejik olarak ideolojik ve maddi g\u00fc\u00e7 anlam\u0131nda etkili ve hatta \u00e7ok\u00e7a belirleyici konumdad\u0131r. S\u00f6z\u00fcm\u00fcn kapsam\u0131na dikkat edilmelidir: Kapitalist modernite sahas\u0131ndaki etkinli\u011finden bahsediyorum. Yoksa daha kapsay\u0131c\u0131 olan tarihsel toplum ger\u00e7e\u011fi olarak demokratik modernitelerden bahsetmiyorum. Yahudilik bu modernitelerde de vard\u0131r. Ama stratejik g\u00fcc\u00fcnden \u00e7ok \u015fey yitirmi\u015f olarak.\u00a0<\/p>\n
Biraz sonra buna ge\u00e7meden, ulus-devleti biraz daha \u00e7\u00f6zmekte yarar vard\u0131r. Yahudi ideolojisi orta\u00e7a\u011fdan \u00e7\u0131k\u0131\u015fta gerek H\u0131ristiyan gerek M\u00fcsl\u00fcman muhaliflerini etkisizle\u015ftirme \u00e7abalar\u0131n\u0131 ya\u015fam stratejileri a\u00e7\u0131s\u0131ndan hi\u00e7 eksik etmemi\u015ftir. Ulus-devlet modeli hem b\u00fcnyesinde ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 ulus tanr\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 (Yahudilik\u2019te Rab, ulus tanr\u0131lar\u0131 anlam\u0131ndad\u0131r), hem de t\u00fcm ticari, finansal, end\u00fcstriyel, ideolojik ve iktidar tekellerinin yo\u011funla\u015fm\u0131\u015f hali olarak, bu konuya en uygun ya\u015fam stratejisi modeli \u015feklinde kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Ulus-devlette laisizm, Yahudi Ulusal Tanr\u0131s\u0131 Rab\u2019\u0131n konumunda i\u015flev g\u00f6rmektedir. Yahudi Masonlu\u011funun bu y\u00f6nl\u00fc kavram in\u015fas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemlidir. Bu y\u00f6n\u00fcyle ve bu anlamda ulus-devlet Yahudili\u011fin en \u00f6nemli evrensel y\u00f6netim arac\u0131d\u0131r. Yahudi tekelleri ulus-devlet modelini Anglo-Sakson k\u00f6kenli tekellerle Fransa ve \u0130spanya \u0130mparatorluklar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in etkili bir ara\u00e7 olarak kullanm\u0131\u015flard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc her iki g\u00fc\u00e7 di\u011fer her iki g\u00fc\u00e7 (Hollanda ve \u0130ngiltere) i\u00e7in \u00f6l\u00fcmc\u00fcl planlara sahipti. Katliam ve tarihten tasfiye olma tehdidiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya idiler. Ulus-devlet, en yo\u011funla\u015fm\u0131\u015f bir tekel g\u00fcc\u00fc olarak bu y\u00f6nl\u00fc organize olamam\u0131\u015f ve daha \u00e7ok orta\u00e7a\u011fdan kalma imparatorluk gelenekleriyle sonuca gitmek isteyen \u0130spanya ve Fransa tekelcili\u011fine kar\u015f\u0131 ba\u015far\u0131 modeli olmu\u015ftur. I. Wallerstein, \u00fcnl\u00fc eseri D\u00fcnya Sistemi\u2019nde \u0130ngiltere\u2019nin Fransa\u2019ya kar\u015f\u0131 \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirleyen temel etkeni ulus-devlet sistemati\u011fi olarak a\u00e7\u0131klarken, bu ger\u00e7e\u011fin \u00f6nemini belirtmi\u015f olur.\u00a0<\/p>\n
Avusturya-Habsburg Hanedan\u0131 \u00e7\u00f6kertilirken, ittifak Prusya ulus-devlet \u015fekillenmesini \u00f6ne s\u00fcrer. Almanya\u2019n\u0131n birli\u011fi Avusturya\u2019n\u0131n \u00f6nderli\u011finden \u00e7\u0131kart\u0131l\u0131p Prusya\u2019n\u0131n \u00f6nceli\u011fine verilir. Fransa Devrimi\u2019nde geleneksel d\u00fc\u015fmanlar\u0131 olan krala kar\u015f\u0131 her t\u00fcr muhalefetin merkezi Londra olur. Mason te\u015fkilat\u0131 ihtilalde \u00f6nemli rol oynar. Kral\u0131n ba\u015f\u0131 kesilir. Daha \u00f6nceki \u0130ngiltere ve Hollanda Devriminde benzer tasfiyeler ya\u015fan\u0131r. Prusya ulus-devleti Fransa\u2019n\u0131n yerine yeni hegemonik g\u00fc\u00e7 olarak \u00e7\u0131kmak isterken, ayn\u0131 oyun Prusya\u2019ya kar\u015f\u0131 oynan\u0131r. Marks bile muhalif olarak Londra\u2019da ikamet etmektedir. \u0130ttifak, Birinci ve \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015flar\u0131yla Almanya\u2019n\u0131n hegemonik iddialar\u0131n\u0131 ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011fa u\u011frat\u0131r. Hitler\u2019in ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi Yahudi soyk\u0131r\u0131m\u0131ndaki as\u0131l neden, Yahudi sermayesinin stratejik g\u00fcc\u00fcn\u00fc \u0130ngiltere\u2019den yana kullanarak, Almanlar\u0131n yenilgisinde \u00f6nemli rol oynamas\u0131d\u0131r. Ayn\u0131 ittifak yeni bi\u00e7imlenmelerle so\u011fuk sava\u015fta Rusya\u2019n\u0131n hegemonik iddialar\u0131n\u0131 da ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011fa u\u011fratacakt\u0131r. Bu gidi\u015fle hi\u00e7 \u015f\u00fcphe olmas\u0131n ki, idea edilen ve \u015fimdilik bol varsay\u0131m\u0131 yap\u0131lan \u00c7in\u2019in hegemonik ideas\u0131 depre\u015firse, ayn\u0131 ak\u0131beti payla\u015fmas\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc olas\u0131l\u0131kt\u0131r.\u00a0<\/p>\n
G\u00fcn\u00fcm\u00fczde iki y\u00fcz\u00fc a\u015fk\u0131n ulus-devlet, New York kent merkezli BM\u2019de temsil edilmektedir. BM\u2019nin ayn\u0131 ittifak\u0131n \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde hareket etti\u011fi, en az\u0131ndan ittifak\u0131n onay\u0131 olmadan tek bir karar \u00e7\u0131kartamad\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir.\u00a0<\/p>\n
Tekrar belirtmeliyim ki, iki y\u00fcz ulus-devleti Siyonizm veya ba\u015fka bir Yahudi g\u00fc\u00e7 y\u00f6netmiyor. Ama iki y\u00fcz\u00fc de (Buna can d\u00fc\u015fmanlar\u0131 \u0130ran ve Arap ulus-devletleri de dahildir) Yahudi milliyet\u00e7i paradigmayla kurulmu\u015ftur ve ipleri d\u00f6rt y\u00fcz y\u0131ld\u0131r ayn\u0131 ittifak \u00e7ekirde\u011finin elindedir. Ulus-devlet elitleri i\u00e7inde hi\u00e7 Yahudi bulunmasa bile, gerek paradigmatik gerek ittifak\u0131n somut tedbirleri nedeniyle (yani teorik ve pratik olarak) ba\u011f\u0131ms\u0131z hareket sahalar\u0131 son derece s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Yapacaklar\u0131 i\u015fler d\u00f6rt y\u00fcz y\u0131ll\u0131k kapitalist modernitenin geleneksel ideolojik ve yap\u0131sal kal\u0131plar\u0131na uygun olduk\u00e7a problem yoktur. Yola devam edebilirler. G. W. Bush\u2019un deyimiyle, e\u011fer \u2018asi devlet\u2019 konumuna kayarlarsa, her ulus-devletin ak\u0131beti Taliban Afganistan\u2019\u0131, Saddam Irak\u2019\u0131 ve tarihte onlarca \u00f6rne\u011fi bulunanlarla ayn\u0131 olacakt\u0131r. Uluslararas\u0131 sistem, BM stat\u00fckosu denilen olgu budur.\u00a0<\/p>\n
Yetmi\u015f y\u0131ll\u0131k Sovyet Rusya\u2019s\u0131 bile ancak kapitalist modernitenin gereklerine tam uyum ifade ettikten sonra sisteme entegre edilmeye ba\u015fland\u0131. \u00c7in daha erken entegre edildi. A\u00e7\u0131k ki, sistem g\u00fcc\u00fcn\u00fc ba\u015ftan beri anlatmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m iki stratejik g\u00fc\u00e7ten al\u0131yor. \u0130kisinde de Yahudilik tarihsel ve g\u00fcncel olarak belirleyicili\u011fe yak\u0131n konumdad\u0131r. Stratejik ideolojik g\u00fc\u00e7 unsurlar\u0131 k\u00fclt\u00fcr end\u00fcstrisi, entelekt\u00fcel sermaye ve medyad\u0131r. \u0130\u00e7erikleri milliyet\u00e7i, dinci, bilimci ve cinsiyet\u00e7idir. Stratejik maddi g\u00fc\u00e7 unsurlar\u0131 ticari, s\u0131nai, finansal ve iktidar tekel yap\u0131lanmalar\u0131d\u0131r. Devlet sistemleri olarak ulus-devletin uluslararas\u0131 ittifaklar\u0131 resmi yap\u0131y\u0131 ifade eder. Devasa iki stratejik g\u00fc\u00e7 alan\u0131n\u0131n kendisini, resmi ifade olarak devletler ve sistemleriyle kar\u0131\u015ft\u0131rmamak gerekir.\u00a0<\/p>\n
Ek mahiyetinde k\u0131sa bir de\u011ferlendirmeyi de Anadolu Yahudili\u011fi ile ilgili sunmak \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Bu konuda ilk ve orta\u00e7a\u011flara k\u0131saca de\u011finmi\u015ftim. Sel\u00e7uklu-Yahudi ve Grek-Yahudi ili\u015fkileri \u00f6nemlidir. Do\u011fu Yahudileri orta\u00e7a\u011fda End\u00fcl\u00fcs\u2019ten Orta Asya\u2019ya kadar yay\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. Hazara Yahudi T\u00fcrk Devleti bu s\u00fcrecin \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. D\u00f6nmecilik ve a\u00e7\u0131k Yahudicilik \u0130slam \u00fclkelerinde yasaklanm\u0131\u015f olmay\u0131p, \u00f6zellikle iktidar ve devletlerin stratejik alanlar\u0131nda geleneksel ideolojik ve maddi g\u00fc\u00e7leriyle etkilidirler. Ticaret ve bankerlik Bat\u0131dakinden a\u015fa\u011f\u0131 kal\u0131r bir konumda de\u011fildir.\u00a0<\/p>\n
H\u0131ristiyanlarla geleneksel \u00e7eli\u015fkileri (\u0130sa\u2019n\u0131n \u00e7arm\u0131ha gerilmesi ve H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n Bat\u0131\u2019n\u0131n resmi inanc\u0131 haline gelmesi) 1179 Lateran Konsey Karar\u0131yla gettola\u015fmaya d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcnce ve 1391 ile 1492 \u0130spanya s\u00fcrg\u00fcnleri s\u00f6z konusu olunca, Yahudiler kendileri i\u00e7in daha \u00e7ok anayurt ihtiyac\u0131 duymaya ba\u015flad\u0131lar. \u2018Vaat edilmi\u015f \u00fclke\u2019 kavram\u0131 h\u00e2l\u00e2 canl\u0131d\u0131r. Daha y\u00fckseli\u015f d\u00f6neminde Osmanl\u0131 saltanat \u00e7evreleriyle kurduklar\u0131 ili\u015fkiler olumlu sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 verecektir. Bankerlik ve ticaret Osmanl\u0131lar i\u00e7in de \u00f6nemini artt\u0131r\u0131nca, Yahudilik de konumunu g\u00fc\u00e7lendirecektir. Osmanl\u0131lar\u0131n s\u00fcrekli H\u0131ristiyan n\u00fcfus \u00fczerinde iktidarlar\u0131n\u0131 yay\u0131p geli\u015ftirmeleri, Bat\u0131da H\u0131ristiyanl\u0131k \u00e2leminde (Katolik ve Ortodoks olanlar\u0131) konumlar\u0131 giderek zorla\u015fan Yahudilerin \u0130ngiltere ile benzer bir ittifak\u0131 Osmanl\u0131 padi\u015fahlar\u0131 ile de yapmalar\u0131n\u0131 beraberinde getirdi. Ortak g\u00f6r\u00fc\u015f 1550-1600 y\u0131llar\u0131nda bu ittifak\u0131n g\u00fc\u00e7lenmi\u015f oldu\u011fudur. Ayn\u0131 tarihte Protestan olan Hollanda ve \u0130ngiltere ile de benzer ittifak geli\u015ftirilecektir. Protestanl\u0131k, kapitalizm, ulus-devlet, modernite ve Yahudi ili\u015fkisi ara\u015ft\u0131r\u0131lmaya de\u011fer \u00f6nemli bir konudur.\u00a0<\/p>\n
\u0130spanya \u0130berik Yar\u0131madas\u0131n\u0131n M\u00fcsl\u00fcmanlar ve Musevilerden temizlenmesi (1600\u2019lere kadar tamamlan\u0131r), kar\u015f\u0131 hamle olarak Anadolu\u2019nun H\u0131ristiyanl\u0131ktan temizlenmesini g\u00fcndeme getirir. Tarihin Anadolu\u2019daki en eski halklar\u0131ndan olan, g\u00fc\u00e7l\u00fc bir maddi ve manevi k\u00fclt\u00fcr tarihi bulunan, ama erkenden H\u0131ristiyanla\u015fm\u0131\u015f Rumlar, Pontuslular, Ermeniler ve S\u00fcryanilerin trajedisi, bu g\u00fcndem nedeniyle tersine d\u00f6nmeye ba\u015flar. Akdeniz\u2019in her iki ucundaki yar\u0131madalar adeta birbirlerine misilleme yaparcas\u0131na ad\u0131m ad\u0131m kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 tasfiyeleri ger\u00e7ekle\u015ftirirler. Yahudilerin 1550-1600 hamlesinden sonra ikinci b\u00fcy\u00fck hamleleri \u0130ttihat ve Terakki Partisi ile (1890\u2019larda Siyonist Kongre 1896\u2019da ayn\u0131 d\u00f6nemde kurulur) ya\u015fan\u0131r. Selanik merkezli ve Sabetay\u2019dan (1650\u2019lerden beri) gelme d\u00f6nmecilik hareketiyle i\u00e7 i\u00e7e geli\u015fen \u0130ttihat ve Terakki\u2019nin en az\u0131ndan bir kanad\u0131n\u0131n Yahudi oldu\u011fu kesindir. \u0130n\u015fa ettikleri ulus\u00e7uluk (Cohen, Wamberi) kelime olarak \u2018T\u00fcrk\u2019t\u00fcr ama i\u00e7eri\u011fi Mason ve d\u00f6nme olan K\u00fcrt, Arnavut ve Yahudilerle doludur. Sosyolojik bir olgu olarak T\u00fcrkl\u00fckle pek ilgisi yoktur. T\u00fcm\u00fcyle siyasi bir T\u00fcrkl\u00fck s\u00f6z konusudur. Almanya ve \u0130ngiltere Yahudilerinin \u00fczerlerinde yar\u0131\u015fan bir etkisi de \u00f6nemlidir. Tarihi uzundur ve yeri buras\u0131 de\u011fildir.\u00a0<\/p>\n
Sonu\u00e7ta bence Yahudili\u011fin Anadolu\u2019daki tarihleri, ya\u015fad\u0131klar\u0131 s\u00fcrg\u00fcnler ve ulus-devlet in\u015fa tecr\u00fcbeleri stratejik, ideolojik ve maddi g\u00fc\u00e7leriyle birle\u015fince, gerek T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin kurulu\u015funda, gerek h\u0131zla (muhtemelen 1926\u2019larda) ulus-devlete d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesinde \u00f6nemli bir rol oynar. T\u0131pk\u0131 1600\u2019lerde Hollanda ve \u0130ngiltere\u2019de oldu\u011fu gibi. Cumhuriyetin h\u0131zla ulus-devlete d\u00f6n\u00fc\u015fmesini ve Anadolu H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n tasfiyesinden sonra geleneksel \u0130slam ve K\u00fcrtlerin k\u00fclt\u00fcrel tasfiyelerinin g\u00fcndeme gelmesini (H\u0131ristiyanlar\u0131n fiziki tasfiyeleri de s\u00f6z konusudur) sadece T\u00fcrklerin ulus olma projesi olarak sunmak b\u00fcy\u00fck yanl\u0131\u015fl\u0131klar i\u00e7erir. Konu daha kapsaml\u0131d\u0131r ve Yahudilerin Anadolu\u2019yu \u0130srail\u2019den \u00f6nce Yahudi anayurdu olarak kabul etmeleriyle yak\u0131ndan ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Bu konunun Yahudiler aras\u0131nda \u00e7ok tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir. Mustafa Kemal\u2019e dayat\u0131lan Selanik veya Edirne merkezli Yahudi projesi \u00f6rtbas edilen bir konudur. Ancak \u0130srail\u2019in kurulu\u015fuyla birlikte bu projenin \u00f6nemini yitirdi\u011fini belirtmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ama Anadolu\u2019da TC \u00fczerinde Yahudilerin ve \u0130srail\u2019in ilgisi halen stratejiktir.\u00a0<\/p>\n
T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin in\u015fas\u0131nda Mustafa Kemal Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn konumu tart\u0131\u015fmas\u0131zd\u0131r. Ama kendisine ra\u011fmen tanr\u0131salla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, tarih boyunca \u00e7ok yerde yapt\u0131klar\u0131 gibi bir Yahudi ideolojik kurmacas\u0131d\u0131r. Yahudi evrenselcili\u011finde (Levhi Mahfuz, kader, yasac\u0131l\u0131k, determinizm, ilerlemecilik S\u00fcmer tanr\u0131 kurmacal\u0131\u011f\u0131n\u0131n tek tanr\u0131l\u0131 dinlere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f bi\u00e7imi) tanr\u0131salla\u015ft\u0131r\u0131lma \u00e7ok geli\u015ftirilmi\u015f ve uygulanm\u0131\u015f bir kavramd\u0131r. Gerek peygamberlerce, gerek modernite d\u00f6neminde entelekt\u00fcellerce geli\u015ftirilen her t\u00fcrl\u00fc edebi \u00fctopya, alt\u0131n\u00e7a\u011f, teori, varsay\u0131m ve kanun gibi zihniyet kavramla\u015ft\u0131rmalar\u0131 bu gelenekle yak\u0131ndan ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. T\u00fcm Ortado\u011fu halklar\u0131na ili\u015fkin oldu\u011fu gibi, T\u00fcrkler \u00fczerinde de bu y\u00f6nl\u00fc yo\u011fun tanr\u0131sal sek\u00fcler-laik hegemonik dogmalar in\u015fa ettikleri do\u011fru \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmedik\u00e7e, b\u00f6lgeyi kavramak eksik ve zor olacakt\u0131r.<\/p>\n
Elbette Yahudilerin maddi g\u00fc\u00e7leri de stratejik \u00f6nemdeydi. M. K. Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn bu e\u011filime teslim olmad\u0131\u011f\u0131na inan\u0131yorum. Ama \u00e7ok okumas\u0131na ve ara\u015ft\u0131rmas\u0131na ra\u011fmen (S\u00fcmer ve Hititlere kadar inmesi bo\u015funa de\u011fil), tam \u00e7\u00f6z\u00fcmledi\u011fi kan\u0131s\u0131nda de\u011filim. \u0130yi bir cumhuriyet\u00e7i olmak istedi\u011finden, bunun ulus-devlet olarak de\u011fil demokrasi olarak geli\u015ftirilmesini istedi\u011finden de ku\u015fku duymuyorum. \u0130dea edildi\u011fi gibi anti-K\u00fcrt ve anti-\u0130slam da de\u011fildir. Fakat \u0130slam-laik sorunu (Laiklik ancak 1937\u2019de anayasaya girer) ile K\u00fcrt sorununa ba\u015flang\u0131\u00e7ta liberal yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcremedi\u011fine, bunun nedeninin de etraf\u0131n\u0131n d\u00f6nme \u0130ttihat\u00e7\u0131 kadrolarla s\u0131k\u0131ca ku\u015fat\u0131lmas\u0131 oldu\u011funa dair ku\u015fkular\u0131m\u0131 da \u00f6nemle belirtmek durumunday\u0131m.\u00a0<\/p>\n
T\u00fcrkiye Cumhuriyeti \u00fczerinde daha 1926\u2019larda ba\u015flayan hegemonik \u00e7eki\u015fmenin (laiklerle \u0130slamiler aras\u0131nda) t\u00fcm h\u0131z\u0131yla devam etmesi, bence Mustafa Kemal Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn kusuru ve istemi do\u011frultusunda de\u011ferlendirilmemesi gereken bir konudur. Kendi e\u011filiminin Demokratik Cumhuriyet do\u011frultusunda oldu\u011funa dair kan\u0131t ve i\u015faretler daha \u00e7oktur. Hegemonik \u00e7eki\u015fmenin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00fcnlerde taraflardan biri lehine tam ba\u015far\u0131yla sonu\u00e7lanaca\u011f\u0131na inanm\u0131yorum. B\u00fcy\u00fck bir demokratik gelene\u011fe sahip oldu\u011funa inand\u0131\u011f\u0131m Anadolu topraklar\u0131nda, bu sefer Demokratik Cumhuriyet \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7 ve ba\u015far\u0131 kazanaca\u011f\u0131na dair umutlar\u0131m\u0131n artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmek isterim. Anadolu ve T\u00fcrkiye \u00fczerinde hegemonik m\u00fccadelenin i\u00e7y\u00fcz\u00fcn\u00fc savunman\u0131n ayr\u0131 bir cilt olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen Ortado\u011fu b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde sunmay\u0131 umuyorum.\u00a0<\/p>\n
Yahudili\u011fi sadece kapitalizm, modernite ve ulus-devlet ba\u011flam\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnmek eksik ve yanl\u0131\u015f olur. Demokratik modernite \u00fczerinde de \u00f6nemli etkisi olmu\u015ftur. Tarih boyunca t\u0131pk\u0131 iktidarc\u0131-devlet\u00e7i kanat (Yahudi Krall\u0131\u011f\u0131, \u0130srail Devleti) kadar olmasa bile, yine de g\u00fc\u00e7l\u00fc bir Yahudi demokratik uygarl\u0131k modernite kanad\u0131 hep olagelmi\u015ftir. Yoksul ve kabile ba\u011flar\u0131 zay\u0131f Yahudilik de tarihte hep kendinden bahsettirmi\u015ftir. Hz. \u0130brahim\u2019in cariye Hacer\u2019den olma o\u011flu \u0130smail\u2019den M\u0131s\u0131r\u2019daki Yusuf\u2019a, Musa\u2019n\u0131n k\u0131zkarde\u015fi Meryem\u2019den \u0130sa\u2019n\u0131n annesi Meryem\u2019e kadar \u00e7ok say\u0131da peygamber, yazar, ayd\u0131n, sosyal anar\u015fist, feminist, felsefeci ve bilim adam\u0131 ve t\u00fcm emek\u00e7i halk\u0131yla Yahudili\u011fin di\u011fer y\u00fcz\u00fc demokratik uygarl\u0131k ve modernite m\u00fccadelesinde b\u00fcy\u00fck bulu\u015flar, icatlar, teoriler, devrimler ve sanat eserleri ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015flerdir. Yahudiler ideolojik ve maddi g\u00fc\u00e7lerini hep tekeller u\u011fruna harcamam\u0131\u015flard\u0131r. Daha ayd\u0131nl\u0131kl\u0131, adil, \u00f6zg\u00fcr ve demokratik bir d\u00fcnya i\u00e7in de \u00e7ok \u00f6nemli \u00e7aba ve ba\u015far\u0131lar\u0131 olmu\u015ftur. Hangi peygamber hareketini, karde\u015flik ve yoksullar dayan\u0131\u015fmas\u0131n\u0131, \u00fctopik hareketi, sosyalizm, anar\u015fizm, feminizm ve ekolojik hareketi Yahudisiz d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz? Felsefi ekoller, bilimsel ve sanatsal hareketler, dinsel mezhepler Yahudisiz \u00e7ok az d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Kapitalizme kar\u015f\u0131 sosyalizm, ulus-devlet\u00e7ili\u011fe kar\u015f\u0131 enternasyonalizm, liberalizme kar\u015f\u0131 kom\u00fcnalizm, toplumsal cinsiyet\u00e7ili\u011fe kar\u015f\u0131 feminizm, end\u00fcstriyalizme kar\u015f\u0131 eko-ekonomizm, dincili\u011fe kar\u015f\u0131 laisizm, evrenselcili\u011fe kar\u015f\u0131 g\u00f6recilik Yahudilik ve Yahudiler olmadan acaba ne kadar geli\u015febilirdi?<\/p>\n
A\u00e7\u0131k ki, Yahudilik her iki modernite d\u00fcnyas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da \u00f6nemlidir. Tarihin \u00f6nemli k\u0131s\u0131mlar\u0131nda ve g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bu \u00f6nemlerini korumu\u015flard\u0131r. Buna ra\u011fmen, Yahudi sorunu tarihte oldu\u011fu gibi g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumaktad\u0131r. Ba\u015fta da belirtti\u011fim gibi, Yahudili\u011fe tanr\u0131n\u0131n se\u00e7kin toplulu\u011fu olarak bakmak da, g\u00fcnah ke\u00e7ileri olarak g\u00f6r\u00fcp de\u011ferlendirmek de, \u00e7ok\u00e7a \u00f6rne\u011fi g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi vahim yanl\u0131\u015fl\u0131klara ve olu\u015fumlara yol a\u00e7ar. \u00d6nemine binaen konuya taslak d\u00fczeyinde e\u011filme gere\u011fi duymam bu nedenledir. Hem yerel hem k\u00fcresel \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeler, Yahudi ger\u00e7ekli\u011fi g\u00f6z \u00f6n\u00fcne getirilmeden, yeterince do\u011fru ve sonu\u00e7 verici olamazlar.\u00a0<\/p>\n
Konuyu ba\u011flarken, K. Marks\u2019\u0131n bir s\u00f6z\u00fcn\u00fc tekrarlamak isterim: Marks, \u201cProletarya kendini kurtarmak istiyorsa, bu i\u015fin d\u00fcnyay\u0131 kurtarmadan ger\u00e7ekle\u015femeyece\u011fini bilerek hareket etmelidir demi\u015fti. Ben de diyorum ki, Yahudilik e\u011fer kendini kurtarmak istiyorsa, bunun d\u00fcnyay\u0131 kurtarmadan ger\u00e7ekle\u015fmeyece\u011fini bilerek, stratejik olan ideolojik ve maddi g\u00fcc\u00fcn\u00fc bu temelde kullanmal\u0131d\u0131r. Demokratik modernite bu temelin ba\u015f\u0131nda gelmektedir.<\/p>\n
K\u00fcrdistan Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi<\/p>\n
www.navendalekolin.com – www.lekolin.org – www.lekolin.net \u2013 www.lekolin.info\u00a0\u00a0\u00a0 <\/p>\n
\t<\/p>\n