\t\t\t\t\t\t\t ![](\"http:\/\/www.lekolin.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/893-1.jpg\")
\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n
\u0130nsan\u0131n kendi vicdan\u0131n\u0131 dinlemesi ve ona g\u00f6re ya\u015famas\u0131 bir duru\u015ftur. \u0130nsan olman\u0131n duru\u015fudur.\u00a0<\/p>\n
Vicdan: \u201cKi\u015fiyi kendi davran\u0131\u015flar\u0131 hakk\u0131nda bir yarg\u0131da bulunmaya iten, ki\u015finin kendi ahl\u00e2k de\u011ferleri \u00fczerine dolays\u0131z ve kendili\u011finden yarg\u0131lama yapmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan g\u00fc\u00e7 olarak tan\u0131mlan\u0131yor. Vicdani ret ise vicdanen kabul etmedi\u011fine kar\u015f\u0131 durman\u0131n bu ba\u011flamda kendisine kar\u015f\u0131 duyarl\u0131 olman\u0131n ilkesel tavr\u0131 oluyor.\u00a0<\/p>\n
Biz vicdani ret eylemini bir\u00e7ok olguda g\u00f6r\u00fcyoruz. Ancak en yayg\u0131n olarak bug\u00fcn kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan insan \u00f6ld\u00fcrme arac\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclen askerli\u011fe kar\u015f\u0131 g\u00f6sterilen rettir. Daha do\u011frusu insan \u00f6ld\u00fcrmeye kar\u015f\u0131 g\u00f6sterilen rettir. Belki de militarizm kar\u015f\u0131 ret demek daha yerindedir.
Militarizm ise insanl\u0131\u011f\u0131n ba\u015f\u0131na getirilen en k\u00f6kl\u00fc ve derin belalardan bir tanesidir. Bug\u00fcn d\u00fcnya da belki de insanl\u0131\u011f\u0131n en b\u00fcy\u00fck emeklerle yaratt\u0131\u011f\u0131 de\u011ferler militarizme ak\u0131t\u0131l\u0131yor. D\u00fcnyada milyonlarca insan a\u00e7 b\u0131rak\u0131larak adeta katledilirken, milyarlarca dolarl\u0131k harcamalar silahlara yap\u0131lmaktad\u0131r. T\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131 rahatl\u0131kla besleyecek ve doyuracak paralar silahlara ak\u0131t\u0131lmaktad\u0131r. \u0130nsan eme\u011fi s\u00f6m\u00fcr\u00fclerek militarist yap\u0131lar daha da g\u00fc\u00e7lendiriliyor. Askeri sanayi, insan eme\u011fi s\u00f6m\u00fcr\u00fclerek palazland\u0131r\u0131l\u0131yor. \u00d6zcesi insanl\u0131\u011f\u0131n s\u00f6m\u00fcr\u00fclmesiyle d\u00fcnya da insan\u0131 katleden ordular donat\u0131l\u0131yor. Katletmenin en b\u00fcy\u00fck ara\u00e7lar\u0131yla donat\u0131lan ordular halklar\u0131n ba\u015f\u0131nda her zaman Demokles k\u0131l\u0131c\u0131 olarak kalmas\u0131 i\u00e7in her \u015fey yap\u0131l\u0131yor. \u00d6zcesi insan eme\u011fi, insanlar\u0131n ya\u015famas\u0131 i\u00e7in de\u011fil insanlar\u0131n katledilmesi i\u00e7in harcan\u0131yor ve korkun\u00e7 bir militarizm geli\u015ftiriliyor.\u00a0<\/p>\n
Bunun i\u00e7in militarizmi hi\u00e7 \u015f\u00fcphe yoktur ki genelde ne anlam ifade etti\u011fini ele almak yerinde olacakt\u0131r. Ancak biz T\u00fcrkiye\u2019de yap\u0131lmak istenilen ve yap\u0131lan militarizmi \u00f6ncelikli olarak ele alal\u0131m.
T\u00fcrkiye’de ordu, s\u0131radan askeri bir g\u00fc\u00e7 de\u011fildir. Ordu, toplumu militarize eden ideolojik bir ara\u00e7 olarak, toplumu teslim alan bir stratejik silaht\u0131r. Askeri disiplin dedikleri olay insan\u0131n bedeni \u00fczerinde denetim ve kontrol olu\u015fturur. \u0130nsan\u0131n t\u00fcm duygular\u0131na h\u00fckmeden, adeta r\u00fcyalar\u0131na bile bir h\u00e2kimiyeti geli\u015ftirilmesini hedefler. \u00d6yle ki boyun e\u011fdirerek insan\u0131n iradesini k\u0131rar, hi\u00e7le\u015ftirir, i\u011fdi\u015fle\u015ftirmeyi hedefler. Bir kere insana boyun e\u011fdirilmi\u015f, iradesiz hale getirilmi\u015f ise art\u0131k orada o insan\u0131 istedi\u011finiz gibi kendi sisteminizin bir par\u00e7as\u0131 haline getirmek zor olmamaktad\u0131r. Nitekim T\u00fcrk devlet sistemi ordusuyla bunu muazzam bir \u015fekilde yap\u0131yor. Ve kapsaml\u0131 bir insani soyk\u0131r\u0131m uyguluyor. \u0130radeleri fethedilmi\u015f insanlar\u0131, kendi kirli politik emellerine hizmet ettirtmek zor de\u011fildir.\u00a0<\/p>\n
Askere al\u0131rken \u00f6ncelikle sa\u00e7lar\u0131 kaz\u0131tma, tek tip elbise giydirtme, toplu banyolar, toplu yatma yerleri, toplu sporlar, toplu y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fler derken herkese ayn\u0131 \u015feyi yapt\u0131rarak birey birey olmaktan \u00e7\u0131kart\u0131l\u0131yor. Birey kimli\u011fi farkl\u0131 hi\u00e7le\u015ftirme y\u00f6ntemleriyle bitirildikten sonra bunun yerinin doldurulmas\u0131, kendi fa\u015fizan ideolojik hedeflerinin pompalanmas\u0131 zor de\u011fildir\u00a0<\/p>\n
Bir insan\u0131n sa\u00e7\u0131n\u0131 kaz\u0131tmay\u0131 s\u0131radan ele almamak gerekir. Size ait olan bir par\u00e7an\u0131z\u0131n zoraki al\u0131nmas\u0131 sizden k\u0131r\u0131lmalar yarat\u0131r. Hele hele bir de s\u00fcre\u00e7le askeri disiplin ad\u0131 alt\u0131nda olduk\u00e7a anlams\u0131z, bo\u015f kaide ve kurallar\u0131n dayat\u0131lmas\u0131 asl\u0131nda bir hedefi g\u00fctmektedir. Derler ki askeri mant\u0131\u011f\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 yerde sivil mant\u0131k biter ya da tersi… Yani askeri mant\u0131k ak\u0131l almayan mant\u0131kt\u0131r. Sizi hizaya getirmek, ki\u015fili\u011finizden \u00e7\u0131kartmak i\u00e7in \u00f6rne\u011fin \u00f6nce bo\u015f bo\u015f bir \u00e7ukur kazman\u0131z istenir, bunu yapt\u0131ktan sonra da bu kez \u00e7ukuru doldurman\u0131z istenir. \u0130\u015fte askeri mant\u0131k budur. Ya da T\u00fcrkiye\u2019de o bilinen K\u0131br\u0131s harek\u00e2t\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmayan tank\u0131n cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 gibi\u2026 H\u00e2lbuki \u00f6nce tuhaf kar\u015f\u0131layacaks\u0131n\u0131z, sonra belki itiraz edeceksiniz ve belki de daha sonra kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kacaks\u0131n\u0131z. Ancak size bu kadar aptal \u015feyler dayat\u0131lacak ki eninde sonunda siz de buna al\u0131\u015facaks\u0131n\u0131z. Bir kere al\u0131\u015ft\u0131n\u0131z m\u0131 ya da al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015fsan\u0131z, art\u0131k siz o \u00e7ark\u0131n birer di\u015flisi olmu\u015fsunuzdur. Bunu art\u0131k askerlik yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z s\u00fcrece her g\u00fcn her g\u00fcn yaparak sizde ki\u015filik diye bir \u015fey b\u0131rakmayacaklard\u0131r. Sonu\u00e7 olarak kendisine kar\u015f\u0131 gelemeyen, vicdan\u0131na uzakla\u015fan, onuru iki para edilmi\u015f bir ki\u015filik\u2026 Ve ortaya \u00e7\u0131kan ki\u015filik ise art\u0131k milliyet\u00e7ili\u011fin politik hedefleri i\u00e7in kullan\u0131lan bayat bir k\u00f6ledir. Tabii yukar\u0131da s\u00f6ylenenlerin beterinden daha fazlas\u0131 her askere gidene yap\u0131lmaktad\u0131r. \u00d6yle ki askere gidip gelen y\u0131llarca ona at\u0131lan tokattan, ona edilen k\u00fcf\u00fcre kadar hep anlat\u0131r. Yukar\u0131da anlat\u0131lan \u00f6z\u00fcnde yarat\u0131lan bir militarist k\u00fclt\u00fcrd\u00fcr.
Militarizme ili\u015fkin biraz daha a\u00e7al\u0131m. \u201cOrdu kavram\u0131n\u0131n Frans\u0131zca kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan militaire etimolojik olarak Latince \u2018askerlik ve sava\u015fa dair\u2019 anlam\u0131na gelen militaris\u2019e dayanmaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, militarizm kavram\u0131n\u0131 T\u00fcrk\u00e7eye orduculuk veya askercilik olarak \u00e7evirmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.\u201c
Militarizmin en genel tan\u0131mlar\u0131ndan birini Avrupa tarih\u00e7isi Michael Howard yapm\u0131\u015ft\u0131r: \u201caskeri alt k\u00fclt\u00fcre ait de\u011ferlerin toplumun egemen de\u011ferleri olarak alg\u0131lanmas\u0131. Militarizm, askeri de\u011fer ve pratiklerin y\u00fcceltilmesi ve sivil alan\u0131 \u015fekillendirmesi olarak tan\u0131mlanabilir. Militarizm, \u00f6znesi\/\u00f6zneleri belli olmayan, sivillerin aktif kat\u0131l\u0131m\u0131 ve r\u0131zas\u0131n\u0131 i\u00e7eren s\u00fcre\u00e7lerle yayg\u0131nla\u015f\u0131r.\u00a0<\/p>\n
\u201cT\u00fcrkiye’de ordu, hem milliyet\u00e7i ideoloji sayesinde \u00fclkeyi y\u00f6netiyor ve ezilenleri denetim alt\u0131na tutuyor, hem de di\u011fer rakip g\u00fc\u00e7lere kar\u015f\u0131 askeri bak\u0131mdan g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ulus-devletin gerekli oldu\u011fu ideolojisini topluma yay\u0131yor. ‘\u0130\u00e7 ve d\u0131\u015f d\u00fc\u015fman’ s\u00f6ylemi hem milliyet\u00e7ili\u011fi hem de militarizmi besliyor. Milliyet\u00e7ilik, d\u00fcnya emek\u00e7ilerini b\u00f6lerek onlar\u0131 g\u00fc\u00e7s\u00fczle\u015ftirir hem d\u00fcnyay\u0131 \u00e7e\u015fitli halklara b\u00f6ler, hem de bu halklar\u0131 birbirine kar\u015f\u0131 militarize eder. Militarizm, milliyet\u00e7i ideolojiye dayanarak kendini me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, militarizme kar\u015f\u0131 m\u00fccadele, milliyet\u00e7ili\u011fe kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleyi \u015fart ko\u015far. Bu iki m\u00fccadele i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015ftir. \u00a0<\/p>\n
Yukar\u0131da dile gelen militarizme, milliyet\u00e7ili\u011fe ve bireyin ki\u015filik par\u00e7alanmas\u0131na kar\u015f\u0131 insanlar\u0131n ya da bireylerin s\u00f6yleyecek birka\u00e7 s\u00f6z\u00fc olmal\u0131d\u0131r. \u0130\u015fte d\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok yerinde bu sistemin bir \u00e7ark\u0131 olmak istemeyen bireyler, bu sistemin militarist, milliyet\u00e7i, hi\u00e7le\u015ftiren, ki\u015filiksizle\u015ftiren, i\u011fdi\u015fle\u015ftiren, kimliksizle\u015ftiren, bitiren, tek tiple\u015ftiren askerli\u011fine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015flard\u0131r.\u00a0<\/p>\n
\u00d6rne\u011fin birinci d\u00fcnya sava\u015f\u0131nda binlerce gen\u00e7 askere gitmemi\u015f ve sava\u015fa kat\u0131lmam\u0131\u015flard\u0131r. Belki b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 aforoz edilmi\u015flerdir. Ancak bu gen\u00e7ler temiz kalarak ba\u015fka insanlar\u0131n ve halklar\u0131n kan\u0131na girmemi\u015flerdir. \u00d6zcesi vicdanlar\u0131n\u0131 dinleyerek sava\u015fmay\u0131 ret etmi\u015flerdir. Zamanla bu vicdanen sava\u015f\u0131 ret etme olay\u0131 daha da geli\u015fmi\u015f ve toplumsal bir realite haline gelmi\u015ftir.\u00a0<\/p>\n
Vicdani ret d\u00fcnyada 1970\u2019lerden itibaren yasalara bir insan hakk\u0131 olarak yerle\u015fmi\u015ftir. Zorunlu askeri hizmet kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda sivil hizmet yapmak \u015feklinde bir \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 \u00f6rne\u011fin Almanya devleti y\u0131llard\u0131r uygulaya gelmektedir. Ve bug\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok \u00fclkesinde bu hak kabul g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. Hi\u00e7bir yasa, insan \u00f6ld\u00fcrme eylemi olan askerli\u011fe, bir bireyi zorlayamaz. Nitekim bundand\u0131r ki d\u00fcnya da giderek bu vicdani ret daha da geli\u015fmektedir. Emperyalist devletler bu durumu dengelemek i\u00e7in ordular\u0131n\u0131 paral\u0131 askerli\u011fe \u00e7evirmektedirler ya da bir\u00e7o\u011fu \u00e7evirmi\u015ftir.
Bu durum yani vicdani ret olay\u0131 T\u00fcrkiye\u2019de daha ge\u00e7 ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130lk \u00f6rnek 1990 y\u0131llar\u0131nda g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Osman Murat \u00dclke ismindeki gen\u00e7 askeri \u201cbirli\u011fine gitmesi i\u00e7in ona verilen belgeyi yani sil\u00fcs\u00fc alenen bas\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda yakarak orduya gitmeyece\u011fini ve insan \u00f6ld\u00fcrmeyece\u011fini dile getirerek asl\u0131nda ilk vicdani reddini a\u00e7\u0131klayan ki\u015fi olmu\u015ftur. Arkas\u0131nda ayn\u0131 gencin zindana at\u0131lmas\u0131 ile buna kar\u015f\u0131 geli\u015fen diren\u00e7 esasta vicdani ret m\u00fccadelesinin geli\u015fmesinin yolunu a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0<\/p>\n
\u015eunu a\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6yleyelim: vicdani ret onursuzla\u015ft\u0131rmaya kar\u015f\u0131 \u00e7ekilen resttir, rettir.
Hi\u00e7bir gen\u00e7 ama hi\u00e7bir gen\u00e7 kendi vicdani kanaatinin d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir \u015feye zorlanamaz. Ve hi\u00e7bir gen\u00e7 bu zorlamaya izin de vermemelidir. Kald\u0131 ki bir insan olarak da ba\u015fkalar\u0131n\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 savunmak i\u00e7in insan \u00f6ld\u00fcrmeye kalk\u0131\u015fmamal\u0131d\u0131r. Ba\u015fkas\u0131n\u0131n ma\u015fas\u0131 olmamal\u0131d\u0131r. Halklara d\u00fc\u015fmanl\u0131k etmemelidir.\u00a0<\/p>\n
Ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da kendi iradesi d\u0131\u015f\u0131nda, kendi g\u00f6nl\u00fc r\u0131zas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda yani vicdan\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bir eyleme giri\u015firse bu insanda y\u0131llara yay\u0131lacak bir pi\u015fmanl\u0131k duygusu yaratt\u0131r ki, bundan kurtulmak olduk\u00e7a zordur. S\u00f6ylemek istedi\u011fimiz \u015fudur: toplumsal olarak, halklara kar\u015f\u0131 i\u015flenen su\u00e7lar\u0131nda \u00f6tesinde, bir kere kendisine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan bir birey y\u0131llarca hasta kalacakt\u0131r. Bunun i\u00e7in vicdanen do\u011fru g\u00f6r\u00fclmeyene izin vermemek gerekir. Gerekirse bu zoraki dayatmaya kar\u015f\u0131 topyek\u00fbn kar\u015f\u0131 durmas\u0131n\u0131 bilmek gerekir. Bug\u00fcn \u00e7ok\u00e7a dile getirilen sivil itaatsizlikte esasen de budur.\u00a0<\/p>\n
Kas\u0131m Engin<\/p>\n
K\u00fcrdistan Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi<\/p>\n
www.navendalekolin.com – www.lekolin.org – www.lekolin.net \u2013 www.lekolin.info<\/p>\n
\t<\/p>\n