\t\t\t\t\t\t\t ![](\"http:\/\/www.lekolin.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/2264-1.jpg\")
\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n
Toplumsal do\u011fan\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc boyutunu y\u00f6netimsel d\u00fczeyde demokratik konfederalist sistem bi\u00e7iminde belirlemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. T\u00fcm sak\u0131ncalar\u0131na ra\u011fmen, \u00fc\u00e7l\u00fc boyut \u00f6\u011fretici olabilmektedir. \u00d6nemli olan boyutlar\u0131n i\u00e7 i\u00e7eli\u011fidir. Keyfi olarak biri yerine ba\u015fka bir \u015fey yerle\u015ftirmek belki m\u00fcmk\u00fcn olur, ama ortaya \u00e7\u0131kan \u015fey demokratik modernite sistemi olmaz, ba\u015fka \u015fey olur. Kapitalist modernite \u00fc\u00e7l\u00fcs\u00fc de i\u00e7 i\u00e7edir. Varl\u0131klar\u0131 birbirini gerektirir.
Resmi modernitenin temel devlet formu olan ulus-devletin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 demokratik modernitede demokratik konfederalist sistem olu\u015fturur. Bunu devlet olmayan siyasi y\u00f6netim bi\u00e7imi olarak tan\u0131mlamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Sisteme \u00f6zg\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc veren de bu \u00f6zelli\u011fidir. Demokratik y\u00f6netimleri kesinlikle devletin idari y\u00f6netimiyle kar\u0131\u015ft\u0131rmamak gerekir. Devletler idare eder, demokrasiler y\u00f6netir. Devletler iktidara dayan\u0131r, demokrasiler kolektif r\u0131zaya dayan\u0131r. Devletlerde atama, demokrasilerde se\u00e7im esast\u0131r. Devletlerde zorunluluk, demokrasilerde g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck esast\u0131r. Benzeri farkl\u0131l\u0131klar\u0131 \u00e7o\u011faltmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.\u00a0<\/p>\n
Demokratik konfederalizm san\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi g\u00fcn\u00fcm\u00fcze \u00f6zg\u00fc herhangi bir y\u00f6netim bi\u00e7imi de\u011fildir. Tarihte olanca a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131yla yer bulan bir sistemdir. Tarih bu anlamda merkezi devletsel de\u011fil, konfederaldir. Devlet formu \u00e7ok resmile\u015fti\u011fi i\u00e7in tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Fakat toplumsal ya\u015fam konfederalizme daha yak\u0131nd\u0131r. Devlet hep merkeziyet\u00e7ili\u011fe ko\u015farken, dayand\u0131\u011f\u0131 iktidar tekellerinin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 esas almaktad\u0131r. Aksi halde bu \u00e7\u0131karlar\u0131 koruyamaz. Ancak \u00e7ok s\u0131k\u0131 bir merkeziyet\u00e7ilik g\u00fcvence sa\u011flayabilir. Konfederalizmde tersi ge\u00e7erlidir. Esas ald\u0131\u011f\u0131 tekel olmay\u0131p toplum oldu\u011fu i\u00e7in, m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca merkeziyet\u00e7ilikten ka\u00e7\u0131nmak durumundad\u0131r. Toplumlar homojen (tek k\u00fctle) olmay\u0131p \u00e7ok say\u0131da topluluktan, kurum ve farkl\u0131l\u0131ktan olu\u015ftu\u011fu i\u00e7in, hepsinin ortak bir ahenk i\u00e7inde b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc sa\u011flamak, korumak zorunlulu\u011funu duyar. Dolay\u0131s\u0131yla bu \u00e7okluklar i\u00e7in a\u015f\u0131r\u0131 merkeziyet\u00e7i bir y\u00f6netim s\u0131k s\u0131k patlamalara yol a\u00e7ar. Tarihte bunun say\u0131s\u0131z \u00f6rnekleri vard\u0131r. Demokratik konfederalizm ise her topluluk, kurum ve farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131n kendini yans\u0131tmas\u0131na uygunlu\u011fundan \u00f6t\u00fcr\u00fc daha \u00e7ok ya\u015fan\u0131r. \u00c7ok tan\u0131nm\u0131\u015f bir sistem olmamas\u0131, resmi bir varl\u0131\u011f\u0131n hegemonik yap\u0131s\u0131 ve ideolojisinden \u00f6t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Resmi tan\u0131m\u0131 olmasa da, toplumlar tarihte esas olarak konfederalisttir. T\u00fcm a\u015firet, kabile, kavim y\u00f6netimleri hep gev\u015fek ili\u015fkiler niteli\u011findeki konfederalizme izin verir. Aksi halde i\u00e7 \u00f6zerklikleri zedelenir. Bu ise varl\u0131klar\u0131n\u0131 da\u011f\u0131t\u0131r. Hatta imparatorluklar bile i\u00e7 yap\u0131lar\u0131nda say\u0131s\u0131z farkl\u0131 y\u00f6netime yaslan\u0131rlar. Her t\u00fcrl\u00fc kabile, a\u015firet, kavim y\u00f6netimleri, dinsel otoriteler, krall\u0131k, hatta cumhuriyet ve demokrasiler bir imparatorluk b\u00fcnyesinde birle\u015febilirler. Bu anlamda en merkezi san\u0131lan imparatorluklar\u0131n bile bir nevi konfederalizm oldu\u011funu kavramak \u00f6nemlidir. Merkezi e\u011filim toplumun de\u011fil, tekelin gereksinim duydu\u011fu bir idari modeldir.\u00a0<\/p>\n
Kapitalist modernite s\u00fcreci devletin azami merkezile\u015fti\u011fi s\u00fcre\u00e7tir. Toplumdaki siyasi ve askeri g\u00fc\u00e7 merkezleri otorite denilen en g\u00fc\u00e7l\u00fc tekel lehine al\u0131konarak, toplum azami \u00f6l\u00e7\u00fcde siyasi ve askeri y\u00f6nden g\u00fc\u00e7s\u00fcz ve y\u00f6netimsiz b\u0131rak\u0131larak geli\u015fen modern monar\u015filer ve ard\u0131 s\u0131ra geli\u015ftirilen ulus-devlet, toplumun askeri ve siyasi bak\u0131mdan en g\u00fc\u00e7s\u00fcz ve silahs\u0131z b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 y\u00f6netimler olmu\u015ftur. Toplumsal huzur ve hukuk d\u00fczeni denilen olgu, burjuva s\u0131n\u0131f egemenli\u011finin kurulu\u015fundan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. S\u00f6m\u00fcr\u00fcn\u00fcn yo\u011funla\u015fmas\u0131 ve ald\u0131\u011f\u0131 yeni bi\u00e7imler ulus-devleti zorunlu k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130ktidar\u0131n azami bir merkezi devlet olarak \u00f6rg\u00fctlenmesi de diyebilece\u011fimiz ulus-devlet, modernitenin esas y\u00f6netim bi\u00e7imidir. Bir k\u0131l\u0131f gibi \u00fcst\u00fcne giydirilen \u2018burjuva demokrasisi\u2019 denilen uygulamalar, esas olarak toplumda iktidar tekeline me\u015fruiyet sa\u011flamak i\u00e7indir. Ulus-devlet demokrasi ve hatta cumhuriyetin ink\u00e2r\u0131 temelinde v\u00fccut kazan\u0131r. Demokrasi ve cumhuriyetler mahiyeti itibariyle ulus-devletten farkl\u0131 y\u00f6netim bi\u00e7imleridir.\u00a0<\/p>\n
Demokratik modernite gerek tarihsel temel olarak, gerekse g\u00fcncel karma\u015f\u0131k toplumsal do\u011fa a\u00e7\u0131s\u0131ndan demokratik konfederalizmi temel siyasi model olarak belirlemekle keyfi bir se\u00e7im yapm\u0131yor. Ahlaki ve politik toplumun siyasi \u00e7at\u0131s\u0131n\u0131 ifade etmi\u015f oluyor. Toplumsal do\u011fan\u0131n homojen ve monolitik olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tam kavramad\u0131k\u00e7a, demokratik konfederalizmi anlamak g\u00fc\u00e7le\u015fir. Resmi modernitenin son d\u00f6rt y\u00fcz y\u0131ll\u0131k tarihi, \u00e7ok etnisiteli, \u00e7ok k\u00fclt\u00fcrl\u00fc, farkl\u0131 siyasi olu\u015fumlu ve \u00f6z savunmal\u0131 toplumu homojen ulus ad\u0131na bir nevi soyk\u0131r\u0131ma (genellikle k\u00fclt\u00fcrel, zaman zaman fiziki soyk\u0131r\u0131mlar) tabi tutma eylemidir. Demokratik konfederalizm ise, bu tarihe kar\u015f\u0131 \u00f6z savunma, \u00e7ok etnisiteli, \u00e7okk\u00fclt\u00fcrl\u00fc ve farkl\u0131 siyasi olu\u015fumlarda \u0131srar tarihidir. Postmodernizm bu \u00e7at\u0131\u015fmal\u0131 modernite tarihinin yeni bi\u00e7imler alt\u0131nda devam etmesidir.\u00a0<\/p>\n
Son iki y\u00fcz y\u0131l\u0131n en tanr\u0131sal varl\u0131\u011f\u0131 olarak kutsanan ulus-devletin k\u00fcresel finans \u00e7a\u011f\u0131nda \u00e7atlamas\u0131, b\u00fcnyesinde zorla eritti\u011fi, bast\u0131rd\u0131\u011f\u0131 toplumsal ger\u00e7eklerin intikam al\u0131rcas\u0131na yeniden g\u00fcndemle\u015fmesi birbirleriyle ba\u011flant\u0131l\u0131 s\u00fcre\u00e7lerdir. Finans \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n k\u00e2r anlay\u0131\u015f\u0131 ulus-devletin de\u011fi\u015fimini gerekli k\u0131lmaktad\u0131r. Bunal\u0131m\u0131n sistemik olmas\u0131nda bu de\u011fi\u015fim \u00f6nemli rol oynar. Neoliberalizmin yeni ulus-devlet in\u015fas\u0131 ise bir t\u00fcrl\u00fc ba\u015far\u0131l\u0131 olamamaktad\u0131r. Ortado\u011fu deneyimleri bu bak\u0131mdan \u00f6\u011freticidir.\u00a0<\/p>\n
Kar\u015f\u0131t modernite olarak kendini gittik\u00e7e daha \u00e7ok g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131lmak durumunda olan demokratik sistem bu ko\u015fullar alt\u0131nda varolu\u015funu g\u00fc\u00e7lendirirken, bi\u00e7im sorunlar\u0131n\u0131 ba\u015far\u0131yla \u00e7\u00f6zmekle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131r. Konfederalizmin tarihe yabanc\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz toplumunun karma\u015f\u0131kla\u015fan do\u011fas\u0131na daha iyi yan\u0131t oldu\u011funu bu ama\u00e7la belirlemeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k. Ahlaki ve politik toplumun kendini en iyi ifade etme yolunun demokratik siyaset oldu\u011funu s\u0131k\u00e7a dile getirdik. Demokratik siyaset demokratik konfederalizmin in\u015fa tarz\u0131d\u0131r. Demokratikli\u011fini de bu tarzdan al\u0131yor. Kar\u015f\u0131t modernite gittik\u00e7e merkezile\u015fen, toplumun en i\u00e7 g\u00f6zeneklerine kadar yay\u0131lan iktidar ve devlet ayg\u0131tlar\u0131yla kendini s\u00fcrd\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, asl\u0131nda politik alan\u0131 da yok etmi\u015f oluyor. Buna mukabil demokratik siyaset toplumun her kesimine ve kimli\u011fine kendini ifade etme ve siyasi g\u00fc\u00e7 olma olana\u011f\u0131n\u0131 sunarken, politik toplumu da birlikte olu\u015fturmu\u015f oluyor. Politika yeniden toplumsal ya\u015fama giriyor. Devlet krizi politika devreye girmeden \u00e7\u00f6z\u00fcmlenemez. Krizin kendisi politik toplumun yads\u0131nmas\u0131ndan kaynaklanmaktad\u0131r. Demokratik siyaset g\u00fcn\u00fcm\u00fczde derinle\u015fen devlet krizlerini a\u015fman\u0131n yeg\u00e2ne yoludur. Yoksa daha da s\u0131k\u0131 merkezi devlet aray\u0131\u015flar\u0131 sert k\u0131r\u0131lmalara u\u011framaktan kurtulamazlar.\u00a0<\/p>\n
Bu etkenler bir kez daha demokratik konfederalizmin g\u00fc\u00e7l\u00fc bir se\u00e7enek olarak g\u00fcndemle\u015fti\u011fini g\u00f6stermektedir. Sovyet Rusya deneyiminde ba\u015flang\u0131\u00e7ta reva\u00e7ta olan konfederalizmin merkezi devlet ad\u0131na h\u0131zla ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131, reel sosyalizmin \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn en temel nedenidir. Ulusal kurtulu\u015f hareketlerinin ba\u015far\u0131l\u0131 olamay\u0131\u015f\u0131 ve k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7inde yozla\u015fmalar\u0131, demokratik siyaseti ve konfederalizmini geli\u015ftirmemeleriyle yak\u0131ndan ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Devrimci hareketlerin son iki y\u00fcz y\u0131ll\u0131k deneyimlerinin ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011fa u\u011framas\u0131n\u0131n temelinde de ulus-devleti daha devrimci say\u0131p demokratik konfederalizmi geri bir siyasi bi\u00e7im olarak g\u00f6rerek tav\u0131r al\u0131\u015flar\u0131 yatmaktad\u0131r.\u00a0<\/p>\n
Kapitalist modernitenin \u00fcst silah\u0131 olan ulus-devlete sar\u0131larak k\u0131sa yoldan b\u00fcy\u00fck toplumsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmleri ger\u00e7ekle\u015ftirece\u011fini sanan ki\u015fi ve hareketler, bu silahla kendilerini vurduklar\u0131n\u0131 \u00e7ok ge\u00e7 kavrad\u0131lar.\u00a0<\/p>\n
Demokratik konfederalizm ulus-devlet sistemati\u011finden kaynaklanan olumsuzluklar\u0131 a\u015fma potansiyeline sahip oldu\u011fu gibi, toplumu politikle\u015ftirmenin de en uygun arac\u0131 konumundad\u0131r. Basittir ve uygulanabilir. Her topluluk, etnisite, k\u00fclt\u00fcr, dini cemaat, entelekt\u00fcel hareket, ekonomik birim vb. birer politik birim olarak kendilerini \u00f6zerk\u00e7e yap\u0131land\u0131r\u0131p ifade edebilirler. Federe veya \u00f6zerklik, kendilik denilen kavram\u0131 bu \u00e7er\u00e7eve ve kapsamda de\u011ferlendirmek gerekir. Her kendili\u011fin yerelden k\u00fcreselli\u011fe kadar konfederasyon olu\u015fturma \u015fans\u0131 vard\u0131r. Yerelin en temel \u00f6\u011fesi, \u00f6zg\u00fcr tart\u0131\u015fma ve karar hakk\u0131d\u0131r. Her kendilik veya federe birim, kat\u0131l\u0131mc\u0131 demokrasi olarak da kavramla\u015ft\u0131r\u0131lan do\u011frudan demokrasinin uygulanma \u015fans\u0131na sahip olmas\u0131 nedeniyle e\u015fsizdir. B\u00fct\u00fcn g\u00fcc\u00fcn\u00fc do\u011frudan demokrasinin uygulanabilirli\u011finden al\u0131r. Temel bir rol\u00fcn\u00fcn olmas\u0131n\u0131n gerek\u00e7esi de budur. Ulus-devlet do\u011frudan demokrasinin ne kadar ink\u00e2r\u0131 ise, demokratik konfederalizm tersine o denli onun olu\u015fturur ve i\u015flevselle\u015ftirir bi\u00e7imi konumundad\u0131r.
Do\u011frudan kat\u0131l\u0131mc\u0131 demokrasinin ana h\u00fccreleri olarak federe birimler, ko\u015fullar ve ihtiya\u00e7lar gerekli k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kadar konfedere birliklere d\u00f6n\u00fc\u015fme esnekli\u011fi bak\u0131m\u0131ndan da e\u015fsiz ve idealdir. Do\u011frudan kat\u0131l\u0131mc\u0131 demokrasiye dayal\u0131 birimleri esas almak kayd\u0131yla geli\u015ftirilecek her t\u00fcr siyasi birlik demokratiktir. En yerelde do\u011frudan demokrasinin uyguland\u0131\u011f\u0131, ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 birimden en k\u00fcresel olu\u015fuma kadar geli\u015ftirilen politik i\u015flevselli\u011fe demokratik siyaset demek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ger\u00e7ek demokratik sistem t\u00fcm bu s\u00fcre\u00e7lerin ya\u015fanmas\u0131n\u0131n form\u00fclasyonudur.\u00a0<\/p>\n
Toplumsal do\u011fa dikkatlice g\u00f6zlemlenirse, ulus-devletin \u2018demirden kafes\u2019 niteli\u011fi ile demokratik konfederalizmin en uygun \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirici niteli\u011fi rahatl\u0131kla anla\u015f\u0131labilir. Ulus-devlet toplumu ne kadar bast\u0131r\u0131yor, tek tiple\u015ftiriyor ve demokrasiden uzakla\u015ft\u0131r\u0131yorsa, demokratik konfederalist model de o denli \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirici, \u00e7okla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 ve demokratikle\u015ftiricidir.\u00a0<\/p>\n
Dikkat edilmesi gereken bir husus da federe ve kendilik birimlerinin \u00e7ok zengin bir kapsamda d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesidir. Bir k\u00f6y veya \u015fehir mahallesinde bile konfedere birliklere ihtiya\u00e7 olaca\u011f\u0131n\u0131 anlamak b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Her k\u00f6y veya mahalle rahatl\u0131kla bir konfedere birlik olabilir. \u00d6rneklersek, bir yandan k\u00f6y\u00fcn ekolojik birimi yani federesi, di\u011fer yandan \u00f6zg\u00fcr kad\u0131n birimi, \u00f6z savunma, gen\u00e7lik, e\u011fitim, folklor, sa\u011fl\u0131k, yard\u0131mla\u015fma ve ekonomik birimlere kadar \u00e7ok say\u0131da do\u011frudan demokrasi birimi k\u00f6y \u00e7ap\u0131nda birle\u015fmek durumundad\u0131r. Bu yeni birimler birimine de rahatl\u0131kla konfedere (federe birimlerin birimi) birim veya birlik denilebilir. Ayn\u0131 sistemi yerel, b\u00f6lgesel, ulusal ve k\u00fcresel seviyelere kadar ta\u015f\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, demokratik konfederalizmin ne denli kapsay\u0131c\u0131 bir sistem oldu\u011fu rahatl\u0131kla anla\u015f\u0131labilir. Demokratik modernitenin temel boyutlar\u0131ndan \u00fc\u00e7\u00fcn\u00fcn de birbirini tamamlay\u0131c\u0131 nitelikte oldu\u011funu konfederalizm sistemati\u011fi ile daha iyi anlamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Her boyut bu sistem i\u00e7inde kendini tart\u0131\u015fma, de\u011ferlendirme, kararla\u015ft\u0131rma, yeniden yap\u0131land\u0131rma ve eylemselle\u015ftirme potansiyeline sahip oldu\u011fu i\u00e7in, toplumsal do\u011fan\u0131n tarihsel toplum ger\u00e7ekli\u011fi ve b\u00fct\u00fcnselli\u011fi de en iyi bi\u00e7imde sa\u011flanm\u0131\u015f oluyor.\u00a0<\/p>\n
Toplumsal \u00f6z savunmay\u0131 da demokratik konfederal sistemde en iyi bi\u00e7imde ger\u00e7ekle\u015ftirmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u00d6z savunma demokratik siyasetin bir kurumu olarak konfederal sistem kapsam\u0131ndad\u0131r. \u00d6z savunma tan\u0131m olarak, demokratik siyasetin yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ifadesidir.\u00a0<\/p>\n
Ulus-devlet esas olarak askeri bir sistemdir. T\u00fcm ulus-devletler i\u00e7te ve d\u0131\u015fta \u00e7ok ac\u0131mas\u0131z, \u00e7e\u015fitli, uzun s\u00fcreli, de\u011fi\u015fik bi\u00e7imde ger\u00e7ekle\u015ftirilen sava\u015flar\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Sava\u015flar\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc olmayan tek bir ulus-devlet d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. Sadece kurulu\u015f a\u015famas\u0131nda de\u011fil, hatta ondan daha fazlas\u0131 kurumla\u015fma ve \u00e7\u00f6z\u00fclme d\u00f6nemlerinde ulus-devlet t\u00fcm toplumu i\u00e7ten ve d\u0131\u015ftan militarist (askeri) bir z\u0131rhla kaplar. Toplum t\u00fcm\u00fcyle askerile\u015fir. \u0130ktidar ve devletin sivil idare denen kurumlar\u0131 esas olarak bu askeri z\u0131rh\u0131 \u00f6rten perde durumundad\u0131r. Burjuva demokrasileri denen ayg\u0131tlar ise, daha da ileri gidip demokrasi cilas\u0131 ile bu militarist yap\u0131lanma ve zihniyeti \u00f6rtbas ederek, liberal demokrat bir toplumsal sistemin y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte oldu\u011fu propagandas\u0131n\u0131 y\u00fck\u00fcmlenir. Modernite y\u00f6netiminin bu yaman \u00e7eli\u015fkisini \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeden, herhangi do\u011fru bir siyasalla\u015fma ve demokratik siyaset yapma olgusundan bahsetmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Asker-millet denilen olgu budur. Bu, d\u00f6rt y\u00fcz y\u0131ld\u0131r in\u015fa edilen t\u00fcm ulus-devletler i\u00e7in ge\u00e7erli bir olgudur. T\u00fcm toplumsal sorunlar, bunal\u0131mlar ve \u00e7\u00fcr\u00fcmelerin alt\u0131nda bu ger\u00e7eklik yatar. \u00c7\u00f6z\u00fcm olarak dayat\u0131lan ve s\u0131k\u00e7a tekrarlanan her t\u00fcr (darbeli, darbesiz, askeri, sivil fa\u015fizmler) fa\u015fist iktidar uygulamalar\u0131 ulus-devletin do\u011fas\u0131 gere\u011fidir onun bi\u00e7imsel ifadesinin en \u00f6zg\u00fcn halidir.\u00a0<\/p>\n
Demokratik konfederalizm ulus-devlet kaynakl\u0131 bu militaristle\u015fmeyi ancak \u00f6z savunma arac\u0131 ile durdurabilir. \u00d6z savunmadan yoksun toplumlar kimliklerini, politik \u00f6zelliklerini ve demokratikle\u015fmelerini yitirmek durumundad\u0131r. Bu nedenle \u00f6z savunma boyutu, toplumlar i\u00e7in basit bir askeri savunma olgusu de\u011fildir. Kimliklerini koruma, politikle\u015fmelerini sa\u011flama ve demokratikle\u015fmelerini ger\u00e7ekle\u015ftirme olgusuyla i\u00e7 i\u00e7edir. Toplum ancak kendini savunabiliyorsa kimli\u011fini korudu\u011fundan, politikle\u015fmesini sa\u011flad\u0131\u011f\u0131ndan ve demokratik siyaset yapabildi\u011finden bahsedebilir. Bu ger\u00e7ekler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda demokratik konfederalizm ayn\u0131 zamanda bir \u00f6z savunma sistemi olarak boyutlanmak durumundad\u0131r. Tekellerin k\u00fcresel hegemonik \u00e7a\u011f\u0131nda ve b\u00fct\u00fcn toplumu ulus-devlet bi\u00e7iminde militaristle\u015ftirdi\u011fi ko\u015fullarda, demokratik modernite ayn\u0131 kapsamda, t\u00fcm zaman ve mek\u00e2n ko\u015fullar\u0131nda \u00f6z savunma demokratik siyaset temelinde, konfederal a\u011flardan olu\u015fan \u00f6z sistemati\u011fiyle ancak hegemonyaya kar\u015f\u0131l\u0131k verebilir. Ne kadar hegemonik a\u011f, \u015febeke (ticari, finansal, s\u0131na\u00ee, iktidar, ulus-devlet ve ideolojik tekel) varsa, demokratik modernitede de o denli konfederal, \u00f6z savunmac\u0131 ve demokratik siyaset a\u011flar\u0131 geli\u015ftirmek durumundad\u0131r.\u00a0<\/p>\n
Bu boyut konusunda de\u011finmemiz gereken son bir sorun, ikisi aras\u0131ndaki ili\u015fki ve \u00e7eli\u015fkilerin nas\u0131l s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilece\u011fine ili\u015fkindir. \u00d6zellikle reel-sosyalist ve ulusal kurtulu\u015f\u00e7u ak\u0131mlara h\u00e2kim olan iktidarc\u0131 yakla\u015f\u0131mlar (burjuva iktidar\u0131 yerine proletarya iktidar\u0131, hatta diktatoryas\u0131 s\u00f6m\u00fcrgeci, i\u015fbirlik\u00e7i y\u00f6netimler yerine milli iktidarc\u0131 yakla\u015f\u0131mlar) tarihin en trajik yanl\u0131\u015flar\u0131n\u0131 yaparak, bu anlay\u0131\u015flar\u0131 nedeniyle kapitalizme hak etmedi\u011fi bir kendini s\u00fcrd\u00fcrme \u015fans\u0131 sunmu\u015flard\u0131r. Bir nevi iktidar ve devlet y\u0131kma ve yerlerine yenilerini in\u015fa etme anlay\u0131\u015f ve uygulamalar\u0131 da diyebilece\u011fimiz bu ve benzeri ak\u0131mlar, toplumun militarizasyona bo\u011fulmas\u0131nda, politik niteli\u011finin yitirili\u015finde ve demokratik m\u00fccadeleyi kaybedi\u015flerinde en sorumlu g\u00fc\u00e7ler konumundad\u0131rlar. Yakla\u015f\u0131k iki y\u00fcz y\u0131ld\u0131r bu tarz yakla\u015f\u0131mlar kapitalist hegemonyac\u0131l\u0131\u011f\u0131n ulus-devlet\u00e7ili\u011fine kendi elleriyle alt\u0131n tepsi i\u00e7inde zafer sunmu\u015flard\u0131r. Anar\u015fistler ve \u00e7ok ge\u00e7 de olsa baz\u0131 postmodern feminist ve ekolojik hareketlerle di\u011fer sivil toplum ve sol anlay\u0131\u015flar bu konuda daha olumlu pozisyondad\u0131r.\u00a0<\/p>\n
\u0130ki modernite sisteminin daha \u00f6nce ko\u015fullar\u0131 ve ilkelerini sundu\u011fumuz bi\u00e7imde bar\u0131\u015f ve \u00e7at\u0131\u015fmalarla dolu uzun bir s\u00fcreyi birlikte ya\u015famalar\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Bu, hayat\u0131n bir ger\u00e7e\u011fidir. Uzun s\u00fcreli bu birlikte ya\u015fam s\u00fcrecini ne ilkesiz, teslimiyet\u00e7i bar\u0131\u015f yakla\u015f\u0131mlar\u0131yla, ne de her ko\u015fulda \u00e7at\u0131\u015fmac\u0131 ve sava\u015f\u00e7\u0131 anlay\u0131\u015f ve uygulamalarla s\u00fcrd\u00fcrmek do\u011frudur. Ulus-devlet sistemati\u011fiyle demokratik konfederalizm sistemati\u011fini ilkeli ve ko\u015fullu bar\u0131\u015flarla oldu\u011fu kadar, bu ko\u015fullar ve ilkelerin \u00e7i\u011fnenmesi durumunda \u00f6z savunma sava\u015f\u0131mlar\u0131yla birlikte ya\u015fanaca\u011f\u0131n\u0131 hesaba katan siyaset felsefesiyle stratejik ve taktik yakla\u015f\u0131mlar, tarihsel-toplumun \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, e\u015fitlik ve demokratik y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcne daha uygundur.\u00a0<\/p>\n
\u00c7al\u0131\u015fmam\u0131z\u0131n bu uzun b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m uygarl\u0131k tarihinin son d\u00f6nemi olarak modernizmin ikili karakterini yeterince tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131m kan\u0131s\u0131nday\u0131m. Uygarl\u0131k tarihinin diyalektik geli\u015fiminde oldu\u011fu gibi, modernizmin kendisi ve daha k\u0131sa olan tarih\u00e7esi de yo\u011fun diyalektik geli\u015fimlerle y\u00fckl\u00fcd\u00fcr. Diyalektik derken anla\u015f\u0131lmas\u0131 gereken husus, iki u\u00e7lu ili\u015fki ve \u00e7eli\u015fkili geli\u015fimin iki farkl\u0131 zihniyet ve yap\u0131lanmay\u0131 ba\u011fr\u0131nda ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Son d\u00f6rt y\u00fcz y\u0131ll\u0131k tarih modernizme kapitalizmin damgas\u0131n\u0131 vurdu\u011funu do\u011frulamaktad\u0131r. Ama kapitalizmin damgas\u0131n\u0131 vurmas\u0131, modernitenin t\u00fcm\u00fcyle kapitalist oldu\u011fu anlam\u0131na gelmez. Kald\u0131 ki, kapitalizmin kendisi de bir toplum bi\u00e7iminden ziyade, k\u00e2r ve sermaye birikim sistemidir. Modernite gibi \u00e7ok kapsaml\u0131 bir olguyu nitelendirmeye uygun bir sistem de\u011fildir. Her ne kadar s\u0131k\u00e7a kapitalist modernite kavram\u0131n\u0131 kulland\u0131ysam da, bunu damgas\u0131n\u0131 vurma bi\u00e7iminde anlamak gerekti\u011fini hep vurgulad\u0131m. Bununla birlikte modernitenin ikinci y\u00fcz\u00fcn\u00fc demokratik (Daha uygunu bulunursa ba\u015fka bir ad da olabilir) modernite olarak de\u011ferlendirmenin (Demokratik damgal\u0131 modernite demeyi uygun bulmam) daha \u00e7ok ger\u00e7ek pay\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. Kapitalist-sosyalist toplum ayr\u0131m\u0131nda ya\u015fanan tarihi yanl\u0131\u015fl\u0131klara ve \u00e7\u00f6z\u00fcms\u00fczl\u00fcklere d\u00fc\u015fmemek i\u00e7in, kapitalist modernite-sosyalist modernite gibi \u00e7ok daha s\u0131\u011f tutumlardan ka\u00e7\u0131nmaya \u00f6zen g\u00f6sterdim.\u00a0<\/p>\n
\u0130ki farkl\u0131 modernite olgusunu mukayeseli ele alma ve tarihsel olarak kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma y\u00f6ntemini hep kulland\u0131m. Zira ger\u00e7e\u011fin kendisi \u00e7atall\u0131yd\u0131. Uygarl\u0131k tarihinde oldu\u011fu gibi, daha k\u0131sa evresi olarak modern zamanlar b\u00fct\u00fcn ili\u015fki ve \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131yla bu ikileme tan\u0131kl\u0131k etmekteydi. Deneme niteli\u011finde de olsa yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m, bu tan\u0131kl\u0131klara dayanarak tan\u0131mlamalar ve k\u0131sa \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeler geli\u015ftirmektir. En az\u0131ndan bir d\u00fc\u015f\u00fcnce tasla\u011f\u0131 olarak anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131ndan ku\u015fku duymuyorum. \u015e\u00fcphesiz geli\u015ftirilecek ele\u015ftiri ve \u00f6neriler \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeleri daha da g\u00fc\u00e7lendirecektir.\u00a0<\/p>\n
K\u00e2r ve sermaye birikim sistemi olarak kapitalizmin modernizme damgas\u0131n\u0131 vurdu\u011fu ve halen finans kapitalin h\u00e2kimiyetinde k\u00fcresel hegemon g\u00fc\u00e7 olarak konumunu s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc ink\u00e2r edilemez. Bununla birlikte sistem olarak (d\u00fcnya kapitalist sistem, d\u00fcnya sistem) in\u015fa edildi\u011fi, t\u00fcm mek\u00e2n ve zaman ko\u015fullar\u0131nda ba\u011fr\u0131nda yo\u011fun \u00e7eli\u015fik g\u00fc\u00e7ler ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 da ink\u00e2r edilemez. Kavram kolayl\u0131\u011f\u0131 olarak demokratik modernite g\u00fc\u00e7leri olarak tan\u0131mlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan bu g\u00fc\u00e7lerin sadece reel sosyalizm ve ulusal kurtulu\u015f hareketleri olarak de\u011fil, ba\u015fta anar\u015fizm olmak \u00fczere, son d\u00f6nemde de ekolojik, feminist, radikal dinci sistemler gibi \u00e7\u0131k\u0131\u015flara tan\u0131k olundu\u011fu bilinmektedir. Sistemin ba\u011fr\u0131ndal\u0131\u011f\u0131 \u00e7oktan de\u015filmi\u015f, i\u00e7inden ve d\u0131\u015f\u0131ndan (Daha \u00e7ok d\u0131\u015f\u0131ndan demem gerekir. \u00c7\u00fcnk\u00fc toplumsal do\u011fa as\u0131l olarak d\u0131\u015ftan gelen g\u00fc\u00e7leri tan\u0131maktad\u0131r) gelenler, sistemin t\u00fcm mek\u00e2n ve zamanlar\u0131nda varl\u0131klar\u0131n\u0131, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve e\u015fitlik istemlerini hep dile ve eyleme getirmi\u015flerdir. Sistem aray\u0131\u015flar\u0131ndan hi\u00e7 geri durmam\u0131\u015flard\u0131r.\u00a0<\/p>\n
T\u00fcm uygarl\u0131k tarihinde denendi\u011fi gibi, modern zamanlarda da sistemlerin birbirlerini imha etme ve tekelle\u015fme \u00e7abalar\u0131 sonu\u00e7 vermedi\u011fi gibi, bunun bedeli de a\u011f\u0131r olmu\u015ftur. \u015e\u00fcphesiz ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 k\u00f6rl\u00fckler bu sistem sava\u015flar\u0131n\u0131n bilan\u00e7olar\u0131n\u0131 \u00e7ok a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Sistemler birbirlerine a\u011f\u0131r basarak ya\u015famaya devam etmek isteyeceklerdir. K\u00fcresel d\u00fczeyden yerel d\u00fczeylere kadar hep hegemonyalar dayat\u0131laca\u011f\u0131 gibi, kar\u015f\u0131t direni\u015fler de deneylerden \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131 derslerle daha da g\u00fc\u00e7lenerek devam edeceklerdir. \u00c7\u00f6z\u00fcms\u00fczl\u00fckler devam ettik\u00e7e, bar\u0131\u015f\u0131 ve sava\u015f\u0131 hep beraber ya\u015famaya devam edece\u011fiz. \u00c7\u00f6z\u00fcmlemeler ve \u00e7\u00f6z\u00fcmler daha ba\u015far\u0131l\u0131 olduk\u00e7a, do\u011fruyu, iyi ve g\u00fczeli daha \u00e7ok yans\u0131tt\u0131k\u00e7a, elbette bar\u0131\u015fs\u0131zl\u0131k ve sava\u015fs\u0131zl\u0131k hali diyebilece\u011fimiz daha arzulu, g\u00fczel bir d\u00fcnyay\u0131 hayal edebiliriz, ger\u00e7ekle\u015ftirebiliriz. Elbette daha \u00e7ok bar\u0131\u015f, daha az sava\u015f da de\u011ferli bir haldir ve ger\u00e7ekle\u015ftirilme \u00e7abalar\u0131 soyludur. Yaln\u0131zca ilkeli, onurlu olmak kayd\u0131yla.\u00a0<\/p>\n
K\u00fcresel finans kapital hegemonyas\u0131n\u0131n kendisini en derin kriz s\u00fcreci olarak tan\u0131mlad\u0131k. Geli\u015fmeler bu tan\u0131m\u0131 do\u011frulamaktad\u0131r. Ayr\u0131ca krizin sistemik ve yap\u0131sal oldu\u011funu da kapsaml\u0131ca dile getirdik. G\u00fcncel kriz haberleri bile sistemik ve yap\u0131sal karakteri do\u011frulamaktad\u0131r. Kriz d\u00f6nemlerinde modern sistemler do\u011furgan olurlar. Kimileri fel\u00e7li do\u011fum yapt\u0131\u011f\u0131 gibi, sa\u011fl\u0131kl\u0131 do\u011fum yapanlar da eksik olmaz. Kapitalizmin liberal \u00fctopyas\u0131nda \u00e7ok geni\u015f ve eklektik \u00e7\u00f6z\u00fcmler paketi hi\u00e7 eksik olmaz. G\u00fcnl\u00fck, haftal\u0131k, ayl\u0131k, y\u0131ll\u0131k, on y\u0131ll\u0131k, elli y\u0131ll\u0131k planlar yap\u0131p duruyorlar. Bu onlar\u0131n i\u015fidir. Yapmaya devam edecekler.\u00a0<\/p>\n
Demokratik modernite g\u00fc\u00e7lerinin \u015fans\u0131 da bu kriz d\u00f6nemlerinde daha fazla a\u00e7\u0131labilir. Arkalar\u0131ndaki muazzam direni\u015f tarihleri, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve e\u015fitlik \u00fctopyalar\u0131 \u00f6nlerini ayd\u0131nlat\u0131yor. Ayr\u0131ca yenilgi ve yetmezliklerden \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131 b\u00fcy\u00fck dersler vard\u0131r. Hepsini i\u00e7 i\u00e7e entelekt\u00fcel, ahlaki ve politik g\u00f6revler demeti olarak kavray\u0131p eyleme ge\u00e7irdiklerinde, elbette ba\u015far\u0131 \u015fanslar\u0131 y\u00fcksektir. Yine de sistemik ve yap\u0131sal kriz d\u00f6nemlerinin dikkate al\u0131nmas\u0131 gereken kendine \u00f6zg\u00fc yanlar\u0131 vard\u0131r. Ne kadar ge\u00e7mi\u015fin izinde olsalar da, uygulanmas\u0131 gereken bilimin ve ahlaki-politik felsefesinin yenilik i\u00e7ermesi gerekti\u011fi g\u00f6z ard\u0131 edilemez. Aksi halde ge\u00e7mi\u015fte \u00e7ok\u00e7a ya\u015fanan s\u0131\u011fl\u0131klar yeni k\u00f6relmeleri beraberinde getirecektir. Hele liberalizmin kendini s\u0131k\u00e7a neo\u2019la\u015ft\u0131rmas\u0131 tehlikeyi daha da b\u00fcy\u00fct\u00fcr. Herkes 1929 b\u00fcy\u00fck d\u00fcnya bunal\u0131m\u0131nda devrimler beklerken, y\u00fckselen fa\u015fist dalgan\u0131n halen etkisini s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc unutulmamal\u0131d\u0131r. Toplum her zamankinden daha fazla ahlaki ve politik niteli\u011finden yoksun k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bili\u015fim teknolojisi, k\u00fcresel ideolojik hegemonyac\u0131 g\u00fc\u00e7lerin eline muazzam sanal d\u00fcnyalar sunma ve ger\u00e7ek d\u00fcnyay\u0131 sapt\u0131rma olanaklar\u0131n\u0131 fazlas\u0131yla vermektedir. Rahatl\u0131kla \u00e7\u00fcr\u00fcyen yap\u0131lar\u0131n\u0131 yeni bir sistemle ambalajl\u0131 yeni do\u011fmu\u015f gibi sunmakta beis g\u00f6rmezler. Mevcut kitle \u00e7oktan fa\u015fizmin s\u00fcr\u00fc kitlesine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Umut k\u0131rmak yerine, ger\u00e7e\u011fin analitik ve duyumsal yan\u0131n\u0131 birle\u015ftirmekle yetinmeyip, mutlaka ahlaki ve politik ya\u015famay\u0131 her an\u0131m\u0131za ve mek\u00e2n\u0131m\u0131za ta\u015f\u0131mad\u0131k\u00e7a, kolayca bo\u015fa \u00e7\u0131kar\u0131labilece\u011fimizi vurgulamak i\u00e7in belirtiyorum. Bundan sonraki son b\u00f6l\u00fcm bu konular olacakt\u0131r.<\/p>\n
K\u00fcrdistan Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi<\/p>\n
www.navendalekolin.com – www.lekolin.org – www.lekolin.net \u2013 www.lekolin.info\u00a0\u00a0\u00a0 <\/p>\n
\t<\/p>\n