\t\t\t\t\t\t\t ![](\"http:\/\/www.lekolin.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/3959-1.jpg\")
\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n
Toplumun en temel faaliyeti olan ekonomi tarihten g\u00fcn\u00fcm\u00fcze
\nkadar her zaman bir bi\u00e7imde varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumu\u015ftur. Toplumlar\u0131n geli\u015fim
\na\u015famalar\u0131nda \u00e7o\u011fu zaman sekteye u\u011frasa da kendi mecras\u0131nda halklar\u0131n temel
\nya\u015fam bi\u00e7imi olarak bu g\u00fcne kadar ayakta kalm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130lk toplumsalla\u015fmayla
\nbilin\u00e7li evresine ge\u00e7ilen ekonomi, toplumun en aktif yan\u0131 olarak varl\u0131k
\nbulmu\u015ftur. G\u00fcc\u00fcn\u00fc toplumsall\u0131ktan alan ekonomi, ya\u015fam\u0131n en dinamik yan\u0131 olarak
\ntarihte yer al\u0131r. <\/p>\n
Halklar\u0131n Toplumsal Ekonomisi Toplumsalla\u015fman\u0131n \u00f6nemli \u00fc\u00e7 temel yan\u0131ndan biri olan ekonomi Kad\u0131n\u0131n Ekonominin en temel akt\u00f6r\u00fc kad\u0131n olmu\u015ftur. Toplumsall\u0131kla Tarihin ilk d\u00f6nemlerinden ba\u015flayarak geli\u015fen i\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fc hen\u00fcz Tar\u0131m k\u00f6y devrimi s\u00fcre\u00e7ler i\u00e7erisinden tahmin edilende de \u00dcr\u00fcn\u00fcn bolla\u015fmas\u0131, toplumun n\u00fcfusunun fazlala\u015fmas\u0131, k\u00fclt\u00fcrel Arma\u011fan Ekonomisi<\/strong><\/p>\n Tar\u0131m devriminin ba\u015fat oldu\u011fu ve toplumun h\u0131zla nitelik ve Kad\u0131n\u0131n kendi toplumuna kar\u015f\u0131 geli\u015ftirdi\u011fi bu arma\u011fan Kad\u0131n\u0131n arma\u011fan ekonomisinin geli\u015ftirme k\u00fclt\u00fcr\u00fc, ara\u00e7lar\u0131n, Ekonomide Olu\u015fan \u00c7atlak \u00c7ok sonralar\u0131 geli\u015fen ve g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar gelen de\u011fi\u015fim de\u011feri Ayn\u0131 zamanda i\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00fczerinden daha \u00f6nce geli\u015fen avc\u0131l\u0131k Tar\u0131m k\u00f6y toplumunda a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan \u00fcr\u00fcnlerin \u00e7o\u011falmas\u0131, De\u011fi\u015fim ekonomisinde uzun bir s\u00fcre kullan\u0131m de\u011feri esas Bin y\u0131llar\u0131n k\u00fclt\u00fcr\u00fc olan ve kad\u0131n\u0131n ahlaki-toplumsal Me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131lan Art\u0131 \u00dcr\u00fcn Toplumsall\u0131\u011f\u0131n de\u011ferleri maddi ve manevi olarak demokratik, Zor \u015fiddet y\u00f6ntemi, ekonomiyi tekellerin elinde biriktirmek Do\u011fal, demokratik toplumlarda topluma kazand\u0131ran ve etken T\u00fcm s\u0131n\u0131fl\u0131 hiyerar\u015fik yap\u0131lar \u00f6zel m\u00fclkiyet \u00fczerinden Demokratik toplumlarda ise tam tersi toplumsal de\u011ferler, S\u0131n\u0131fla\u015fma \u00fcretim bi\u00e7imini t\u00fcmden de\u011fi\u015ftirmi\u015ftir. \u00dcretilen \u00dcretim ara\u00e7lar\u0131na el koyma \u00f6zel m\u00fclkiyetle ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. Abdullah \u00d6calan\u2019\u0131n belirtti\u011fi bi\u00e7imde, \u201c\u00f6nce \u00f6zel m\u00fclkiyet \u00d6zel m\u00fclkiyetle bir bi\u00e7imde ayr\u0131\u015fan devlet m\u00fclkiyet de, K\u00e2r\u0131 Kutsayan Ahlak\u0131 Toplumlara kar\u015f\u0131 en zorba y\u00f6nelim, ekonomiyi ekonomiden G\u00fcc\u00fcn\u00fc liberal ideolojisinden alan kapitalizm son ka\u00e7 y\u00fcz Kapitalizm bu g\u00fcne kadar devlet s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde varl\u0131k Liberalizmin ideolojisine dayanan kapitalizm kad\u0131n ve toplum En k\u00f6t\u00fcs\u00fc de \u00f6zg\u00fcrl\u00fck yan\u0131lsamas\u0131 yaratmakt\u0131r. Toplumun Kapitale Kar\u015f\u0131 Kapitalist sistemin g\u00f6vdesi b\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e kendi a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda Kapitalizm Haklar\u0131n, toplumlar\u0131n kan\u0131 pahas\u0131na, hi\u00e7bir Ortado\u011fu co\u011frafyas\u0131nda a\u011f\u0131rl\u0131kta Mezopotamya da ba\u015flayan Bu g\u00fcn haklar\u0131n ve do\u011fan\u0131n \u00fczerinde yap\u0131lan talan ve Yerelin \u00dcretimde S\u00f6z Merkezi \u00f6rg\u00fctlenmeden uzak, yerelin daha \u00e7ok ihtiya\u00e7 ve Bir toplum kendi \u00fcretimini kendisi kendi iradi g\u00fcc\u00fc ve Ekonomide Demokratik- Kooperatifler toplumun her d\u00f6neminde mevcut bi\u00e7imde Payla\u015f\u0131m duygusu kapitalizmde olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bu kadar Kooperatifler en \u00e7okta dayan\u0131\u015fma \u00fczerinden geli\u015fir. Kooperatif \u00f6rg\u00fctlenmesi nas\u0131l geli\u015fir ya da nas\u0131l kendini Kooperatifin her \u00fcyesi ortakt\u0131r. \u00dcretti\u011fini direk di\u011fer Kooperatiflerin en temel demokratik \u00f6zelli\u011fi ortak karar Kom\u00fcnal, demokratik-dayan\u0131\u015fmac\u0131 kooperatifler tarihten \u00dcretim, pazarlama, da\u011f\u0131t\u0131m, kredi, yap\u0131, sat\u0131\u015f, temin, Demokratik \u00f6zerk in\u015fas\u0131n\u0131n en \u00f6nemli boyutlar\u0131ndan olan Didar baran<\/strong><\/p>\n K\u00fcrdistan Stratejik www.lekolin.com – \u00a0<\/p>\n 0<\/p>\n 21<\/p>\n TR<\/p>\n \t :” ” <\/p>\n \t :”” <\/p>\n \t ” “,” ” <\/p>\n \t :” ” <\/p>\n \t<\/p>\n
\n\u0130le K\u00e2r-Art\u0131 \u00dcr\u00fcn Ekonomisi <\/strong><\/p>\n
\ninsanlar\u0131n en aktif faaliyet bi\u00e7imi olarak bir k\u00fclt\u00fcre d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Tar\u0131m k\u00f6y
\ntoplumuyla ya\u015famsal hale d\u00f6n\u00fc\u015fen, k\u00fclt\u00fcr ve zihniyete eri\u015fen, do\u011fa ve
\ncanl\u0131larla bilin\u00e7li ili\u015fki bi\u00e7imi en \u00e7okta ekonomi \u00fczerinden geli\u015fmi\u015ftir.
\nToplumsalla\u015fman\u0131n ba\u015f g\u00f6sterdi\u011fi ve \u00f6ncesinden k\u00fc\u00e7\u00fck guruplar bi\u00e7iminde sadece
\ng\u00fcnl\u00fck ihtiya\u00e7la ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren bir evreden do\u011fayla bilin\u00e7li ili\u015fki evresi
\ngeli\u015fmi\u015ftir. \u0130htiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131larken ayn\u0131 zaman da k\u00fclt\u00fcrel, toplumsal geli\u015fim
\nsa\u011flayan bir a\u015famaya ge\u00e7mi\u015ftir insanl\u0131k. Toplumun hen\u00fcz s\u0131n\u0131fl\u0131 yap\u0131s\u0131
\ngeli\u015fmedi\u011finden ekonomi faaliyetini do\u011fadan ihtiyac\u0131 kadar kar\u015f\u0131lamaktad\u0131r.
\nMeta ve s\u0131n\u0131f kavramlar\u0131n bir anlam ifade etmedi\u011fi do\u011fal toplumda ya\u015fam\u0131n
\ns\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir, savunma yan\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda ekonomi t\u00fcm toplumun en temel ya\u015fam
\nalan\u0131 olarak ilerler.<\/p>\n
\nToplumsall\u0131ktaki Etkinli\u011fi \u00dcretimle \u0130\u00e7 \u0130\u00e7edir<\/strong><\/p>\n
\ngeli\u015ftirdi\u011fi maddi ve manevi de\u011ferler t\u00fcm halka mal olmaktad\u0131r. Yarat\u0131lan her
\n\u015feye manevi anlam bi\u00e7ilmesi de do\u011fayla ve yarat\u0131mla olan ili\u015fkisinden gelir.
\nS\u0131n\u0131fl\u0131 toplum h\u00e2kim olana kadar asl\u0131nda do\u011fa kendi do\u011fal evresini tamaml\u0131yor
\nda denilebilir. \u0130nsan eliyle hen\u00fcz olumsuz, tahakk\u00fcme dair bir m\u00fcdahale
\ngeli\u015fmemi\u015ftir. Kad\u0131n\u0131n \u00fcretimle ba\u011f\u0131 genel olarak \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr. Ekonomi,
\n\u00fcretimin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131, payla\u015f\u0131m, b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm, ortakla\u015fmad\u0131r. Do\u011fan\u0131n evrim zincirinde
\nbilin\u00e7li yararlanma, ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lama, d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme durumu ya\u015fanmaktad\u0131r. Ona
\nkar\u015f\u0131tl\u0131k durumu yoktur. Kad\u0131nla birlikte erkekte \u00fcretimde yer al\u0131r. Ancak
\navc\u0131l\u0131k \u00fczerinden daha \u00e7ok topluma katk\u0131 sunan erkek, ekonominin destekleyicisi
\ndurumundad\u0131r. <\/p>\n
\nbir bask\u0131 ve s\u00f6m\u00fcr\u00fc alan\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fmemi\u015ftir. Birbirini tamamlama daha fazla \u00f6n
\nplandad\u0131r. Zihinlerde \u00f6ncelikli, g\u00fc\u00e7 olgusu, tahakk\u00fcm, egemenlik egosu,
\nba\u015fkas\u0131n\u0131n eme\u011fi \u00fczerinden kendisini ya\u015fama durumu hen\u00fcz geli\u015fmemi\u015ftir.
\nToplumun ortakla\u015ft\u0131\u011f\u0131, ortak de\u011ferlerde b\u00fct\u00fcnle\u015fti\u011fi, birey olarak ta g\u00fcc\u00fc
\noran\u0131nda ya\u015fama kat\u0131l\u0131m sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 bir s\u00fcre\u00e7tir do\u011fal ekonomi s\u00fcreci. Ekonominin
\nyani ya\u015fam\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 belirleyen de\u011fer, \u00fcretim \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc topluma yararl\u0131l\u0131k
\nolmu\u015ftur. Zamanla geli\u015fen tecr\u00fcbenden de a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan sonu\u00e7lar \u00fczerinden kad\u0131n
\ndaha \u00e7ok \u00e7evresinde olu\u015fturdu\u011fu toplumsall\u0131kla ekonominin ba\u015fat kesimi haline
\ngelir. <\/p>\n
\nfazla \u00fcr\u00fcn a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131r. K\u00f6yle\u015fmeye do\u011fru giden toplum, ekonomi yani ya\u015fam\u0131n
\nihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layan alan \u00fczerinden daha fazla k\u00fclt\u00fcr, sosyal ya\u015fam,
\nteknik, yaz\u0131, bilim, icatlarda a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar geli\u015fen toplumlardan
\nen \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fcnce ve prati\u011fin i\u00e7-i\u00e7e ge\u00e7ti\u011fi birbirini tamamlad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcre\u00e7lerde
\ndenilebilir do\u011fal toplum s\u00fcre\u00e7lerine. Toplumuna yararl\u0131 insan, \u00e7aba ve emek
\nveren insan en fazla olumlanan insan olma durumundad\u0131r. <\/p>\n
\nolarak farkl\u0131la\u015fma ayn\u0131 zamanda bir \u00e7e\u015fitlili\u011fi de kendisiyle ortaya
\n\u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak ko\u015fullar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 i\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fc zamanla farkl\u0131 bir
\nk\u00fclt\u00fcrle\u015fmeye neden olmu\u015ftur. Toplumda do\u011fal kabul g\u00f6ren kad\u0131n \u00fcretimin
\n\u00e7e\u015fitlenmesine \u00f6n a\u00e7\u0131c\u0131 olur. Kad\u0131n\u0131n \u00e7evresinde olu\u015fan toplumsall\u0131k i\u00e7erisinde
\nerkekte avc\u0131l\u0131ktan geli\u015fen k\u00fclt\u00fcr\u00fc farkl\u0131 bir y\u00f6ne evriltir. Toplumsal tarihin
\nkom\u00fcnal ekonomiye d\u00f6n\u00fck olumsuz giri\u015fimleri pratikte yava\u015f yava\u015f a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar.
\n\u0130ki farkl\u0131 \u00e7izginin hiyerar\u015fik devlet\u00e7i uygarl\u0131\u011f\u0131n ve demokratik kom\u00fcnal toplum
\n\u00e7izgisinin farklar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar. <\/p>\n
\nnicelik kazand\u0131\u011f\u0131 do\u011fal toplumun ekonomisi daha \u00e7ok arma\u011fan k\u00fclt\u00fcr\u00fc \u00fczerinden
\ngeli\u015fmi\u015ftir. Kad\u0131n\u0131n toplay\u0131c\u0131l\u0131ktan, ekicili\u011fe ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 ve t\u00fcm toplumun
\nihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n ortak kar\u015f\u0131land\u0131\u011f\u0131 bu ortamda arma\u011fan k\u00fclt\u00fcr\u00fc en temel zihniyet
\nyap\u0131s\u0131yd\u0131 denilebilir. \u0130\u00e7inde ahlaki duyguyu i\u00e7eren bu ili\u015fki bi\u00e7imi daha \u00e7ok
\ntoplumuna kar\u015f\u0131 geli\u015fen sevgi ve sorumluluktan gelen bir yakla\u015f\u0131md\u0131r. Elindeki
\nt\u00fcm \u00fcretimi ve ara\u00e7lar\u0131 ihtiyac\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda olanlar\u0131n hepsini yan\u0131ndaki ya da
\n\u00e7evresindeki in\u015falarla payla\u015f\u0131r. Arma\u011fan eder. Bu g\u00fcnde yerel topluluklar ve
\ndo\u011fal toplum \u00f6zelikleri ta\u015f\u0131yan toplumlara bak\u0131n, arma\u011fan k\u00fclt\u00fcr\u00fc \u00e7ok belirgin bi\u00e7imde
\nkendisini hissettirir. Yan\u0131nda ve elindeki en g\u00fczel ve anlaml\u0131 olan de\u011ferini
\nbile payla\u015fmay\u0131 \u00f6ncelikli sayar, payla\u015f\u0131r. \u00c7o\u011faltman\u0131n bir bi\u00e7imi olarak
\npayla\u015f\u0131r, arma\u011fan eder. De\u011fi\u015fim ekonomisinin \u00e7ok \u00f6nceki s\u00fcre\u00e7leri olarak
\ngeli\u015fen arma\u011fan ekonomisi insanl\u0131k tarihinde aktif olarak ya\u015fanmas\u0131 \u00e7ok uzun
\ns\u00fcreye tekab\u00fcl eder. <\/p>\n
\nk\u00fclt\u00fcr\u00fc, \u00fcretme, biriktirmeme, verme k\u00fclt\u00fcr\u00fc kendi \u00e7ocu\u011funa ve \u00e7evresine kar\u015f\u0131
\n(\u00e7evre insan\u0131 onun bir par\u00e7as\u0131d\u0131r) kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z sorumluluk ta\u015f\u0131ma duygusundan da
\ngelir. Anal\u0131k eme\u011finin en temel \u00f6zelli\u011fi de buradan gelir. K\u00fcrt\u00e7e de daye
\nkavram\u0131 \u201cveren \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclecek bir ger\u00e7ek olmaktad\u0131r. Kad\u0131n\u0131n ekonomik
\nyakla\u015f\u0131m\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan \u00fcretimin hepsi payla\u015f\u0131lmas\u0131 gereken, herkesin nasibini
\nalmas\u0131 gereken ihtiya\u00e7lar olarak bak\u0131l\u0131r. <\/p>\n
\n\u00fcr\u00fcn\u00fcn kullan\u0131m de\u011ferine kar\u015f\u0131l\u0131k geli\u015fen bir durumda denilebilir.
\nKullan\u0131labilen, i\u015fe yarayan, ihtiya\u00e7 gideren her \u015fey anlaml\u0131d\u0131r ve arma\u011fan
\nedilir. Arma\u011fan k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve kullan\u0131m de\u011feri bulur. Yani bir \u015feyi stoklamak,
\nsaklamak, bencillik yapmak, ba\u015fkas\u0131n\u0131n ihtiyac\u0131 varken vermeme zihniyeti
\ngeli\u015fmemi\u015ftir. Fazlay\u0131 payla\u015fmak, ortakla\u015fmak, \u00e7o\u011faltman\u0131n ve do\u011fayla bilin\u00e7li
\nba\u011f kurman\u0131n da bir bi\u00e7imidir. Arma\u011fan eden k\u00fclt\u00fcr istese elinde de tutabilir,
\nba\u015fkas\u0131yla payla\u015fmayabilir ancak \u00fcretime yakla\u015f\u0131m, ekonomik zihniyet bir
\ntoplumsal ahlak \u00fczerinden geli\u015fti\u011finden hiyerar\u015fik zihniyete ve onun de\u011fi\u015fim
\nekonomisine uzun s\u00fcre izin vermez. Metala\u015fmaya kar\u015f\u0131 kendi ahlaki, politik
\ny\u00f6ntemleriyle cevap verir. Kullanmak i\u00e7in ihtiya\u00e7 olan her \u015fey ortak
\nkullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Do\u011fal toplumun ekonomik zihniyeti arma\u011fan ve kullan\u0131m de\u011feri
\n\u00f6n planda olan bir de\u011fer sistemidir. <\/p>\n
\nDe\u011fi\u015fim K\u00fclt\u00fcr\u00fc<\/strong><\/p>\n
\nkendisiyle birlikte uzun bir m\u00fccadele s\u00fcreci a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. Toplum, bin
\ny\u0131llarca uzak durdu\u011fu ya da ay\u0131plad\u0131\u011f\u0131 bu de\u011fi\u015fim ekonomisine nas\u0131l alan a\u00e7t\u0131.
\nKar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 m\u00fcbadele ya da al\u0131\u015f veri\u015f nas\u0131l oldu da bu kadar geli\u015fti. De\u011fi\u015fim
\nekonomisi kendi i\u00e7erisinde tarihsel gerek\u00e7elere dayan\u0131r. Do\u011fal toplumun arma\u011fan
\nekonomisinin yan\u0131nda de\u011fi\u015fim ekonomisi de yan\u0131 s\u0131ra geli\u015fir. Tar\u0131m devriminin
\nkendisiyle a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 \u00fcretim bollu\u011fu, n\u00fcfus yo\u011funlu\u011fu, kenar b\u00f6lgelere yerle\u015fme,
\nmek\u00e2nlar aras\u0131 mesafelerin a\u00e7\u0131lmas\u0131, \u00fcretimin \u00e7e\u015fitlenmesi bunun kar\u015f\u0131s\u0131nda
\ntoplumun ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011falmas\u0131 beraberinde bir takas, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 al\u0131\u015f veri\u015fi
\nde do\u011furmu\u015ftur. Takas ekonomisi ba\u015flarda ihtiya\u00e7 olarak geli\u015fir. \u0130htiya\u00e7lar\u0131n
\n\u00e7o\u011falmas\u0131n\u0131n kendisiyle getirdi\u011fi bir durumdur. Kendi \u00fcretimini, ba\u015fka bir
\n\u00fcretimle takas eder. Herkes \u00fcretim i\u00e7erisinde oldu\u011fundan ve herkesin bir
\nbi\u00e7imde tar\u0131m k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde bilin\u00e7 d\u00fczeyi yakalamas\u0131, bah\u00e7ecilik, hayvanc\u0131l\u0131k,
\nicatlar\u0131n geli\u015fimi de t\u00fcm bunlar\u0131n yan\u0131nda neye ne kadar de\u011fer bi\u00e7ilir toplum
\nfark\u0131ndad\u0131r. Kullan\u0131m de\u011feri ve topluma faydal\u0131 olmas\u0131 esas al\u0131nan yakla\u015f\u0131md\u0131r.\n<\/p>\n
\nk\u00fclt\u00fcr\u00fc de ge\u00e7en tarih i\u00e7erisinde do\u011fal bir k\u00fclt\u00fcrel farkl\u0131la\u015fma a\u00e7\u0131\u011fa
\n\u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. D\u0131\u015far\u0131yla ili\u015fkisini maddi \u00fcretimi daha \u00e7ok de\u011fi\u015ftirme ve ald\u0131ktan
\nsonra ba\u015fka yerde yeniden de\u011fi\u015ftirme yakla\u015f\u0131m\u0131 daha \u00e7ok erkekler taraf\u0131ndan
\nger\u00e7ekle\u015fir. Avc\u0131l\u0131k yapmak i\u00e7in d\u0131\u015f d\u00fcnyan\u0131n ayr\u0131nt\u0131lar\u0131na da h\u00e2kim olan erkek
\nince kurnazl\u0131klar geli\u015ftirmeye de ba\u015flar. Art\u0131k yaratmak, \u00fcretmek, emek,
\ntoplumuyla payla\u015fmak de\u011fil de az yorularak, bire iki alarak, insanlar\u0131 kendine
\nmuhta\u00e7 k\u0131larak, nesneleri \u00e7o\u011faltarak kendi toplumunun insanlar\u0131na kar\u015f\u0131 kendini
\nayr\u0131cal\u0131kl\u0131 hissetmeye ba\u015flar erkek. Kad\u0131nla aras\u0131nda geli\u015fen u\u00e7urum, emekle
\naras\u0131nda geli\u015fen yabanc\u0131la\u015fmayla derinle\u015fmeye gitmi\u015ftir. <\/p>\n
\nstoklanmas\u0131 (k\u0131tl\u0131k ve afetlere kar\u015f\u0131, ortak de\u011ferdir) ortak payla\u015f\u0131m
\nalanlar\u0131nda, sevin\u00e7, ac\u0131, kutsal g\u00fcnler vs. i\u00e7inde t\u00fcketilir. Ancak yine de
\nkendi toplumunun a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan farkl\u0131 ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 di\u011fer topluluklarla
\nde\u011fi\u015ftirerek ekonomik aktivite olu\u015fturulmaya ba\u015flan\u0131r. <\/p>\n
\nal\u0131n\u0131r. \u00c7e\u015fitlerin \u00e7o\u011falmas\u0131yla birlikte takas k\u00fclt\u00fcr\u00fc geli\u015fir. Asl\u0131nda pazar\u0131n
\nilkel yani ilk olu\u015fumu da denilebilir. \u0130nsanlar\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131
\nkar\u015f\u0131layacaklar\u0131 ve onun kar\u015f\u0131s\u0131nda ba\u015fka bir de\u011feri alacaklar\u0131 mek\u00e2nlar
\nolu\u015fturulur. Bir ba\u015fka \u00fcr\u00fcn\u00fc vermek i\u00e7in bir araya geldikleri yerler genelde
\nt\u00fcm toplumun ortak kulland\u0131klar\u0131 mek\u00e2nlar olur ba\u015flarda. Pazar yerleri daha \u00e7ok
\ninsanlar\u0131 topland\u0131klar\u0131, belli tart\u0131\u015fmalar\u0131 geli\u015ftirdikleri, ortakla\u015fmalara
\ngittikleri yerler de geli\u015ftirilir. \u00d6ncelik buralarda a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar. Pazar olgusu
\nb\u00f6ylece ortaya \u00e7\u0131kar. Daha sonra t\u00fcccarlar yayg\u0131nla\u015ft\u0131k\u00e7a Pazar k\u00fclt\u00fcr\u00fc tamamen
\nemek \u00fcretenlerden soyutlanm\u0131\u015f, eme\u011fe yabanc\u0131la\u015fm\u0131\u015f insanlar taraf\u0131ndan
\n\u00f6rg\u00fctlendirilmeye ba\u015flan\u0131r. <\/p>\n
\nsorumlulu\u011fuyla k\u00fclt\u00fcre d\u00f6n\u00fc\u015fen arma\u011fan ekonomisi yava\u015f yava\u015f yerini de\u011fi\u015fim
\nekonomisine b\u0131rak\u0131r. Zamanla de\u011fi\u015fim, takas yapmak i\u00e7in k\u00f6y\u00fcn d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kan
\nerkek art\u0131k art\u0131k-\u00fcr\u00fcn pe\u015finden ko\u015fan ilk t\u00fcccar yani kar elde eden bir yap\u0131ya
\nd\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm sa\u011flamaya ba\u015flar. Kad\u0131nlar \u00fcretimde aktif ve belirleyici olurken,
\nerkekler ilkel Pazar \u00fczerinde s\u00f6z s\u00f6yleme hakk\u0131n\u0131 yava\u015f yava\u015f geli\u015ftirirler.
\nEkonominin ahlaki, politik yan\u0131 hiyerar\u015fik erkek egemenli\u011finin tekeline girmeye
\nba\u015flar. D\u0131\u015f d\u00fcnyayla geli\u015fen ili\u015fkiler merkez ve \u00e7evre ili\u015fkisinin de\u011fi\u015fmesine
\nde yol a\u00e7maktad\u0131r. Kad\u0131nlar\u0131n \u00fcretimde s\u00fcreklilik ve aktif olma durumlar\u0131 devam
\nederken di\u011fer yandan erkek, avc\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn s\u0131n\u0131fla\u015fm\u0131\u015f hali olarak k\u00fc\u00e7\u00fck
\ntekeller olu\u015fmaya ba\u015flar. Toplumun kolektif, k\u00fcm\u00fclatif ekonomik de\u011ferleri tek
\nelde yava\u015f yava\u015f birikmeye ba\u015flar. \u0130nsanl\u0131k tarihinin uzun bir kesiti
\ntopluluklar ekonomisinin do\u011fal, arma\u011fan, kullan\u0131m de\u011feri ta\u015f\u0131yan payla\u015f\u0131mc\u0131
\nekonomisinden ara d\u00f6nem olan takas ekonomisine daha sonra uzmanla\u015fm\u0131\u015f hali olan
\nticarete d\u00f6n\u00fc\u015fmeye ba\u015flar. S\u0131n\u0131fl\u0131 devlet\u00e7i zihniyeti kendine maddi ya\u015fam
\nalanlar\u0131 bulmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r art\u0131k. <\/p>\n
\nve S\u00f6m\u00fcr\u00fcye, Talana Dayal\u0131 \u00d6zel M\u00fclkiyet<\/strong><\/p>\n
\ne\u015fitlik\u00e7i, payla\u015f\u0131m \u00fczerinden i\u00e7-i\u00e7elik sa\u011flarsa anlam bulur. Toplumlar\u0131n
\n\u00fcretim tarz\u0131 ve zihniyet yap\u0131lar\u0131 zamanla birbirinden etkilenir. Do\u011fal toplumda
\nya\u015fanan \u00fcretim bi\u00e7imi zihniyetinden kopuk ele al\u0131namaz. Ayn\u0131 zamanda bu g\u00fcn
\nkapitalist modernitenin art\u0131-\u00fcr\u00fcn\u00fc- tekellerde toplama, halk\u0131 s\u00f6m\u00fcrgele\u015ftirme
\ndayatmalar\u0131 da ayn\u0131 zamanda zihniyetle ili\u015fkili bir durumdur. S\u0131n\u0131fl\u0131 toplumun
\naktifle\u015fmesi \u00fczerinden geli\u015fen s\u00f6m\u00fcr\u00fc, kendisini emek s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcyle ayakta
\ntutmu\u015ftur. Devlet Hegomanya yap\u0131s\u0131 her zaman i\u00e7in maddi m\u00fclkiyeti ve \u015fiddet
\nfakt\u00f6r\u00fcn\u00fc kullanarak kendi g\u00fcc\u00fcn\u00fc ve varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruma, saklama, biriktirme, halk\u0131n
\n\u00fczerinde bask\u0131 yaratmaya gitmi\u015ftir. <\/p>\n
\ni\u00e7in daha \u00e7ok geli\u015ftirildi. \u015eiddet uygulama tarihi k\u00f6lele\u015ftirme tarihiyle daha
\nfazla geli\u015fmi\u015ftir. <\/p>\n
\nolan temel yakla\u015f\u0131m maddi ve manevi de\u011ferlerin toplumsalla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131yd\u0131. Herkes
\nsorumluluk duyard\u0131 bu iki olgunun bir arada y\u00fcr\u00fcmesi i\u00e7in. Ancak devlet\u00e7i, anti
\ntoplumcu sistemlerde bu iki temel husus birbirinden ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. Her \u015feyi tek
\nelde biriktirmek i\u00e7in m\u00fclkle\u015ftirmeyi en kazan\u00e7l\u0131 y\u00f6ntem olarak geli\u015ftirdi.
\nSava\u015flar\u0131, ganimetleri, katliamlar\u0131, halklar\u0131 s\u00f6m\u00fcrgele\u015ftirmeyi, kad\u0131n\u0131
\n\u00fcretimden d\u0131\u015flamay\u0131, eve kapatmay\u0131, emeksiz m\u00fclkiyet sahibi olmay\u0131, en \u00f6nemlisi
\nde toplumsall\u0131\u011f\u0131 darbeleyerek kendine yer a\u00e7ma durumu \u00f6zel m\u00fclkiyeti
\ngeli\u015ftirmenin yollar\u0131 olarak geli\u015ftirildi. <\/p>\n
\nkendini ayakta tutmu\u015flard\u0131r. Do\u011fal, kom\u00fcnal ekonomili toplumlar\u0131n temel yap\u0131s\u0131
\nkolektif \u00fcretim ve ortak de\u011ferlerde ya\u015famayd\u0131. Ancak s\u0131n\u0131fl\u0131, s\u00f6m\u00fcrgeci
\nhegomanyan\u0131n kendini \u00fczerinden var etti\u011fi temel yap\u0131 da \u00f6zel m\u00fclkiyet olmu\u015ftur.
\n\u00d6zel m\u00fclkiyetin zihniyet yap\u0131s\u0131, bencil, pragmatist, egocu, zorba, bireyci,
\ntekelci, devlet\u00e7i, iktidarc\u0131, cinsiyet\u00e7idir. \u00d6zel m\u00fclkiyet h\u0131rs\u0131zl\u0131kla ba\u015flar, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde
\nfinans kapital, k\u00fcresel s\u00f6m\u00fcr\u00fc, devlet\u00e7i m\u00fclkiyet, tekelle\u015fmeye kadar
\ngelmi\u015ftir. \u00d6nce kad\u0131n eme\u011fine s\u0131zarak gasp etme durumu daha sonra kad\u0131n\u0131 da
\nm\u00fclkiyet kapsam\u0131na alm\u0131\u015ft\u0131r. Kad\u0131n\u0131n k\u00f6lele\u015ftirilmesi, ayn\u0131 zamanda h\u0131rs\u0131zl\u0131k
\nya da \u00f6zel m\u00fclkiyet zihniyetinin aktifle\u015fmesiyle ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Yerel, do\u011fal
\ntoplumlarda \u015fu an dahi a\u015f\u0131r\u0131 \u00f6zel m\u00fclkiyet ay\u0131p san\u0131r, kabul g\u00f6rmez. \u201cG\u00f6z\u00fcn\u00fc
\ntoprak doyursun deyimi halk\u0131m\u0131z\u0131n bu gibi durumlar i\u00e7in yani s\u0131n\u0131rs\u0131z,
\nihtiraz, m\u00fclkiyet, bencilik i\u00e7in belirtti\u011fi ger\u00e7eklerdir. Tekellerde toplanan
\nm\u00fclkiyet kapitalistlerin dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kendisiyle getirmi\u015ftir. <\/p>\n
\nortak insani de\u011ferler dokunulmazd\u0131r. Ancak bireyci, tek\u00e7i, gaspa dayal\u0131, zora
\ndayal\u0131 olan olgular kabul g\u00f6rmez ve toplumsall\u0131k kendi i\u00e7inde bunlar\u0131 ya
\nd\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr ya da d\u0131\u015f\u0131na atar. \u00d6zel m\u00fclkiyet toplum kar\u015f\u0131s\u0131nda bireycili\u011fin
\nvarl\u0131k bulmas\u0131d\u0131r. Toplumun \u00e7atlaklar\u0131nda b\u00fcy\u00fcyen g\u00fc\u00e7lerdir. S\u0131n\u0131fl\u0131,
\nhiyerar\u015fik sistemde art\u0131k emek d\u00fc\u015fman\u0131 bir g\u00fc\u00e7le kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131r toplum.
\nTarihin iki ak\u0131\u015f\u0131 art\u0131k at ba\u015f\u0131 gitmektedir. S\u00f6m\u00fcr\u00fc sistemi ile do\u011fal toplumun,
\nkolektif \u00fcretim ekonomisi\u2026 <\/p>\n
\n\u00fcr\u00fcn\u00fcn sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve kaliteli olmas\u0131, topluma faydal\u0131 olmas\u0131ndan ziyade kar
\ngetiren \u00fcretim \u00f6n plana, pazara \u00e7\u0131kar\u0131lmaya ba\u015flan\u0131r. Toplumun ahlak\u0131nda olan
\n\u015fey toplum i\u00e7in faydal\u0131 ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 olan \u00f6ncelikliyken art\u0131k durum de\u011fi\u015fmi\u015ftir.
\n\u00dcretimde kar elde etmek esas al\u0131nmaya ba\u015flar. <\/p>\n
\nZor ve \u00f6zel m\u00fclkiyet paran\u0131n iki y\u00fcz\u00fc gibidir. Bir olmadan di\u011feri olmaz. S\u0131n\u0131f,
\ndevlet, kent, \u015fiddet, eril ak\u0131l \u00f6zel m\u00fclkiyetin, tekelle\u015fmenin s\u0131\u011f\u0131naklar\u0131
\nolmu\u015ftur. Dayanaklar\u0131n\u0131 buradan almaktad\u0131r. Devletle\u015fmenin geli\u015fmesi \u00f6zel
\nm\u00fclkiyetle ilintilidir. M\u00fclkiyetleri bir araya getiren sistemde denilebilir
\ndevlete. <\/p>\n
\nsahipleri, sonra devleti ele ge\u00e7iri\u015f modeli de\u011fil, devletle\u015fmeyle i\u00e7 i\u00e7e bir
\nkolektif-\u00f6zel m\u00fclkiyet d\u00fczeni olu\u015fmu\u015ftur. \u00dcst tabaka ne kadar devletle\u015fmi\u015fse, o
\nkadar m\u00fclkiyete sahip olmu\u015ftur . G\u00fcn\u00fcm\u00fcz devlet yap\u0131lar\u0131 da zaten m\u00fclkiyet
\nhaklar\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in vard\u0131r. \u00d6zel m\u00fclkiyetin hepsi s\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fcd\u00fcr. \u0130\u015f\u00e7inin
\nortaya koydu\u011fu \u00fcretti\u011fi t\u00fcm fazlay\u0131 \u00f6zelin sahibi taraf\u0131ndan tekelle\u015ftirir.
\n\u0130\u015f\u00e7inin bunda hi\u00e7bir zaman hakk\u0131 olamaz. <\/p>\n
\nm\u00fclkiyeti korumaktan kendini sorumlu tutar. Devletlerin kamu m\u00fclkiyeti diye
\nme\u015frula\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131 m\u00fclkiyet \u00e7o\u011fu zaman az\u0131nl\u0131klar\u0131n tekellerini korumaya
\nd\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u0130\u015f\u00e7ilerin ge\u00e7imlik \u00fccretleri almalar\u0131 ve buna kar\u015f\u0131 kolektif
\nekonomiye y\u00f6nelmelerinin \u00f6n\u00fcndeki en b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7, engel devlettir.
\nS\u0131n\u0131fsalla\u015fmay\u0131 en temel de me\u015frula\u015ft\u0131randa devlet sistemi olmaktad\u0131r.
\nKapitalist bankac\u0131l\u0131k sistemiyle, para basma ve toprak m\u00fclkiyetine sahip
\nolmayla ba\u015fta toplumun kar\u015f\u0131s\u0131nda yer al\u0131r. End\u00fcstyalizmin b\u00fcy\u00fcmesi ve t\u00fcm
\nekonomiyi yutmas\u0131n\u0131 sa\u011flayanda devletlerdir. Ancak devletlerin \u015f\u00f6yle bir
\nrolleri de vard\u0131r. Ulus a\u015f\u0131r\u0131 y\u00f6nelimlerin geli\u015fti\u011fi noktada ya da kapitalist
\ns\u00f6m\u00fcr\u00fc sisteminin toplumun geneline h\u00e2kim oldu\u011fu yerde m\u00fclkiyeti biraz olsun
\ndengeleme \u00e7abas\u0131na girme, \u00fcreticileri kendisi ve \u00f6zel m\u00fclkiyet i\u00e7in risk olma
\nu\u011fra\u015f\u0131na girer. Devletin a\u015f\u0131lmamas\u0131 i\u00e7in belli oranda kendinin ortaya koydu\u011fu
\nm\u00fclkiyeti korumaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.\u00a0 <\/span><\/p>\n
\nOlmayan Sistem Kapitalizm<\/strong><\/p>\n
\ntamamen \u00e7\u0131karma u\u011fra\u015f\u0131nda olan temel sitem kapitalizm olmu\u015ftur. Kapitalist
\nmodernite kendi zincirinden bo\u015fanm\u0131\u015f hi\u00e7 hi\u00e7bir bi\u00e7imde fireni tutmayan ve
\nh\u0131zla u\u00e7uruma do\u011fru yol alan, kendisiyle birlikte i\u00e7indekileri de u\u00e7uruma
\ng\u00f6t\u00fcren bir sistemdir denilebilir. Demokratik ahlaki politik yap\u0131n\u0131n tam
\nkar\u015f\u0131t\u0131 olarak a\u015f\u0131r\u0131 kar, her \u015feyi kendi \u00e7\u0131kar\u0131 i\u00e7in mubah sayan, toplumsal t\u00fcm
\nmaddi ve manevi de\u011ferlerini sat\u0131\u015fa \u00e7\u0131karan, her \u015feye bir \u00fccret koyan sistem
\nyap\u0131s\u0131d\u0131r kapitalizm. Geli\u015fmenin s\u0131n\u0131r\u0131 yoktur deyip, liberal ideolojiyi
\nkendine esas alan, onunla t\u00fcm d\u00fcnyaya kollar\u0131n\u0131 saran sistem hi\u00e7bir bi\u00e7imde
\nhaklar, toplumlar yarar\u0131na, \u00e7\u0131kar\u0131na bir faaliyet i\u00e7ermez, i\u00e7ine girmez. <\/p>\n
\ny\u0131lda devletler sisteminde \u00f6ncelikli ideoloji olarak hayat bulmaktad\u0131r. Avrupa
\nmerkezli geli\u015fen liberal ekonomi burjuva, orta s\u0131n\u0131f ideolojisi olarak do\u011fu\u015f
\nyapar. \u0130deolojik \u00e7\u0131k\u0131\u015f nedenleri ve ama\u00e7lar\u0131 ba\u015f\u0131ndan bellidir. Kar ama\u00e7l\u0131 bir
\nzihniyet geli\u015ftirir. 16 y\u00fczy\u0131l da \u0130ngiltere ve Hollanda merkezli a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan bu
\nideoloji tamamen toplumsall\u0131k kar\u015f\u0131s\u0131nda duran ve kendini t\u00fcm y\u00f6nleriyle
\ntoplumsal de\u011ferlere kar\u015f\u0131 \u00f6rg\u00fctleyen bir sistem olarak a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kard\u0131. Abdullah
\n\u00d6calan\u2019n\u0131n da belirtti\u011fi bi\u00e7imde\u201c Kapitalizme me\u015fruiyet kazand\u0131rmak i\u00e7in teorik
\nbir gerek\u00e7eye ihtiya\u00e7 \u015fartt\u0131r. \u00d6zellikle, spek\u00fclatif kazan\u00e7 oldu\u011funu \u00f6rtbas
\netmek i\u00e7in kabul edilebilir bir teori b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131r. T\u0131pk\u0131 ilk Uruk t\u00fcccar
\ndinleri gibi mitolojik bir anlat\u0131m\u0131n yeni versiyonunu sunmak, s\u00f6zde ekonomi
\npolitik bilginlerine \u00f6zde ise kapitalizmin yeni dini icat\u00e7\u0131lar\u0131na d\u00fc\u015ft\u00fc.
\nEkonomi politik, kapitalizmin en de\u011fme k\u0131rk haramiler talan\u0131n\u0131 bile geride
\nb\u0131rakan, spek\u00fclatif karakterini \u00f6rtbas etmek i\u00e7in geli\u015ftirilmi\u015f, kurgusal
\nzekan\u0131n en sahtekar ve talanc\u0131 eseridir. \u00d6zcesi kapitalizmin t\u00fcm niteli\u011fini ve
\nkarakterini ortaya koyan bu de\u011ferlendirme kapitalist varl\u0131\u011f\u0131n kendisini
\ntarihten g\u00fcn\u00fcm\u00fcze s\u0131n\u0131flar, hiyerar\u015filer, erkek egemenli\u011fi, cinsiyet\u00e7ilik, a\u015f\u0131r\u0131
\nkar, tekelle\u015fme \u00fczerinden bu g\u00fcnlere gelmi\u015ftir. Ancak g\u00fcn\u00fcm\u00fczde geldi\u011fi a\u015fama
\ndaha da ciddi bir boyut ortaya koymaktad\u0131r. <\/p>\n
\nbulan t\u00fcm s\u00f6m\u00fcrgeci, tekelci boyutlar\u0131, \u00fclke s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131na da ta\u015f\u0131d\u0131.
\n\u0130\u00e7erisi ve d\u0131\u015far\u0131s\u0131 kavramlar\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rd\u0131. Ulus-devlet yap\u0131s\u0131 belli
\nd\u00fczeylerde liberal ideolojinin pratik alan\u0131 olan kapitalizmle a\u015f\u0131lmaya
\nba\u015fland\u0131. Her \u015feyin ticarete, \u00e7\u0131kara dayal\u0131 olabilece\u011fi zihniyeti,
\ns\u00f6m\u00fcrgecili\u011fi me\u015frula\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Ezen ve ezilenin kader oldu\u011funu, k\u00fc\u00e7\u00fck ve
\nzay\u0131f\u0131n s\u00fcrekli yenilmesi gerekti\u011fini izah\u0131n\u0131 yapmaktad\u0131r. Esnek yap\u0131s\u0131yla her
\nd\u00f6neme ve her ko\u015fula rahat ayak uydurabilmektedir. Liberaliz ideolojinin
\nme\u015frula\u015fmas\u0131 i\u00e7in say\u0131s\u0131z akademiler kurulmu\u015f, devlet t\u00fcm bilimsel
\nara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131 s\u00f6m\u00fcrgecili\u011fi me\u015frula\u015ft\u0131rmak, topluma empoze etmek i\u00e7in
\nkullanm\u0131\u015ft\u0131r. En tehlikeli yap\u0131s\u0131 ise devlette, toplumda, bireyde, her duruma
\nkar\u015f\u0131 ortaya koydu\u011fu farkl\u0131 bi\u00e7imleridir. \u00c7ok y\u00f6nl\u00fc kompleks bir yap\u0131ya sahip
\nolan liberalizm, \u00e7\u0131karc\u0131, pragmatist yap\u0131s\u0131 bireycili\u011fi de olduk\u00e7a
\nhortlamaktad\u0131r. Liberal ekonominin kendisini in\u015fa etti\u011fi temel yakla\u015f\u0131mda bu
\nolmaktad\u0131r. \u00c7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in ahlak ve toplumsal kural tan\u0131maz. Ulus- devletleri,
\nulus a\u015f\u0131r\u0131 \u015firketleri, hukuku, siyaseti, sanat\u0131, politikay\u0131 \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc
\naktivitesiyle M\u0131chewellanin \u201c \u0130ktidar olmak i\u00e7in her yol mubaht\u0131r felsefesinin
\nesaslar\u0131na dayan\u0131r. <\/p>\n
\ni\u00e7in ciddi y\u0131k\u0131mlar getirmi\u015ftir. Kad\u0131n\u0131 erke\u011fe ba\u011f\u0131ml\u0131 k\u0131lman\u0131n en somut hali
\nbu sistemde ya\u015fanmaktad\u0131r. Kad\u0131n\u0131n \u00fcretimle ili\u015fkisini t\u00fcmden koparm\u0131\u015ft\u0131r. Daha
\nsonra da \u00fccretli k\u00f6lelikle, yava\u015f yava\u015f kendi \u00e7ark\u0131nda s\u00f6m\u00fcrmeye
\nba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0 <\/span>Feodal sistem a\u015famas\u0131nda
\nkad\u0131nlar toplumun \u00fcretiminde bir bi\u00e7imde yer al\u0131rlard\u0131. Hane \u00fcretimi daha \u00e7ok aile
\nve a\u015firet \u00fcretiminin yap\u0131s\u0131yd\u0131. Kad\u0131nlar \u00fcretimde, toprak, meyvecilik,
\nhayvanc\u0131l\u0131kta ailece, k\u00f6yce, a\u015firet\u00e7e farkl\u0131 bi\u00e7imlerde yer al\u0131rlard\u0131. Ancak
\nkapitalist modernite \u00f6zelikle kentlerde kad\u0131n\u0131n \u00fcretimle ili\u015fkisini
\nfabrikalara, d\u00fczenli \u00e7a\u011fda\u015f k\u00f6lelere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Erkek i\u00e7in belli bir \u00fccret
\nuygularken kad\u0131na ya evde t\u00fcmden ya\u015fama, ya da erke\u011fe verilenden daha d\u00fc\u015f\u00fck bir
\n\u00fccretle bask\u0131lam\u0131\u015ft\u0131r. Sonu\u00e7ta finans kapital sistemde \u00fccretli hi\u00e7bir i\u015f\u00e7i
\neme\u011finin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 alamaz. De\u011fi\u015fim de\u011feri yaratan meta kutsanan de\u011fer olarak
\nkabul g\u00f6r\u00fcr. Metala\u015fman\u0131n geli\u015fiminde erkek \u00f6ncelikli oldu\u011fu i\u00e7in erkek
\nkapitalist sistem de daha fazla \u00f6nemse sahip olur. Erkek ya\u015famas\u0131 gereken kad\u0131n
\nda ona hizmet etmesi gereken kesimlerdir. \u00dccretli sistemle toplumun t\u00fcm bireylerini
\nkendine ba\u011f\u0131ml\u0131 k\u0131lmaktad\u0131r. Kad\u0131n hem \u00fccretli, i\u015f\u00e7i stat\u00fcs\u00fcnde, hem de ev i\u00e7i
\neme\u011fi yok say\u0131larak s\u00f6m\u00fcr\u00fclen, eme\u011fi hi\u00e7le\u015ftirilen bir konumda b\u0131rak\u0131l\u0131r. <\/p>\n
\nserbest ticaretle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalmas\u0131, tekellerin her \u015feyi belirlemesi
\nbireylerin ortak ve ihtiya\u00e7 \u00fcretimini ve t\u00fcketimini sa\u011flamas\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7
\nk\u0131lmaktad\u0131r. Ancak liberal k\u00fcresel kapitalizm de \u00fcretme, eme\u011fini sonuna kadar
\ns\u00f6m\u00fcrme serbestisi vard\u0131r. T\u00fcketim de de sonuna kadar t\u00fcketme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc vard\u0131r.
\nAncak sonsuz enerji kullanma ve \u00fcretmenin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 kar tekelleri belirler.
\nHakk\u0131n\u0131 sorma, kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 isteme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne sahip olamazs\u0131n. Ya da istedi\u011fin
\nkadar harcama \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn vard\u0131r yakla\u015f\u0131m\u0131 insanlarda \u00f6zg\u00fcrl\u00fck gibi
\nalg\u0131lanabiliyor. T\u00fcketimde sonsuz \u00f6zg\u00fcrl\u00fck denilebilir. <\/p>\n
\nHalklar\u0131n Ortak Ekonomisi<\/strong><\/p>\n
\nkalma durumu ya\u015fanmaktad\u0131r. Bin y\u0131llar\u0131n demokratik ahlaki politik ekonomisi
\ns\u00f6m\u00fcrgeci, tekelci, a\u015f\u0131r\u0131 kar ba\u011f\u0131ml\u0131s\u0131 s\u0131n\u0131flara kar\u015f\u0131 bu g\u00fcnde her boyutta
\nkendini \u00f6rg\u00fctleyerek geli\u015ftirilmektedir. <\/p>\n
\nkar\u015f\u0131l\u0131k vermeden, sadece fiziksel ayakta kalma ve \u00fcretimi a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karmalar\u0131 ve
\nona da el koymak i\u00e7in, \u00fccretli bir sistem ortaya koymu\u015ftur. Kapitalizmde m\u00fcmk\u00fcn
\nolabilseydi \u00fccretsiz i\u015f\u00e7i, s\u0131f\u0131r kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak m\u00fcmk\u00fcn olsayd\u0131 onu da
\nyapard\u0131. Toplum bedensel ihtiya\u00e7lar\u0131 kar\u015f\u0131lanmadan \u00e7al\u0131\u015fabilseydi daha fazla
\nbiyo-iktidar uygulamas\u0131na ge\u00e7erdi. Sonu\u00e7ta ne yap\u0131lsa mubah ideolojisi(liberalizm)
\nolarak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 devam etmektedir. \u0130nsan\u0131 ve toplumsal olan liberal ideoloji de
\nyer almaz. <\/p>\n
\ntoplumsall\u0131k yap\u0131s\u0131, tarihin bin y\u0131llar\u0131 i\u00e7erisinde her zaman i\u00e7in varl\u0131\u011f\u0131n\u0131
\ns\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. S\u00f6m\u00fcrgeci, erkek egemen iktidar, tekel, finans kapitale ra\u011fmen bu
\ng\u00fcn dahi ayakta durmaktad\u0131r. K\u00f6leci d\u00f6nemlerde, k\u00f6le isyanlar\u0131yla, egemenli\u011fin
\ns\u00f6m\u00fcrgeci sitemine kar\u015f\u0131 en anlaml\u0131 m\u00fccadeleler y\u00fcr\u00fct\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Feodal \u00e7a\u011fda,
\ndemokratik ahlaki politik toplumun somut pratikleri defalarca a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.
\nT\u00fcm bu direni\u015fler \u00f6z\u00fcnde toplumsall\u0131\u011f\u0131n korunmas\u0131 ve toplumlar\u0131n ekonomisinin
\nm\u00fccadelesiydi. Egemenlerin haklara kar\u015f\u0131 geli\u015ftirdikleri sava\u015flar\u0131n bir b\u00fct\u00fcnen
\n\u00f6z\u00fcnde maddi, toplumun kolektif de\u011ferleri olan ekonomik dayanaklar\u0131 elde etmek
\ni\u00e7in yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n
\ns\u00f6m\u00fcrgeci sava\u015flara kar\u015f\u0131, demokratik \u00f6zerk sistemi in\u015fa edilerek,
\n\u00fcreticilerin, ger\u00e7ek emektarlar\u0131n kendi toplumsal sistemini kurarak cevap
\nvermesi gerekmektedir. Demokratik toplum \u00f6rg\u00fctlenmeleri, K\u00fcrdistan demokratik
\n\u00f6zerklik yap\u0131s\u0131 i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015fecek demokratik toplum ekonomisi
\n\u00f6rg\u00fctlenmesinin ekonomi politik ve maddi yap\u0131s\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmaktad\u0131r.\u00a0 <\/span><\/p>\n
\nHakk\u0131na Sahip Olmas\u0131<\/strong><\/p>\n
\ntalepleri \u00fczerinden ortakla\u015fma ve dayan\u0131\u015fmayla geli\u015fecek \u00f6rg\u00fctlenme bi\u00e7imlerine
\nihtiya\u00e7 vard\u0131r. Ulus- devlet ve k\u00fcresel kapitalizmin kar zihniyetinin d\u0131\u015f\u0131nda
\ntamamen halk\u0131n kendi iradesiyle temel ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lama politikalar\u0131
\ngeli\u015ftirmek \u00f6nemlidir. En yerinde yakla\u015f\u0131m olarak demokratik ekonomi modelinde
\n\u00f6rg\u00fctlenmelere gitmek kesinlikle halk\u0131n demokratik kat\u0131l\u0131m\u0131yla sa\u011flanacak bir
\ndurumdur. Yerele dayal\u0131, k\u00fc\u00e7\u00fck, orta \u00f6l\u00e7ekli kom\u00fcnal \u00f6rg\u00fctlenme bi\u00e7imleri
\nherkesin \u00fcretim i\u00e7inde \u00fcretim sahibi olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r. Toplumsall\u0131\u011f\u0131n en
\nfazla \u00fczerinden darbe yedi\u011fi nokta insan eme\u011finin, kendi eliyle \u00fcretti\u011fine
\nyabanc\u0131la\u015fma durumudur. Kendisi ve eme\u011fi aras\u0131na \u00e7ok say\u0131 da arac\u0131n\u0131 girmesi,
\nkar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 alamaman\u0131n yan\u0131nda bir de sistemin \u00e7ark\u0131 haline gelmesini
\nberaberinde getirmektedir. Kendi k\u00f6y\u00fcnde, mahallesinde, ilinde, beldesinde
\nkarar s\u00fcre\u00e7lerine kat\u0131lan toplum, bireyler, guruplar, ayn\u0131 zamanda dayan\u0131\u015fmac\u0131
\nekonominin ortakla\u015fmas\u0131nda da yer al\u0131r. Topluluklar\u0131n ortak mekan\u0131 kom\u00fcnlerdir.
\nDayan\u0131\u015fmac\u0131 ekonomi de geli\u015ftirdi\u011fi \u00fcretim, t\u00fcketim, payla\u015f\u0131m, da\u011f\u0131t\u0131m, kominin
\nde bir \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 olarak \u00f6rg\u00fctlenir. Demokratik \u00f6zerkli\u011fin dokuz boyutundan her
\nbirinin \u00f6rg\u00fctlendi\u011fi, ortakla\u015ft\u0131\u011f\u0131 alan kom\u00fcnler olmaktad\u0131r. <\/p>\n
\ninisiyatifiyle ortaya koyuyorsa o halk ve toplum \u00f6zg\u00fcr demektir. Demokratik
\ntoplumlar\u0131n en belirgin \u00f6zeli\u011fi bireylerinin kendini \u00f6zne olarak g\u00f6rme
\ndurumudur. Bireylerin kad\u0131n ve erkeklerin toplum i\u00e7in de e\u015fit ve demokratik yap\u0131s\u0131n\u0131n
\nolu\u015fmas\u0131n\u0131n bir boyutu da ancak \u00fcretimde s\u00f6z hakk\u0131na sahip olmayla geli\u015febilir.
\n\u00dcretim ile karar s\u00fcre\u00e7lerinin i\u00e7-i\u00e7eri\u011finin toplumsal ekonomiyle olaca\u011f\u0131n\u0131n
\nbilincinin geli\u015fmesi gerekmektedir. <\/p>\n
\nKominal Dayan\u0131\u015fmac\u0131 Kooperatifler<\/strong><\/p>\n
\nvarl\u0131klar\u0131n\u0131 korumu\u015flard\u0131r. Bi\u00e7im olarak k\u0131smi de\u011fi\u015fimlere gitseler de \u00f6z
\nolarak halk\u0131n dayan\u0131\u015fmac\u0131, ortakla\u015fmac\u0131 \u00fcretimiyle bir aradal\u0131\u011f\u0131
\nsa\u011flam\u0131\u015flard\u0131r. Toplumsal \u00f6rg\u00fctlenmeyle i\u00e7-i\u00e7e geli\u015fen ekonomi, kendisini
\nesasta toplumsal de\u011ferler \u00fczerinden korur. Bunlar\u0131n ba\u015f\u0131nda payla\u015f\u0131m gelir. <\/p>\n
\ncanavarla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Dayan\u0131\u015fmac\u0131 ekonomi de bir yerde \u00fcr\u00fcn varsa ve \u00fcretiliyorsa
\ndemokratik ekonomik anlay\u0131\u015f ve \u00f6rg\u00fctlenmesiyle ortak da\u011f\u0131t\u0131l\u0131r. Ekonomik
\nanlay\u0131\u015f demokratik, e\u015fitlik\u00e7i, payla\u015f\u0131m \u00fczerinden geli\u015fti\u011fi i\u00e7in a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan
\nde\u011ferleri de ortak payda da da\u011f\u0131tmak \u00f6nemlidir. Ekonominin toplumun y\u00f6netmesi,
\n\u00f6rg\u00fctlemesi demek iradi sahibi olmas\u0131 demektir. Ekonomiyi \u00e7ok teknik ve s\u0131radan
\nbir \u00f6rg\u00fctlenme gibi alg\u0131lamak bu g\u00fcne kadar verili bi\u00e7imden, zihniyetten
\n\u00e7\u0131kmamak demektir. Ekonomi payla\u015f\u0131ma dayan\u0131r o da kom\u00fcnal, toplumsal ya\u015fam
\nger\u00e7e\u011fi demektir. <\/p>\n
\nDayan\u0131\u015fma ve e\u015fitlik anlay\u0131\u015f\u0131 olmazsa devlet kooperatiflerin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kamaz. Bu
\ng\u00fcne kadar bunca zulme, s\u00f6m\u00fcr\u00fcye kar\u015f\u0131 toplumlar dayan\u0131\u015fma duygusu ve
\n\u00f6rg\u00fctlenmesiyle ayakta kalm\u0131\u015flard\u0131r. Bir araya gelip \u00f6rg\u00fctlenme, ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131
\nkar\u015f\u0131lama, a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan \u00fcretimi ortak payla\u015fma duygusuyla ahlaki politik
\nyap\u0131lar\u0131n\u0131 ayakta tutmu\u015flard\u0131r. Herkese e\u015fit ya da ihtiyac\u0131 kadar da\u011f\u0131tmak,
\naraya fark koymadan payla\u015fma en temel \u00f6zelli\u011fi olur kooperatif \u00f6rg\u00fctlenmelerde.
\nTarihte toplumsal sorumlulu\u011fun en \u00e7ok kendini \u00f6rg\u00fctledi\u011fi ve bir sisteme d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc
\nalan ekonomik alan olmu\u015ftur.<\/p>\n
\nvar eder. Kooperatiflerin amac\u0131 bir araya gelen bireylerin, ortaklar\u0131n, kendi
\n\u00fcretimlerini sa\u011flamak i\u00e7in kolektif \u00f6rg\u00fctlenme olu\u015fturmas\u0131d\u0131r. Kapitaliste
\nkar\u015f\u0131 kendi toplumunun ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 ortak irade ile ortaya \u00e7\u0131karma eylemi de
\ndenilebilir. Ayn\u0131 zamanda kooperatif \u00fcyelerinin her birinin bir oy sahibi
\nolarak, kooperatifte e\u015fit d\u00fczeyde s\u00f6z hakk\u0131na sahip olma gibi bir sorumlulu\u011fu
\nvard\u0131r. \u00dcrettikleri \u00fcretimi arac\u0131, komisyoncu, t\u00fcccar ve sanayiciye gidecek
\nkar\u0131, eme\u011finin o ara( \u00fcreticiden, yine \u00fcreticiye olan k\u0131sm\u0131nda elde etti\u011fi kar)
\nonlara vermemek, onlara kar\u015f\u0131 kendini, kar boyutundan tutal\u0131m, hangi \u00fcretimin
\n\u00fcretilece\u011fi se\u00e7ene\u011fini olu\u015fturma, ne \u00fcretilece\u011fine karar vermeye kadar hepsinin
\niradi g\u00fcc\u00fc olma durumudur. Halk kooperatifleri devlete kar\u015f\u0131 kendini
\n\u00f6zerkle\u015ftiren k\u00fc\u00e7\u00fck ve ya orta \u00f6l\u00e7ekte yap\u0131lard\u0131r. <\/p>\n
\nkooperatiflerle ili\u015fkilenerek, ya da direk onlardan kaynak temin ederek,
\nt\u00fcccara, kapitaliste kar\u015f\u0131 ortak koruma, s\u00f6m\u00fcr\u00fclmeden kazan\u00e7 elde etme
\n\u00f6rg\u00fctlenmesidir. \u015eirketlerden ve i\u015fletmelerden genel olarak en temel fark\u0131,
\n\u00fcretime, de\u011ferlere ortak sahip olma durumudur. Kooperatiflerde her \u015fey \u015firket,
\ndevlet tekeli, liberallerin \u00f6rg\u00fctlenmesinin tersine i\u015fler. \u015eirketlerde
\nortakla\u015fma ve payla\u015f\u0131m duygusu olmaz. En \u00e7ok sermaye koymu\u015fsa o inisiyatif
\nsahibi o olur. Koydu\u011fu para ona d\u00f6necek olan kar\u0131 belirler. Kooperatiflerde ise
\nsermaye belirleyici de\u011fildir. Herkesin bir araya getirdi\u011fi hisse e\u015fit
\nd\u00fczeydedir. Birilerinin ortakla\u015faca\u011f\u0131, kooperatife girmek i\u00e7in paras\u0131 yoksa
\nkooperatif kasas\u0131 ya da ge\u00e7ici hissesiz girer ve daha sonra ald\u0131\u011f\u0131 paradan,
\ngelirden bir s\u00fcre \u00f6dene\u011fini sunar. Daha sonra ortak olur. Orada esas yakla\u015f\u0131m
\ndayan\u0131\u015fma duygusu \u00fczerinden ortakla\u015fma yaratmak ve ortak kazan\u00e7 sa\u011flamakt\u0131r. <\/p>\n
\nalma ve ortak y\u00f6netmeleridir. Her \u00fcye kooperatifin her \u015feyinden e\u015fit d\u00fczeyde
\nsorumludur. \u0130\u015f\u00e7i ve patron ikilemi yoktur. Asl\u0131nda bu kavramlar ortadan kalkar.
\nHerkesin, bireyin e\u015fit oyu vard\u0131r. Kongrelerinde her kes bir oy kullan\u0131r. E\u015fit
\noya sahip olmak demek kimsenin kimseden \u00fcst\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131, demokratik politikan\u0131n
\nhakim oldu\u011fu anlam\u0131na gelir. Kurumsal \u00f6rg\u00fctlenme bi\u00e7imini ve ki\u015filerini oy
\nbirli\u011fi ile kendi \u00fcyeleri aras\u0131nda se\u00e7ilir. <\/p>\n
\ng\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar halk\u0131n kendi \u00fcretim \u00f6rg\u00fctlenmesi olarak a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131km\u0131\u015flard\u0131r. Bu
\n\u00fcretim bi\u00e7imi bir\u00e7ok \u015fekilde a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. \u00d6z itibariyle iki \u00e7e\u015fit
\nkooperatif yap\u0131s\u0131 var desek te ihtiya\u00e7lara g\u00f6re zenginle\u015febilmektedir. \u00dcretim
\nve t\u00fcketim kooperatifleri genel olarak \u00fcretimden ba\u015flayarak, \u00fcretimin
\nt\u00fcketimine kadar ge\u00e7en s\u00fcre\u00e7 zarf\u0131nda geli\u015fen etkinli\u011fin \u00f6rg\u00fctlenmesidir. <\/p>\n
\nsa\u011fl\u0131k, e\u011fitim, ula\u015f\u0131m, sanayi vb bir\u00e7ok alanda kooperatifler \u00f6rg\u00fctlenmesi
\nsa\u011flanabilir. Demokratik kom\u00fcnal yap\u0131larda \u00fcreticiyle toplumun kooperatifler
\nyoluyla kavu\u015fmas\u0131, sa\u011fl\u0131kl\u0131, ucuz, g\u00fcvenilir, ula\u015f\u0131labilir hizmete, \u00fcrene
\nkavu\u015fmas\u0131 sa\u011flanm\u0131\u015f olur. Kooperatifler demokratik, kom\u00fcnal ilkeler \u00fczerinden
\nhareket ediyorsa halk\u0131n \u00f6z \u00f6rg\u00fctlenmesidir denilebilir. Kooperatifler
\nbirbiriyle ili\u015fkilerinde daha b\u00fcy\u00fck kooperatiflere gidebilirler. Kooperatifler
\nfederasyonu daha sonra konfederasyonu bi\u00e7imde de \u00f6rg\u00fctlenebilirler. Demokratik
\n\u00f6zerk sistemi i\u00e7inde \u00fcretimin ortak, payla\u015f\u0131mc\u0131, demokratik bir bi\u00e7imde
\n\u00f6rg\u00fctlenmesinin bi\u00e7imleri \u00e7o\u011fal\u0131r. \u00dcretim kooperatiflerinden tutun, sanayi
\nkooperatiflerine kadar, tar\u0131m kooperatifleri, sat\u0131\u015f kooperatifleri, yap\u0131 ve
\ntar\u0131m kooperatifleri vb bir\u00e7ok kooperatif \u00f6rg\u00fctlenmesinin ortak anlay\u0131\u015f
\n\u00fczerinden \u00f6rg\u00fctlenmeleri ile demokratik ekonomi alan\u0131 yeniden sisteme
\nkavu\u015facakt\u0131r. <\/p>\n
\nekonomi bu g\u00fcn ciddi bir \u00f6rg\u00fctlenmeyle bin y\u0131llar\u0131n, tar\u0131m k\u00f6y k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc
\nyeniden canland\u0131rabilir. Toplumun daha rahat, \u00f6zg\u00fcvenli, kazan\u00e7l\u0131, ekolojik,
\nbir toplumsall\u0131k i\u00e7inde varl\u0131k bulmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r. Kapitalizm insan
\nd\u00fc\u015fman\u0131 olarak \u00f6rg\u00fctlenirken, demokratik, ekolojik, kom\u00fcnal ekonomi de
\ntoplumsall\u0131\u011f\u0131n, bireylerin, kad\u0131n\u0131n, do\u011fan\u0131n dostu, tamamlayan\u0131 olur. <\/p>\n
\nAra\u015ft\u0131rmalar Merkezi<\/strong><\/p>\n
\nwww.lekolin.org – www.lekolin.net \u2013 www.lekolin.info – www.navendalekolin.com<\/strong><\/p>\n