\t\t\t\t\t\t\t ![](\"http:\/\/www.lekolin.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/273-1.jpg\")
\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n
\t\t\t\t\t\tKCK hukuk komitesi T\u00fcrkiye\u2019de tart\u0131\u015fmalar\u0131 s\u00fcren yeni anayasaya dair demokratik anlay\u0131\u015f ve \u00e7\u00f6z\u00fcm belgesi yay\u0131nlad\u0131. Belgede yeni anayasan\u0131n demokratik ve toplumun t\u00fcm kesimlerine hitap edebilmesi i\u00e7in nas\u0131l haz\u0131rlanmas\u0131 gerekti\u011fi, niteli\u011fi, kapsam\u0131 ve gerek\u00e7eleri alt ba\u015fl\u0131klar halinde de\u011ferlendiriliyor.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019de yeni anayasa tart\u0131\u015fmalar\u0131 ve haz\u0131rl\u0131klar\u0131 g\u00fcndemin temel konusudur. Yeni anayasa, sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz ve zorunlu bir \u00e7\u00f6z\u00fcm arac\u0131 olarak g\u00fcndeme girmektedir. \u00d6yle anla\u015f\u0131l\u0131yor ki, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki yasama d\u00f6nemi boyunca parlamentonun temel \u00e7al\u0131\u015fma g\u00fcndemi yeni anayasa olacakt\u0131r. Toplum, halklar, ayd\u0131nlar, siyaset kesimi ve k\u0131sacas\u0131 toplumsal sorunlarla ilgili bilinci olan herkes bu s\u00fcre\u00e7te temel g\u00fcndem olarak anayasaya odaklanacak, ama\u00e7lar\u0131n\u0131 ve \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 yeni anayasada tan\u0131mlamak isteyeceklerdir. <\/p>\n
Yeni anayasan\u0131n yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in genel bir toplumsal konsens\u00fcs olu\u015fmu\u015f bulunmaktad\u0131r. Ancak burada temel soru ve beklenti, temel sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zmeyi ama\u00e7 edinen ve T\u00fcrkiye\u2019nin \u00e7oktan hak etti\u011fi ama bir t\u00fcrl\u00fc yap\u0131lmas\u0131na m\u00fcsaade edilmeyen demokratik bir anaysa yap\u0131lacak m\u0131d\u0131r? Yeni anayasa bunca birikmi\u015f ve \u00e7at\u0131\u015fmal\u0131 bir hal alm\u0131\u015f olan temel sorunlara \u00e7\u00f6z\u00fcm olabilecek midir?<\/p>\n
E\u011fer daha \u00f6nceki anayasa deneyimlerinde oldu\u011fu gibi bir darbe anlay\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde ya da \u2018yapt\u0131m oldu\u2019 dayatmas\u0131yla yeni anayasa ele al\u0131n\u0131rsa, bu anayasan\u0131n da \u00f6nceki darbe anayasalar\u0131ndan bir fark\u0131 olmayacak, toplumu daha da \u00e7at\u0131\u015fmal\u0131 ve gergin bir ortama ta\u015f\u0131maktan kurtulamayacakt\u0131r. \u00dcstelik toplumun beklenti ve umutlar\u0131 bo\u015fa \u00e7\u0131kar\u0131laca\u011f\u0131ndan toplumsal \u00f6fke ve patlamalar daha \u015fiddetli olacak, sorunlar kronik bir hastal\u0131k gibi derinle\u015ferek s\u00fcr\u00fcp gidecek ve sonu\u00e7ta her topluluk ve halk kendi ba\u015f\u0131n\u0131n \u00e7aresine bakmak zorunda kalacakt\u0131r. Belki de toplum da\u011f\u0131lmayla y\u00fcz y\u00fcze gelebilecektir.<\/p>\n
Bu nedenlerle e\u011fer AKP ve devlet Yeni Anayasa konusunda bir oldubitti pe\u015findeyse b\u00fcy\u00fck bir yan\u0131lg\u0131 i\u00e7indedir. T\u00fcrkiye\u2019de bu yeni anayasa s\u00fcreci bir \u00f6ncekilere benzemiyor. Tarihsel, toplumsal ve g\u00fcncel ko\u015fullar darbe anayasalar\u0131na benzememektedir. Ya demokratik \u00e7\u00f6z\u00fcm anlay\u0131\u015f\u0131 temelinde yeni bir anayasa ile sorunlar \u00e7\u00f6z\u00fcm yoluna girecek y\u00e2da T\u00fcrkiye daha \u015fiddetli \u00e7at\u0131\u015fma ve bunal\u0131ml\u0131 s\u00fcrece girecektir. Hangi zihniyet ve niyetin galebe \u00e7alaca\u011f\u0131 \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki birka\u00e7 y\u0131ll\u0131k s\u00fcre\u00e7te ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r. K\u00fcrt \u00f6zg\u00fcrl\u00fck hareketi olarak bizim amac\u0131m\u0131z ve temennimiz demokratik \u00e7\u00f6z\u00fcm g\u00fcc\u00fcn\u00fc ortaya koyabilen yeni bir anayasan\u0131n olu\u015fmas\u0131d\u0131r. Buna katk\u0131 olarak, Yeni Anayasa \u0130\u00e7in Anlay\u0131\u015f ve \u00c7\u00f6z\u00fcm Belgesi\u2019ni ana ba\u015fl\u0131klar alt\u0131nda yay\u0131nlamay\u0131 bir g\u00f6rev bilmekteyiz.<\/p>\n
Yeni anayasan\u0131n tarihsel ve g\u00fcncel nedenleri:<\/p>\n
Bir anayasa yap\u0131l\u0131rken dayand\u0131\u011f\u0131 temel dayanaklar ve nedenler olmal\u0131d\u0131r. Hi\u00e7bir kal\u0131c\u0131 ve ba\u011flay\u0131c\u0131 hukuk belgesi nedensiz yaz\u0131lamaz ve topluma dayat\u0131lamaz. Bu nedenlerden birincisi anayasay\u0131 zorunlu k\u0131lan tarihsel arka pland\u0131r. G\u00fcncel sorunlar\u0131n \u00fczerinde birikerek bug\u00fcne ta\u015f\u0131nd\u0131klar\u0131 ge\u00e7mi\u015fleri vard\u0131r. Toplumda bir s\u00f6z vard\u0131r. \u201cHer ot kendi k\u00f6k\u00fc \u00fczerinde ye\u015ferir denilir. Toplumsal sorunlarda kendi k\u00f6kleri \u00fczerinde zuhur eder ve \u00e7\u00f6z\u00fcme ula\u015f\u0131rlar. Yeni Anayasa ge\u00e7mi\u015fte \u00e7\u00f6z\u00fcms\u00fcz ve sahipsiz b\u0131rak\u0131lan ya da bast\u0131r\u0131larak \u00fcstleri k\u00fcllendirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan toplumsal sorunlar\u0131n ge\u00e7mi\u015f k\u00f6klerini do\u011fru tan\u0131mlay\u0131p anlaml\u0131 k\u0131ld\u0131k\u00e7a sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcretebilir. <\/p>\n
T\u00fcrkiye cumhuriyetinin bug\u00fcn ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 sorunlar\u0131n k\u00f6kenleri yak\u0131n tarihte, cumhuriyetin kurulu\u015f y\u0131llar\u0131na dayanmaktad\u0131r. T\u00fcrkiye de kurulan ulusal devlet cumhuriyet ad\u0131n\u0131 almas\u0131na ra\u011fmen cumhurla ilgisini kesmi\u015ftir. Cumhuriyetin asli kurucu unsurlar\u0131 hak ve adalet kat\u0131ndan d\u0131\u015flanm\u0131\u015flard\u0131r.\u00a0 K\u00fcrtler, samimi dindarlar, kom\u00fcnistler, solcular, ayd\u0131nlar ve de\u011fi\u015fik halk guruplar\u0131 cumhuriyetin kurucu unsurlar\u0131 olmalar\u0131na ve i\u00e7inde aktif rol almalar\u0131na ra\u011fmen sonraki y\u0131llarda diktat\u00f6rl\u00fc\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015fen cumhuriyet taraf\u0131ndan ezilmi\u015flerdir. Ermeniler, S\u00fcryaniler, Rumlar, Yezidiler gibi dini ve etnik az\u0131nl\u0131klar temizlenerek T\u00fcrkl\u00fck ve Suni \u0130slam ama\u00e7l\u0131 eritme s\u00fcrecine tabi tutulmu\u015flard\u0131r. Cumhuriyet ad\u0131na kurulan yeni ulusal devlet, sahibine d\u00f6nen bumerang gibi kendi kurucu sahiplerine d\u00f6nm\u00fc\u015f ve vurarak bo\u011fmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. \u00a0<\/p>\n
T\u00fcrk \u0130slam sentezci kesim devlete sayg\u0131 ve ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 K\u00fcrtler ve di\u011fer topluluklar kadar ezilmemi\u015ftir ancak \u00fcvey evlat muamelesini g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ne ironidir ki, bug\u00fcn iktidarda bulunan AKP h\u00fck\u00fcmeti bu ma\u011fduriyetin k\u00f6keninin bir sonucu olarak iktidarda bulunmas\u0131na ra\u011fmen K\u00fcrtlere, halklara ve demokratik haklara kar\u015f\u0131 tek \u015fef diktat\u00f6rl\u00fck d\u00f6neminin g\u00f6sterdi\u011fi benzer tutum i\u00e7indedir. <\/p>\n
\u00a0 Cumhuriyet tarihi boyunca yirmi dokuz K\u00fcrt isyan\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 devlet yetkililerin resmi beyanlar\u0131nda mevcuttur. PKK bu isyan zincirinin en son, uzun sureli ve zorlu olan\u0131 oldu\u011fu resmi olarak vurgulanmaktad\u0131r. K\u00fcrt sorunu denilen ve anayasa kapsam\u0131nda tart\u0131\u015f\u0131lmak istenen sorunun yak\u0131n tarihi ge\u00e7mi\u015fi, K\u00fcrt toplumuna dayat\u0131lan bu y\u00fczy\u0131ll\u0131k ink\u00e2rc\u0131l\u0131k ve soyk\u0131r\u0131m politikas\u0131d\u0131r. <\/p>\n
Kendi ko\u015fullar\u0131nda bir toplumsal mutabakat olarak kabul g\u00f6ren 1921 s\u00f6zle\u015fmesinin anlay\u0131\u015f \u00e7er\u00e7evesi, 1924 anayasas\u0131yla terk edilmi\u015ftir. T\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fc resmi \u00fcst\u00fcn etnik \u0131rk sayan ve T\u00fcrkl\u00fck d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir kimli\u011fe ya\u015fama ve kendini ifade etme hakk\u0131n\u0131 tan\u0131mayan 1924 anayasas\u0131, toplumsal sorunlar\u0131n patlak verdikleri temel kaynakt\u0131r. Nitekim tepki ve rahats\u0131zl\u0131klar\u0131n isyana d\u00f6n\u00fc\u015fmeleri 1924 anayasas\u0131n\u0131n kabul\u00fcnden sonra olmu\u015ftur. 1961 ve 1982 darbe anayasalar\u0131 bu zihniyet ve uygulamalar\u0131 per\u00e7inleyerek ayyuka \u00e7\u0131karm\u0131\u015flard\u0131r. Ortaya \u00e7\u0131kan sonu\u00e7 ba\u015fta K\u00fcrtler olmak \u00fczere halklar\u0131n ve ezilen kesimlerin ba\u015flatt\u0131klar\u0131 isyan ve devrimci halk hareketleri, son otuz y\u0131ld\u0131r PKK ile devam etmektedir. <\/p>\n
Cumhuriyet ad\u0131na kurulan T\u00fcrk ulusal devleti sadece K\u00fcrtleri ve az\u0131nl\u0131k kimlikleri ink\u00e2r etmek ve ezmekle kalmad\u0131. Toplumun demokratikle\u015fmesini bo\u011farak her t\u00fcrl\u00fc \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc e\u011filimi su\u00e7 kapsam\u0131na ald\u0131.\u00a0 Devletin resmi s\u00f6ylemi d\u0131\u015f\u0131nda her d\u00fc\u015f\u00fcnceyi devlete kar\u015f\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015f bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck ve art niyet olarak alg\u0131lad\u0131. Sosyalistleri, ayd\u0131nlar\u0131, solcular\u0131, demokratlar\u0131 amans\u0131z bir takibat alt\u0131nda tutarak nefessiz b\u0131rakt\u0131. Devlet, Naz\u0131m Hikmet, Sabahattin Ali gibi d\u00fcnyaca \u00fcnl\u00fc \u015fair ve edebiyat\u00e7\u0131lar\u0131 vatan haini ilan etmekten \u00e7ekinmedi. Y\u0131lmaz G\u00fcney, Ahmet Kaya gibi sanat\u00e7\u0131lar bir avu\u00e7 vatan topra\u011f\u0131na hasret s\u00fcrg\u00fcnlerde \u00f6ld\u00fcler. Toplum i\u00e7in demokrasi gereksiz ve l\u00fcks giyilen bir g\u00f6mlek say\u0131ld\u0131. 12 Eyl\u00fcl darbesinin yapt\u0131\u011f\u0131 tahribat, y\u0131k\u0131m ve i\u015fledi\u011fi insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 su\u00e7lar hen\u00fcz haf\u0131zalarda tazeli\u011fini korumaktad\u0131r.<\/p>\n
Ezilen ve s\u00f6m\u00fcr\u00fclen toplumsal kesimlerin ve emek\u00e7ilerin hak, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve \u00f6rg\u00fctlenme talepleri d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7lerin k\u0131\u015fk\u0131rtmalar\u0131 olarak alg\u0131land\u0131 ve y\u0131llarca yasakland\u0131. Anayasan\u0131n \u00f6nemli bir ilkesi olarak ilan edilen ve toplumsal alg\u0131da geli\u015ftirilen sosyal devlet baba teziyle y\u00fczde y\u00fcz ters sonu\u00e7lar ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Vatanda\u015flara, bireylere, ma\u011fdur ve muhta\u00e7lara hi\u00e7bir sosyal g\u00fcvence sa\u011flanmad\u0131. Vergi ve \u00fccret k\u00f6leli\u011fi ad\u0131na s\u0131n\u0131rs\u0131z ve engelsiz s\u00f6m\u00fcr\u00fc d\u00fczeni kuruldu. Do\u011fal kaynaklar en hoyrat ve yasad\u0131\u015f\u0131 bi\u00e7imleriyle tekellere pe\u015fke\u015f \u00e7ekildiler. Toplumun olmas\u0131 gereken ormanlar\u0131n, sular\u0131n, petrol\u00fcn, yeralt\u0131 ve yer \u00fcst\u00fc zenginlikleri talan edildi. Toplum \u00f6rg\u00fcts\u00fcz ve savunmas\u0131z b\u0131rak\u0131larak T\u00fcrkiye, tekellerin ve so\u011fuk sava\u015f\u0131n cenneti haline getirildi. <\/p>\n
Erkek egemenlikli cinsiyet\u00e7i toplum modeli resmiyet kazanarak hukuksal sistem haline getirildi. Beyaz elit s\u0131n\u0131f ucuz i\u015fbirlik\u00e7ilik temelinde \u00e7ok ilkesiz taklit\u00e7ilikle kad\u0131n\u0131 Avrupa modernitesine \u00f6zenerek meta ama\u00e7l\u0131 pazarlarken, toplumsal kad\u0131n\u0131 kendisine \u00f6zenen kocas\u0131n\u0131n sopas\u0131n\u0131n insaf\u0131na b\u0131rakt\u0131. Paradoks gibi g\u00f6r\u00fcnse de birbirini tamamlayan bu iki u\u00e7lu ya\u015fam kad\u0131n\u0131n ya\u015fam felsefesine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fc. Bir yandan pazarda pazarlanan ucuz meta, \u00f6te yandan evine kapat\u0131lm\u0131\u015f \u2018iffetli\u2019 kad\u0131n k\u00f6leli\u011fi reddedilemez bir kader gibi kad\u0131na dayat\u0131ld\u0131.<\/p>\n
\u0130\u015fte yeni anayasa yap\u0131l\u0131rken b\u00f6ylesine tarihsel arka planlar\u0131 bulunan toplumsal sorunlar\u0131n ge\u00e7mi\u015fini dikkate almadan ve onlardan gerekli dersleri \u00e7\u0131kar\u0131p samimi bir \u00f6zele\u015ftiri ve itirafta bulunmadan yeni anayasan\u0131n toplumsal sorunlara \u00e7\u00f6z\u00fcm olaca\u011f\u0131n\u0131 sanmak beyhude bir beklentidir. \u00d6nemli olan anayasa yapmak de\u011fildir. Anayasan\u0131n hangi ama\u00e7 ve zihniyetle yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, toplumsal sorunlara cevap olup olmayaca\u011f\u0131 \u00f6nemlidir. Cumhuriyet tarihi boyunca sil ba\u015ftan d\u00f6rt anayasa yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ne yaz\u0131k ki her yenisi eskisini aratm\u0131\u015ft\u0131r. Sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zen de\u011fil, bast\u0131ran ve ink\u00e2r eden anayasalar olarak ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f olduklar\u0131ndan toplumsal sorunlar \u015fiddete d\u00f6n\u00fc\u015ferek bunal\u0131m ve kaos derinle\u015fmi\u015f, alt\u0131ndan \u00e7\u0131k\u0131lamaz dev gibi sorunlar g\u00fcn\u00fcm\u00fcze y\u0131\u011f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n
\u00a0 Bug\u00fcn ise ge\u00e7mi\u015f sorunlara ilaveten yenileri eklenmektedir. Kapitalist k\u00fcresel sistem gelece\u011fi fazla kestirilemeyen bir de\u011fi\u015fim ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm s\u00fcrecini ya\u015f\u0131yor. 19. ve 20. YY. paradigmalar\u0131 a\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Modern \u00e7a\u011f\u0131n zihniyet kal\u0131plar\u0131 de\u011fi\u015fmektedir. So\u011fuk sava\u015f d\u00f6neminin ko\u015fullar\u0131 a\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Sistem her a\u00e7\u0131dan derin bir kriz ve kaos s\u00fcrecine do\u011fru s\u00fcr\u00fckleniyor. Global \u00e7apta siyasal ve sosyal kontrol g\u00fcn\u00fc birlik siyasi, ekonomik ve askeri operasyonlarla y\u00fcr\u00fct\u00fclmektedir. Ba\u015fta ulus-devlet sistemleri olmak \u00fczere son iki y\u00fcz y\u0131ll\u0131k olu\u015fan uluslararas\u0131 kurumlar \u015fiddetli sars\u0131nt\u0131lar ge\u00e7irmekte, anlam\u0131n\u0131 yitirmekte ve yeniden yap\u0131lanma ihtiyac\u0131n\u0131 dayatmaktad\u0131rlar. Mevcut kurumsal d\u00fczenler, geli\u015fen teknolojik yenilikler ve k\u00fcresel yay\u0131lma kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00f6nemli oranda anlam\u0131n\u0131 yitirmi\u015flerdir.\u00a0 Klasik ve yeni s\u00f6m\u00fcrgecilik \u00e7a\u011f\u0131ndan post modern s\u00f6m\u00fcrgecilik \u00e7a\u011f\u0131na ge\u00e7i\u015f ya\u015fanmaktad\u0131r. NATO yeniden yap\u0131lanmakta ve hedef belirlemektedir.\u00a0 Olu\u015fan ulusal \u00e7itler liberalize edilerek gev\u015fetilmek isteniyor. Bu geli\u015fmeye kar\u015f\u0131 duran ve eski stat\u00fclerinde direnmek isteyen rejim ve liderler, Saddam H\u00fcseyin, H\u00fcsn\u00fc M\u00fcbarek ve Muammer Kaddafi \u00f6rneklerinde g\u00f6r\u00fcld\u00fckleri gibi askeri operasyonlarla tasfiye olmaktan kurtulamamaktad\u0131rlar. Suriye ve \u0130ran rejimlerini benzer ak\u0131betler beklemektedir. <\/p>\n
Ulusal devletlerin hapishanelerine kapat\u0131lan sivil toplum kurulu\u015flar\u0131, az\u0131nl\u0131klar, feminist hareketler, yerel k\u00fclt\u00fcrler, din ve inan\u00e7 gruplar\u0131 ile \u00f6zg\u00fcn topluluklar \u00f6nem kazanmakta, aktivite s\u0131n\u0131rlar\u0131 her ge\u00e7en g\u00fcn daha fazla geni\u015flemektedir. Temel insan ve birey haklar\u0131 ile kolektif topluluk haklar\u0131 y\u00fckselen yeni de\u011ferler olarak \u00f6n plana ge\u00e7mektedir.\u00a0 Demokrasi ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck talepleri \u00f6nem kazanmakta, toplumsal ya\u015fam\u0131n ruhuna ve ama\u00e7lar\u0131na g\u00f6re anlaml\u0131 k\u0131l\u0131nmay\u0131 dayatmaktad\u0131rlar.<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019 de devlet ve toplumsal alan\u0131n her kademesinde \u00f6nemli d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmler ya\u015fan\u0131yor. Bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn ba\u015f\u0131nda uyanan K\u00fcrtlerin demokrasi ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck talepleri gelmektedir. K\u00fcrt \u00f6zg\u00fcrl\u00fck hareketinin y\u00fcr\u00fctm\u00fc\u015f oldu\u011fu otuz y\u0131ll\u0131k m\u00fccadele devlet ve toplum kat\u0131nda k\u00f6kl\u00fc d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmlerin zeminini yeterince haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r. K\u00fcrtler eski halk ve topluluk de\u011fildir. Amans\u0131z bir m\u00fccadele ve direni\u015f ile toplumsal varl\u0131klar\u0131n\u0131 devlete ve toplumsal kesimlere kabul ettirmi\u015flerdir. Siyasal bilin\u00e7leri ve \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fckleri geli\u015fmi\u015ftir. K\u00fclt\u00fcrel soyk\u0131r\u0131m ile t\u00fckenmeyecekleri a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Halk olarak toplumsal kimlikleri ve demokratik haklar\u0131 anayasal g\u00fcvenceye kavu\u015fturulmadan m\u00fccadeleden asla vazge\u00e7emeyecekleri anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. <\/p>\n
Art\u0131k T\u00fcrkiye toplumu 1970\u2019lerin ve 80\u2019lerin toplumu de\u011fildir. Kab\u0131na s\u0131\u011fmayan, dinamik ve aray\u0131\u015f pe\u015finde ko\u015fan yeni bir toplum s\u00f6z konusudur. Toplum \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve demokrasi istiyor. Y\u00fczy\u0131ll\u0131k tabu ve prangalar\u0131ndan kurtulmak istiyor. Halk topluluklar\u0131 kendi \u00f6zg\u00fcr topluluk kimliklerini, dillerini, k\u00fclt\u00fcrlerini ve \u00f6zerk y\u00f6netimlerini ya\u015famak istiyorlar. Kad\u0131nlar erkek egemenlikli cinsiyet\u00e7i topluma kar\u015f\u0131 \u00f6zg\u00fcr ki\u015filik ve kimliklerini istiyor. Emek\u00e7iler kendi emeklerinin hak etti\u011fi \u015fartlarda onurlu ya\u015famak ve toplumsal ya\u015fama \u00f6zg\u00fcrce kat\u0131lmak istiyorlar. K\u0131rsal alanlar kendi do\u011falar\u0131n\u0131 korumak ve hak ettikleri ekolojik bir ya\u015fam\u0131 payla\u015fmak istiyorlar. Kapitalist tekellerin tahribat\u0131na kar\u015f\u0131 do\u011fa ve \u00e7evre korunmak isteniyor. \u015eovenizm, milliyet\u00e7ilik, ink\u00e2rc\u0131l\u0131k, \u00f6tekile\u015ftirme, her t\u00fcrden kulluk sistemi kald\u0131r\u0131ls\u0131n isteniyor. Bilin\u00e7li her birey, demokrasi ve insan haklar\u0131na sayg\u0131l\u0131, kendi kimli\u011fi, k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve \u00f6zg\u00fcr tercihi ile demokratik T\u00fcrkiye cumhuriyetinin onurlu bir vatanda\u015f\u0131 olarak ya\u015famak istiyor. T\u00fcrkiye\u2019 de toplum ve bireyin bu y\u00f6nl\u00fc geli\u015fme ya\u015fad\u0131klar\u0131 ve temel taleplerinin daha \u00e7ok \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, bar\u0131\u015f ve demokrasi oldu\u011fu tart\u0131\u015fma g\u00f6t\u00fcremez. Devletin seksen y\u0131ll\u0131k ezber ve dogmalar\u0131na art\u0131k kimse kulak asm\u0131yor ve kimseyi ikna edemiyor. Bu da demokratik ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc yeni bir anayasay\u0131 zorunlu k\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
Hi\u00e7 ku\u015fkusuz yeni anayasa toplumun t\u00fcm bu demokratik taleplerini ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck \u00f6zlemlerini dikkate al\u0131r ve cevap olabilirse kal\u0131c\u0131 olacak ve rol\u00fcn\u00fc oynayacakt\u0131r. O zaman darbe anayasalar\u0131 gibi sorunlar\u0131n nedeni ve kayna\u011f\u0131 de\u011fil, sorun \u00e7\u00f6zen demokratik ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc anayasa olarak tarihe ge\u00e7ecektir. <\/p>\n
Yeni Anayasan\u0131n Yap\u0131l\u0131\u015f Y\u00f6ntemi: <\/p>\n
Yeni bir anayasa yap\u0131l\u0131rken izlenecek y\u00f6ntem \u00f6nem arz etmektedir. Y\u00f6ntemi belirleyen en \u00f6nemli \u015fart niyet ve ama\u00e7 konusudur. E\u011fer ama\u00e7 toplumun temel taleplerine cevap verebilecek ve sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcme ula\u015ft\u0131racak demokratik ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc bir anayasa yapmaksa, yarat\u0131c\u0131 ve kat\u0131l\u0131mc\u0131 y\u00f6ntemler bulmak ve uygulamak zor de\u011fildir. E\u011fer ama\u00e7 baz\u0131 egemen kesimlerin iktidar ve \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 g\u00fcvenceye almak i\u00e7in toplumu aldatmak ve hileye ba\u015fvurmak ise hi\u00e7bir bi\u00e7im, y\u00f6ntem ve \u00e7aba sonucu fazla de\u011fi\u015ftirmeyecektir. Ne yaz\u0131k ki, son d\u00f6nemlerde AKP h\u00fck\u00fcmeti ve G\u00fclen ekibinin g\u00f6sterdi\u011fi tutum, ikinci olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 daha fazla akla getirmektedir.<\/p>\n
Y\u00f6ntem belirlenirken \u00f6ncelikle yap\u0131lmas\u0131 gerekenlerle gerekmeyenleri ay\u0131rt etmek b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Kal\u0131c\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcm i\u00e7in temel haklar\u0131 yerinde tespit etmek ve ba\u015fa koymak esast\u0131r. Baz\u0131 d\u00fczenlemeler zorunludur ve mutlak yap\u0131lmas\u0131 gereken do\u011fal, bireysel ve kolektif temel haklara dayanmaktad\u0131r. Bu haklar tespit edilip kararla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131ktan sonra y\u00f6ntem fazla sorun te\u015fkil etmez. \u00d6rne\u011fin BM \u0130nsan Haklar\u0131 Evrensel Bildirgesinin teyit etti\u011fi ve devredilemez temel \u0130nsan haklar\u0131 vard\u0131r. \u00d6z\u00fcnde bu haklar oya sunulamaz. Referandum konusu yap\u0131lamaz. \u201cBir topluluk ve birey kendi ana dilinde e\u011fitim yaps\u0131n m\u0131 yapmas\u0131n m\u0131 diye oylama yap\u0131lamaz. \u201cBir halk\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 ve kimli\u011fi tan\u0131ns\u0131n m\u0131 tan\u0131nmas\u0131n m\u0131 diye onay al\u0131namaz. Bu haklar\u0131 \u00f6nce y\u0131llarca yasaklamak, sonrada oylama konusu yapmak bile kendi ba\u015f\u0131na insanl\u0131k su\u00e7unu te\u015fkil eder. Ne yaz\u0131k ki yeni anayasa e\u011fer sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zebilecek bir kabiliyete ula\u015fabilirse, belki de b\u00f6yle son bir su\u00e7u i\u015flemek zorunda b\u0131rak\u0131lacakt\u0131r. Bununla ink\u00e2rc\u0131 sistem kendini temize \u00e7\u0131karmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n
Y\u00f6ntem konusunda ikilem ba\u011flant\u0131l\u0131 ve birbirlerini tamamlay\u0131c\u0131 \u00f6nemli iki husus kat\u0131l\u0131m ve m\u00fczakere ile uzla\u015fma ve onay konular\u0131d\u0131r. Yeni anayasa hangi usul ile tart\u0131\u015f\u0131lacak, yani tart\u0131\u015fma y\u00f6ntemi nas\u0131l olacak, tart\u0131\u015fmalar\u0131na kimler kat\u0131lacak, nas\u0131l uzla\u015f\u0131lacak ve nihai karar olarak kimlerden onay al\u0131nacakt\u0131r. Toplumsal mutabakat denilen olgu y\u00f6nteme ili\u015fkin bu sorular\u0131n do\u011fru yan\u0131tlanmas\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kar. Bunlar\u0131 ana ba\u015fl\u0131klar olarak \u015f\u00f6yle \u00f6zetlemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. <\/p>\n
1-Yeni anayasa yap\u0131l\u0131rken izlenecek en do\u011fru ve sorun \u00e7\u00f6z\u00fcmleyici yakla\u015f\u0131m olarak, \u00f6ncelikle temel ana sorunlar\u0131 ve nedenlerini samimi ve d\u00fcr\u00fcst\u00e7e belirlemek oldu\u011funu yukar\u0131da vurgulam\u0131\u015ft\u0131k. Bug\u00fcn T\u00fcrkiye\u2019nin g\u00fcndemini i\u015fgal eden ve anayasa i\u00e7in olmazsa olmaz kabilinde hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131yan temel sorunlar vard\u0131r: Bunlardan birincisi K\u00fcrt sorunudur. \u0130kincisi Cins \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve sosyal haklar sorunudur. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, devlet organlar\u0131n\u0131n rasyonel ve g\u00fcn\u00fcn ko\u015fullar\u0131na g\u00f6re demokratik standartlara uygun yeniden yap\u0131land\u0131rma ihtiyac\u0131d\u0131r. Daha do\u011frusu devletin k\u00fc\u00e7\u00fclt\u00fclmesi ve toplum hayat\u0131na m\u00fcdahale eden konumdan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131d\u0131r. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fc demokratik \u00f6zerklik ve yerel y\u00f6netimler sorunudur. T\u00fcrkiye\u2019nin anayasal \u00e7\u00f6z\u00fcm bekleyen temel sorunlar\u0131n\u0131 bu d\u00f6rt ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda \u00f6zetlemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu sorunlar bile\u015fik kaplar misali birbirine ba\u011fl\u0131, birbirlerinin hem nedenleri hem de sonu\u00e7lar\u0131d\u0131rlar. Biri \u00e7\u00f6z\u00fclmeden di\u011feri \u00e7\u00f6z\u00fclemez. Ya da biri varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fck\u00e7e di\u011ferini de kendisinin a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan bir sonucu olarak var k\u0131lar. Yine de her birini kendi mant\u0131\u011f\u0131 ve amac\u0131 i\u00e7inde anayasal ifadeye kavu\u015fturarak \u00e7\u00f6zmek \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n
2-Yeni anayasay\u0131 yapmaya kimler kat\u0131lmal\u0131d\u0131r sorusuna, \u201cmevcut TBMM kurucu meclis olarak rol oynamal\u0131, anayasay\u0131 yapmal\u0131d\u0131r denilmektedir. Mevcut yap\u0131lanmas\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda TBMM\u2019nin kendi ba\u015f\u0131na bu i\u015fin \u00fcstesinden gelebilece\u011fi \u00e7ok ku\u015fkuludur. E\u011fer meclis demokratik iradesini ortaya koyar, yeni bir anayasa ile bir \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn yolunu aralarsa, T\u00fcrkiye halklar\u0131na b\u00fcy\u00fck ve tarihi bir hizmet etmi\u015f olur. Ne yaz\u0131k ki bu zor g\u00f6r\u00fcnmektedir. <\/p>\n
\u00a03-Elbette toplumsal sorunlar ilgili ilgisiz, dolayl\u0131 dolays\u0131z t\u00fcm toplumu ilgilendirir. Ama \u00f6ncelikle bu sorunlar\u0131n nedenleri ve taraflar\u0131 bellidir. Sorun hayati olarak kimi ilgilendiriyor, hangi taraf ileri s\u00fcr\u00fcyor ve dile getiriyorsa muhatab\u0131 da odur. Bu sorunlar\u0131n sahipleri, ma\u011fdurlar\u0131 ve taraflar\u0131 vard\u0131r. \u00a0
Bu konuda izlenecek en etkili ve \u00e7\u00f6z\u00fcmleyici y\u00f6ntem temel sorunlarla ilgili ne kadar taraf ve muhatap varsa \u00f6ncelikle bunlarla oturulup g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclmesidir. Bu sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc isteyen ve bunlardan muzdarip ma\u011fdurlar\u0131 ve muhataplar\u0131yla samimi bir m\u00fczakere s\u00fcreci ba\u015flat\u0131lmal\u0131d\u0131r. Keza anayasa e\u011fer bir toplumsal s\u00f6zle\u015fme olarak addediliyorsa, b\u00f6yle bir m\u00fczakere s\u00fcreci ile ancak s\u00f6zle\u015fme ad\u0131n\u0131 almay\u0131 hak kazanabilir. K\u00fcrt sorunuyla ilgili olarak K\u00fcrt taraf\u0131 ve muhataplar\u0131yla, kad\u0131n sorunuyla ilgili olarak kad\u0131n haklar\u0131 savunucular\u0131 ve kurumsal temsilcileriyle, k\u00fclt\u00fcrel guruplar ve az\u0131nl\u0131k haklar\u0131 i\u00e7in az\u0131nl\u0131k temsilcileriyle, inan\u00e7 ve cemaat \u00f6nderleriyle, emek\u00e7iler i\u00e7in sendika ya da emek\u00e7ilerin kendilerinin belirleyecekleri temsilcilerle, \u00e7evre sorunlar\u0131 i\u00e7in \u00e7evrecilerle, bas\u0131n ve fikir \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in bas\u0131n mensuplar\u0131yla ve ayd\u0131nlarla oturulup konu\u015fulmal\u0131 ve makul se\u00e7eneklerde uzla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. K\u0131sacas\u0131 toplumsal kategorileri, sosyal s\u0131n\u0131flar\u0131,\u00a0 k\u00fclt\u00fcrel topluluklar\u0131, ekonomik sosyal ama\u00e7l\u0131 b\u00fct\u00fcn sivil toplum kurulu\u015flar\u0131n\u0131 muhatap kabul etmek, onlar\u0131 tart\u0131\u015fma ve m\u00fczakere s\u00fcrecine katmak gerekir. Sivil toplum kurulu\u015flar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla t\u00fcm toplum dolayl\u0131 veya do\u011frudan bu tart\u0131\u015fmalara kat\u0131lma imk\u00e2n\u0131n\u0131 ve g\u00fcc\u00fcn\u00fc bulacakt\u0131r. Ger\u00e7ek demokratik kat\u0131l\u0131m ancak b\u00f6yle sa\u011flanarak etkili olur. Halk\u0131n anayasas\u0131 olarak toplumsal s\u00f6zle\u015fme b\u00f6yle ortaya \u00e7\u0131kar. \u00a0<\/p>\n
4-Tart\u0131\u015fma ve m\u00fczakerelerde esas ama\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe, demokrasiye ve hakkaniyete dayanan kal\u0131c\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmler bulmak ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ikna etmek ve edilmektir. Sorunlar\u0131n nedenlerini ortadan kald\u0131racak anayasal ifadeler bulmakt\u0131r. Yoksa taraflardan her biri kendi arg\u00fcmanlar\u0131nda sonuna kadar \u0131srar ederse bu tart\u0131\u015fma ve m\u00fczakerelerden bir sonu\u00e7 \u00e7\u0131kmaz. Taraflar\u0131n vicdan ve onurlar\u0131n\u0131 tatmin eden, herkese hak etti\u011fini verecek makul se\u00e7eneklerde uzla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. <\/p>\n
5-M\u00fczakere ve tart\u0131\u015fma s\u00fcreci olgunla\u015f\u0131p belli bir a\u015famaya ve amaca ula\u015ft\u0131ktan sonra i\u015fin esas zor ve \u00f6nemli k\u0131sm\u0131 bitmi\u015f demektir. Geriye, yeni anayasay\u0131 resmiyete kavu\u015fturmak i\u00e7in prosed\u00fcrler uygulayarak ilan etmek ve y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe koymak kal\u0131yor. Bu a\u015famadan sonra resmi h\u00fck\u00fcm kazand\u0131rmak i\u00e7in meclisin onay\u0131ndan ge\u00e7irmek veya do\u011frudan halkoyuna sunmak fazla sorun te\u015fkil etmez. Esas belirleyici olan bu a\u015famaya gelmeden \u00f6nce muhataplar\u0131n\u0131n onay\u0131n\u0131 ve olurunu almakt\u0131r. Sonraki a\u015famalar daha \u00e7ok i\u015fin resmiyet ve genel ba\u011flay\u0131c\u0131l\u0131k gere\u011fidir.
Ger\u00e7ekten demokratik ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc bir anayasa yap\u0131lmak isteniyorsa izlenecek yol haritas\u0131 i\u00e7in uygun demokratik y\u00f6ntemi b\u00f6yle tespit etmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u0130zlenecek y\u00f6ntem k\u00fc\u00e7\u00fcmsenmemelidir. Y\u00f6ntem, anayasay\u0131 yapanlar\u0131n niyetini ve niteli\u011finin ipu\u00e7lar\u0131n\u0131 ele verir. M\u00fczakereye dayanan kat\u0131l\u0131mc\u0131 ve do\u011frudan demokratik y\u00f6ntem, anayasan\u0131n demokratik ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Darbeci, devlet\u00e7i, \u00fcsten buyruk\u00e7u, hileli ve elit\u00e7i y\u00f6ntem anayasan\u0131n devlet\u00e7i, dar, s\u0131\u011f ve anti demokratik olmas\u0131n\u0131 getirir.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0<\/p>\n
Yeni Anayasan\u0131n Niteli\u011fi<\/p>\n
Y\u00f6ntem belirlendikten sonra s\u0131ra anayasan\u0131n nitelik ve kapsam\u0131na gelir. Nitelikten kast edilen anayasan\u0131n \u00f6z\u00fc, i\u00e7eri\u011fi ve ruhudur.\u00a0 Ama\u00e7 ve hedefidir. Hangi zihniyet, ama\u00e7 ve toplumsal perspektifle bu anayasa haz\u0131rlanmaktad\u0131r? Esas anayasa konusunda temel ve belirleyici \u00f6z buras\u0131d\u0131r. M\u00fczakere ve tart\u0131\u015fmalar\u0131n ana oda\u011f\u0131n\u0131 da bu konu olu\u015fturur.\u00a0 Bu konuda \u00e7ok \u00e7e\u015fitli anlay\u0131\u015f ve yakla\u015f\u0131mlar\u0131 dile getirmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Denilebilir ki her grup, sosyal \u00e7evre, topluluk, halk k\u00fcmesi kendi inan\u00e7 ve \u00e7\u0131kar d\u00fcnyas\u0131na g\u00f6re bir anayasa talebinde bulunur. Ya da kendisine istedi\u011fi gibi anayasada yer verilmesini ister. Sa\u011f, sol, dinci, milliyet\u00e7i, liberal, fanatik, muhafazak\u00e2r, feminist gibi pek \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fcnce etkili olmak ister. <\/p>\n
Pek \u00e7ok toplumsal e\u011filim kendini dayatmas\u0131na ra\u011fmen sonu\u00e7ta iki ana e\u011filim damgas\u0131n\u0131 vurmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bunlardan birincisi, toplum kar\u015f\u0131s\u0131nda devleti koruyan ve y\u00fccelten mant\u0131k ve anlay\u0131\u015ft\u0131r. Y\u00fcce devlet, baba devlet, kutsal devlet, tanr\u0131 devlet s\u0131fatlar\u0131n\u0131 y\u00fckleyerek devletin bekas\u0131n\u0131 esas alan ve toplumu s\u0131n\u0131rland\u0131ran, devletin topluma kar\u015f\u0131 her t\u00fcrl\u00fc m\u00fcdahalesini me\u015fru g\u00f6ren anlay\u0131\u015ft\u0131r. Bu anlay\u0131\u015fla yap\u0131lan anayasalar, despotik, fa\u015fist h\u00fck\u00fcmran ve devlet\u00e7i anayasalard\u0131r. 12 Eyl\u00fcl fa\u015fizmiyle zirveye ula\u015fan ve \u015fimdiye kadar hala da y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan anayasa bu zihniyet ve mant\u0131\u011f\u0131n bir \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Bu zihniyetle yap\u0131lan anayasalar\u0131n yol a\u00e7t\u0131klar\u0131 sonu\u00e7lar bilinmektedir. \u015eimdi yap\u0131lmak istenen yeni anayasa ile toplum, bu mant\u0131k ve zihniyetle yap\u0131lan 12 Eyl\u00fcl anayasas\u0131ndan kurtulmak istiyor.\u00a0 Ne var ki,\u00a0\u00a0 T\u00fcrkiye\u2019 de yeni anayasa yap\u0131l\u0131rken halada bu zihniyetle yakla\u015fan kesimler hen\u00fcz az de\u011fildir. Ba\u015fta MHP olmak \u00fczere resmi devlet partilerinin temel mant\u0131klar\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak bu y\u00f6nl\u00fc i\u015flemektedir. Bu mant\u0131k ve zihniyet nedeniyle toplumun umudu ve beklentileri bo\u015fa \u00e7\u0131kabilecek endi\u015feleri ta\u015f\u0131nmaktad\u0131r. <\/p>\n
\u0130kinci e\u011filim ise toplumu devlete kar\u015f\u0131 korumay\u0131 esas alan demokratik \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc e\u011filimdir. Ger\u00e7ek anlamda \u00e7\u00f6z\u00fcmleyici ve demokratik olan ise bu anlay\u0131\u015ft\u0131r. Yeni demokratik anayasa, devlet g\u00fcc\u00fcn\u00fcn bask\u0131s\u0131na kar\u015f\u0131 toplumu korumak zorundad\u0131r. Ayn\u0131 zamanda t\u00fcm d\u00fc\u015f\u00fcnce, ak\u0131m ve isteklere kar\u015f\u0131 demokratik durmal\u0131d\u0131r. Ger\u00e7ek demokratik anayasalar hi\u00e7bir d\u00fc\u015f\u00fcncenin tekelinde veya renginde olamazlar. Laiklik kavram\u0131 anayasan\u0131n toplum kar\u015f\u0131s\u0131ndaki bu demokratik duru\u015fuyla anlam kazan\u0131r. Demokratik Anayasalar\u0131n dinleri, ideolojileri ve renkleri yoktur. Suyu tutan kap misalidir. E\u011fer toplumu su kabul edersek i\u00e7ine al\u0131r ve korumas\u0131n\u0131 sa\u011flar. O sadece topluma \u015femsiye ve demokratik g\u00fcvence olu\u015fturur. Gerisi kendini ya\u015fayan topluma aittir.\u00a0 Toplumun siyasal, ekonomik, k\u00fclt\u00fcrel sosyal, felsefi faaliyetlerine fazla kar\u0131\u015fmaz. Onun esas i\u015flevi, bu faaliyetlerin demokratik kriterlere ve genel esaslara ba\u011fl\u0131 olarak \u00f6zg\u00fcrce y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi i\u00e7in uygun ortam ve g\u00fcvence sa\u011flamakt\u0131r. \u00c7a\u011fda\u015f anayasalar\u0131n \u00f6nc\u00fcl\u00fc say\u0131lan Magna Carta (B\u00fcy\u00fck S\u00f6zle\u015fme anlam\u0131na gelir) temel mant\u0131\u011f\u0131 ve amac\u0131 da bu y\u00f6nl\u00fcd\u00fcr. Ki\u015fili\u011finde mutlak merkezi devleti temsil eden kral\u0131n tek yanl\u0131 keyfi tasarruflar\u0131na kar\u015f\u0131 malik\u00e2neleri, orta s\u0131n\u0131flar\u0131 ve yerel haklar\u0131 korumak amac\u0131yla kabul g\u00f6rm\u00fc\u015f ve tarihte hak etti\u011fi yeri alm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n
Bug\u00fcn ise Ortado\u011fu ve T\u00fcrkiye de durum \u00e7ok daha farkl\u0131d\u0131r. \u00c7a\u011f ve toplum de\u011fi\u015fmektedir. \u0130nsanl\u0131k yeni ama\u00e7lar ve demokratik de\u011ferler temelinde yol almak istiyor. De\u011fi\u015fim r\u00fczg\u00e2rlar\u0131 Ortado\u011fu ve T\u00fcrkiye de sert ve sanc\u0131l\u0131 esmektedir. T\u00fcrkiye bu yeni\u00e7a\u011f\u0131n \u015fartlar\u0131nda 12 Eyl\u00fcl\u00fcn ruhundan izler ve \u00e7irkinlikler ta\u015f\u0131yan bir anayasa ile yol alamaz. Anayasa yeni \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc ruh, toplumsal ama\u00e7lar ve demokratik de\u011ferler \u00fczerinde \u015fekillenmek zorundad\u0131r. Bu konuda K\u00fcrt Halk \u00d6nderi Say\u0131n Abdullah \u00d6calan\u2019\u0131n tespit ve \u00f6nerileri yol g\u00f6sterici ve \u00e7\u00f6z\u00fcmleyicidir. Yeni anayasan\u0131n temel mant\u0131\u011f\u0131 ve felsefesi devleti s\u0131n\u0131rlayarak demokratik yap\u0131lanman\u0131n \u00f6n\u00fcnde engel olmaktan \u00e7\u0131karmak ve toplumsal \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7mak olmal\u0131d\u0131r. Anayasan\u0131n, ge\u00e7mi\u015fin bask\u0131c\u0131 ve devleti y\u00fccelten ayg\u0131t\u0131 olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 kadar, Orta do\u011fu halklar\u0131na esin kayna\u011f\u0131 olmak amac\u0131yla, gelece\u011fin demokratik ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc toplum vizyonunu ortaya koyabilen nitelikte olmas\u0131na da \u00f6zen g\u00f6sterilmelidir. <\/p>\n
Yeni anayasa demokratik cumhuriyet, demokratik ulus, ortak vatan, temel zihniyetiyle kad\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ideallerine dayanan, ekolojik ama\u00e7l\u0131 \u00f6zg\u00fcr toplum ve yurtta\u015f ile b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n g\u00fcvencesi olan evrensel demokratik haklar\u0131n esaslar\u0131na g\u00f6re yap\u0131l\u0131rsa kal\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyarak, ger\u00e7ek anlamda Orta do\u011fu halklar\u0131na model ve esin kayna\u011f\u0131 olabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Orta do\u011fuda, \u201cDemokratikle\u015fme siyasi bir hareket olmas\u0131na ra\u011fmen, toplumsal bir konsens\u00fcsle olu\u015fturulmu\u015f bir anayasaya dayanmadan kal\u0131c\u0131 ve sistematik bir y\u00f6netim rejimi haline gelemez.\u00a0 Devleti de s\u00fcrekli problem olu\u015fturan ve a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131ran bir kurum olarak de\u011fil, uzmanl\u0131k ve tecr\u00fcbe birikim alan\u0131 olarak \u00e7\u00f6z\u00fcm sa\u011flay\u0131c\u0131 bir etken halinde tutmak i\u00e7in demokratik anayasa vazge\u00e7ilmez bir ara\u00e7t\u0131r <\/p>\n
\u00d6z\u00fcnde, \u201cT\u00fcm toplumsal taraflar aras\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019nin demokratikle\u015fmesine ili\u015fkin z\u0131mni bir konsens\u00fcs olu\u015fmu\u015f bulunmaktad\u0131r. Olmayan \u015fey, bu z\u0131mni ve tarihsel arzuyu a\u00e7\u0131k, ya\u015fayan bir iradeye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmektir. Demokratik anayasa bu ger\u00e7e\u011fin hakikati, \u00f6zl\u00fc ifadesi olmaktad\u0131r.<\/p>\n
\u00a0\u00d6ncelikle yeni anayasan\u0131n niteli\u011fi ve zihniyeti b\u00f6yle anla\u015f\u0131l\u0131rsa anayasa \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ger\u00e7ek amac\u0131na ula\u015f\u0131r ve T\u00fcrkiye\u2019yi ayd\u0131nl\u0131k ufuklara ta\u015f\u0131yabilir.<\/p>\n
KCK Hukuk Komitesi<\/p>\n
K\u00fcrdistan Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi<\/p>\n
www.navendalekolin.com – www.lekolin.org – www.lekolin.net \u2013 www.lekolin.info\u00a0\u00a0\u00a0
\n\t<\/p>\n