{"id":6547,"date":"2020-03-15T01:44:48","date_gmt":"2020-03-14T22:44:48","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lekolin.org\/toplum-kirimin-kulturel-boyutu-dosya-2\/"},"modified":"2020-04-06T17:26:29","modified_gmt":"2020-04-06T15:26:29","slug":"toplum-kirimin-kulturel-boyutu-dosya-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/toplum-kirimin-kulturel-boyutu-dosya-2\/","title":{"rendered":"Toplum K\u0131r\u0131m\u0131n K\u00fclt\u00fcrel Boyutu \u2013 DOSYA (2)"},"content":{"rendered":"<p>15 \u015eubat 2013 Cuma Saat 10:23<\/p>\n<\/p>\n<div class=\"detail content_14\" id=\"text_detail\">\n<div class=\"newsImage\">\n<b>Toplum K\u0131r\u0131m\u0131n biyolojik ve fiziki boyutlar\u0131 bug\u00fcne kadar bir\u00e7ok boyutuyla de\u011ferlendirme konusu olmu\u015ftur.<\/b><\/p>\n<p>\t\t\t\t\t\t\t <img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.lekolin.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/2724-1.jpg\">\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n<p>Toplum K\u0131r\u0131m\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesinde K\u00fclt\u00fcrel boyut ise  siyasi, askeri, ideolojik vb. alanlarda uygulamaya konan politikalar\u0131n genelle\u015ftirilerek topluma kabul ettirilmesi ve ya\u015fam bi\u00e7imi haline getirilmesini hedeflemi\u015ftir. Denilebilir ki bu boyuta, Toplum K\u0131r\u0131m\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi olarak rol oynat\u0131lmak istenilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Toplum K\u0131r\u0131m\u0131n biyolojik ve fiziki boyutlar\u0131 bug\u00fcne kadar bir\u00e7ok boyutuyla de\u011ferlendirme konusu olmu\u015ftur. Bunlarda daha \u00e7ok fiilen hedef haline getirilen toplulu\u011fun, kimli\u011fin ya da gurubun fiziki olarak ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 bi\u00e7iminde ya\u015fanm\u0131\u015flard\u0131r. Tarih de bunun bir\u00e7ok \u00f6rne\u011fi de bulunmaktad\u0131r. \u00d6zellikle de zaman i\u00e7erisine yay\u0131larak s\u00f6m\u00fcrge halklara kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclen s\u00f6m\u00fcrgecilik ili\u015fkilerinde ve kendilerinden daha geli\u015fmi\u015f olan topluluklara kar\u015f\u0131  yabanc\u0131, egemen, s\u00f6m\u00fcrgeci ve emperyal politikalar uygulayan g\u00fc\u00e7lerin\/devletlerin tarihlerinde bunlara rastlan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130spanyol s\u00f6m\u00fcrgecilerinin Latin Amerika yerlilerine  Azteklere, Mayalara, Osmanl\u0131-T\u00fcrk devletinin  Ermenilere, Asuri-S\u00fcryani halklar\u0131na ve yine TC d\u00f6neminde K\u00fcrtlere, Hitler Almanya\u2019s\u0131n\u0131n  Yahudilere kar\u015f\u0131 vb. ger\u00e7ekle\u015ftirilen soyk\u0131r\u0131mlar bunlardan sadece ya\u015fanm\u0131\u015f olan \u00f6rneklerden baz\u0131lar\u0131 aras\u0131nda yerlerini alm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p>Bu \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftirilen soyk\u0131r\u0131mlar hi\u00e7bir \u015fekilde kabul g\u00f6rmedi\u011fi gibi, tarihe birer kara leke olarak ge\u00e7mi\u015flerdir. O nedenledir ki s\u00f6m\u00fcrgeciler, daha farkl\u0131 egemenlik ve imha siyasetlerini devreye koymu\u015flard\u0131r. Bunun bir sonucu olarak da  hedef topluluk, kimlik ya da halklara kar\u015f\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirilen soyk\u0131r\u0131mlar\u0131 biyolojik ve fiziki olma boyutlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131karak  farkl\u0131 bi\u00e7imleri devreye koymu\u015flard\u0131r. Buna ra\u011fmen bu politikalar uluslar aras\u0131 alanda birer soyk\u0131r\u0131m bi\u00e7imi olarak kabul g\u00f6rmekten kurtulamam\u0131\u015flard\u0131r.\u00a0 <\/p>\n<p>12 Ocak 1951 y\u0131l\u0131nda Birle\u015fmi\u015f Milletler taraf\u0131ndan karar alt\u0131na al\u0131narak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren soy k\u0131r\u0131m su\u00e7lar\u0131n\u0131n belirlenmesinde yap\u0131lan bu belirlemeler de bu y\u00f6n esas al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Buna g\u00f6re de:<\/p>\n<p>\u201cUlusal, etnik veya dinsel bir grubu k\u0131smen veya tamamen ortadan kald\u0131rmak amac\u0131yla a\u015fa\u011f\u0131daki fiillerden herhangi biri, Soyk\u0131r\u0131m su\u00e7unu olu\u015fturur:<\/p>\n<p><strong>a)<\/strong>Gruba mensup olanlar\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi <\/p>\n<p><strong>b)<\/strong> Grubun mensuplar\u0131na ciddi surette bedensel veya zihinsel zarar verilmesi <\/p>\n<p><strong>c) <\/strong>Grubun b\u00fct\u00fcn\u00fcyle veya k\u0131smen, fiziksel varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131raca\u011f\u0131 hesaplanarak, ya\u015fam \u015fartlar\u0131n\u0131 kasten de\u011fi\u015ftirmek <br \/><strong>d)<\/strong>Grup i\u00e7inde do\u011fumlar\u0131 engellemek amac\u0131yla tedbir almak <\/p>\n<p><strong>e)<\/strong> Gruba mensup \u00e7ocuklar\u0131 zorla ba\u015fka bir gruba nakletmek. <\/p>\n<p>Bu kararlar \u00e7er\u00e7evesinde soyk\u0131r\u0131m su\u00e7unun uyguland\u0131\u011f\u0131 gruplar, milli, etnik, dini, \u0131rki gruplar ile istikrarl\u0131 ve sabit gruplar, ekonomik ve sosyal gruplar, dilsel gruplar, cinsel gruplar, ya\u015fl\u0131lar, bedensel veya zihinsel engelliler kategorileri olarak belirlenmi\u015ftir .  Ve uygulamaya konan politikalar soyk\u0131r\u0131m olarak kabul edilmi\u015flerdir. <\/p>\n<p>Birle\u015fmi\u015f Milletler taraf\u0131ndan b\u00f6yle bir karar\u0131n almas\u0131nda ise \u00a0 Rafael Lemkin taraf\u0131ndan 1944 y\u0131l\u0131nda Yahudi Soyk\u0131r\u0131m\u0131 \u00fczerine yaz\u0131lan kitapta yapt\u0131\u011f\u0131 belirlemeler esas al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca bahsi ge\u00e7en kitap ta Rafael Lemkin ger\u00e7ekle\u015fen soyk\u0131r\u0131m bi\u00e7imlerine ili\u015fkin olarak ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fekilde kategorilendirmelerde de bulunmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Bu konuda da Rafael Lemkin \u015f\u00f6yle demektedir:<\/p>\n<p>\u201cSoyk\u0131r\u0131m, sadece bir milletin aniden yok edilmesi anlam\u0131na gelmiyor. Tabii e\u011fer bir milletin h\u0131zl\u0131 bir bi\u00e7imde topyek\u00fbn yok edilmesi durumu varsa bu zaten soyk\u0131r\u0131md\u0131r. Ancak soyk\u0131r\u0131m daha \u00e7ok, ya\u015fam\u0131n esas\u0131na kasteden \u00e7e\u015fitli aksiyonlar\u0131n koordineli bir bi\u00e7imde ulusal bir gruba uygulanarak, bu grubun yok edilmesinin hedeflenmesi anlam\u0131na geliyor. Bu politikan\u0131n hedefleri, grubun siyasi ve sosyal \u00f6rg\u00fctlerinin, k\u00fclt\u00fcrlerinin, dillerinin, ulusal bilin\u00e7lerinin, dinlerinin, ekonomik varl\u0131klar\u0131n\u0131n, g\u00fcvenliklerinin, sa\u011fl\u0131klar\u0131n\u0131n, \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin, insanl\u0131k onurunun ve hatta ya\u015famlar\u0131n\u0131n yok edilmesi anlam\u0131na geliyor. Soyk\u0131r\u0131m, bir gruba kar\u015f\u0131 yap\u0131l\u0131r, o gruptaki ki\u015finin \u015fahs\u0131na kar\u015f\u0131 olarak de\u011fil, o gruba ait oldu\u011fu i\u00e7in ger\u00e7ekle\u015ftirilir.<\/p>\n<p>\u201cSoyk\u0131r\u0131m iki a\u015famadan olu\u015fur: Ezilen gruba has \u00f6zelliklerin ve niteliklerin ortadan kald\u0131r\u0131larak yok edilmesi  ard\u0131ndan ezen g\u00fc\u00e7l\u00fcn\u00fcn ulusal niteliklerinin ezilen gruba zorla kabul ettirilmesi. Bu durum ya\u015famas\u0131na m\u00fcsaade edilen ezilen gruba uygulan\u0131r ya da bu grubun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lge tamamen bo\u015falt\u0131larak, ezen gruba ait ki\u015filer buralara yerle\u015ftirilerek kolonile\u015ftirme ba\u015flat\u0131l\u0131r.  <\/p>\n<p>Devamla da soyk\u0131r\u0131mlar\u0131n nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fine dair kategoriler olu\u015fturarak \u015funlar\u0131 belirtmektedir <\/p>\n<p>\u00a0\u201c<strong>1-Siyasi Soyk\u0131r\u0131m: <\/strong>B\u00f6lgedeki sokaklar, caddeler, yerle\u015fim yerleri, il\u00e7eler ve illere kadar adlar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesini \u00f6ng\u00f6ren politikalar\u0131n uygulanmas\u0131.<\/p>\n<p>\u201c<strong>2-Sosyal Soyk\u0131r\u0131m: <\/strong>\u00d6zellikle entelekt\u00fceller ve grubun ayd\u0131nlar\u0131 hedeflenir  \u00e7\u00fcnk\u00fc onlar grubun \u00f6nderleri olarak direni\u015fin fikr\u00ee \u00f6rg\u00fct\u00e7\u00fcleridir.<\/p>\n<p>\u201c<strong>3- K\u00fclt\u00fcrel Soyk\u0131r\u0131m: <\/strong>Yerel halk\u0131n dilini okullarda konu\u015fmas\u0131 ve kendi dilinde yay\u0131nc\u0131l\u0131k yapmas\u0131 yasaklan\u0131r.<\/p>\n<p>\u201c<strong>4-Ekonomik Soyk\u0131r\u0131m: <\/strong>Grubun ekonomik g\u00fcc\u00fcn\u00fc elinden al\u0131nca, sadece hayatta kalabilmek i\u00e7in ya\u015fama hedeflenir, b\u00f6ylelikle ulusal grubun k\u00fclt\u00fcrel geli\u015fmesi \u00f6nlenir, d\u00fc\u015f\u00fcnme kapasitesi azalt\u0131l\u0131r ve ulusal problemlerle ilgilenmeleri engellenir.<\/p>\n<p>\u201c<strong>5-Biyolojik Soyk\u0131r\u0131m: <\/strong>Hedef, grubun n\u00fcfusunu azaltmak, do\u011fumlar\u0131 engellemektir  di\u011fer taraftan aileleri yetersiz beslenmeye zorlamak, g\u0131das\u0131z b\u0131rakmak da hem do\u011fumlar\u0131n azalmas\u0131na yol a\u00e7ar hem de yetersiz beslenen ailelerden do\u011fan \u00e7ocuklar\u0131n hayatta kalma \u015fanslar\u0131 ciddi olarak azal\u0131r.<\/p>\n<p>\u201c<strong>6- Fiziki Soyk\u0131r\u0131m: <\/strong>Fiziki g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fc\u011fe yol a\u00e7mak, hatta grubu ortadan kald\u0131rmak i\u00e7in \u00fc\u00e7 y\u00f6ntem uygulan\u0131r.<\/p>\n<p><strong>a) Beslenme k\u0131s\u0131tlanmas\u0131 ile \u0131rk\u00e7\u0131 ayr\u0131mc\u0131l\u0131k:<\/strong> \u00d6rne\u011fin grubun \u00fcyelerine hi\u00e7 et verilmez ve protein k\u0131s\u0131tlamas\u0131 uygulan\u0131r.<\/p>\n<p><strong>b) Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n ciddi tehdit alt\u0131nda olmas\u0131: <\/strong>\u0130la\u00e7 vermemek, grubun \u00fcyelerini insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 ko\u015fullarda telef olmalar\u0131 amac\u0131yla bir yerden bir yere nakletmek.<\/p>\n<p><strong>c) Sistematik yok etme (\u00f6ld\u00fcrme): <\/strong>Gruba ait \u00fcyelerin sistematik olarak \u00f6ld\u00fcr\u00fclmeleri. Entelekt\u00fcellerin ortadan kald\u0131r\u0131lmalar\u0131 \u00f6ncelikli uygulamad\u0131r  b\u00f6ylelikle direni\u015fin \u00f6rg\u00fctlenmesi k\u0131r\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n<p>\u201c<strong>7- Dinsel Soyk\u0131r\u0131m: <\/strong>Toplumda etkin oldu\u011funa inan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in dini yasaklama, kiliselerin sistematik tahribat\u0131. <\/p>\n<p>\u201c<strong>8- Moral (ahlaki) Soyk\u0131r\u0131m: <\/strong>Ulusal bir proje pe\u015finde ko\u015fmak yerine, grubu \u00e7ok daha kolay alanlara \u00e7ekmek, alkolizme al\u0131\u015ft\u0131rarak pasifize etmek gibi.<\/p>\n<p>K\u00fclt\u00fcrel k\u0131r\u0131m da Rafael Lemkin\u2019in yapm\u0131\u015f oldu\u011fu bu belirlemeler aras\u0131nda yerini almaktad\u0131r. K\u00fclt\u00fcrel K\u0131r\u0131m bu ger\u00e7ekli\u011fi ile birlikte, yap\u0131lan al\u0131nt\u0131lardan da anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 gibi,\u00a0 di\u011fer soyk\u0131r\u0131m bi\u00e7imlerinden farkl\u0131 \u00f6zellikler ta\u015f\u0131maktad\u0131r. \u00d6zel olarak da temel diren\u00e7 odaklar\u0131n\u0131n k\u0131r\u0131larak, kendine yabanc\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmay\u0131 ve kar\u015f\u0131t\u0131na benze\u015ftirilmeyi ifade etmektedir. Bu y\u00f6n\u00fcyle K\u00fclt\u00fcrel K\u0131r\u0131m her y\u00f6n\u00fcyle bir toplum m\u00fchendisli\u011finin \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Fakat burada Toplum M\u00fchendisli\u011finin g\u00fcn\u00fcm\u00fczde halklara, kimliklere, guruplara ve hedef topluluklara kar\u015f\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirilen soyk\u0131r\u0131m politikalar\u0131n\u0131n bi\u00e7im kazand\u0131\u011f\u0131 torna tezg\u00e2h\u0131 olmas\u0131 ger\u00e7ekli\u011fi, K\u00fclt\u00fcrel k\u0131r\u0131m\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fczle s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lan bir yakla\u015f\u0131m i\u00e7erisine girilmesine de neden olmamal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc K\u00fclt\u00fcrel K\u0131r\u0131m\u0131n da bug\u00fcne kadar ger\u00e7ekle\u015ftirilen soyk\u0131r\u0131mlar da oldu\u011fu gibi, devrald\u0131\u011f\u0131 miras ve dayand\u0131\u011f\u0131 temeller s\u00f6z konusudur. Bunlarda kendisini egemenlik, s\u00f6m\u00fcr\u00fc ve s\u00f6m\u00fcrgecilik vb. bi\u00e7imler alt\u0131nda somutla\u015ft\u0131rm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de de \u00d6zel-kirli sava\u015f\u0131n alm\u0131\u015f oldu\u011fu yeni bir bi\u00e7im olan  Toplum K\u0131r\u0131m\u0131 ve onun i\u00e7erisinde \u00f6ne \u00e7\u0131kan bir boyut olan K\u00fclt\u00fcrel K\u0131r\u0131m\u0131 da bu ger\u00e7eklik i\u00e7erisinde ele almak gerekmektedir. T\u00fcrk \u00d6zel Sava\u015f Rejiminin kendisini yap\u0131land\u0131r\u0131rken  tek bir ayak \u00fczerinde temellendirmedi\u011fi a\u00e7\u0131k olan bir ger\u00e7ekliktir. Askeri alan ile birlikte  ekonomik, siyasi, ideolojik, k\u00fclt\u00fcrel vb. yanlar da hep birlikte bir arada bulunmu\u015flard\u0131r. Bunlar\u0131 hi\u00e7bir \u015fekilde birbirinden ay\u0131rmak m\u00fcmk\u00fcn olmam\u0131\u015ft\u0131r. S\u00fcrekli olarak ya bir i\u00e7i\u00e7eli\u011fi ya da birbirini tamamlayan fakt\u00f6rler olarak rol sahibi k\u0131l\u0131nm\u0131\u015flard\u0131r. 1923\u2019lerle birlikte ba\u015flayan s\u00fcre\u00e7te bunu \u00e7ok a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. <\/p>\n<p>Bu s\u00fcre\u00e7le birlikte, strateji \u00e7ok net bir \u015fekilde belirlenmi\u015ftir. Buna da  T\u00fcrk Ulus-Devletin in\u015fas\u0131 ve topluma yeni bir bi\u00e7im kazand\u0131rma vb. olarak bir somutluk kazand\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bunun tamlayan\u0131 olarak da  \u0130zmir \u0130ktisat Kongresi ile \u201cTek Pazar , G\u00fcne\u015f Dil Teorisi ile \u201ctek dil , T\u00fcrk Tarih Tezi ile de \u201cTek Vatan ve Irk  yaratma vb. hedef tespitlerinde bulunulmu\u015ftur. Birinci Cumhuriyet olarak bu d\u00f6neme,\u00a0 damgas\u0131n\u0131 vuran da bu y\u00f6nler olmu\u015ftur. K\u00fcrdistan\u2019\u0131n klasik anlamda s\u00f6m\u00fcrgele\u015ftirilme s\u00fcrecinde esas olarak bu y\u00f6nlere tan\u0131k olunmu\u015ftur. Askeri i\u015fgal, \u0130lhak, s\u00f6m\u00fcrge ekonominin in\u015fas\u0131 ve asimilasyon hep bu \u015fekilde birbirinin tamamlayan\u0131 olarak yerlerini alm\u0131\u015flard\u0131r. Bu anlamda bunlar\u0131ndan birinin eksiksiz uygulan\u0131\u015f\u0131 s\u00f6z konusu olmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130kinci Cumhuriyet d\u00f6nemi olarak adland\u0131r\u0131lan 12 Eyl\u00fcl 1980 Askeri fa\u015fist darbesi ile ba\u015flayan s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde benzeri bir durum s\u00f6z konusudur. Devlet yeniden bir restorasyon s\u00fcrecine tabi tutulmu\u015ftur. Askeri darbe ile \u201cdevletin gev\u015feyen vidalar\u0131 s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmaya  \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f, 24 Ocak Ekonomik kararlar\u0131 ile \u201cekonomi her y\u00f6n\u00fcyle k\u00fcresel sermayeye a\u00e7\u0131k bir hale getirilmi\u015f  , T\u00fcrk-\u0130slam sentezi ile \u201cideolojik anlam da yeniden bir d\u00fczenleni\u015f  i\u00e7erinse girilmi\u015f ve toplum ya\u015fam\u0131na buna g\u00f6re y\u00f6n verilmeye ve de k\u00fclt\u00fcrel bir \u015fekilleni\u015f i\u00e7erisine \u00e7ekilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ve buna ba\u011fl\u0131 olarak da, toplumun diren\u00e7 noktalar\u0131na sald\u0131r\u0131larak, yarat\u0131lan depolitizasyon ortam\u0131nda bellek yitiminin ve zihniyet k\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n yarat\u0131lmas\u0131 hedeflenmi\u015ftir. Asl\u0131nda bu do\u011frultu da uygulamaya konan politikalar K\u00fclt\u00fcrel anlamda bir k\u0131r\u0131m\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilmeye ba\u015flan\u0131lmas\u0131 anlam\u0131na gelmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Dikkat edilirse  12 Eyl\u00fcl darbesi ile toplum susturulmaya ve kendisini savunamaz bir hale getirilmek istenilmi\u015ftir. Bunu ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in yasalar \u00e7\u0131kar\u0131larak, yasaklamalarda bulunulmu\u015ftur. Kendilerine kar\u015f\u0131 koyacak olan ki\u015fi, gurup, \u00e7evre, hareket, \u00f6rg\u00fct vb.lerinin imha edilerek ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 da hedefleyecek bir \u015fekilde harekete ge\u00e7ilmi\u015ftir. 12 Eyl\u00fcl \u00f6ncesinde ya\u015fanan ve bug\u00fcn bizzat darbeyi ger\u00e7ekle\u015ftirenler taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015f oldu\u011fu \u00e7\u0131kan bilim ve d\u00fc\u015f\u00fcnce insanlar\u0131n\u0131n katledilmesi de bu ger\u00e7eklik i\u00e7erisinde yerini alm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylece toplum bir bi\u00e7imiyle kendilerini ifade edemez, savunamaz hale getirilirlerken  ger\u00e7ekle\u015ftirilecek olan zihniyet k\u0131r\u0131m\u0131nda yollar\u0131 a\u00e7\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>12 Eyl\u00fcl\u2019\u00fcn topluma kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc kirli sava\u015f\u0131n en \u00f6nemli boyutunu da bu y\u00f6n olu\u015fturmu\u015ftur. \u00c7\u00fcnk\u00fc topluma kar\u015f\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirilen bir-kar\u015f\u0131 devrim olan 12 Eyl\u00fcl, ba\u015far\u0131 \u015fans\u0131n\u0131 burada g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr.12 Eyl\u00fcl Askeri darbesi, Toplumun zihniyet olarak yeni aray\u0131\u015flar i\u00e7erisine girmeye ve kendisine ya\u015fam modelleri yaratmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131  Birinci Cumhuriyetin yaratt\u0131\u011f\u0131 zihniyetle birlikte \u00e7\u00f6z\u00fclmekle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya geldi\u011fi ko\u015fullarda ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015ftir. Bu ger\u00e7eklik  Birinci Cumhuriyeti zorlayan bir y\u00f6n olarak \u00f6ne \u00e7\u0131karken, yeni ya\u015fam al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 ve k\u00fclt\u00fcrel \u00f6zelliklerin olu\u015fmas\u0131na neden olmu\u015ftur. \u00d6zg\u00fcrl\u00fck, adalet, e\u015fitlik, demokrasi, sosyalizm, uluslar\u0131n geleceklerini belirleme istekleri vb. burada \u00f6ne \u00e7\u0131kan y\u00f6nler olarak anlam kazanmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n<p>As\u0131l olarak da 12 Eyl\u00fcl Askeri rejimiyle birlikte,\u00a0 olu\u015fmaya ba\u015flayan bu ruhsal ve k\u00fclt\u00fcrel yeni \u015fekilleni\u015fe son verilmek istenilmi\u015ftir. Bu sa\u011flamak i\u00e7inde  refleksleri dumura u\u011frat\u0131larak tepkisiz, istenildi\u011fi gibi y\u00f6nlendirilen, her t\u00fcrl\u00fc s\u00f6m\u00fcr\u00fc ve egemenli\u011fe a\u00e7\u0131k hale getirilen bir toplum ve nesil yarat\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0 <\/p>\n<p>12 Eyl\u00fcl\u2019\u00fcn bir devam\u0131 olan sonraki g\u00f6stermelik s\u00f6zde sivil h\u00fck\u00fcmetler d\u00f6nemin de esas olarak bu politika da \u0131srar edilmi\u015ftir. Toplumun de\u011ferlerinden ar\u0131nd\u0131r\u0131larak her y\u00f6n\u00fcyle bir meta haline getirilmesine h\u0131z verilmi\u015ftir. Bununla da s\u0131n\u0131rl\u0131 kal\u0131nmayarak toplum i\u00e7erisinde yeni al\u0131\u015fkanl\u0131klar ve davran\u0131\u015flar geli\u015ftirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Gen\u00e7li\u011fin kar\u015f\u0131s\u0131na arabesk, kaderci bir ya\u015fam bir ya\u015fam ve model olarak kendilerini benze\u015ftirecekleri sahte, \u015fi\u015firme ki\u015filikler \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6yle ki, \u201ck\u00f6\u015feyi d\u00f6nme  ad\u0131 alt\u0131nda her \u015feyini pazara sunacak olan bir \u201cinsan  tiplemesi yarat\u0131lmak istenilmi\u015ftir. AKP h\u00fck\u00fcmetleri d\u00f6nemiyle birlikte bu politika daha da ileri boyutlara ta\u015f\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>AKP\u2019nin parti olarak h\u00fck\u00fcmet koltu\u011funa oturtuldu\u011fu s\u00fcre\u00e7, 12 Eyl\u00fcl darbesi ile belirlenen hedeflere ula\u015f\u0131lmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir noktaya ula\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n da g\u00f6stergesi olmu\u015ftur. O zamana kadar  siyasal, askeri ve ideolojik olarak oldu\u011fu kadar, k\u00fclt\u00fcrel a\u00e7\u0131dan da toplumun yeniden \u015fekillendirilmesinde \u00f6nemli bir mesafe kat edilmi\u015ftir. 12 Eyl\u00fcl\u2019le birlikte \u015fekillendirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan yeni bir nesil ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f ve toplum ya\u015fam\u0131 \u00fczerinde etkili hale gelinmi\u015ftir. Bu \u00f6nemli bir husustur. \u00c7\u00fcnk\u00fc o zamana kadar, belirli toplumsal de\u011ferler \u00fczerinden bi\u00e7im kazanan bir neslin yerini, tamamen toplum m\u00fchendisli\u011fi \u00e7er\u00e7evesinde yeti\u015ftirilen bir nesil almaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r  be\u011feniler, ilgiler, al\u0131\u015fkanl\u0131klar, istekler, siyasal tercihler vb. buna g\u00f6re bi\u00e7im kazan\u0131r hale gelmi\u015ftir. <\/p>\n<p>Bunun sosyolojik a\u00e7\u0131dan da dikkatle ele al\u0131nmas\u0131 gerekmektedir. \u00d6zellikle kapitalist modernite ile birlikte pozitivist bilimlere dayan\u0131larak, topluma kar\u015f\u0131 geli\u015ftirilen politikalar hesaba kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bunun ne kadar gerekli oldu\u011fu anla\u015f\u0131lacakt\u0131r. Unutulmamal\u0131 ki, kapitalist modernite toplum \u00fczerindeki egemenli\u011fini sadece askeri ve b\u00fcrokratik zor ayg\u0131tlar\u0131na dayanarak kurmamaktad\u0131r  geli\u015ftirdi\u011fi pazar ili\u015fkisi, al\u0131\u015fkanl\u0131klar, davran\u0131\u015f bi\u00e7imleri ve kabul ettiri\u015fler de burada rol sahibi k\u0131l\u0131nm\u0131\u015flard\u0131r. Bu \u015fekilde bir bi\u00e7imiyle s\u00f6m\u00fcr\u00fc ve egemenli\u011fi topluma \u201cbenimseterek  bunu ger\u00e7ekle\u015ftirmektedir. Bunu sa\u011flarken de ba\u015fta ideolojik ve k\u00fclt\u00fcrel ara\u00e7lar olmak \u00fczere, bir\u00e7ok yol ve y\u00f6ntemi kullanmaktan geri kalmam\u0131\u015flard\u0131r. Bu konu da ilk s\u0131n\u0131fl\u0131\/egemenlikli uygarl\u0131ktan bu yana b\u00fcy\u00fck bir deney ve birikimin sahibi haline gelmi\u015flerdir. S\u00fcmer rahiplerinin s\u00f6m\u00fcr\u00fc ve emenli\u011fi nas\u0131l topluma benimsettikleri hat\u0131rlan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bu \u00e7ok net bir \u015fekilde anla\u015f\u0131lacakt\u0131r. <\/p>\n<p>AKP h\u00fck\u00fcmetleri d\u00f6neminde de ayn\u0131 yol takip edilmi\u015ftir. Egemenlikli, s\u0131n\u0131fl\u0131, devletli uygarl\u0131k esas al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019de 12 Eyl\u00fcl\u2019le birlikte uygulamaya konulan politikalar devral\u0131narak varl\u0131k g\u00f6sterilmi\u015ftir. Bunun i\u00e7inde son derece elveri\u015fli ko\u015fullarda hareket edilmi\u015ftir. Bast\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve buna g\u00f6re yeniden bi\u00e7imlendirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan bir toplum \u00fczerinde iktidar olunmu\u015ftur. Zihniyet ve d\u00fc\u015f\u00fcnsel alanda toplumsal diren\u00e7 noktalar\u0131n\u0131n zay\u0131flat\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131ndan yararlan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 12 Eyl\u00fcl ve sonraki s\u00fcre\u00e7lerde toplumun zihin ve d\u00fc\u015f\u00fcnce g\u00fcc\u00fc \u00fczerinde kurulan bask\u0131 ve k\u0131r\u0131lmay\u0131, kendileri i\u00e7in bir f\u0131rsat olarak g\u00f6rm\u00fc\u015flerdir. Adeta ortam\u0131 kendileri i\u00e7in bo\u015f bulmu\u015flard\u0131r. Do\u011fan bu bo\u015flu\u011fu ideolojik ve \u00f6rg\u00fctsel olu\u015fumlar\u0131 ile doldurmak istemi\u015flerdir. Sadece bununla da kal\u0131nmayarak  iktidar olman\u0131n avantajlar\u0131n\u0131 da kullanarak toplum i\u00e7erisinde kendisine dayanaklar olu\u015fturmaya ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r. Bu konuda, daha fazla b\u00fcy\u00fcmek ve g\u00fc\u00e7 haline gelmek isteyen orta s\u0131n\u0131flara ait kesimler i\u00e7erisinde de kar\u015f\u0131l\u0131k g\u00f6rm\u00fc\u015flerdir. <\/p>\n<p>Bu kesimler bug\u00fcn AKP H\u00fck\u00fcmetleri d\u00f6neminde olu\u015fmaya ba\u015flayan \u00fcst s\u0131n\u0131flar olarak sistem i\u00e7erisinde yer al\u0131r hale gelmi\u015flerdir. Ekonomik ve siyaset alanda oldu\u011fu gibi daha fazla etkili hale gelebilmek i\u00e7in, k\u00fclt\u00fcrel alanda da harekete ge\u00e7mi\u015flerdir. Sermeyenin k\u00fcresel anlamda alm\u0131\u015f oldu\u011fu bi\u00e7ime g\u00f6re \u201cpost modern k\u00fclt\u00fcr\u00fcn  geli\u015fimi \u00f6n\u00fcnde var olan engelleri ortadan kald\u0131rarak, toplumu ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu de\u011ferlerden koparak  adeta alt\u0131 oyulmu\u015f, temelleri bo\u015falm\u0131\u015f bir hale getirmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. Toplumda tam bir t\u00fcketim k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve para kazanma h\u0131rs\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesine paralel olarak da yeni bir zihniyet in\u015fas\u0131na giri\u015filmi\u015ftir. Bu \u00e7er\u00e7evede T\u00fcrk-\u0130slam sentezi ile kapitalist modernitenin pozitivist paradigmas\u0131 harmanlanarak topluma sunulmu\u015ftur. \u00d6yle ki, giyimde, ku\u015fam da, ya\u015famda hangi k\u00fclt\u00fcre ait oldu\u011fu belli olmayan ucube bir \u015fekilleni\u015f ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Kendileri i\u00e7in farkl\u0131 ya\u015fam alanlar\u0131 yarat\u0131lmaya ba\u015flan\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. \u0130slami- giyim alt\u0131nda  son derece garip bir moda, \u0130slami- modern ya\u015fam ad\u0131 alt\u0131nda da son derece ucube bir ya\u015fam bi\u00e7imi ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130slami ibadet bi\u00e7imleri, rit\u00fcelleri  Hac ziyaretleri, Namaz k\u0131l\u0131\u015flar ve \u0130ftarlar vb. leri bile, \u0130slami olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f,\u00a0 tam bir g\u00f6steri, ticari, istismar ve t\u00fcketim arac\u0131 haline getirilmi\u015flerdir. Bunlara TV\u2019lerde yay\u0131nlanan dizi filmleri e\u015flik etmi\u015ftir. Bu dizi filmleriyle de topluma yeni(?!) bir ya\u015fam tarz\u0131 kabul ettirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bunu da topluma \u00e7ekici k\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. Bunu ger\u00e7ekle\u015ftirirken de  \u00f6zel olarak e\u011fitilmi\u015f ve g\u00f6revlendirilmi\u015f ki\u015fileri, e\u011fitim sistemini, medyay\u0131, reklam \u015firketlerini ve s\u00f6zde d\u00fc\u015f\u00fcnce kurulu\u015flar\u0131n\u0131 etkili bir \u015fekilde kullanm\u0131\u015flard\u0131r. <\/p>\n<p>B\u00f6ylece harekete ge\u00e7irdi\u011fi de\u011fi\u015fik ara\u00e7lar\u0131 da kullanarak toplumu meydana getiren temel yap\u0131 ta\u015flar\u0131na kar\u015f\u0131 sald\u0131r\u0131ya ge\u00e7mi\u015flerdir. Bu \u015fekilde adeta toplumun genleriyle oynan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Yeni al\u0131\u015fkanl\u0131klar, refleksler, d\u00fc\u015f\u00fcnceler, davran\u0131\u015flar vb geli\u015ftirilerek toplum yeniden in\u015fa edilmek istenilmi\u015ftir. Bunu yaparken de toplumu belleksiz hale getirmeyi, her \u015feyi kendileriyle ba\u015flatmay\u0131 ve \u00e7\u0131karlar\u0131na uygun olmayan\u0131 da yok saymay\u0131 esas alm\u0131\u015flard\u0131r. <\/p>\n<p>R.T.Erdo\u011fan\u2019\u0131n deyimiyle \u201c d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorsan yoktur  felsefesiyle hareket etmi\u015flerdir. AKP \u00f6ncesin de T\u00fcrkiye\u2019de faaliyet y\u00fcr\u00fcten partiler g\u00f6r\u00fclmezden gelinirken  yap\u0131lan her \u015fey k\u00f6t\u00fc ve nas\u0131l kabul ettirilecekse \u00f6yle g\u00f6sterilmeye ba\u015flan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u015fekilde AKP ve R.T.Erdo\u011fan\u2019la ba\u015flayan, ona me\u015fruluk kazand\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fan yeniden bir tarih yaz\u0131m\u0131na ve k\u00fclt\u00fcrel bir \u015fekilleni\u015f i\u00e7erisine \u00e7ekilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Asl\u0131nda buna K\u00fclt\u00fcr\u00fcn ger\u00e7ek anlam\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda toplumun kaynaklar\u0131ndan, k\u00f6klerinden kopar\u0131lmaya ba\u015flat\u0131lma ya da k\u00fclt\u00fcrs\u00fczl\u00fck s\u00fcreci demek daha do\u011fru olmaktad\u0131r. Bunun da ger\u00e7ekle\u015ftirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan Toplum K\u0131r\u0131m\u0131n ne kadar tehlikeli bir boyuta vard\u0131r\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fu anlam\u0131na geldi\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/p>\n<p>T\u00fcrk \u00f6zel sava\u015f rejiminin Toplum K\u0131r\u0131m bi\u00e7imini ald\u0131\u011f\u0131 ve \u00f6zelliklede AKP h\u00fck\u00fcmetleri s\u00fcrecinde yarat\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan toplum in\u015fas\u0131 s\u00fcrecinde K\u00fclt\u00fcr tamam\u0131yla kendi ger\u00e7ekli\u011finden uzak k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f, her \u015fey yapay hale gelmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Kavram olarak bile k\u00fclt\u00fcr ger\u00e7ek anlam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda alg\u0131lan\u0131r bir hal alm\u0131\u015ft\u0131r. Kavram olarak anlam\u0131 daralt\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Toplumun belle\u011finde de buna g\u00f6re yer edinmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7evede de genel olarak  gelenek, g\u00f6renek, al\u0131\u015fkanl\u0131k, hal ve davran\u0131\u015flar, vb. oldu\u011funa dair yap\u0131lan tan\u0131mlamalar\u0131 s\u00f6z konusu olmaktad\u0131r. Bu \u015fekilde, k\u00fclt\u00fcr\u00fcn bir anla, d\u00f6nemle s\u0131n\u0131rl\u0131 tutman\u0131n olanaks\u0131zl\u0131\u011f\u0131, toplumun d\u00fcn\u00fcn\u00fc, bug\u00fcn\u00fc ve gelece\u011fe uzanan y\u00f6nlerini temsil etti\u011fi, toplumun maddi ve manevi alanda kendisini var etmesi ve bunun bir birikime dayanm\u0131\u015f oldu\u011fu ger\u00e7ekli\u011fi unutturulmak istenilmektedir. <\/p>\n<p>Devam\u0131 Toplum K\u0131r\u0131m\u0131n Ekolojik Boyutu <\/p>\n<p>Cemal \u015eerik<\/p>\n<p>K\u00fcrdistan Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi<\/p>\n<p>www.navendalekolin.com &#8211; www.lekolin.org &#8211; www.lekolin.net \u2013 www.lekolin.info<\/p>\n<p>\t<!-- parveke begin --><\/p>\n<div>\n<div class=\"sharethis-inline-share-buttons\"><\/div>\n<p><!-- parveke END -->\n<\/div><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p><b>Toplum K\u0131r\u0131m\u0131n biyolojik ve fiziki boyutlar\u0131 bug\u00fcne kadar bir\u00e7ok boyutuyla de\u011ferlendirme konusu olmu\u015ftur.<\/b><\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":6548,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[32,31,36,33,30,35,34],"class_list":["post-6547","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dizi-yazi","tag-arastirma","tag-kurdi","tag-kurdish","tag-kurdistan","tag-lekolin","tag-turkish","tag-turkiye"],"acf":[],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6547","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6547"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6547\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10438,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6547\/revisions\/10438"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6548"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6547"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6547"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6547"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}