\t\t\t\t\t\t\t ![](\"http:\/\/www.lekolin.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/2734-1.jpg\")
\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n
Toplum k\u0131r\u0131m insan\u0131n kendini toplum olarak var etti\u011fi en temel dokular \u00fczerinde (siyasal, askeri, ideolojik, k\u00fclt\u00fcrel, ekonomik, sosyal vb.) ger\u00e7ekle\u015ftirirken ayn\u0131 zamanda insan\u0131n t\u00fcr olarak i\u00e7erisinde olu\u015ftu\u011fu do\u011fa \u00fczerinde ger\u00e7ekle\u015ftirilen k\u0131r\u0131m ile tamamlamaktad\u0131r. Bu ger\u00e7ek, toplum k\u0131r\u0131m\u0131n yeterli bir d\u00fczeyde anla\u015f\u0131lmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan mutlaka g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmas\u0131 gereken bir husustur.<\/p>\n
\u0130nsan t\u00fcr olarak di\u011fer biyolojik varl\u0131klar gibi, onu ku\u015fatan do\u011fa ve evren i\u00e7erisinde var olmu\u015ftur. Onun i\u00e7indir ki, insan\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 ancak do\u011fa ve evren ile birlikte a\u00e7\u0131klanmaktad\u0131r. Fakat insan\u0131n t\u00fcr olarak di\u011fer biyolojik varl\u0131klar\u0131n oldu\u011fu gibi \u2013onu ku\u015fatan- do\u011fa ve evren ili\u015fkisi her zaman ayn\u0131 oran da ve d\u00fczeyde ge\u00e7erli olmam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsan di\u011fer biyolojik varl\u0131klardan farkl\u0131 olarak kendi do\u011fas\u0131n\u0131 yaratmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Buna da toplum bilimciler taraf\u0131ndan ikinci do\u011fa ad\u0131 verilmi\u015ftir.<\/p>\n
\u201cikinci do\u011fan\u0131n \u00f6zelli\u011fi, \u201cbirinci do\u011fadan farkl\u0131 olarak insan\u0131n kendi do\u011fas\u0131n\u0131 yaratm\u0131\u015f oldu\u011fu ger\u00e7ekli\u011fidir. Bu \u00f6zelli\u011fi ile de insan do\u011fada var olan di\u011fer biyolojik varl\u0131klardan fark\u0131n\u0131 g\u00f6stermeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6nder APO ise hem insan\u0131n do\u011fada bulunan varl\u0131klar ile ortak olan y\u00f6nlerini ve aralar\u0131nda var olan farkl\u0131l\u0131klar\u0131 \u015fu \u015fekilde dile getirmektedir. \u201cAra\u015ft\u0131rmam\u0131za Bacon ve Descartes\u2019in \u00f6nc\u00fcllerini reddederek ba\u015flayal\u0131m. \u00d6zne-nesne ve ruh-beden ikilemini reddettikten sonra insan\u0131 temel almak, her bak\u0131mdan daha uygun bir ba\u015flang\u0131\u00e7 olabilir. \u0130nsan merkezli bir d\u00fcnyadan bahsetmedi\u011fimiz gibi, h\u00fcmanist bir yakla\u015f\u0131m\u0131 da konu edinmiyoruz. \u0130nsanda yo\u011funla\u015fan ger\u00e7eklikler toplam\u0131n\u0131 konu edinmekteyiz.<\/p>\n
\u201c1-Maddenin yap\u0131 ta\u015flar\u0131 olarak atomlar, hem say\u0131 hem dizili\u015f olarak insanda en zengin bir varl\u0131\u011fa ve bile\u015fime sahiptir.<\/p>\n
\u201c2- \u0130nsan biyolojik d\u00fcnyan\u0131n t\u00fcm bitkisel ve hayvansal yap\u0131lar\u0131n\u0131 temsil etme avantaj\u0131na sahiptir.\u00a0<\/p>\n
\u201c3- Toplumsal ya\u015fam\u0131n en geli\u015fkin bi\u00e7imlerini ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015ftir.<\/p>\n
\u201c4- \u00c7ok esnek ve \u00f6zg\u00fcr bir zihniyet d\u00fcnyas\u0131n\u0131 temsil etmektedir.\u00a0<\/p>\n
\u201c5- Metafizik ya\u015fayabilmektedir.<\/p>\n
\u201cT\u00fcm bu \u00f6zelliklerin insanda i\u00e7 i\u00e7e, b\u00fct\u00fcnl\u00fck dahilinde ayn\u0131 anda ya\u015fanmas\u0131n\u0131n \u00f6rne\u011fi olmayan bir bilgi kayna\u011f\u0131 oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r. B\u00fct\u00fcnl\u00fck i\u00e7inde bu kayna\u011f\u0131 anlamak, bilinen ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f evreni anlamakla \u00f6zde\u015ftir. En az\u0131ndan anlamak i\u00e7in do\u011fru bir ba\u015flang\u0131\u00e7 de\u011ferindedir.
Bu \u015fekilde hem do\u011fada var olan di\u011fer biyolojik varl\u0131larla ortak ve farkl\u0131 olan y\u00f6nlerini ortaya koyan \u00d6nder Apo, insan\u0131n \u201cikinci do\u011fa olarak, kendisini toplum olarak var etmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131na da i\u015faret etmi\u015f olmaktad\u0131r.<\/p>\n
Bununla birlikte insans\u0131n kendisini var etme bi\u00e7imi olan toplum giderek kendi i\u00e7erisinde zamanla bir yar\u0131lmay\u0131 da ya\u015famaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. O zamana kadar toplum i\u00e7erisinde birbirini tamamlayan i\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fc giderek bir biri \u00fczerinde egemenlik kurma arac\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Buda toplum i\u00e7erisindeki uyumun ve dengenin bozulmas\u0131na neden olmu\u015ftur. Asl\u0131nda buna \u201c toplumsal ekolojinin bozulmas\u0131 demekte m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.\u00a0<\/p>\n
O zamana kadar toplum i\u00e7erisinde var olan denge ve uyumun bozulmas\u0131 sadece toplumla da s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmam\u0131\u015ft\u0131r. Bu, insan\u0131n biyolojik olarak var olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan do\u011fa ile aras\u0131ndaki denge ve uyumun bozulmaya ba\u015flamas\u0131na da neden olmu\u015ftur. Toplumun yar\u0131larak \u00fcst s\u0131n\u0131flar\u0131n kendisini \u00f6nce hiyerar\u015fi, sonra iktidar ve devlet olarak \u00f6rg\u00fctlemesiyle kurumsalla\u015fan egemenlik do\u011fa \u00fczerinde de kurulmaya ba\u015flan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Bu s\u00fcre\u00e7le birlikte egemenler tahakk\u00fcmlerini sadece \u201calt s\u0131n\u0131flar \u00fczerinde de\u011fil, do\u011fa \u00fczerinde de kurmaya ba\u015flam\u0131\u015flar ve onu bir s\u00f6m\u00fcr\u00fc alan\u0131 haline getirmi\u015flerdir. Do\u011fada egemenler taraf\u0131ndan, tahakk\u00fcm alanlar\u0131na g\u00f6re belirlenen s\u0131n\u0131rlara g\u00f6re payla\u015f\u0131lm\u0131\u015f, \u00e7ok daha fazla \u00fcr\u00fcn elde etmek i\u00e7in hoyrat\u00e7a kullan\u0131lmaya ba\u015flan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u015fekilde art\u0131k o zamana kadar, Do\u011fa \u00fczerinde onunla birlikte uyum i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015fen ya\u015fam yerine, egemenlerin \u00e7\u0131kar\u0131na g\u00f6re bir konumlan\u0131\u015f s\u00f6z konusu hale gelmi\u015ftir. Bunun da ad\u0131na \u201cvah\u015fi do\u011fay\u0131 \u0131slah etme denilmi\u015ftir. Kendisinin her t\u00fcrl\u00fc egemenli\u011fe kar\u015f\u0131 oldu\u011funu ilan edenler ve bunun i\u00e7in m\u00fccadele i\u00e7erisinde olanlar bile insan\/toplum ya\u015fam\u0131n\u0131 daha ileri bir d\u00fczeye \u00e7\u0131karma(!?), \u201cdo\u011fa ile insan aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fki ve \u201cdo\u011fa ile m\u00fccadele ad\u0131na buna kat\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n
Bu egemenlikli yakla\u015f\u0131m bir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc\u015f ve yakla\u015f\u0131m bi\u00e7imi olarak da topluma kabul ettirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u201cDo\u011fa bilimleri ad\u0131 alt\u0131nda geli\u015ftirilen disiplinlerde buna hizmet etmi\u015flerdir. Bu \u201cbilimlerle do\u011fay\u0131 daha yak\u0131ndan tan\u0131yarak onunla uyum i\u00e7erisinde ve onun bir par\u00e7as\u0131 olarak ya\u015famak yerine \u201c ona daha ne kadar sahip olurum, hakim hale gelebilirim d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle hareket edilmi\u015ftir. Bu \u00e7er\u00e7evede do\u011fa \u00fczerinde ger\u00e7ekle\u015ftirilen her ke\u015fif \/bulu\u015f yine ona kar\u015f\u0131 kullan\u0131l\u0131r bir hal alm\u0131\u015ft\u0131r. Fizik, Kimya, Jeoloji, Biyoloji vb. bilimlerde bunu g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu bilimlere dayan\u0131larak do\u011fa t\u00fcketilmekte ve yine do\u011fada bulunan elementler kar\u015f\u0131t\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclerek kullan\u0131lmaktad\u0131r. \u0130\u00e7erisinde ya\u015fan\u0131lan d\u00fcnya ger\u00e7ekli\u011finde ise bu \u00e7ok daha tehlikeli boyutlara ula\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bulunmaktad\u0131r. Kurulan N\u00fckleer Enerji santrallerinde, Kimya End\u00fcstrisinde vb. bunlar\u0131 g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.
B\u00f6yle de olsa, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde do\u011fan\u0131n kendi i\u00e7erisinde bir sorun ya\u015fanmamaktad\u0131r. Do\u011fa kendi ile olan uyumunu korumaktad\u0131r. As\u0131l olarak sorun egemenlikli sistem ve do\u011fa aras\u0131nda ya\u015fanmaktad\u0131r. Do\u011fan\u0131n kendine yeterli olan kaynaklar\u0131 egemenler taraf\u0131ndan s\u00f6m\u00fcr\u00fcn\u00fcn daha fazla derinle\u015ftirilmesine paralel olarak t\u00fckenmekle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelmi\u015f, \u201csanayile\u015fme ad\u0131 alt\u0131nda d\u00fcnya at\u0131k maddelerin bir \u00e7\u00f6pl\u00fc\u011f\u00fcn haline getirilerek adeta \u00fczerinde hi\u00e7bir canl\u0131ya ya\u015fam hakk\u0131 tan\u0131nmamaktad\u0131r. Okyanuslar\u0131n derinliklerinden, uzay\u0131n bo\u015fluklar\u0131na var\u0131ncaya kadar, nerelere ula\u015f\u0131la biliyorsa, oralar at\u0131k maddelerle doldurulmu\u015ftur. Bunun bir sonucu olarak ta okyanuslarda, akarsularda toprak \u00fczerinde vb. ya\u015fayan canl\u0131 t\u00fcrleri t\u00fckenmeye ba\u015flam\u0131\u015f, kalanlar\u0131nda geneti\u011fi bozularak hastal\u0131kl\u0131 hale getirilmi\u015flerdir. Yeni nesil canl\u0131lar \u00fczerinde yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalarda bu ger\u00e7ek \u00e7ok \u00e7arp\u0131c\u0131 bir \u015fekilde a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. B\u0131rakal\u0131m biyolojik varl\u0131k olarak bitki ve hayvanlar\u0131, insanlar\u0131n kendisi de bundan pay\u0131na d\u00fc\u015feni alm\u0131\u015flard\u0131r gelinen a\u015famada organ\u0131 eksik, \u015fekil olarak garipsenebilecek do\u011fum olaylar\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr hale gelmi\u015f, yeni hastal\u0131k t\u00fcrleri ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f, insanlar normal g\u00f6r\u00fclmeyecek bir \u015fekilde hastalanmaya ve \u00e7ok erken ya\u015flarda \u00f6lmeye ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r. Bu noktada birinci do\u011fada var olan, insana var\u0131ncaya kadar t\u00fcm biyolojik varl\u0131klar paylar\u0131na d\u00fc\u015feni alm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n
Bu ger\u00e7eklik toplumsal ekoloji paralel olarak insan ile do\u011fa aras\u0131ndaki ili\u015fkinin bozulmas\u0131 \u00d6nder Apo taraf\u0131ndan \u015fu \u015fekilde dile getirilmektedir.
\u201cEnd\u00fcstriyalizm \u00f6z\u00fcnde fizik, kimya ve biyolojinin teorik-pratik ilke ve kurallar\u0131n\u0131 topluma ve \u00f6zellikle ekonomik yap\u0131s\u0131na uygulamak anlam\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131r. Bu ise \u00e7ok farkl\u0131 olan toplumsal do\u011fan\u0131n yads\u0131nmas\u0131n\u0131 beraberinde getirir. Toplumsal do\u011fa s\u00fcrekli azami k\u00e2r pe\u015finde ko\u015fan bir sistemi uzun s\u00fcre \u00fczerinde ta\u015f\u0131yamaz. \u00d6zellikle nesnel do\u011fan\u0131n kurallar\u0131n\u0131n uzun s\u00fcreli kullan\u0131m\u0131 toplum olmaktan \u00e7\u0131kmad\u0131r. Kapitalist bireycilik bu ger\u00e7e\u011fi do\u011frulamaktad\u0131r. <\/p>\n
Toplumsal do\u011fan\u0131n i\u015fleyi\u015f kurallar\u0131 kendine \u00f6zg\u00fcd\u00fcr. Ahl\u00e2k\u00ee ve politik olarak i\u015fler. End\u00fcstriyalist yakla\u015f\u0131m er ya da ge\u00e7 ahl\u00e2k\u00ee ve politik i\u015fleyi\u015fi tasfiye etmek durumundad\u0131r. Ekonomideki i\u015fsizlik, kriz ve gelir u\u00e7urumundan sorumludur. Ekolojiyi do\u011furan ana etkenler end\u00fcstriyalizmin k\u0131saca tan\u0131mlanan bu ger\u00e7ekli\u011finden kaynaklanmaktad\u0131r. End\u00fcstriyel \u00e7a\u011f\u0131n toplumu b\u00fct\u00fcn alanlarda ekolojisini geli\u015ftirmeden ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcremez. Nas\u0131l ki demokratik anayasalar Leviathan\u2019\u0131 (ulus-devlet canavar\u0131) s\u0131n\u0131rlamak ama\u00e7l\u0131 iseler, end\u00fcstriyalizm canavar\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rlayacak olan da ekolojidir. \u00c7ok iyi bilmek gerekir ki, end\u00fcstriyel \u00e7a\u011f \u00f6ncesi d\u00f6nemde, insan t\u00fcr\u00fc de d\u00e2hil, b\u00fct\u00fcn canl\u0131lar\u0131n ya\u015fam\u0131 i\u00e7g\u00fcd\u00fcsel bilin\u00e7le (en keskin duygusal zek\u00e2) ekolojiktir. Ekolojik olmayan canl\u0131 tasfiye olmaktan kurtulamaz. \u015e\u00fcphesiz her canl\u0131n\u0131n kendine \u00f6zg\u00fc bir ekolojik zek\u00e2s\u0131 vard\u0131r. End\u00fcstricili\u011fi ekolojik ya\u015fama ba\u015fkald\u0131ran \u00e7a\u011f olarak da de\u011ferlendirmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u00a0<\/p>\n
Bug\u00fcn t\u00fcm d\u00fcnya insanl\u0131\u011f\u0131 bunu tart\u0131\u015fmakta ve aray\u0131\u015f\u0131 i\u00e7ine girmi\u015f bulunmaktad\u0131r. Ekolojik d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc\u015f ve ya\u015fam bi\u00e7imleri geli\u015ftirtmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Fakat bunlarda var olan bu tehlikenin \u00f6n\u00fcn\u00fc almaya yetmemektedir.<\/p>\n
T\u00fcrkiye ve K\u00fcrdistan da do\u011fa ve \u00e7evreye yakla\u015f\u0131m bu \u00e7er\u00e7evede ger\u00e7ekle\u015fmektedir. Egemenlikli \u2013 devlet\u00e7i sistem toplum \u00fczerinde oldu\u011fu kadar do\u011fa \u00fczerinde de h\u00fck\u00fcmranl\u0131k kurmu\u015f ve tam bir talan \/ya\u011fma alan\u0131 haline getirmi\u015ftir. \u00dclkeyi kalk\u0131nd\u0131rma, ekonomiyi geli\u015ftirme, sanayile\u015fme ad\u0131na s\u0131n\u0131rs\u0131z bir t\u00fcketim i\u00e7erisine girilmi\u015ftir. Ormanlar ya\u011fmalanm\u0131\u015f akarsular\u0131n ak\u0131\u015f\u0131 engellenerek y\u00f6nleri de\u011fi\u015ftirilmi\u015f, toprak susuz b\u0131rak\u0131larak co\u011frafya kurakla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bunun bir sonucu olarak akarsular\u0131n ya\u015fam verdi\u011fi o toprak par\u00e7alar\u0131nda hayat durma noktas\u0131na getirilmi\u015ftir. Sadece bununla da kal\u0131nmayarak, o kurakla\u015fan topraklar\u0131n kendileriyle var ettikleri birikim ve tarihi mirasta yok olmakla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya getirilmi\u015ftir.<\/p>\n
Kapitalist modernite ko\u015fullar\u0131nda bir y\u0131k\u0131m ve t\u00fcketim ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya getirilen T\u00fcrkiye ve K\u00fcrdistan co\u011frafyas\u0131nda toplumun bozulan ekolojik dengesine paralel do\u011fan\u0131nda dengesi bozulmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Plans\u0131z kentle\u015fme do\u011fan\u0131n aleyhine bir seyir izlemi\u015ftir. \u00dcretimin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi en verimli topraklar beton y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131yla doldurulurken, Akarsular \u00fczerinde in\u015fa edilen dev barajlar kurulduklar\u0131 o topraklar \u00fczerinde bulunan her \u015feyle birlikte tarihi sular alt\u0131nda b\u0131rak\u0131rken, termik santrallerle do\u011fan\u0131n ye\u015filine son verilmeye, canl\u0131 organizmalar kanserli hale getirilmeye ba\u015flan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Mu\u011fla-Yata\u011fan, Mara\u015f-Elbistan vb. yerlerde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi Termik santrallerin faaliyet ge\u00e7ti\u011fi yerlerde hava kirlili\u011fi canl\u0131lar\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131 tehdit etmeye ba\u015flam\u0131\u015f, ba\u015fta kanser olmak \u00fczere hastal\u0131klar \u00e7o\u011falmaya, temiz su kaynaklar\u0131 kullan\u0131lmaz hale gelmeye ve kurumaya ba\u015flam\u0131\u015flar ve de toplu \u00f6l\u00fcmler beklenir hale gelmi\u015ftir.<\/p>\n
12 Eyl\u00fcl 1980 askeri fa\u015fist darbesiyle da\u011fa katliam\u0131na ve tolum ya\u015fam\u0131yla oynanmaya daha da h\u0131z verilmi\u015ftir. Bu katliam ger\u00e7ekle\u015ftirilirken de \u201c\u00fclkenin menfaatine ad\u0131na denilerek bunun filmlere bile konu olacak bir \u015fekilde \u00e7ok yayg\u0131n olarak propagandas\u0131 yap\u0131l\u0131r hale gelmi\u015ftir. Askeri zor ve bask\u0131 alt\u0131nda tutulan geni\u015f halk topluluklar\u0131n\u0131n ise bu katliama kar\u015f\u0131 tepki g\u00f6stermesinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmi\u015ftir. Do\u011fal ekonominin ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131 olan hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131n ve tar\u0131m\u0131n gerilemesiyle \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131larak, yayg\u0131n kullan\u0131m\u0131na ge\u00e7ilen geneti\u011fiyle oynanan tohumlar do\u011fa \u00fcr\u00fcnlerinin oldu\u011fu gibi insan\u0131n da sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ciddi bir \u015fekilde tehdit eder hale getirilmi\u015ftir. Neredeyse pazardan hormonsuz hi\u00e7bir besin maddesi al\u0131namaz bir hale gelinmi\u015ftir. Bunun kar\u015f\u0131s\u0131nda hi\u00e7bir tedbir al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 gibi, toplumun do\u011fay\u0131 korumas\u0131 ve bunu esas alarak \u00f6rg\u00fctlenmesi, bilin\u00e7lenmesi ve m\u00fccadele etmesinin \u00f6n\u00fcnde ge\u00e7ilmi\u015ftir.<\/p>\n
12 Eyl\u00fcl sonras\u0131 s\u00fcre\u00e7te \u00f6zelliklede AKP\u2019ll h\u00fck\u00fcmetler d\u00f6neminde do\u011fa ve \u00fczerinde bulunan canl\u0131lar\u0131n ya\u015fam\u0131na kar\u015f\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirilen bu katliam daha sistemli bir hale getirilmi\u015ftir. K\u00fcrdistan ve T\u00fcrkiye co\u011frafyas\u0131 k\u00fcresel sermaye g\u00fc\u00e7lerinin at\u0131k \u00fcr\u00fcnlerinin ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u00f6pl\u00fck haline getirilmi\u015ftir. AKP\u2019nin kendine dayanak olarak yaratmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 orta s\u0131n\u0131flara sunmu\u015f oldu\u011fu imkanlar sonucu tam bir do\u011fa katliam\u0131na ba\u015flan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ormanlar yok edilirken, akarsular \u00fczerinde kurulan Hidro Elektrik Santralleri (HES)\u2019nin say\u0131s\u0131 artm\u0131\u015ft\u0131r. D\u00fcnyaca yasaklanan atom santrallerinin yap\u0131m\u0131na h\u0131z verilmi\u015ftir.\u00a0<\/p>\n
K\u00fcrdistan co\u011frafyas\u0131nda ise ger\u00e7ekle\u015fen bu do\u011fa katliam\u0131 \u00e7ok daha tehlikeli boyutlara \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. TC\u2018nin devlet olarak \u015fekillenmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 \u00f6zelliklede 1950\u2019ler sonras\u0131 ABD ile i\u00e7erisine girilen yani-s\u00f6m\u00fcrgele\u015fme s\u00fcreciyle birlikte bu daha sistemli hale getirilmi\u015ftir. K\u00fcrdistan\u2019da kurulan \u201cDevlet \u00dcretme \u00c7iftlikleri , \u201cKesimlik hayvan Mand\u0131ralar\u0131 , \u201cPetrol ve Maden Arama Tesisleri , \u201c Keban Baraj\u0131 Projesi , \u201cGAP vb. bunlar aras\u0131nda \u00f6nemli yer tutmu\u015flard\u0131r. 12 Eyl\u00fcl ve sonras\u0131 s\u00fcre\u00e7te ise \u201cIl\u0131 su ve \u201cMunzur Baraj\u0131 projeleriyle daha ileri boyutlara ta\u015f\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu projelerle sadece do\u011fa \u00fczerinde de\u011fil, bir tarih katliam\u0131 da ger\u00e7ekle\u015ftirilmek istenmi\u015ftir. Hasan keyif \u00fczerine kurulan Il\u0131 su ve Dersimle b\u00fct\u00fcnle\u015fen ve ona anlam kazand\u0131ran Munzur \u00fczerine kurulan barajlar bunun somut ger\u00e7ekle\u015ftirme bi\u00e7imleri olmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n
Bu anlamda K\u00fcrdistan co\u011frafyas\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilen do\u011fa katliam\u0131 ayn\u0131 zamanda K\u00fcrt tarihi, ulusal de\u011ferleri ve birikimi \u00fczerinde ger\u00e7ekle\u015ftirilen katliamlar olma \u00f6zelli\u011fini ta\u015f\u0131m\u0131\u015flard\u0131r. Sadece bununla da kal\u0131nmayarak insan\u0131n do\u011fas\u0131n\u0131 da etkileyen tam bir \u00f6zel sava\u015f stratejisi \u00e7er\u00e7evesinde uygulamaya konulan bir politika haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Botan suyu \u00fczerine kurulmak istenen barajlar, sava\u015f u\u00e7aklar\u0131 taraf\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilen a\u011f\u0131r bombard\u0131manlarla tahrip edilerek \u015fekli de\u011fi\u015ftirilen co\u011frafya, yak\u0131lan ormanlar bo\u015falt\u0131lan k\u00f6yler tar\u0131m ve hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131n zay\u0131flat\u0131larak \u00fcretimdeki dengenin bozulmas\u0131 vb. uygulamaya konan bu politikalar do\u011frultusunda ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir.\u00a0\u00a0<\/p>\n
Devam\u0131 Toplum K\u0131r\u0131m\u0131n Sosyal Boyutu<\/p>\n
Cemal \u015eerik <\/p>\n
K\u00fcrdistan Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi<\/p>\n
www.navendalekolin.com – www.lekolin.org – www.lekolin.net \u2013 www.lekolin.info<\/p>\n
<\/p>\n
\t<\/p>\n