\t\t\t\t\t\t\t ![](\"http:\/\/www.lekolin.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/3492-1.jpg\")
\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n
<\/p>\n <\/font><\/p>\n Jineoloji tart\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrken en fazla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z soru \u201cneden bir kad\u0131n bilimi? sorusu oluyor. O kadar bilim dal\u0131 ve onun alt dallar\u0131 varken, feminizmin olu\u015fturdu\u011fu \u00f6nemli bir k\u00fclliyat varken bu jineoloji hangi derde deva olacak diye soruluyor bir\u00e7ok ki\u015fi ve \u00e7evre taraf\u0131ndan. Asl\u0131nda bu soruyu tersten sorarak cevaplamak daha iyi olabilir. Binlerce dala ayr\u0131lm\u0131\u015f olan bilim, en k\u00fc\u00e7\u00fck zerreden en kozmik yap\u0131lara kadar inceleme konular\u0131 geni\u015f olan bilim, neden kad\u0131n\u0131 bilim konusu haline getirmemi\u015ftir. \u00dcstelik hakk\u0131nda bunca mitoloji, bunca dini tan\u0131m, bunca \u201cbilimsel tespit yap\u0131lm\u0131\u015f, sanatta ifade bulmu\u015f kad\u0131n konusu hala nas\u0131l oluyor da Freud\u2019un \u00f6l\u00fcrken \u201ckad\u0131n nedir? diye sordu\u011fu soruda tak\u0131l\u0131 kalm\u0131\u015f durumda. \u00dcstelik kendisi de kad\u0131n\u0131 tan\u0131mlama \u00e7abas\u0131nda olmas\u0131na ve eril zihniyetin kad\u0131n tan\u0131mlar\u0131na en fazla katk\u0131 sunmu\u015f biri olmas\u0131na ra\u011fmen.<\/font><\/p>\n Bu bir inkarc\u0131l\u0131k de\u011fil elbette ama e\u011fer bilimi yap\u0131lmazsa kad\u0131n\u0131n karart\u0131lan ger\u00e7e\u011fi a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131lamaz. O ger\u00e7eklik tan\u0131mlanamazsa kad\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, kad\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ger\u00e7ekle\u015fmeden de toplumun \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ger\u00e7ekle\u015femez. Yine kad\u0131n do\u011fas\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturulmadan toplumun do\u011fas\u0131 da a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturulamaz. Feminizmin geli\u015ftirdi\u011fi tan\u0131mlar\u0131n bir b\u00fct\u00fcnl\u00fck olu\u015fturmamas\u0131, yap\u0131lan do\u011fru tespitlerin uygulama alanlar\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131\u011f\u0131, akademik bilgi ve ele\u015ftirinin \u00f6tesine ge\u00e7meyen teorilerin toplumsal ya\u015fama yans\u0131mas\u0131n\u0131 zay\u0131f b\u0131rak\u0131yor. Bu prati\u011fi ve \u00f6rg\u00fctlenmeyi kapsasa da sadece bununla ilgili de\u011fil. Beyin f\u0131rt\u0131nas\u0131, bilin\u00e7 y\u00fckseltme, ki\u015fisel olarak can\u0131 istedi\u011fi zaman esas al\u0131nan bir konumdaki teoriler olmas\u0131 ciddi bir sorunu ifade ediyor. Yani kad\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc konusunda \u00e7ok \u00f6nemli tespit ve de\u011ferlendirilmeler yap\u0131lm\u0131\u015f olsa da bunlar\u0131 kim, nas\u0131l uygulayacak, sonu\u00e7lar\u0131 nas\u0131l de\u011ferlendirilecek belli de\u011fildir. Devletlerden kad\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in ad\u0131m atmalar\u0131n\u0131 beklemek i\u00e7in bask\u0131 uygulamak, protesto etmek, yasalardaki \u00e7ok k\u0131smi de\u011fi\u015fimler t\u00fcmden anlams\u0131z denilemese de yaratt\u0131\u011f\u0131 sonu\u00e7lar ve kurum olarak devlet zihniyeti g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 de\u011fer ortad\u0131r. Yani kad\u0131n bilgisini, kad\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc y\u00f6n\u00fcndeki tespit ve kuramlar\u0131n bir ba\u011flay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 yok. Oysa bunun tersi y\u00f6ndeki t\u00fcm kuramlar ba\u011flay\u0131c\u0131 bir tarzda i\u015fliyor. \u0130\u015fte jineoloji kad\u0131na dair tespitleri kad\u0131n ger\u00e7e\u011fini a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve kad\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcrle\u015fmesinde ba\u011flay\u0131c\u0131, uygulanmas\u0131 zorunlu kuramlar\u0131 kaps\u0131yor. Eyleme, \u00f6rg\u00fcte d\u00f6n\u00fc\u015fecek kuramlar. \u00d6rg\u00fct ve eylemlere y\u00f6n verecek kuramlar. \u00dctopyas\u0131n\u0131 kendisi ger\u00e7ekle\u015ftirecek, \u00fctopya olu\u015fturacak kuramlar. <\/font><\/p>\n Bunu nas\u0131l yapaca\u011f\u0131n\u0131 K\u00fcrdistan kad\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck hareketi olarak kendi deneyimimizden birka\u00e7 \u00f6rnekle ifade etmek daha anla\u015f\u0131l\u0131r olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayabilir diye umuyorum. Daha \u00f6nce de jineolojinin K\u00fcrt kad\u0131nlar\u0131n\u0131n kendi deneyim ve tecr\u00fcbelerinin yaratt\u0131\u011f\u0131 birikime ve kad\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck hareketleri, feminist hareketlerin miras\u0131na dayanarak geli\u015ftirilece\u011fini ifade etmi\u015ftik. Yani kavram ve tart\u0131\u015fmas\u0131 yeni olsa da asl\u0131nda jineolojinin \u00e7ok uzun bir zaman\u0131 alan bir ara\u015ft\u0131rma ve uygulama zemini var. Kavram\u0131 \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Sosyolojisi adl\u0131 savunmas\u0131yla ortaya koyan K\u00fcrt Halk \u00d6nderi Abdullah \u00d6calan\u2019\u0131n ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 ve geli\u015ftirdi\u011fi bu \u00e7al\u0131\u015fmalar K\u00fcrdistan kad\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck hareketi taraf\u0131ndan somutla\u015farak ilerletilme \u00e7abas\u0131ndad\u0131r. Jineolojiye kaynakl\u0131k edebilecek bir \u00e7ok kuram K\u00fcrt \u00f6zg\u00fcrl\u00fck hareketi taraf\u0131ndan uygulanm\u0131\u015f, sonu\u00e7lar\u0131 de\u011ferlendirilmi\u015f ve hala da de\u011ferlendirilir durumdad\u0131r. <\/font><\/p>\n Bu kuramlardan biri Kopu\u015f Teorisi\u2019dir. Kad\u0131n\u0131n kendi kimli\u011fini tan\u0131mas\u0131, kendini her bak\u0131mdan donan\u0131ml\u0131 k\u0131labilmesi i\u00e7in erkekten zihniyet, duygu, g\u00fcd\u00fcsel olarak hatta gerek g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc durumlarda fiziki olarak da kopmas\u0131 anlam\u0131na gelen kopu\u015f uygulanm\u0131\u015f ve sonu\u00e7lar\u0131 de\u011ferlendirilmesi gereken \u00e7ok \u00f6nemli sonu\u00e7lar\u0131 yaratm\u0131\u015ft\u0131r. Kad\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne ve K\u00fcrt ulusal m\u00fccadelesine etki etmi\u015f sonu\u00e7lard\u0131r bunlar. K\u00fcrdistan kad\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck hareketini bulundu\u011fu her alanda farkl\u0131 yol ve y\u00f6ntemlerle de olsa kopu\u015f teorisi K\u00fcrt kad\u0131nlar\u0131n\u0131n bu g\u00fcn yakalad\u0131\u011f\u0131 d\u00fczeyde belirleyici bir etkiye sahiptir. Kad\u0131nlar\u0131n t\u00fcm \u00f6rg\u00fct, kurum, ya\u015fam alanlar\u0131nda kendi iradelerine dayal\u0131 geli\u015ftirdikleri ya\u015fam bi\u00e7imi erkekten ba\u011f\u0131ms\u0131z geli\u015fimin kap\u0131lar\u0131n\u0131 a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Di\u011fer sosyalist ve ulusal kurtulu\u015f hareketlerindeki bac\u0131, yolda\u015f, sevgili, e\u015f gibi kad\u0131n\u0131 ge\u00e7erli olan toplumsal cinsiyet stat\u00fcleri yada cinsiyetsiz kaba e\u015fitlik\u00e7i ele al\u0131\u015flar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmi\u015ftir kopu\u015f teorisiyle. Ancak kad\u0131n ve erke\u011fin bir birinden kopmas\u0131 rahip-rahibe, haremlik-selaml\u0131k yada e\u015fcinsellik gibi olmam\u0131\u015ft\u0131r bu deneyimde. Bu g\u00fcn K\u00fcrt \u00f6zg\u00fcrl\u00fck hareketini tan\u0131mayan veya bilin\u00e7li olarak ya\u015fananlar\u0131 \u00e7arp\u0131tan yakla\u015f\u0131mlar bu ger\u00e7eklerin g\u00f6r\u00fclmesini engellemektedir. Kimi zaman klasik ulusal kurtulu\u015f hareketlerinin stat\u00fcs\u00fcnde kimi zaman ise feodal yarg\u0131lar\u0131n hakim oldu\u011fu bir kad\u0131n-erkek ayr\u0131\u015fmas\u0131 bi\u00e7iminde ele al\u0131\u015flar s\u00f6z konusu olmu\u015ftur. <\/font><\/p>\n Di\u011fer bir konu Abdullah \u00d6calan\u2019\u0131n \u201cErke\u011fi \u00d6ld\u00fcrme olarak tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 erkek etraf\u0131nda olu\u015fturulan k\u00fclt\u00fcr\u00fc ortadan kald\u0131rma m\u00fccadelesi ve \u201cErke\u011fi D\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme Projesi dir. D\u00fcnyada ba\u015fka \u00f6rnekleri var m\u0131d\u0131r bilmiyorum ama okudu\u011fumuz ve bildi\u011fimiz kadar\u0131yla hi\u00e7bir kad\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck hareketi erkeklerin kendilerini sorgulamalar\u0131n\u0131, d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmelerini sa\u011flayacak bu kapsamda \u00e7al\u0131\u015fmalar yapmam\u0131\u015ft\u0131r. Bu sadece erkeklik konusunda tespitler yaparak kimi erkeklerin bunu sorgulamas\u0131n\u0131 onlar\u0131n insaf\u0131na b\u0131rakma temelinde bir yakla\u015f\u0131m de\u011fildir. Bu g\u00fcn kendisini profeminizm olarak adland\u0131ran tan\u0131mlamay\u0131 da ifade etmiyor. K\u00fcrdistan \u00f6zg\u00fcrl\u00fck hareketi erke\u011fin kad\u0131n yakla\u015f\u0131m\u0131, erkeklik-egemenlik ve iktidar ba\u011flant\u0131s\u0131 \u00fczerinde y\u0131llard\u0131r \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fct\u00fcyor. \u00d6rg\u00fctsel mekanizmalardan kurallara, e\u011fitimlerde temel bir konu olarak ele al\u0131nmas\u0131ndan, ki\u015fisel sorgulamalara kadar hareketin mensubu her erke\u011fin erkekli\u011fin sorgulanmas\u0131 s\u00fcrecine tabiiyetini zorunlu k\u0131l\u0131yor. Abdullah \u00d6calan\u2019\u0131n geli\u015ftirdi\u011fi \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeler temelinde y\u0131llard\u0131r erke\u011fi \u00f6ld\u00fcrmek, cins m\u00fccadelesi, kad\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck hareketleri tarihi, toplumsal cinsiyet\u00e7ilik dersleri g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bu tart\u0131\u015fmalarda erkeklerin i\u00e7inde \u015fekillendi\u011fi toplum ve aile yap\u0131s\u0131, kad\u0131na yakla\u015f\u0131m\u0131na etki eden hususlar \u00e7\u00f6z\u00fcmleme konusu yap\u0131l\u0131yor. Bu konuda yeterli bir bilinci, d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc geli\u015ftirmeyen bunun \u00e7abas\u0131n\u0131 vermeyen erkek sorgulan\u0131p, kar\u015f\u0131s\u0131nda m\u00fccadele ediliyor. Elbette bunun kolay olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 en fazla da deneyiminden bilen hareket konumundad\u0131r K\u00fcrdistan kad\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck hareketi. Bunun yol ve y\u00f6ntemleri \u00fczerine de s\u00fcrekli bir aray\u0131\u015f\u0131n ve \u00e7aban\u0131n sahibidir. Bence bu konunun kendisi bile K\u00fcrdistan kad\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck hareketini farkl\u0131 bir deneyim ve bilginin kayna\u011f\u0131 haline getirmeye muktedir bir anlama sahip. <\/font><\/p>\n 8 Mart 1998\u2019de ilan edilen Kad\u0131n kurtulu\u015f ideolojisi ve buna dayal\u0131 kad\u0131n partile\u015fmesi de di\u011fer \u00f6nemli kuram ve uygulamay\u0131 ifade ediyor. Temel ilkelerini yurtseverlik, \u00f6z irade ve d\u00fc\u015f\u00fcncenin geli\u015ftirilmesi, \u00f6rg\u00fctlenme, m\u00fccadele ve estetik olarak tan\u0131mlayan kad\u0131n kurtulu\u015f ideolojisi kad\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck hareketi i\u00e7erisinde yer alm\u0131\u015f t\u00fcm kad\u0131nlar\u0131n kabul etti\u011fi ve buna dayal\u0131 olarak m\u00fccadele etti\u011fi ilkeler b\u00fct\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Yurtseverlik kendi kimli\u011fine dayal\u0131 geli\u015fimi ifade ederken, \u00f6z irade ve d\u00fc\u015f\u00fcnce kad\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne dayal\u0131 geli\u015fimi, her \u00f6rg\u00fctsel kademede kad\u0131n\u0131n kendi \u00f6z \u00f6rg\u00fct\u00fc ile kat\u0131l\u0131m\u0131 ve m\u00fccadelesi ile felsefik anlamda derinle\u015fen g\u00fczellik anlay\u0131\u015f\u0131 ile ya\u015fama estetik yakla\u015f\u0131m\u0131 hakim k\u0131lma anlam\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yor. Bu kuram\u0131n ya\u015fam bulmas\u0131 ile K\u00fcrdistan \u00f6zg\u00fcrl\u00fck hareketi i\u00e7erisinde bu g\u00fcn e\u015f d\u00fczeye temsiliyeti geli\u015ftiren bir s\u00fcre\u00e7 geli\u015fti\u011fi gibi hi\u00e7bir kad\u0131n kendi ba\u015f\u0131na, \u00f6rg\u00fcts\u00fcz ve iradesiz bi\u00e7imde erke\u011fin insaf\u0131na \u2013ki bu erkek sosyalist dahi olsa- b\u0131rak\u0131lmamaktad\u0131r. Me\u015fru savunmaya dayal\u0131 geli\u015ftirilen sava\u015f ger\u00e7e\u011fi i\u00e7inde dahi estetik ve etik ilkelere ba\u011fl\u0131l\u0131k militarizm ile me\u015fru savunman\u0131n fark\u0131n\u0131 belirleyen etkenler olmu\u015ftur. <\/font><\/p>\n Toplumsal s\u00f6zle\u015fme kad\u0131n\u0131n i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 toplumla ili\u015fkisini hukuki ve ahlaki temelde belirlemesi, kad\u0131n ve erke\u011fin \u00f6zg\u00fcrl\u00fck temelinde ili\u015fkisini esas alacak \u201c\u00f6zg\u00fcr e\u015f ya\u015fam da jineolojinin dayanaklar\u0131n\u0131 olu\u015fturan di\u011fer proje ve kuramlard\u0131r. <\/font><\/p>\n Elbette bu kuramlar\u0131n ve m\u00fccadele deneyiminin yaratt\u0131\u011f\u0131 ve hen\u00fcz edebiyat\u0131 yada bilimsel incelemesi yap\u0131lmam\u0131\u015f binlerce hikayesi var. \u00c7obanl\u0131k yapan bir kad\u0131n\u0131n bir siyaset\u00e7i yada askeri komutana, evinden hi\u00e7 \u00e7\u0131kmam\u0131\u015f bir kad\u0131n\u0131n bir \u00e7ok \u00fclkede halk\u0131 ve kad\u0131nlar\u0131 \u00f6rg\u00fctleyecek donan\u0131ma sahip bir aktiviste, kendi k\u00fclt\u00fcrel ger\u00e7ekli\u011finden kopmu\u015f bir kad\u0131n\u0131n dilini k\u00fclt\u00fcr\u00fc ile bulu\u015fmas\u0131na, k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva yada k\u00f6yl\u00fc olarak tan\u0131mlanan bir \u00e7ok kad\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131fsall\u0131klar\u0131n\u0131 a\u015fma temelindeki d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmle toplumsalla\u015fmas\u0131 yada bilin\u00e7lenmesi, okuma yazma bilmeyen kad\u0131nlar\u0131n kendi hayatlar\u0131n\u0131n romanlar\u0131n\u0131 yazacak yada ba\u015fkalar\u0131n\u0131 e\u011fitecek d\u00fczeyde kendilerini geli\u015ftirme temelinde ya\u015fad\u0131klar\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmler\u2026 En \u00e7etin do\u011fa ko\u015fullar\u0131na uyum sa\u011flama, bir \u00fctopya olan kad\u0131n ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131n olu\u015fturmaya kadar \u015fehitleri ve ya\u015fayanlar ile jineolojiye konu olacak y\u00fczlerce konu, olay ve ki\u015fiyi de buna dahil etmek gerekir. <\/font><\/p>\n \u00c7ok daha detayl\u0131 ifade edilebilecek olan bu kuramlar\u0131 a\u00e7maktan ziyade PKK ve K\u00fcrdistan kad\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck m\u00fccadelesi laboratuvar\u0131nda geli\u015ftirilen kuram ve projelerin jineoloji ile ba\u011f\u0131n\u0131 ifade etme ihtiyac\u0131 ile bunlar\u0131 belirtiyorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc hem K\u00fcrdistan kad\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck hareketi deneyiminin hak etti\u011fi d\u00fczeyde sosyolojik incelemeye tabi tutulmam\u0131\u015f olmas\u0131 hem de kad\u0131na dayal\u0131 bir bilim geli\u015ftirirken dayand\u0131\u011f\u0131m\u0131z temeli ifade etme gere\u011fi oldu\u011funa inan\u0131yorum. Jineoloji \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 hakk\u0131nda merakl\u0131 bir gen\u00e7 \u015fakayla da kar\u0131\u015f\u0131k \u201cpeki bu jineolojinin laboratuvar\u0131 da var m\u0131? diye sormu\u015ftu. Buna verilecek cevap belki de d\u00fcnyadaki en b\u00fcy\u00fck kad\u0131n-erkek inceleme laboratuvar\u0131na sahip hareketin K\u00fcrdistan kad\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck hareketi oldu\u011fudur. <\/font><\/p>\n <\/p>\n <\/font><\/p>\n Zozan Sima<\/font><\/p>\n <\/p>\n <\/font><\/p>\n \t<\/p>\n
\n<\/font><\/p>\n
\n<\/font><\/p>\n
\n<\/font><\/p>\n
\n<\/font><\/p>\n
\n<\/font><\/p>\n
\n<\/font><\/p>\n
\n<\/font><\/p>\n
\n<\/font><\/p>\nK\u00fcrdistan Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi<\/font><\/span><\/span><\/h5>\n
www.lekolin.org – www.navendalekolin.com – www.lekolin.net \u2013 www.lekolin.inf<\/font><\/span><\/h5>\n
\n
\n<\/span><\/font><\/p>\n