\t\t\t\t\t\t\t ![](\"http:\/\/www.lekolin.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/2720-1.jpg\")
\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n
KCK \u0130nan\u00e7 Komitesi \u00dcyesi Serhat Varto, dinin ancak devlet tekelinden \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131yla \u00f6zg\u00fcr ya\u015fam imkan\u0131 bulabilece\u011fine dikkat \u00e7ekti. \u201casl\u0131nda hep beylik s\u00f6zler edilir. Din-devlet ili\u015fkisi olamaz, dini siyasetin d\u0131\u015f\u0131nda tutal\u0131m denilir. Oysa b\u00f6yle de\u011fildir. Bu toplumlar siyasete kendilerini yans\u0131tmal\u0131d\u0131rlar diye ekledi.<\/p>\n
KCK, toplumsal sorunlar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in bir\u00e7ok alanda komite tarz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 esas alan bir \u00f6rg\u00fctlemeye sahip. Ortado\u011fu ve K\u00fcrdistan gibi de\u011fi\u015fik etnik k\u00f6ken ve inan\u00e7lar\u0131n bir arada ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir co\u011frafyada demokratik birliklerin hakim olmas\u0131 i\u00e7in \u0130nan\u00e7 ve Az\u0131nl\u0131klar Komitesi de KCK b\u00fcnyesinde kurulan komitelerden biri.<\/p>\n
ANF\u2019ye konu\u015fan KCK \u0130nan\u00e7 Ve Az\u0131nl\u0131klar Komitesi \u00dcyesi Serhat Varto, komitele\u015fme ama\u00e7lar\u0131n\u0131 Ortado\u011fu\u2019da dini inan\u00e7lar ve etnik yap\u0131lar aras\u0131nda var olan sorunlara demokratik \u00e7\u00f6z\u00fcmler yarat\u0131p, herkesin demokratik temelde e\u015fit ya\u015famas\u0131n\u0131 sa\u011flamak olarak \u00f6zetledi. Bunun yolunun her kesimin demokratik \u00f6zerk \u00f6rg\u00fctlemesini \u00f6zg\u00fcrce geli\u015ftirmekte oldu\u011funu, dinin ancak devletlerin tekelinden \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131yla \u00f6zg\u00fcrce ya\u015fam imkan\u0131 bulabilece\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Varto, Amed\u2019de ger\u00e7ekle\u015fen Alevi Konferans\u0131\u2019n\u0131n bu y\u00f6nl\u00fc at\u0131lm\u0131\u015f \u00f6nemli bir ad\u0131m oldu\u011funa vurgu yapt\u0131.<\/p>\n
Komitenizin kurulma esprisi, amac\u0131 neydi?<\/strong> B\u00f6lgenin temel sorunu farkl\u0131l\u0131klar\u0131n bir arada e\u015fit ve \u00f6zg\u00fcr ya\u015fama ortam\u0131n\u0131n yarat\u0131lamamas\u0131d\u0131r. Bu sorunlar \u00e7\u00f6z\u00fclmeden bar\u0131\u015f, e\u015fitlik ve adalet ger\u00e7ekle\u015fmeyecektir. Dolay\u0131s\u0131yla hareketimiz kendisini \u00f6rg\u00fctleyip b\u00f6lgenin sorunlar\u0131na cevap olmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131nda bu sorunlara el atmadan duramazd\u0131. Bu ihtiya\u00e7lara cevap olmak i\u00e7in de bu komiteye ihtiya\u00e7 duyuldu.<\/p>\n \u00c7\u00f6z\u00fcm y\u00f6ntemleriniz neler?<\/strong><\/p>\n Tabii olduk\u00e7a kapsaml\u0131 bir sorun. \u00d6ncelikle bir zihniyet sorunu. B\u00f6lge sorunlar\u0131n\u0131n temelinde zihniyet sorunu vard\u0131r. Bu \u00e7\u00f6z\u00fclmeden di\u011fer sorunlar \u00e7\u00f6z\u00fclemez. Ortado\u011fu zihniyetinin temelinde din vard\u0131r. \u015eunu demek istiyoruz. \u0130nsanlar olay ve olgulara bakarken tabii olduklar\u0131 inan\u00e7lar\u0131n de\u011fer yarg\u0131lar\u0131yla sorunlar\u0131 ele al\u0131yorlar.<\/p>\n Zihniyet d\u00fczeltmesi derken kast\u0131n\u0131z ne?<\/strong><\/p>\n Bunu s\u00f6ylerken zihniyette devletin tarih boyunca bilimi, felsefeyi, dini kendi \u00e7\u0131karlar\u0131 temelinde kullanarak yanl\u0131\u015f zihniyetler, anlay\u0131\u015flar geli\u015ftirdi\u011fini s\u00f6ylemek istiyoruz. Dolay\u0131s\u0131yla toplumun bar\u0131\u015f ve karde\u015fli\u011fine hizmet eden \u00f6zlerini bulmak gerekiyor. Buna ula\u015f\u0131l\u0131r ve ya\u015famsalla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131rsa sorunlar ancak \u00e7\u00f6z\u00fclebilir. \u00d6rne\u011fin toplum demek \u00e7okluk demektir. Etnisite ve inan\u00e7lar a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00f6yledir. \u0130nanc\u0131 olmayan, farkl\u0131 dil ve k\u00fclt\u00fcre sahip olmayan toplum d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. Bunlar toplumun temel de\u011ferleridir. Bunlar kar\u015f\u0131tla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131p \u00e7at\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131rsa toplumsall\u0131k geli\u015fmez.<\/p>\n Bug\u00fcn Ortado\u011fu\u2019da mezhepler, etnisiteler aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fmalar zihniyet sapmas\u0131yla m\u0131 olu\u015ftu demek istiyorsunuz?<\/strong><\/p>\n Evet aynen \u00f6yle. Devletler kendilerini ya hep bir inan\u00e7la ya da bir etnisiteyle ifade ederek s\u00f6m\u00fcr\u00fc geli\u015ftirirler. Sadece din ve etnisite de de\u011fil, asl\u0131nda devlet olgusu kendisini demokrasi ad\u0131 alt\u0131nda gizliyorlar. Peki, bu kadar s\u00f6z\u00fcn\u00fc etseler de demokrasinin kriterlerine ne kadar cevap olurlar. Dinle ifade eden devletler de ayn\u0131 \u015fekilde. Din devleti olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyenler de ara\u015ft\u0131r\u0131l\u0131rsa asl\u0131nda \u00f6z\u00fcnde dine uygun olmad\u0131klar\u0131 g\u00f6r\u00fclecektir. Etnisite a\u00e7\u0131s\u0131ndan da ayn\u0131d\u0131r. Kendilerini bir etnisite ad\u0131na ifade eden devletler de ara\u015ft\u0131r\u0131l\u0131rsa asl\u0131nda s\u00f6z\u00fcn\u00fc ettikleri etnisiteleri de ezdikleri, s\u00f6m\u00fcrd\u00fckleri g\u00f6r\u00fclecektir.<\/p>\n Peki sizin devlet-siyaset-din perspektifiniz nedir?<\/strong><\/p>\n Asl\u0131nda hep beylik s\u00f6zler edilir. Din-devlet ili\u015fkisi olamaz, dini siyasetin d\u0131\u015f\u0131nda tutal\u0131m denilir. Oysa b\u00f6yle de\u011fildir. Siyaset sorunlar \u00fczerinden geli\u015fir. Toplumdaki \u00e7oklu\u011fun, farkl\u0131l\u0131klar\u0131n e\u015fitlik ve adalet temelinde bir arada tutulmas\u0131n\u0131 ama\u00e7lamal\u0131. Bu toplumlar siyasete kendilerini yans\u0131tmal\u0131d\u0131rlar. Sorunlar ancak siyasetle \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcr. B\u00f6lgede bir\u00e7ok dini grup, etnik yap\u0131 yok say\u0131l\u0131yorlar. Bunlar\u0131n kendilerini bir \u015fekilde ifade etmesi ve sorunlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zmesi gerekir. Bu sorunlar ortadan kalkt\u0131\u011f\u0131nda siyaset de bunun etraf\u0131nda d\u00f6nmez. \u00d6rne\u011fin K\u00fcrt sorunu var, o halde K\u00fcrtler \u00f6rg\u00fctlenip sorunlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zme g\u00fcc\u00fcn\u00fc g\u00f6stermelidir. Aleviler ayn\u0131 \u015fekilde \u00f6rg\u00fctlenip sorunlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zmelidirler. \u00d6rg\u00fctlenip siyaset alan\u0131na girmek ve sorunlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zmek isteyen farkl\u0131 gruplar olur. Bunlar olmal\u0131d\u0131r, me\u015frudur. \u00d6rne\u011fin Alevilerin Cem evleri i\u00e7in m\u00fccadele etmeleri me\u015frudur, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc i\u00e7in m\u00fccadele etmeleri, siyasetini yapmalar\u0131 me\u015frudur. \u0130\u015fte biz b\u00fct\u00fcn dini inan\u00e7 ve az\u0131nl\u0131klar\u0131n sorunlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zmek istiyoruz. Bu \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 her hangi bir kesim \u00fczerinden y\u00fcr\u00fcm\u00fcyoruz. Hangi inanc\u0131n, etnik kesimin sorunu varsa sorunlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in katk\u0131da bulunmak, kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 olmak istiyoruz. Herkese e\u015fit duruyoruz, e\u015fit ili\u015fkileniyoruz.<\/p>\n Biz her toplumsal kesimin, grubun kendi i\u00e7erisinde demokratik \u00f6zerk y\u00f6netimin do\u011fru model oldu\u011funa inan\u0131yoruz. \u00d6rne\u011fin Kakailer, Aleviler, \u00cazid\u00eeler i\u00e7in bunlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Yine etnik az\u0131nl\u0131klar olarak Asur\u00ee, S\u00fcryani, K\u00fcrdistan’da ya\u015fayan farkl\u0131 gruplar\u0131n kendisinin \u00f6zerk \u00f6rg\u00fctlemesini kurup KCK sistemi i\u00e7erisinde kendilerini \u00f6zg\u00fcrce ifade etmelerinin en do\u011fru model oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Ama bug\u00fcn K\u00fcrdistan\u2019\u0131n kendisi d\u00f6rt par\u00e7a halindedir. Yine inan\u00e7lar kendi aralar\u0131nda par\u00e7alanm\u0131\u015flar. Fakat bunlar\u0131n bulunduklar\u0131 her yerde \u00f6rg\u00fctlenmeleri gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Yine farkl\u0131 inan\u00e7 ve az\u0131nl\u0131klar\u0131n de\u011fi\u015fik platformlarda bir araya gelmeleri gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz.<\/p>\n Farkl\u0131 inan\u00e7 veya az\u0131nl\u0131klardan ne t\u00fcr tepkiler al\u0131yorsunuz?<\/strong><\/p>\n Ortado\u011fu toplumlar\u0131n\u0131 ger\u00e7ekten \u00f6zlem duyduklar\u0131 bir yakla\u015f\u0131md\u0131r bizim yakla\u015f\u0131m\u0131m\u0131z. Bug\u00fcne kadar mevcut siyasi g\u00fc\u00e7lerin hepsi bir etnik ya da inanc\u0131 tutup di\u011ferlerini ezmi\u015flerdir. \u00c7e\u015fitli kesimlerin tarihten ya\u015fad\u0131klar\u0131 \u015feylerden dolay\u0131 baz\u0131 kayg\u0131lar\u0131 olabilir ama hemen her kesim hareketimizin bu yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 samimi bulmu\u015flard\u0131r. Hareketimiz i\u00e7erisinde de\u011fi\u015fik inan\u00e7lardan insanlarda yer almaktad\u0131r. Yani yap\u0131sal bir durumdur.<\/p>\n Bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131z sadece K\u00fcrdistan i\u00e7in mi ge\u00e7erli?<\/strong><\/p>\n Hay\u0131r de\u011fil, bunu b\u00fct\u00fcn bir Ortado\u011fu i\u00e7in \u00f6ng\u00f6r\u00fcyoruz. Ortado\u011fu toplumlar\u0131 hem k\u00fclt\u00fcr, hem inan\u00e7 hem de etnik yap\u0131lar olarak i\u00e7 i\u00e7edirler. Dolay\u0131s\u0131yla bir yerde ya\u015fanacak bir geli\u015fmenin ba\u015fka bir yeri etkilememesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Hareketimiz de, bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 da farkl\u0131 kesimler taraf\u0131ndan ilgiyle kar\u015f\u0131lanmaktad\u0131r.<\/p>\n K\u00fcrdistan 1. Alevi Konferans\u0131 ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde Amed\u2019de ger\u00e7ekle\u015fti. Konferans\u0131n bu isim alt\u0131nda yap\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131 nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz?<\/strong> K\u00fcrtler s\u00f6z konusu olunca hep din vurgusu, M\u00fcsl\u00fcman vurgusunu yapmaktad\u0131rlar. AKP bunu yo\u011funca yapmaktad\u0131r. M\u00fcsl\u00fcman vurgusunda K\u00fcrt kimli\u011fini yok sayma vard\u0131r. M\u00fcsl\u00fcman karde\u015fiz deyip neden etnik kimli\u011finizden s\u00f6z ediyorsunuz diyorlar. Bunu Aleviler i\u00e7in de yapmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Alevi kimli\u011fini \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131p K\u00fcrt kimli\u011fini \u00f6teleyen, asimile etmeye \u00e7al\u0131\u015fan bir yakla\u015f\u0131m var. Devlet bunu dayat\u0131yor topluma. Buna kar\u015f\u0131 K\u00fcrt toplumunun hem kendi inan\u00e7 hem de ulusal kimli\u011fine sahip \u00e7\u0131kmas\u0131 kadar do\u011fal bir \u015fey olamaz. K\u00fcrtler\u2019de Alevi, S\u00fcnni, Kakai inan\u00e7lar\u0131, mezhepleri vard\u0131r. Alevilik de sadece K\u00fcrtlerde yoktur. Farkl\u0131 ulusal kimliklere sahip insanlarda da vard\u0131r.<\/p>\n Alevilik s\u00f6z konusu olunca durum farkl\u0131d\u0131r. Geli\u015fimi S\u00fcnni \u0130slam gibi tek merkezden geli\u015fmemi\u015ftir. S\u00fcnnilik Emeviler, Abbasiler zaman\u0131ndan beri iktidar odakl\u0131 olarak geli\u015fmi\u015ftir. Ancak Alevilik olu\u015fumundan itibaren merkezi otorite taraf\u0131ndan y\u00f6netilmedi\u011fi i\u00e7in her yerel toplumun k\u00fclt\u00fcrel durumu kendi Alevilik anlay\u0131\u015f\u0131na etki etmi\u015ftir. K\u00fcrtlerde, T\u00fcrklerde, Yarsanlarda, Kakailerde farkl\u0131l\u0131k arz etmektedir.<\/p>\n \u0130nan\u00e7lar merkezile\u015fmekten, devletle\u015fmeden uzak durduklar\u0131 oranda \u00f6z\u00fcn\u00fc korurlar, adil olurlar daha do\u011fru bir geli\u015fim seyri g\u00f6sterirler. Dolay\u0131s\u0131yla Alevili\u011fin devletten uzak kalmas\u0131, merkezi bir otoriteden ba\u011f\u0131ms\u0131z geli\u015fmesi k\u00f6t\u00fc de\u011fildir.<\/p>\n Konferansta \u2018Mezopotamya Aleviler Birli\u011fi\u2019 kurulmas\u0131 karar\u0131 al\u0131nm\u0131\u015f. Bu karar\u0131 nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz?<\/strong><\/p>\n Mezopotamya bir k\u00fclt\u00fcr mozai\u011fi, \u015fekillenmesidir. Kendisine \u00f6zg\u00fc bir \u015fekillenmesi vard\u0131r. Bu co\u011frafyada ya\u015fayan Alevilerin kendi k\u00fclt\u00fcrel de\u011ferleriyle kendilerini \u00f6rg\u00fctlemeleri \u00f6nemlidir. Bu sadece K\u00fcrdistan\u2019daki Alevilerle s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmamal\u0131d\u0131r. Ayn\u0131 de\u011ferleri esas alan ama farkl\u0131 isimlerle isimlendirenlerle de bir araya gelmeleri \u00f6nemlidir. Kuzey Mezopotamya\u2019da halk\u0131m\u0131z\u0131n bu \u015fekilde kendilerini \u00f6rg\u00fctlemek istemeleri hem inan\u00e7 hem de ulusal kimliklerine sahip \u00e7\u0131kmalar\u0131 olduk\u00e7a \u00f6nemlidir ve yerinde g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n Konferansta al\u0131nan bir ba\u015fka karar ise Paris\u2019te katledilen PKK Kurucular\u0131ndan Sakine Cans\u0131z ad\u0131na bir Kad\u0131n Alevi Akademisi\u2019nin kurulmas\u0131.<\/p>\n \u0130ki a\u00e7\u0131dan de\u011ferlendirilebilir. Birincisi Sakine Cans\u0131z arkada\u015f\u0131m\u0131z hem t\u00fcm halk\u0131m\u0131za \u00f6zelde Alevi halk\u0131m\u0131za b\u00fcy\u00fck hizmetler vermi\u015f bir arkada\u015ft\u0131r. Ulusal K\u00fcrt birli\u011finin sa\u011flanmas\u0131nda, hareketimizin savundu\u011fu zihniyetin yay\u0131lmas\u0131nda b\u00fcy\u00fck \u00e7abalar sarf etmi\u015f, toplum taraf\u0131ndan takdirle kar\u015f\u0131lanm\u0131\u015f bir arkada\u015f\u0131m\u0131zd\u0131r. Ad\u0131na b\u00f6yle bir akademinin kurulmas\u0131n\u0131 hak etmi\u015ftir. Kurulduktan sonra da ona lay\u0131k olacak bir \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n geli\u015ftirilmesi de gerekiyor.<\/p>\n \u0130kinci olarak da, Alevi toplumunun kad\u0131n\u0131 ele al\u0131\u015f tarz\u0131, kad\u0131n\u0131n alevi toplumu i\u00e7erisinde tarihsel k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde bir devam\u0131 olarak daha \u00f6zg\u00fcr, daha demokratik bir bi\u00e7imde ya\u015fama kat\u0131lmas\u0131 s\u00fcrekli var olmu\u015ftur. Bu vesilesiyle Alevi kad\u0131nlar\u0131 bu akademiyle birlikte kad\u0131nlar\u0131n sorunlar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclmesinde, siyasal ve sosyal alanda Alevi kad\u0131nlar\u0131 daha aktif rol oynayabilir.<\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019de yeni anayasa tart\u0131\u015fmalar\u0131 yeniden yo\u011funla\u015ft\u0131. Sizce anayasada inan\u00e7 ve az\u0131nl\u0131klara nas\u0131l yer verilmeli?<\/strong><\/p>\n Talepleri do\u011fru tespit etmek, do\u011fru yans\u0131tmak \u00f6nem arz etmektedir. \u00d6rne\u011fin, Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 bir \u00e7\u00f6z\u00fcm olabilir mi inan\u00e7 sorunlar\u0131na, iyi analiz etmek gerekir. Ya da diyanet i\u015flerinde di\u011fer inan\u00e7lardan temsiller de bulundurmak bir \u00e7\u00f6z\u00fcm olabilir mi? \u00f6rne\u011fin Aleviler ya da ba\u015fka inan\u00e7tan ki\u015filer de yer al\u0131rsa bu sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zer mi? Bizce sorunun asl\u0131na el atmak en do\u011fru yakla\u015f\u0131md\u0131r. Bu da \u015fudur, dini devletin denetiminden \u00e7\u0131karmak gerekir. Din inan\u00e7 konusu devletin denetiminden \u00e7\u0131kmad\u0131k\u00e7a ister Diyanet sadece S\u00fcnni \u0130slam\u2019\u0131 yans\u0131ts\u0131n, ya da isterseniz ba\u015fka inan\u00e7lar\u0131 da i\u00e7ine als\u0131n bu, sonucu de\u011fi\u015ftirmeyecektir. \u00d6ncelikle yap\u0131lmas\u0131 gereken, T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fayan t\u00fcm inan\u00e7lar\u0131 kapsayacak bir kurumla\u015fmaya ihtiya\u00e7 vard\u0131r. Fakat bu kurumla\u015fma anayasa da bunun devletin ve h\u00fck\u00fcmetlerin denetiminden uzak tutuldu\u011fu belirtilmelidir. Yoksa devletin maa\u015fl\u0131 memurlar\u0131 gibi bir dedi\u011fini iki etmeyen yap\u0131da olmaz. Toplumun bar\u0131\u015f\u0131na, adaletin sa\u011flanmas\u0131na hizmet eden devletin tekelinden \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f bir kurumla\u015fma olmal\u0131d\u0131r. Devletten \u00f6zerk oldu\u011funu g\u00fcvence alt\u0131na alan ibareler olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n Elbette az\u0131nl\u0131klar\u0131n da kendilerini \u00f6zerk olarak \u00f6rg\u00fctleyecekleri imkan verilmelidir. T\u00fcm az\u0131nl\u0131klar kendilerini demokratik \u015fekilde \u00f6rg\u00fctleyip ya\u015fatabilmelidirler. Anayasa da buna yer verilmelidir. Kendi sorunlar\u0131n\u0131 kendi i\u00e7lerinde \u00e7\u00f6zecek mekanizmalara f\u0131rsat verilmelidirler. Anayasa bunun olanaklar\u0131n\u0131 yaratmal\u0131d\u0131r. Kendi iradeleriyle kuracaklar\u0131 \u00f6zg\u00fcr meclislerle olur farkl\u0131 \u015fekilde olur ama hem etnik az\u0131nl\u0131klara hem de inan\u00e7lara bu hak verilmelidir.<\/p>\n \u00a0Halit Ermi\u015f \/ ANF<\/p>\n K\u00fcrdistan Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi<\/p>\n www.navendalekolin.com – www.lekolin.org – www.lekolin.net \u2013 www.lekolin.info<\/p>\n \t<\/p>\n
Bildi\u011finiz gibi inan\u00e7 ve etnisite sorunlar\u0131 b\u00f6lgemizin en temel sorunlar\u0131ndan. Hem g\u00fcncel hem de tarihsel olarak bu b\u00f6yle. \u00d6rne\u011fin Irak\u2019ta \u015eii-S\u00fcnni \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 var, Suriye\u2019de b\u00f6yle, T\u00fcrkiye ve K\u00fcrdistan’da S\u00fcnni ve Alevi sorunlar\u0131 var. B\u00f6lgenin en temel sorunu olan K\u00fcrt sorunu bu temelde geli\u015fmi\u015ftir. Filistin-\u0130srail sorunu, Yahudi M\u00fcsl\u00fcman sorunlar\u0131 vard\u0131r. Yine Ermeni tehcir ve katliam\u0131 y\u00fcz y\u0131l ge\u00e7mesine ra\u011fmen halen tazedir.<\/p>\n
\u0130nan\u00e7 kimli\u011fi ile etnik kimlik olduk\u00e7a \u00f6nemlidirler. \u0130kisini bazen kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya getirme durumu vard\u0131r. Birini sahiplenirken di\u011ferini yok sayma durumu ya\u015fanmaktad\u0131r. Egemenler bunu \u00f6zellikle suiistimal etmi\u015flerdir. Kimlikleri yo\u011funca \u00e7at\u0131\u015ft\u0131rm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n