\t\t\t\t\t\t\t ![](\"http:\/\/www.lekolin.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/3535-1.png\")
\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n
\t\t\t\t\t\tAvrupa\u2019da ger\u00e7ekle\u015fen jineoloji konferans\u0131 bir s\u00fcredir \u201ci\u00e7 tart\u0131\u015fma olarak y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz jineoloji tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 daha geni\u015f \u00e7evrelerle y\u00fcr\u00fctme olana\u011f\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131kard\u0131. Bunu olumlu ve daha da geli\u015ftirilmesi gereken bir ilk ad\u0131m olarak ele al\u0131yoruz. \u0130mkanlar\u0131m\u0131z s\u0131n\u0131rl\u0131 olsa da bu tart\u0131\u015fmalarda ortaya \u00e7\u0131kan sonu\u00e7lar\u0131 takip etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k. Kimi tart\u0131\u015fmalar bizleri olduk\u00e7a yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131p jineolojinin yan\u0131t olmas\u0131 gereken hususlar\u0131, derinle\u015fmesi gereken konular\u0131 \u00fczerine daha fazla d\u00fc\u015f\u00fcnmeye sevk ederken kimileri ise hala kimi kavramlar\u0131 birbirimize anlatmada yetersiz kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ortaya koyuyor.<\/p>\n
Jineoloji\u2019nin feminizm ile ili\u015fkisi, ba\u011flant\u0131s\u0131 tart\u0131\u015fmalar\u0131n odak noktalar\u0131ndan birini olu\u015fturuyor. Ge\u00e7mi\u015fte K\u00fcrdistan \u00f6zg\u00fcr kad\u0131n hareketini ve g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de jineolojiyi \u201cK\u00fcrt feminizmi olarak tan\u0131mlayanlar da var. Jineoloji feminist deneyimin kaynaklar\u0131na dayal\u0131 olarak ve ondan beslenerek, pratikte de kendisini feminist hareketlerle ittifak ve ortakla\u015fmalar temelinde in\u015fa etmeyi hedefleyecektir. Ancak \u201cK\u00fcrt feminizm i tan\u0131m\u0131 bunu kar\u015f\u0131lam\u0131yor. Zaten K\u00fcrdistan kad\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck hareketi i\u00e7erisinde bir\u00e7ok halktan kad\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 gibi K\u00fcrt \u00f6zg\u00fcrl\u00fck hareketi de klasik bir ulusal kurtulu\u015f m\u00fccadelesi ile K\u00fcrt ulus devletini kurmay\u0131 hedeflemiyor. Demokratik ulus kurgusunda her halk\u0131n, toplumun t\u00fcm inan\u00e7 ve k\u00fclt\u00fcr gruplar\u0131n\u0131n, kad\u0131nlar\u0131n, gen\u00e7lerin kendi \u00f6z y\u00f6netimlerini ifade eden meclislere dayal\u0131 geli\u015ftirecekleri bir \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc hedefleniyor. K\u00fcrt \u00f6zg\u00fcr kad\u0131n hareketi de d\u00fcnyada \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc dalga feminist ak\u0131mlardaki gibi farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcr ve inan\u00e7 gruplar\u0131ndan kad\u0131nlar\u0131n ikinci dalga feminizmin kendilerine d\u00f6n\u00fck \u0131rk\u00e7\u0131, oryantalist, s\u0131n\u0131fsal yakla\u015f\u0131mlar\u0131na bir ele\u015ftiri olarak \u00e7\u0131kmam\u0131\u015ft\u0131r (K\u00fcrdistan kad\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck hareketine d\u00f6n\u00fck b\u00f6ylesi yakla\u015f\u0131mlar olmu\u015ftur hala s\u00fcren yakla\u015f\u0131mlar da vard\u0131r). T\u00fcrkiye\u2019de feminist tarih anlat\u0131m\u0131nda \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc dalgan\u0131n i\u00e7inde ele al\u0131n\u0131yorsa da bu K\u00fcrdistan kad\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck hareketini tam olarak ifade etmiyor. Bu nedenle jineoloji sadece K\u00fcrtlere has bir feminizm kurgusu de\u011fildir. Belki jineoloji kapsam\u0131nda y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz tart\u0131\u015fmalar geni\u015fledik\u00e7e ve deneyimlerimizi daha g\u00fc\u00e7l\u00fc payla\u015ft\u0131k\u00e7a tan\u0131mlarda da bir de\u011fi\u015fim olaca\u011f\u0131 kanaatindeyim.
\u00a0\u00a0\u00a0
Tart\u0131\u015fmalarda \u00f6ne \u00e7\u0131kan bir di\u011fer konu da feminist hareketin \u201cbilim e yakla\u015f\u0131m\u0131 oluyor. Bilimin cinsiyet\u00e7i, \u0131rk\u00e7\u0131, iktidarc\u0131 karakteir a\u015fikard\u0131r. Ancak bilim belli bir d\u00f6nemden sonra b\u00f6ylesi bir karakter kazanm\u0131\u015ft\u0131r. Bilimi iktidarla \u00f6zde\u015fle\u015ftirerek, pozitivizmle damgalayarak ondan uzak durmak pozitivist bilimin ya\u015fam\u0131m\u0131zdaki etkisini ortadan kald\u0131rmad\u0131\u011f\u0131 gibi bizi alternatifsiz b\u0131rak\u0131yor. Bu bir zamanlar \u201cpolitikan\u0131n kirine bula\u015fmamak ad\u0131na ondan uzak durma olarak ortaya \u00e7\u0131k\u0131yordu. Oysa o politikan\u0131n g\u00fcnl\u00fck olarak ma\u011fduru olmaya devam ediyordu kad\u0131nlar. Bu hala da s\u00fcr\u00fcyor. H\u0131rs\u0131z, yalanc\u0131 ve talanc\u0131lar y\u00f6netimi b\u00f6yle olu\u015fuyor. Onlar\u0131n kanunlar\u0131n\u0131n, mahkemelerinin, polislerinin ma\u011fduru bizler oluyoruz. Onlar\u0131n y\u00fcr\u00fctt\u00fckleri sava\u015flar\u0131n ac\u0131lar\u0131n\u0131 bizler \u00e7ekiyoruz. \u0130\u015fte bu pozitivist bilimin tarih anlay\u0131\u015f\u0131, sosyoloji yakla\u015f\u0131m\u0131, ekonomi kuramlar\u0131, siyaset tarz\u0131, t\u0131p alan\u0131, end\u00fcstrializmin yaratt\u0131\u011f\u0131 \u00e7evre felaketleri konusunda da ayn\u0131 durumla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. Bunlar\u0131n hepsi bizi g\u00fcnl\u00fck olarak etkilemeye devam ediyor. Biz ondan uzak durunca, ona bula\u015fmay\u0131nca o bizden uzak durmuyor ki kendimize bunu sorun yapmayal\u0131m da i\u015fimize bakal\u0131m. T\u00fcm bu alanlarda olmadan nas\u0131l bir kad\u0131n m\u00fccadelesi y\u00fcr\u00fctebiliriz. Yada bu g\u00fcne kadar y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz kad\u0131n m\u00fccadelesi neden istenilen sonu\u00e7lar\u0131 yaratm\u0131yor tam tersine daha da a\u011f\u0131rla\u015fan sald\u0131r\u0131lar kar\u015f\u0131s\u0131nda savunmas\u0131z kal\u0131yoruz? B\u00fct\u00fcn bunlar kad\u0131n m\u00fccadelesinde feminizmin olu\u015fturdu\u011fu \u00e7er\u00e7evenin daha geni\u015fletilmesini zorunlu k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r.\u00a0 <\/p>\n
Kad\u0131n\u0131 yok sayan, kad\u0131nca bilgilerin eksik oldu\u011fu eril tarih anlat\u0131m\u0131 me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131yor sava\u015flar\u0131, devleti, talan\u0131, iktidar\u0131. Farkl\u0131l\u0131klar\u0131 katletmeyi, tek tiple\u015ftirmeyi, ya\u015fanan toplumsal sorunlar\u0131 daha da derinle\u015ftirmenin teorileri \u00fcretiliyor sosyoloji ad\u0131na. Yada buna kar\u015f\u0131 m\u00fccadele etti\u011fini s\u00f6ylerken toplumu negatifle\u015ftirerek bireycili\u011fi \u015fahland\u0131ran sosyoloji anlay\u0131\u015f\u0131 toplumsal sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zmek \u015furada kals\u0131n toplumu ortadan kald\u0131rmaya ortak oluyor yada zaten marjinal s\u0131n\u0131rlarda seyrediyor. Ne yaz\u0131k ki feminist ak\u0131mlar\u0131n b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde de topluma d\u00f6n\u00fck bu negatif yakla\u015f\u0131m s\u00fcr\u00fcyor. Ekonomi, siyaset ha keza ayn\u0131 bi\u00e7imde topluma kar\u015f\u0131t temelde geli\u015ftirilen bilimler durumunda. \u0130\u015fte bu durum kar\u015f\u0131s\u0131nda sosyal bilimlerde feminist ele\u015ftirinin, feminist teori ve epistemolojinin yan\u0131t olamay\u0131p da jineolojinin geli\u015ftirilmesini zorunlu k\u0131lan nedenleri s\u0131ralarsak <\/p>\n
1-\u00a0\u00a0\u00a0 Feminist epistemoloji, sosyal bilimler ele\u015ftirilerinde sorunlar\u0131 k\u00f6kl\u00fc \u00e7\u00f6z\u00fcmleme yerine mevcut pozitivist bilimin yaratt\u0131\u011f\u0131 sonu\u00e7lara odaklanan, bunlar\u0131 daha katlan\u0131l\u0131r hale getiren teoriler \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor. Bunun temel nedeninin reel sosyalizmin, \u00fctopik kom\u00fcnlerin, feminist k\u0131zkarde\u015flik \u00fctopyalar\u0131n\u0131n kapitalist modernite kar\u015f\u0131s\u0131nda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 yenilgi belirleyici olmaktad\u0131r. Yeni bir \u00fctopya, yeni bir sistem ve alternatif kelimelerini duymaya dahi tahamm\u00fcl edemeyen, bunlar\u0131 iktidarc\u0131l\u0131kla itham eden bir durum \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r ortaya. Bir \u00fctopyaya, alternatife sahip olamamak yada olmak istememek o sistemle b\u00fct\u00fcnle\u015fmeyi, \u00e7\u00f6z\u00fcmleri onun i\u00e7inde arama tutumunu ortaya \u00e7\u0131kar\u0131yor. <\/p>\n
2-\u00a0\u00a0\u00a0 Sistemi k\u00f6kl\u00fc ele alan ve \u00e7\u00f6z\u00fcmleyen teorilerin ise bir \u00f6rg\u00fct\u00fc, d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrece\u011fi bir toplumsal yap\u0131 ile ba\u011flant\u0131s\u0131, militanca bunlar\u0131 savunacak hi\u00e7 kimse yoktur ortada. <\/p>\n
3-\u00a0\u00a0\u00a0 D\u00fcnyan\u0131n bir \u00e7ok yerinde ve belli d\u00f6nemlerde ataerkil devlet\u00e7i, erkek egemenli\u011fine dayal\u0131 sisteme kar\u015f\u0131 radikal m\u00fccadeleler verilmi\u015f olsa da genelde feminist teori ve hareket bu radikalli\u011fini yitirmi\u015ftir. \u00d6zellikle T\u00fcrkiye\u2019de her g\u00fcn kad\u0131nlar\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, giderek fa\u015fist bir karaktere b\u00fcr\u00fcnen rejim kar\u015f\u0131s\u0131nda ve daha \u00f6ncesinde de feminist hareket devlet a\u00e7\u0131s\u0131ndan hi\u00e7bir zaman tehlikeli bir g\u00fc\u00e7 olarak g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc uzun s\u00fcre Kemalist yakla\u015f\u0131m\u0131n hakim oldu\u011fu T\u00fcrkiye feminizminde sistemle \u00e7ok ciddi \u00e7eli\u015fkiler ya\u015fanmam\u0131\u015ft\u0131r. 90\u2019larda K\u00fcrt \u00f6zg\u00fcrl\u00fck hareketinin y\u00fckseli\u015fi ve 2000\u2019li y\u0131llarla birlikte \u00f6ne \u00e7\u0131kan bar\u0131\u015f s\u00f6ylemi ile feminist \u00e7evreler ya\u015fanan ortakla\u015fmalar bunu k\u0131smen k\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak feminist hareket kad\u0131n katliamlar\u0131na d\u00f6n\u00fck s\u0131n\u0131rl\u0131 protesto eylemleri d\u0131\u015f\u0131nda a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak dernek, dergi, akademik alandaki \u00e7al\u0131\u015fmalara yo\u011funla\u015farak toplumsal bir hareket olma \u00e7abas\u0131n\u0131 g\u00f6stermemi\u015ftir. Kimi \u00e7evreler bunun gerekli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 dahi iddia etmi\u015flerdir. Sonu\u00e7 olarak T\u00fcrkiye gibi sistemli bi\u00e7imde kad\u0131nlar\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc bir devlet kar\u015f\u0131s\u0131nda t\u00fcm kad\u0131n hareketlerinin en tehlikeli \u00f6rg\u00fctler haline gelmesi gerekirdi. Burada tehlikeden bahsederken kriminalize olmak anlam\u0131nda de\u011fil ancak geli\u015fen, hesap soran, kad\u0131nlar\u0131 koruyan bir g\u00fc\u00e7 olarak cayd\u0131r\u0131c\u0131 olmal\u0131yd\u0131. Ancak b\u00f6ylesi bir durum yoktur ve bunun aray\u0131\u015f\u0131 da yoktur. <\/p>\n
\u0130\u015fte jineoloji bu aray\u0131\u015f\u0131 ortaya \u00e7\u0131karacak bir zemin olma hedefindedir. Jineoloji bir kad\u0131n bilimi olarak hangi konular\u0131 kapsayacak, bu bilim nerede, nas\u0131l geli\u015ftirilecek, b\u00f6ylesi bir bilim kad\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck hareketlerine ve m\u00fccadelesine nas\u0131l katk\u0131 sunacak konular\u0131 daha uzun zaman boyunca tart\u0131\u015f\u0131lmaya devam edecektir. Bu tart\u0131\u015fmalarda ula\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z sonu\u00e7lar\u0131 payla\u015farak, pratikte s\u0131nayarak pozitivist bilim anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 ret eden, dar \u00fcniversite-akademi duvarlar\u0131n\u0131 a\u015farak toplumsalla\u015fan, toplumsal sorunlara \u00e7\u00f6z\u00fcm olacak bir pratikle\u015fmeyle in\u015fa edilmesi gereken bir bilimdir jineoloji.\u00a0\u00a0 <\/p>\n
Zozan Sima <\/p>\n
K\u00fcrdistan Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi<\/p>\n
www.lekolin.org – www.navendalekolin.com – www.lekolin.net \u2013 www.lekolin.info<\/p>\n
<\/p>\n<\/p>\n
\t<\/p>\n