\t\t\t\t\t\t\t ![](\"http:\/\/www.lekolin.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/5208-1.jpg\")
\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n
Arapla\u015ft\u0131rma, 10 yy.da K\u00fcrt Beylikleri ve Osmanl\u0131 K\u00fcrt 1-K\u00fcrdistan\u2019da Araplar\u0131n \u0130\u015fgali Sonucu Geli\u015fen \u201c\u0130sl\u00e2miyet\u2019in geleneksel kabile k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve uygarl\u0131k sistemi Sasani Devleti, 637 y\u0131l\u0131nda Kadisiye Sava\u015f\u0131nda Arap-\u0130slam Arap Ordular\u0131, 639\u2013640 y\u0131llar\u0131nda Yukar\u0131 Mezopotamya\u2019ya Arap \u0130slam istilalar\u0131 ve K\u00fcrtlerin \u0130slam’\u0131 kabul \u0130slamiyet, kendisini her alana yedirmi\u015ftir. Her ne kadar \u0130slam’\u0131n K\u00fcrt toplumunda yaratt\u0131\u011f\u0131 sonu\u00e7lar, di\u011fer T\u00fcrkler Anadolu\u2019ya a\u00e7\u0131l\u0131rlarken, \u0130slamiyet\u2019in yay\u0131l\u0131\u015f Peki K\u00fcrtlerde durum nedir? Farslar\u0131n ve T\u00fcrklerin \u00e7ok tersi Bu duruma, Araplar\u0131n K\u00fcrdistan\u2019a nas\u0131l girdiklerine K\u00fcrt Halk \u00d6nderi \u00d6calan bu durumu \u015fu \u015fekilde ifade eder: Ba\u015fka bir yerde ise: \u201c\u00d6zellikle 7. ve 11. y\u00fczy\u0131llar 17.inci resim Ebu M\u00fcslim Horasani <\/strong><\/p>\n Ebu M\u00fcslim Horasani isminden de anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi Ebu M\u00fcsl\u00fcm Horasani katledili\u015fi ard\u0131ndan: \u201cSen Mansur\u2019un Ebu M\u00fcslim\u2019le ba\u015flayan isyanlar, Abbasi y\u00f6netimi boyunca 837 y\u0131l\u0131nda Babek \u0130syan\u0131, Af\u015fin adl\u0131 Budist bir Abbasi Babek direnir. Ancak bir\u00e7ok komutan\u0131n\u0131 kaybetmi\u015ftir. Ve son s\u00f6zleri \u015f\u00f6yledir: <\/p>\n “… B\u00fct\u00fcn m\u00fcstebidler (zalim h\u00fck\u00fcmdarlar) gibi sen de Babek vah\u015fice, g\u00fcnlerce dara\u011fa\u00e7lar\u0131nda salland\u0131r\u0131larak Evet, Babek\u2019in kahramanl\u0131k \u00f6yk\u00fcs\u00fc halen yaz\u0131lmay\u0131 Direni\u015fin t\u00fcm\u00fc ba\u015ftan sonuna kadar kom\u00fcnal ve s\u0131n\u0131fsald\u0131r. 18.inci resim Babek <\/strong><\/p>\n Ebu M\u00fcslim Horasani \u0130syan\u0131 ve Babek \u0130syan\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncelerinden Benzer bir \u00e7izgiyi tasavvuf gelene\u011finin se\u00e7kin \u00f6nderi Hallac Karmati Hareketi ise daha uzun ya\u015fayacak ve Ortado\u011fu\u2019nun 19.inci resim Karmatiler <\/strong><\/p>\n \u00d6zcesi \u201cK\u00fcrtler, Haricilerin t\u00fcm M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n e\u015fit haklara K\u00fcrt Halk \u00d6nderi \u00d6calan, Ebu M\u00fcslim Horasani sonras\u0131 geli\u015fen K\u00fcrt Halk \u00d6nderi \u00d6calan\u2019nun dile getirdi\u011fi direni\u015f\u00e7ileri, Kom\u00fcnal de\u011ferler i\u00e7in m\u00fccadele edipte direnen isyanlar\u0131n \u201cH\u00fcrm\u00fczgah ruman <\/p>\n Atiran kujan <\/p>\n Hosan \u015farave gewre gewrekan <\/p>\n Zorkeri Ereb kirdine xab\u00fbr <\/p>\n Gihane pale pe\u015fe \u015earizor <\/p>\n Jin \u00fb kenikan ve d\u00eel be\u015finan\u2026 <\/p>\n Yani: <\/p>\n H\u00fcrm\u00fczgahlar viran oldu <\/p>\n Ate\u015fler s\u00f6nd\u00fc <\/p>\n B\u00fcy\u00fck b\u00fcy\u00fckler sakland\u0131lar <\/p>\n Zorba Araplar viran ettiler <\/p>\n \u015earez\u00fbr\u2019a kadar ula\u015ft\u0131lar <\/p>\n Kad\u0131n ve k\u0131zlar\u0131 esir ald\u0131lar\u2026 <\/p>\n Evet, \u201cK\u00fcrt \u0130syanlar\u0131\u2019nda temel yap\u0131 olan a\u015firetin var olma Feodal sistemin kurumla\u015fmas\u0131na kar\u015f\u0131 olan bu isyanlar K\u00fcrt Halk \u00d6nderi \u00d6calan bu tarihi s\u00fcreci: \u201cK\u00fcrtler belli bir Bir ek bilgi olarak: Arap yay\u0131lmas\u0131n\u0131n t\u00fcm bu olumsuz \u00f6zelliklerine \u0130\u015fbirli\u011fi Temelinde Geli\u015fen S\u0131n\u0131fla\u015fma ve \u00dcst Tabakan\u0131n \u0130slamiyet kendisini Arapla\u015fma temelinde derinli\u011fine n\u00fcfus K\u00fcrtler halk olarak bu s\u00fcre\u00e7te, derin tahribatlar ve \u00dcst s\u0131n\u0131f \u00e7\u0131kar\u0131 gere\u011fi kendi ge\u00e7mi\u015f \u015feceresini, Araplar\u0131n Devam edecek olursak Asimilasyon ve yabanc\u0131la\u015fma salt bu Bir b\u00fct\u00fcn olarak feodal Orta\u00e7a\u011f\u2019\u0131n k\u00fclt\u00fcrel etkisi alt\u0131ndaki \u00d6zcesi feodalizmle olu\u015fan \u00fcst tabaka, amiyane tabirle tam Sonradan ele alaca\u011f\u0131m\u0131z \u0130dris-i Bitlisi buna iyi bir Sorun \u0130dris\u2019i Bitlisinin iyi veya k\u00f6t\u00fc olmas\u0131 de\u011fildir. Daha Olup biteni sosyo-psiko-k\u00fclt\u00fcrel olarak ele almak, \u00e7ok K\u00fcrt Halk \u00d6nderi \u00d6calan bu durumu: \u201c\u0130slamiyet kar\u015f\u0131s\u0131nda K\u00fcrtlerde \u0130slamiyet kar\u015f\u0131s\u0131nda ya\u015fanan bu \u00fc\u00e7 t\u00fcr deneyim Ba\u015fka bir yerde K\u00fcrt Halk \u00d6nderi \u00d6calan \u015f\u00f6yle devam Zaman\u0131n eritici \u00f6zelli\u011fine ra\u011fmen K\u00fcrt\u00e7e leh\u00e7elerin halen Devam Edecek: –<\/strong> K\u00fcrdistan\u2019da Abdullah \u00d6calan Sosyal Bilimler Akademisi Yay\u0131nlar\u0131<\/strong><\/p>\n Tarih \u015eimdidir-K\u00fcrdistan Tarihine \u00d6zl\u00fc Bir Bak\u0131\u015f<\/strong><\/p>\n Kas\u0131m Engin<\/strong><\/p>\n K\u00fcrdistan Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi<\/strong><\/p>\n www.lekolin.com – www.lekolin.org – www.lekolin.net \u2013 \t<\/p>\n
\n\u0130li\u015fkileri: <\/strong><\/p>\n
\n\u0130\u015fbirlik\u00e7ilik ve Buna Kar\u015f\u0131 G\u00f6sterilen Direni\u015fler: <\/strong><\/p>\n
\n\u00fczerindeki etkisi devrimsel \u00f6nemdedir. Belki de kabile k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde y\u00fczy\u0131llarca
\nya\u015fanan krize en etkili devrimsel yan\u0131tt\u0131r. Arabistan Yar\u0131madas\u0131\u2019ndaki Arap
\nkabileleri y\u00fczlerce, hatta binlerce y\u0131l kendi aralar\u0131nda bitmez t\u00fckenmez bir
\n\u00e7at\u0131\u015fma ortam\u0131na girmi\u015flerdir. Kabile k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde b\u00fcy\u00fck bir yozla\u015fma
\nya\u015fanmaktad\u0131r. Kad\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f, k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131 diri diri g\u00f6m\u00fclecek kadar
\nde\u011fersiz addedilmi\u015ftir. Bu k\u00fclt\u00fcr \u00e7\u00f6z\u00fcm olarak klasik toplumu besleyecek ko\u015fullardan
\nyoksundur. K\u0131sacas\u0131 ne geleneksel kabile federasyonlar\u0131 ne de geleneksel k\u00f6leci
\niktidar yap\u0131lanmalar\u0131yla krizin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilebilmektedir. Hz. Muhammed\u2019in
\nolduk\u00e7a pratik ideolojik ve politik \u00f6nerileri bu ortamda ila\u00e7 gibi etkili
\nolmu\u015ftur. <\/p>\n
\nordular\u0131na yenildi. Ondan sonra da 642 y\u0131l\u0131nda Nehavend\u2019te, Araplara
\nyenilmi\u015flerdir. Ayr\u0131ca Araplar, 636\u2019da Yarmuk Sava\u015f\u0131nda Bizanslar\u0131 da
\nyenmi\u015flerdir. <\/p>\n
\nd\u00fczenledikleri seferlerde, ilk kez K\u00fcrtlerle kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. K\u00fcrdistan\u2019a ilk
\nseferi d\u00fczenleyen Saad bin Vakkas ismindeki Arap komutand\u0131r. Araplarla
\nSasaniler aras\u0131nda 637\u2013642 y\u0131llar\u0131 aras\u0131ndaki sava\u015flarda, Araplar \u00fcst\u00fcn gelerek
\nyay\u0131lmaya devam etmi\u015flerdir. K\u00fcrtlerin bir k\u0131sm\u0131 Araplara destek sunmu\u015ftur.
\nSasanilerin y\u0131llarca Bizansl\u0131larla i\u00e7ine girdikleri sava\u015flarda olduk\u00e7a
\ny\u0131pranm\u0131\u015f olmalar\u0131, beraberinde bir\u00e7ok i\u00e7 \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 yaratt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00e7ok
\nzay\u0131flam\u0131\u015flard\u0131r. Bu durum Araplara \u00f6nemli avantajlar sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. \u015eehrizor
\ngibi \u015fehir ve alanlarda Zerd\u00fc\u015ftl\u00fck g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011fu i\u00e7in direni\u015fler geli\u015fmi\u015f, bunun
\nkar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda da Araplar katliamlar yapm\u0131\u015flard\u0131r. 639 y\u0131l\u0131nda Cizre, Nusaybin,
\nMardin, Hasankeyf, Urfa, Silvan, Amed, E\u011fil, Ahlat gibi \u00f6nemli merkezler Arap \u0130slam
\nOrdular\u0131 taraf\u0131ndan ele ge\u00e7irilmi\u015flerdir. Bu yerlerden baz\u0131lar\u0131 sava\u015f,
\nbaz\u0131lar\u0131ysa uzla\u015fmayla ele ge\u00e7irilmi\u015ftir. 643 y\u0131l\u0131nda \u015eehrizor, \u00e7ok kanl\u0131 bir
\n\u015fekilde ele ge\u00e7irilecektir. <\/p>\n
\nedi\u015fleriyle, K\u00fcrt toplum yap\u0131s\u0131nda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fiklikler g\u00f6stermi\u015ftir. Adeta
\nbir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 olmu\u015ftur. \u0130slamiyet\u2019ten \u00f6nce ve \u0130slamiyet’ten sonra diye K\u00fcrt
\ntoplumunun geli\u015fim seyrini ay\u0131rmak yerinde olacakt\u0131r. \u00d6zellikle sosyal alanda
\nk\u00fclt\u00fcr, dil, din ve edebiyatta K\u00fcrt toplumu tamamen istikamet de\u011fi\u015ftirmi\u015ftir.
\nK\u00fcrt toplumunun y\u00f6netsel gelenekleri -daha sonralar\u0131 T\u00fcrk istilalar\u0131yla
\nbirlikte, onlara g\u00f6re uyarland\u0131ysa da-sosyal alanda \u0130slam daha do\u011frusu Arap
\n\u015fekillenmesiyle yol alm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130slami k\u00fclt\u00fcrle beraber kendi dinleri olan Zerd\u00fc\u015fti
\nk\u00fclt\u00fcr\u00fc de belli oranlarda kalarak ya\u015fam\u0131\u015f ve g\u00f6\u00e7ebe da\u011fl\u0131k alanlarda
\nya\u015famalar\u0131 nedeniyle, k\u00fclt\u00fcrel ve dini farkl\u0131l\u0131klar olu\u015fmu\u015ftur. \u00d6zellikle
\nmezhepsel ayr\u0131l\u0131klar, K\u00fcrtlerin birlikteliklerini \u00f6nlemi\u015ftir. Salt \u00f6nlememi\u015f
\nolup her t\u00fcrden birlik ve b\u00fct\u00fcnl\u00fck u\u011fra\u015flar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde de set olmu\u015ftur. <\/p>\n
\n\u00fcmmet\u00e7ilik denilse de, \u0130slamiyet a\u011f\u0131rl\u0131kta n\u00fcfus edildi\u011fi alanlarda Arapla\u015fmay\u0131
\ngeli\u015ftirmi\u015ftir. Arapla\u015fma temelinde geli\u015fen bir \u0130slam olmu\u015ftur. Bu durum, hakim
\noldu\u011fu toplumlarda toplum yap\u0131s\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmesine, kendisine yabanc\u0131la\u015fmas\u0131na
\nkadar g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu ba\u011flamda ele al\u0131rsak K\u00fcrdistan\u2019a her ne kadar feodalizm,
\n\u0130slam\u2019\u0131n kanal\u0131yla girmi\u015f ve bunu belli oranlarda onaylamak gerekirse de,
\n(art\u0131k bu durumun da d\u00fcz \u00e7izgisel olmayan geli\u015fim seyri kuram\u0131na g\u00f6re
\ntart\u0131\u015fmal\u0131k bir konu oldu\u011funu da unutmadan) \u00f6z\u00fcnde toplumu \u00e7arp\u0131tmas\u0131ndan
\ndolay\u0131 negatif rol oynam\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n
\ntoplumlara g\u00f6re de\u011fi\u015fiklik arz eder. Farslarda \u0130slamiyet Fars bilincinin daha
\nk\u00f6kle\u015fmesine ve bunun sonucunda \u00e7e\u015fitli Fars devletlerinin olu\u015fmas\u0131na kadar
\ng\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ge\u00e7mi\u015fte belli d\u00fczeylerde istikrarl\u0131 bir yap\u0131s\u0131 olan Farslar,
\n\u0130slam\u2019\u0131n bayra\u011f\u0131yla\u2013ba\u015fta zorlansalar da-kendilerini daha geni\u015f sahalara yaym\u0131\u015flard\u0131r.
\n\u0130slamiyet i\u00e7erisindeki \u00e7eli\u015fkileri iyi kullanarak\u2013ki bu Aliciler ile Muaviye
\nbi\u00e7iminde-alan\u0131n \u00f6zg\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne uyarlayarak \u00e7\u0131k\u0131\u015f yapabilmi\u015flerdir. \u0130slamiyet\u2019in
\nEhlibeytini esas alarak, s\u00fcre\u00e7le beraber \u015eia diye tabir edebilece\u011fimiz
\nmezheple\u015fmeyle kendi farklar\u0131n\u0131 Arap \u0130slamiyet’ine kar\u015f\u0131 koymu\u015flard\u0131r. B\u00f6ylece,
\nerozyona u\u011framaktan kurtulduklar\u0131 gibi tarihi s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde \u0130slamiyet\u2019in
\nFars rengine b\u00fcr\u00fcnmesine kadar g\u00f6t\u00fcrebilmi\u015flerdir. <\/p>\n
\ns\u00fcrecine daha do\u011frusu yay\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n son a\u015famalar\u0131na denk gelirler. \u0130slamiyet\u2019le
\nT\u00fcrkler a\u00e7\u0131l\u0131ma ihtiya\u00e7 duyarlar. T\u00fcrklerin elinde k\u0131l\u0131\u00e7 vard\u0131r. Hen\u00fcz at
\ns\u0131rt\u0131nda olup b\u00fcy\u00fck sava\u015f k\u00fclt\u00fcr\u00fcyle bezenmi\u015flerdir. \u0130slamiyet ise b\u00fcy\u00fck bir
\ndini bayra\u011fa sahiptir, hem de \u00fcmmet\u00e7ilik ad\u0131na. Ancak Araplar \u00e7oktan zevk u
\nsefaya ge\u00e7mi\u015flerdir. Damarlar\u0131ndaki \u201cakan kan yeni topraklar\u0131 fethedecek
\nd\u00fczeyde de\u011fildir. Doyuma u\u011fram\u0131\u015f, bir anlamda marjinalle\u015fmi\u015flerdir. Araplar
\nart\u0131k yay\u0131lmac\u0131 karakterden \u00e7ok uzakt\u0131rlar. Bu iki yakla\u015f\u0131m birbiriyle bulu\u015fur.
\n\u0130slamiyet\u2019in k\u0131l\u0131ca ihtiyac\u0131 vard\u0131r, T\u00fcrkler de a\u00e7\u0131l\u0131ma, yay\u0131lmaya ve yurt
\nedinmeye muhta\u00e7t\u0131rlar. Bunun sonucu i\u00e7 Anadolu\u2019dan, Avrupa’n\u0131n i\u00e7lerine kadar
\na\u00e7\u0131l\u0131m yapm\u0131\u015f bir T\u00fcrkl\u00fckt\u00fcr. Bu ba\u011flamda \u0130slamiyet, T\u00fcrklerle birlikte bir
\nbayrak rol\u00fcn\u00fc oynam\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrklere \u00e7ok b\u00fcy\u00fck katk\u0131lar sunmu\u015ftur. <\/p>\n
\ny\u00f6n\u00fcnde bir durum ger\u00e7ekle\u015fir. Kendi i\u00e7erisinde zaten b\u00f6l\u00fck-p\u00f6r\u00e7\u00fck olan,
\ni\u00e7yap\u0131s\u0131 i\u015fgallerden ve kendi \u00f6zg\u00fcnl\u00fcklerinden kaynakl\u0131 olarak dumura u\u011fram\u0131\u015f
\ntoplum \u0130slamiyet\u2019le daha k\u00f6kl\u00fc bir erozyonu ya\u015far. \u0130slamiyet yine belirtecek
\nolursak daha \u00e7ok Arap\u00e7\u0131l\u0131k, K\u00fcrt\u2019\u00fcn neredeyse atomlar\u0131na kadar i\u015fler. <\/p>\n
\nbak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda daha rahat g\u00f6r\u00fclebilecek verileri de bulunmaktad\u0131r. 640 y\u0131llar\u0131nda
\nHz. \u00d6mer \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde Harran fethedilirken, bir komutan\u0131 Hz. \u00d6mer\u2019e, \u201cYa \u00d6mer
\nburada kitaplar bulduk ne yapal\u0131m? diye bir soru soracakt\u0131r. Hz. \u00d6mer-ki
\n\u0130slamiyet\u2019in adaletinin temsil g\u00fcc\u00fc olarak bilinir-verdi\u011fi cevap \u015fudur \u201ce\u011fer
\nmukaddes kitapta olmayanlar\u0131 yaz\u0131yorsa demek ki k\u00fcf\u00fcrl\u00fcd\u00fcrler, o zaman yak\u0131n.
\nYok, e\u011fer mukaddes kitab\u0131n yazd\u0131klar\u0131n\u0131 yaz\u0131yorsa, o zaman da onlara ihtiya\u00e7
\nyoktur. Yoktur, \u00e7\u00fcnk\u00fc mukaddes kitapta zaten yaz\u0131l\u0131d\u0131r, yani yine yak\u0131n
\ndiyecektir. Burada hedeflenen k\u00fclt\u00fcrel yap\u0131d\u0131r, k\u00fclt\u00fcrel dokudur, k\u00fclt\u00fcrel
\nya\u015fay\u0131\u015ft\u0131r. Olabilecek ne varsa tasfiye edilmeli mant\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Ve bug\u00fcne \u0131\u015f\u0131k
\ntutmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemlidir. <\/p>\n
\n\u201cAraplar\u0131n b\u00f6lgeye h\u00e2kimiyet d\u00f6nemlerinde feodal uygarl\u0131kta geli\u015fim olmu\u015ftur.
\n\u00dclke boydan boya Arap terminolojisine g\u00f6re adland\u0131r\u0131l\u0131p, halka ilk defa Ekrat
\nyani K\u00fcrtler diye hitap edilmi\u015ftir. K\u00fcrtleri ink\u00e2r etmemekle birlikte,
\nge\u00e7mi\u015flerine bir kulp tak\u0131p kendilerine ba\u011flamay\u0131 siyasetleri i\u00e7in daha uygun
\nbulmu\u015flard\u0131r. S\u00fcnni kesimle bu y\u00f6nl\u00fc ili\u015fki ve anlay\u0131\u015f birlikleri ileri d\u00fczeye
\nvarm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6lgenin verimli alanlar\u0131na, \u00f6zellikle sulak kesimlerine ve nehir
\nk\u0131y\u0131lar\u0131na epeyce Arap n\u00fcfus yerle\u015ftirilmi\u015f, Toros eteklerine kadar bir
\nkayd\u0131rma sa\u011flanm\u0131\u015f, Arap dili ve k\u00fclt\u00fcr\u00fc i\u00e7inde asimilasyon olduk\u00e7a geli\u015fme
\nkaydetmi\u015ftir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k a\u015firetlerin yoksul alt kesimi ve da\u011fl\u0131k alanlarda
\nya\u015fayanlar\u0131 direni\u015f\u00e7iliklerini korumu\u015flard\u0131r. Baz\u0131 alanlarda lafta \u0130slamiyet\u2019i
\nkabul edip, kendi \u00f6z inan\u00e7 ve ya\u015famlar\u0131n\u0131 korumakta kararl\u0131 davranm\u0131\u015flard\u0131r. Bu
\ntemelde davranan kesim, daha \u00e7ok K\u00fcrt Alevili\u011fi bi\u00e7iminde tamamen yerelle\u015fmi\u015f,
\nkendi ya\u015fam ko\u015fullar\u0131na uyarlanm\u0131\u015f bir \u0130slam’\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131 olarak kabul etmi\u015ftir.
\nBunu da zorla de\u011fil, Ehlibeyte yap\u0131lan b\u00fcy\u00fck haks\u0131zl\u0131klar sonucu bir vefa borcu
\nolarak yapm\u0131\u015flard\u0131r. \u0130slamiyet ortam\u0131nda Zerd\u00fc\u015ftl\u00fck bir nevi k\u00fclt\u00fcr
\ndireni\u015f\u00e7ili\u011fiydi, K\u00fcrt K\u00fclt\u00fcr\u00fc\u2019n\u00fcn yabanc\u0131la\u015fmaya kar\u015f\u0131 soylu bir direni\u015fidir.
\nZay\u0131f ve Hz. Ali yanl\u0131s\u0131 bir \u0130slami \u00f6rt\u00fcye b\u00fcr\u00fcnm\u00fc\u015f K\u00fcrt Alevili\u011fi de,
\nZerd\u00fc\u015ftl\u00fckten sonra en g\u00fc\u00e7l\u00fc K\u00fcrt K\u00fclt\u00fcr Direni\u015f\u00e7ili\u011fi\u2019dir. K\u00fcrtlerdeki
\n\u015eial\u0131kt\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k \u00f6zellikle ovaya yak\u0131n G\u00fcney K\u00fcrtlerinde geli\u015fen S\u00fcnni
\n\u0130slam\u2019\u0131 en gerici ve i\u015fbirlik\u00e7i karakterde geli\u015fmi\u015ftir. K\u00fclt\u00fcrel soyunu ink\u00e2r
\neden feodal t\u00fcccar zihniyetin bu g\u00fc\u00e7l\u00fc temsilcileri, \u00f6zellikle Urfa Mardin
\nSiirt kent ve yak\u0131n y\u00f6relerinde s\u00fcper bir ihanet i\u00e7erisindedirler. M\u00fcthi\u015f
\ni\u015fbirlik\u00e7i \u00e7\u0131karc\u0131d\u0131rlar. <\/p>\n
\naras\u0131ndaki d\u00f6nemde, Arap-K\u00fcrt ili\u015fkilerinde Arap-\u0130sl\u00e2m K\u00fclt\u00fcr\u00fc\u2019n\u00fcn etkisi alt\u0131nda
\nortaya \u00e7\u0131kan bir yandan beylikler halindeki iktidar-devlet olu\u015fumlar\u0131, di\u011fer
\nyandan tasavvufi tarikatlar temelindeki sivil toplum olu\u015fumlar\u0131 K\u00fcrtlerin
\nhalkla\u015fma, kavimle\u015fme ve milliyetle\u015fmeleri yolunda \u00f6nemli geli\u015fmeler
\nya\u015famalar\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r demektedir. \u0130slamiyet\u2019in tutucu, iktidara bula\u015fm\u0131\u015f
\nve egemen zihniyetine kar\u015f\u0131 duru\u015flar yukar\u0131da s\u00f6ylenenler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda hep
\nolmu\u015ftur. Bunlara iyi bir \u00f6rnek de yeni d\u00f6nemin K\u00fcrt Zerd\u00fc\u015ft\u2019\u00fc olan Ebu M\u00fcslim
\nHorasani\u2019dir. <\/p>\n<\/p>\n
\nHorasanl\u0131d\u0131r. Horasan, Do\u011fan G\u00fcne\u015f Memleketi anlam\u0131na gelmektedir. Zerd\u00fc\u015ftl\u00fck
\nburada \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr. Hz. Ali\u2019nin soyundan gelenlerle ili\u015fkilenerek ve \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131
\nda adaletsizli\u011fe kar\u015f\u0131 bir direni\u015f olarak \u00f6rg\u00fctlemi\u015ftir. Ebu M\u00fcslim Horasani,
\nMuaviye\u2019nin kurdu\u011fu Emevilere (661\u2013750) kar\u015f\u0131 Abbasileri-ad\u0131n\u0131 Muhammed\u2019in
\namcas\u0131 Al-Abbas\u2019dan alan yanda\u015flar\u0131n\u0131-desteklemi\u015ftir. Abbasilerin bir
\nkomutan\u0131d\u0131r. Asl\u0131nda Abbasi Sultanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 direni\u015fi ve ba\u015far\u0131lar\u0131yla kuran demek
\ndaha yerinde olacakt\u0131r. Yoksullara yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131, zulme kar\u015f\u0131 duru\u015fu, adalet\u00e7i ve
\ne\u015fitlik\u00e7i olmas\u0131yla askeri yeteneklerinin yan\u0131 s\u0131ra h\u0131zla bir \u00f6nder olarak
\ns\u0131yr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Emevilerin \u00fcst\u00fcne giderek 749\u2019da hilafeti al\u0131r ve Hz. Muhammed\u2019in
\nailesi olan Ha\u015fimilere teslim eder. B\u00f6ylelikle Ba\u011fdat Merkezli Abbasi
\n\u0130mparatorlu\u011fu (750\u20131258) kurulmu\u015f olur. Daha \u00f6nce End\u00fcl\u00fcslerde 711 y\u0131l\u0131nda
\nkurulup 1500\u2019lere kadar varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren bir \u0130slam Devleti s\u00f6z konusudur.
\nM\u00fcsl\u00fcmanlar, Abbasilere biat ederler. Bu ba\u015far\u0131 ard\u0131ndan Horasan\u2019a sorumlu
\nolarak atan\u0131r. Ancak Abbasiler, Ebu M\u00fcslim Horasani\u2019den korkmaktad\u0131rlar. Kabul
\ng\u00f6ren bir halk \u00f6nderi olarak her an farkl\u0131 bir geli\u015fmeye yol a\u00e7abilece\u011fi i\u00e7in
\nkomplo ile 754 y\u0131l\u0131nda katlederler. Ebu M\u00fcslim Horasani kabul g\u00f6ren resmi
\nmezhepler d\u0131\u015f\u0131nda Zerd\u00fc\u015ftl\u00fc\u011f\u00fcn izlerini ta\u015f\u0131yan \u015eial\u0131\u011f\u0131 geli\u015ftirmi\u015ftir. \u015eea ya
\nda \u015eia Arap\u00e7a arkada\u015f, yolda\u015f anlam\u0131ndad\u0131r. \u0130slam\u2019\u0131 K\u00fcrt Halk\u0131\u2019na uyarlamaya
\n\u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Ebu M\u00fcslim isyan\u0131n\u0131n, esasta yeni bir Hanedanl\u0131k ya da halifeli\u011fin
\nyapt\u0131klar\u0131n\u0131n ayn\u0131 ve benzer olu\u015flar\u0131na tepkisini \u015f\u00f6yle ifade etmektedir: \u201cBen
\npeygamber ailesinden olan bir adama g\u00fcvendim. Bu ki\u015fi tanr\u0131ya ula\u015fmamda \u00f6nderim
\nolacakt\u0131. Ben onunla ger\u00e7e\u011fi bulaca\u011f\u0131ma inan\u0131yordum. Oysa o beni yan\u0131lg\u0131ya sevk
\netti. O Kuran\u2019\u0131 ters \u00e7evirip lehine kulland\u0131. O yapt\u0131\u011f\u0131 hareketlerle zengin
\nolmak ve h\u00fckmetmek istiyordu. (Ethem Xemgin-K\u00fcrdistan Tarihi) <\/p>\n
\nh\u00fckm\u00fc alt\u0131nda Gad\u0131r (haks\u0131zl\u0131k etme, zarar verme, ac\u0131mas\u0131zl\u0131k, merhametsizlik)
\nyapmak istiyordun. Evet, Gad\u0131r yapan senin K\u00fcrt babalar\u0131nd\u0131r diyen s\u00f6zler Ebu
\nM\u00fcsl\u00fcm Horasani\u2019nin K\u00fcrt oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. <\/p>\n
\nK\u00fcrdistan\u2019\u0131 bir sava\u015f alan\u0131na \u00e7evirmi\u015ftir. Bu s\u00fcre\u00e7te ve ilerleyen y\u0131llarda da
\ns\u00fcrekli bir direni\u015f ve isyan hali, resmi yani devlet \u0130slam\u2019\u0131na kar\u015f\u0131
\ngeli\u015ftirilmi\u015ftir. Kom\u00fcnal de\u011ferlerin \u00e7ok \u00f6nde oldu\u011fu Babek \u0130syan\u0131, buna en iyi
\n\u00f6rnektir. 815 y\u0131llar\u0131ndan ba\u015flayarak 837 y\u0131llar\u0131na kadar yay\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131, bu
\ndireni\u015fin ne kadar k\u00f6kl\u00fc oldu\u011funu g\u00f6sterir. Yoksullar\u0131n ve topraklar\u0131 elinden
\nal\u0131nan k\u00f6yl\u00fclerin istilac\u0131 Arap feodalizmine kar\u015f\u0131 isyan\u0131 olmas\u0131ndan dolay\u0131,
\nt\u00fcm\u00fcyle halk ayaklanmalar\u0131 olarak geli\u015fip g\u00fc\u00e7l\u00fc direni\u015fler
\nsergileyebilmi\u015flerdir. <\/p>\n
\nkomutan\u0131 taraf\u0131ndan bast\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. O da, bir i\u00e7 ihanetle ancak ba\u015far\u0131la
\nbilmi\u015ftir. Babek, gizlice ihanet etmi\u015f bir aristokrat\u0131n evinde otururken esir
\nal\u0131n\u0131r. Babek\u2019i Halifeli\u011fin askerlerine teslim etmek i\u00e7in ihanet eden ki\u015fi Ehil
\nibn Sunbad isimli bir zengindir. Bu ki\u015fi, Halife Ordusu\u2019na kar\u015f\u0131 g\u00f6sterdi\u011fi
\nba\u015far\u0131dan dolay\u0131 Babek\u2019i, komutanlar\u0131n\u0131 ve karde\u015flerini s\u00f6zde yeme\u011fe davet
\neder. Ancak Babek gitmez. Komutanlar\u0131n\u0131 ve o\u011flunu g\u00f6nderir. \u00d6nceden Halife
\ntaraf\u0131ndan sat\u0131n al\u0131nan Ehil ibn Sunbad hainane bir tarzda komplo kurar. Davet
\nedilenlerin hepsini zehirleyerek Halife\u2019ye teslim eder. Halifelik b\u00f6ylece
\nBabek\u2019in sa\u011f ve sol kollar\u0131n\u0131 esaret alt\u0131na alm\u0131\u015ft\u0131r. Babek\u2019in bulundu\u011fu Bez
\nkalesinin etraf\u0131 ku\u015fat\u0131l\u0131r. Teslim olmas\u0131 i\u00e7in o\u011flu g\u00f6nderilir. Babek ile
\no\u011flunun aras\u0131nda ge\u00e7en konu\u015fmalar tarihi i\u00e7eriktedir. Halen bug\u00fcn bile bu
\ns\u00f6zler ge\u00e7erlili\u011fini ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumaktad\u0131r. O\u011flu Babek\u2019e teslim olmas\u0131n\u0131
\nister. Babek ise \u201cBen bildim ki sen benden de\u011filsin. Unutma bir g\u00fcn
\nayak\u00fcst\u00fcnde azad ya\u015famak, k\u0131rk sene k\u00f6le ya\u015famaktan daha de\u011ferlidir diye cevap
\nverir. <\/p>\n
\nNeredeyse sava\u015fta tek ba\u015f\u0131na kalan Babek yine de direnir. Uzun bir direni\u015fin
\nard\u0131ndan a\u011f\u0131r yaral\u0131 olarak, Halife ordusuna esir d\u00fc\u015fer. Babek\u2019e e\u015fine ender
\nrastlan\u0131r bir i\u015fkence yap\u0131l\u0131r. Urmiye\u2019de katledildi\u011fi yaz\u0131l\u0131r (Baz\u0131 kaynaklar
\nise Irak\u2019\u0131n Samara kentinde katledildi\u011fini s\u00f6yler). Halk\u0131n g\u00f6z\u00fc \u00f6n\u00fcnde-yer
\nZerd\u00fc\u015ftl\u00fc\u011f\u00fcn ve resmi \u0130slam\u2019a kar\u015f\u0131 \u00f6nemli bir direni\u015f kalesi olan bir
\naland\u0131r-elleri ve kollar\u0131 vah\u015fice kesilir. Ancak Babek istifini bozmadan,
\nellerinde oluk oluk akan kan\u0131 y\u00fcz\u00fcne s\u00fcrer. Haz\u0131r bulunan Abbasi halifesi
\nMuntas\u0131m, \u201cneden b\u00f6yle yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131n sorulmas\u0131n\u0131 ister. Babek\u2019in verdi\u011fi cevap
\nise: \u201cV\u00fccudumdan kan akmakta, b\u00f6yle olunca rengim sararacak. Ve siz benim nas\u0131l
\nkorktu\u011fumu etraf\u0131n\u0131zdakilere s\u00f6yleyeceksiniz. Y\u00fcz\u00fcme kan s\u00fcrmekle, size bu
\nzevki tatt\u0131rmayaca\u011f\u0131m diyecektir. <\/p>\n
\nyan\u0131l\u0131yorsun. \u00c7\u00fcnk\u00fc benim destan\u0131m \u00f6yle bir destand\u0131r ki, ne Babek’le
\nba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r, ne de Babek’le bitecektir. Ey zavall\u0131lar, siz hi\u00e7bir zaman
\n\u00f6zg\u00fcrl\u00fck yang\u0131s\u0131n\u0131n ne demek oldu\u011funu anlamayacaks\u0131n\u0131z. O deh\u015fetli yang\u0131 ki,
\ny\u00fcre\u011fi yak\u0131p k\u00fcle \u00e7eviriyor. \u00d6zg\u00fcrl\u00fck, o ister tatl\u0131 olsun, isterse ac\u0131 yaln\u0131z
\noydu benim secdeg\u00e2h\u0131m! Ve m\u00fcstebid ki beni \u00f6ld\u00fcr\u00fcyor, o da hi\u00e7bir zaman
\nanlamayacak ki, \u00f6l\u00fcm\u00fc ile \u00f6zg\u00fcrl\u00fck fedaisi b\u00fcsb\u00fct\u00fcn yok olmuyor…” <\/p>\n
\nkatledilecektir. Karde\u015fini de ayn\u0131 son Ba\u011fdat\u2019ta beklemektedir. Babek\u2019in k\u00fc\u00e7\u00fck
\nk\u0131z\u0131na d\u00fc\u015fen ise Halife Muntas\u0131m taraf\u0131ndan tecav\u00fcze u\u011framas\u0131d\u0131r. Bu olay\u0131
\nBabek adl\u0131 eserinde belgeleyen \u0130slam alimleri vard\u0131r. <\/p>\n
\nbeklemektedir. Sinemaya ta\u015f\u0131r\u0131larak yaz\u0131lmam\u0131\u015f bir halk kahraman\u0131 ve \u00f6nderinin
\ndestanla\u015farak \u00f6l\u00fcms\u00fczle\u015ftirilmesini beklemektedir. Ortado\u011fulu sanat\u00e7\u0131lar\u0131
\nbekleyen \u00f6nemli bir \u00e7al\u0131\u015fma, Babek\u2019in beyaz perdeye ta\u015f\u0131r\u0131lmas\u0131 olmal\u0131d\u0131r
\nherhalde! <\/p>\n
\nAncak se\u00e7tikleri y\u00f6ntem dini g\u00f6r\u00fcn\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Babek \u0130syan\u0131 sonras\u0131, Ortado\u011fu
\ndireni\u015f gelene\u011fi Abbasilere kar\u015f\u0131 k\u00f6lelerin isyan\u0131yla s\u00fcrecek ve \u00f6nemli
\nba\u015far\u0131lar elde edilecektir. <\/p>\n<\/strong><\/p>\n
\netkilenen k\u00f6leler de, isyanlar\u0131n\u0131n me\u015fruiyetini Kuran\u2019\u0131n e\u015fitlik ilkesine ve
\nHz. Ali\u2019ye dayand\u0131r\u0131rlar. 869 y\u0131l\u0131nda ba\u015flayan K\u00f6le \u0130syan\u0131 h\u0131zla geli\u015fir ve
\nyay\u0131l\u0131r. Kom\u00fcnal de\u011ferler pe\u015finde olan halklar, di\u011fer isyanlara destek sunduklar\u0131
\ngibi t\u00fcm karalamalara kar\u015f\u0131n K\u00f6le \u0130syan\u0131\u2019n\u0131 desteklemi\u015flerdir. 15 y\u0131l boyunca
\nkendi Kom\u00fcnal ya\u015famlar\u0131n\u0131 \u00f6rg\u00fctleyerek, \u00f6zg\u00fcrce ya\u015fayan K\u00f6le \u0130syan\u0131 883 y\u0131l\u0131nda
\n\u00e7ok hunharca bast\u0131r\u0131l\u0131r. Liderleri kom\u00fcnc\u00fc olan Ali bin Muhammed\u2019dir. Di\u011fer
\nismi Al-Burkui\u2019dir. El Muhtare-\u00d6zg\u00fcrl\u00fck \u015eehri diye t\u00fcm \u00f6zg\u00fcrl\u00fck sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n
\nya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir kentleri vard\u0131r. <\/p>\n
\n\u0131 Mansur izleyecektir. En-el Hak s\u00f6z\u00fcyle bilinen Hallac, t\u00fcm zamanlarda
\nunutulmayacak olan bir direni\u015fe \u00f6nc\u00fcl\u00fck eder. Baz\u0131 kaynaklara g\u00f6re Hallac
\nzindandayken Ba\u011fdat merkezde ba\u015f g\u00f6steren Hanbeli ayaklanmas\u0131na direk etkide
\nbulunmu\u015ftur. Bu durum kar\u015f\u0131s\u0131nda Maliki kad\u0131s\u0131 Ebu \u00d6mer Hammadi’nin fetvas\u0131 ve
\nAbbasi halifesi Muktedir’in buyru\u011fu \u00fczerine, 26 Mart 922 tarihinde Ba\u011fdat’ta
\nidam edilir. \u0130dam edilirken, \u00f6nce derisi soyulana kadar k\u0131rba\u00e7lan\u0131r, daha sonra
\nkitleye ta\u015flat\u0131l\u0131r, ard\u0131ndan kollar\u0131 ve bacaklar\u0131 kesilir ve son olarak
\ncenazesi yak\u0131l\u0131r. Yak\u0131lan bedenin k\u00fclleri ise Dicle nehrine savrulur. Direni\u015fi
\no kadar g\u00f6rkemli ve etkileyicidir ki y\u0131llar sonra bile ona bu zulm\u00fc reva
\ng\u00f6recek olanlar, \u201cs\u00f6ylediklerinde yanl\u0131\u015f yoktu ancak s\u00f6ylediklerinin yeri ve
\nzaman\u0131 yanl\u0131\u015ft\u0131 diyeceklerdir. S\u0131k\u00e7a s\u00f6yledi\u011fimiz gibi ger\u00e7ekler \u00e7\u0131plak olmay\u0131
\nsever. Hi\u00e7 kimse ama hi\u00e7 kimse ger\u00e7eklerin \u00fcst\u00fcne \u015fap at\u0131p kapatamaz. <\/p>\n
\nt\u00fcm\u00fcn\u00fc etkileyecek bir hareket olacakt\u0131r. Bu hareketi kuran, aslen K\u00fcrt oldu\u011fu
\ns\u00f6ylenen Hamdan bin Es\u2019as al Karmat\u2019t\u0131r. \u00c7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fc\u011fe sahip olan
\nKarmatiler, bir\u00e7ok alanda \u00f6rg\u00fctlenmi\u015flerdir. Bin y\u0131l \u00f6nce Karmatiler, hareket
\nolarak \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f olsalar da tamamen kadrolara dayanan ve onlar\u0131n e\u011fitimine
\n\u00f6nem vererek kitlelere giden bir hareket olarak, bug\u00fcn bile yapt\u0131klar\u0131na
\ng\u0131ptayla bakmamak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bir d\u00f6nemler o kadar g\u00fc\u00e7lenirler ki
\nMekke\u2019de bulunan Hacer el Esved\u2019i -yani Mekke\u2019de bulunan Siyah Ta\u015f\u2019\u0131-kendi
\nmerkezlerine getirirler. Ya\u015fam bi\u00e7imi olarak ayn\u0131 k\u00f6kten geldikleri Mazdek gibi
\nkom\u00fcnalc\u0131, ortak\u00e7\u0131, adil ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc bir toplum yaratma temel hedefleridir.
\nYakla\u015f\u0131k 200 y\u0131l boyunca 890 y\u0131l\u0131ndan 1070 y\u0131llar\u0131na kadar farkl\u0131 alanlarda
\nvarl\u0131klar\u0131n\u0131 \u00e7ok etkili bir \u015fekilde s\u00fcrd\u00fcrmesini bilmi\u015flerdir. <\/p>\n
\nsahip bir dinsel topluluk oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcndeki ilkelerini ku\u015fkusuz
\npayla\u015f\u0131yorlard\u0131. (K\u00fcrtlerin Tarihi) tespitinden yola \u00e7\u0131karak \u015funu rahatl\u0131kla
\ns\u00f6yleyebiliriz Araplar\u0131n zoraki \u0130slamile\u015ftirme giri\u015fimlerine kar\u015f\u0131 kom\u00fcnalc\u0131
\nya\u015fam\u0131 temsil edenler, \u015fovenist anti Arap bayra\u011f\u0131n\u0131 dalgaland\u0131rm\u0131\u015flard\u0131r. <\/p>\n
\nisyan ve direni\u015flere ili\u015fkin: \u201cEzilen ve yoksulla\u015fan kesimlerin hareketi olarak
\nortaya \u00e7\u0131kan Hariciler, H\u00fcrremiler, Babekiler, Karmatiler, Ha\u015fha\u015filer,
\n\u0130smaililer ba\u015fta olmak \u00fczere, t\u00fcm B\u00e2t\u0131ni hareketler asl\u0131nda hem ideolojik, hem
\nde pratik olarak b\u00fcy\u00fck bir m\u00fccadele vermi\u015flerdir. Bir t\u00fcr ilkel sosyalizmi
\ntemsil edip, ya\u015fam\u0131\u015flard\u0131r. Fakat \u00fcretim g\u00fc\u00e7leri ve ili\u015fkilerinin ya\u015fanmas\u0131
\ngereken feodal bi\u00e7iminin hen\u00fcz tam rol\u00fcn\u00fc oynamad\u0131\u011f\u0131ndan bu hareketlerin tam
\nba\u015far\u0131s\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmam\u0131\u015ft\u0131r. Ama yine de \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve e\u015fitlik m\u00fccadelesi
\ntarihinde b\u00fcy\u00fck bir yerleri vard\u0131r demektedir. (A\u0130HM Savunmalar\u0131) <\/p>\n
\ntarihleri ile birlikte ele alacak olursak: Mazdek (499), H\u00fcrremiler, Ebu
\nHorasani (754), Sunbad (755), Mukanna (785-786), Cavidan (800\u2019ler), Babek
\n(815-837), Zenc (869-883), Hallac\u0131 Mansur (848-922), Karmatiler (870-1070),
\n\u0130smaililer ve Ebu \u0130shak ile devam eden bu gelenek bug\u00fcne kadar s\u00fcrmektedir. <\/p>\n
\nyan\u0131 s\u0131ra, K\u00fcrdistan\u2019da bir\u00e7ok isyan da geli\u015fmi\u015ftir. As\u0131rlarca ard\u0131 arkas\u0131
\nkesilmeyen direni\u015fler olarak Dinavar K\u00fcrtleri (653), Hulvan\u2019da (685), Sabur
\n(702), Musul (764) ve Hemedan (767), 756 Revandi A\u015fireti \u0130syan\u0131, (764),
\nCizre\u2019de (8\u20139.y\u00fczy\u0131llar), 890 Dailam a\u015firetinin isyanlar\u0131 (Dailam a\u015fireti
\n928\u2013931 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Hazar g\u00f6l\u00fcn\u00fcn g\u00fcney k\u0131y\u0131lar\u0131n\u0131 ele ge\u00e7irerek,
\nba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan etmi\u015ftir.) \u015eehrizor gibi (897) K\u00fcrdistan\u2019\u0131n bir\u00e7ok yerinde
\nisyanlar ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015ftir. \u015eehrizor\u2019da ya\u015fanan isyanlar ard\u0131ndan ya\u015fanan
\nkatliamlar\u0131 Ethem Xemgin\u2019in \u201cK\u00fcrdistan\u2019da Dini \u0130nan\u00e7lar ve Etkileri adl\u0131
\nyap\u0131t\u0131nda yaz\u0131lm\u0131\u015f olan alttaki \u015fiir \u00e7ok \u00e7arp\u0131c\u0131 bir \u015fekilde anlatmaktad\u0131r: <\/p>\n
\n\u015fekli de, bir tepki durumu olarak de\u011ferlendirilebilir. Kendi \u00f6rg\u00fctlenmesine
\ng\u00f6re, daha karma\u015f\u0131k ili\u015fkilerin hakim oldu\u011fu, yerle\u015fik kent devletle\u015fmesine ve
\ns\u0131n\u0131fla\u015fmas\u0131na bir tepki olarak kendini kapatm\u0131\u015f ve ya\u015fatm\u0131\u015ft\u0131r. Hakim
\ns\u0131n\u0131fla\u015fmaya kar\u015f\u0131 s\u00fcrekli diren\u00e7 g\u00f6stermi\u015ftir. Bu yap\u0131s\u0131 gere\u011fi zaten objektif
\nisyanc\u0131 pozisyonundad\u0131r. Merkezi devletle her zaman s\u00fcrt\u00fc\u015fme halinde olan
\n\u00f6zellikle g\u00f6\u00e7ebe a\u015firetlerin \u00e7eli\u015fkileri ovadakiler, da\u011fdakiler, ya da
\ntar\u0131mc\u0131l\u0131k yapanlarla hayvanc\u0131l\u0131k yapanlar aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fki olarak s\u00fcrekli
\nvar olmu\u015ftur. Bu \u00e7eli\u015fki \u00f6z\u00fcnde devlet-a\u015firet aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fkidir. Ve ilk
\ns\u0131n\u0131fla\u015fmadan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar kendini ya\u015fatm\u0131\u015ft\u0131r. K\u0131smen de kendini
\nuyarlam\u0131\u015ft\u0131r ama egemen i\u015fgalci g\u00fcc\u00fcn bask\u0131 ve zoru a\u015firetin ya\u015famas\u0131n\u0131
\nengelleyecek d\u00fczeye geldi\u011finde a\u015firet isyan etmi\u015ftir. <\/p>\n
\ns\u00fcrecinden sonra, 10. y\u00fczy\u0131ldan itibaren K\u00fcrdistan\u2019da g\u00fc\u00e7l\u00fc feodal beylikler
\nkurulmu\u015ftur. K\u00fcrt Feodalizmi\u2019nin \u00f6zg\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirleyen en \u00f6nemli etken, bu \u00fc\u00e7
\ny\u00fczy\u0131l boyunca s\u00fcren isyanlard\u0131r. Sonu\u00e7 olarak 7. ve 10. y\u00fczy\u0131llar aras\u0131nda
\nK\u00fcrt \u0130syanlar\u0131 \u0130slam\u2019la ba\u015flayan s\u0131n\u0131fla\u015fmaya kar\u015f\u0131 bir tepkidir. Bu
\ng\u00f6\u00e7ebelikten ya da a\u015firetten daha geli\u015fkin bir yap\u0131 olan feodal beyliklere ya
\nda merkezi feodal devletlere ge\u00e7i\u015f s\u0131ras\u0131nda bir\u00e7ok halkta ya\u015fanan s\u00fcrecin
\nbenzeridir. Ama K\u00fcrdistan\u2019da bu d\u00f6nemde geli\u015fen feodalizm, Arap egemenli\u011finin
\ndenetimi ve \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde olmu\u015ftur. \u00c7o\u011funlukla feodal bey merkezi feodal devletin
\ntemsilcisi Araplardand\u0131r. Bu \u015fekilde feodal s\u00f6m\u00fcr\u00fc daha da a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.
\nBir yandan yeni geli\u015fmeye ba\u015flayan yerel feodal beyler topraktan pay al\u0131rken,
\ndi\u011fer taraftan merkezi \u0130slam Devleti de pay alm\u0131\u015ft\u0131r. Bu durum isyanlar\u0131n
\n\u00e7\u0131kmas\u0131na neden olmu\u015ftur. Ayr\u0131ca k\u00f6yl\u00fclerin topraklar\u0131na el konularak, Arap
\negemenleri taraf\u0131ndan devlet topra\u011f\u0131 haline getirilmesi k\u00f6yl\u00fclerin tepkisini
\n\u00e7ekmi\u015ftir. \u0130syanlar\u0131n di\u011fer nedenleri de bu uygulamad\u0131r. Mezhepler ise onun
\ndinsel me\u015frutiyetini sa\u011flayarak, birle\u015ftirici rol oynamaktayd\u0131.\u201c (K\u00fcrdistan\u2019da
\n\u0130syan Olgusu) <\/p>\n
\ndirenmeden sonra \u0130slamla\u015farak, K\u00fcrt kabile \u00fcst tabakas\u0131 Arap-\u0130sl\u00e2m
\nasimilasyonunu kabul ederek, alt tabaka tasavvuf\u00ee sivil toplumlar olu\u015fturarak
\nve geleneksel olarak hep yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi da\u011flar\u0131n doruklar\u0131na ve enginliklerine
\n\u00e7ekilerek varl\u0131klar\u0131n\u0131 koruma stratejileri geli\u015ftirdiler. Bahsedildi\u011fi gibi, bu
\nstratejilerle varl\u0131klar\u0131n\u0131 olumlu ve olumsuz y\u00f6nleriyle birlikte korumay\u0131 ve geli\u015ftirmeyi
\nba\u015fard\u0131lar. \u0130\u015fbirlik\u00e7i \u00fcst tabaka olumsuz y\u00f6n\u00fc a\u011f\u0131r basan S\u00fcnni bir
\nmilliyetle\u015fmeyi (kendini a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak Arap milliyetinden sayma, i\u015fine
\ngeldi\u011fi vakit K\u00fcrtl\u00fc\u011f\u00fc kullanma) varl\u0131k gerek\u00e7esi haline getirirken, alt
\ntabakalar olumlu y\u00f6n\u00fc a\u011f\u0131r basan sivil toplum karakterli tasavvuf\u00ee tarikatlar
\n(\u00f6zellikle medreselerde) temelinde halkla\u015fma yolunda ilerlediler ve orta\u00e7a\u011fda
\nK\u00fcrt ger\u00e7ekli\u011fine \u00f6nemli katk\u0131lar sa\u011flad\u0131lar diye de\u011ferlendirmektedir. <\/p>\n
\nra\u011fmen \u0130slamiyet\u2019in Araplar i\u00e7in bir Alt\u0131n \u00c7a\u011f\u0131 oldu\u011funu bir\u00e7ok tarih\u00e7i dile
\ngetirir. \u00d6zelde El Kindi, Farabi, \u0130bn-i Sina, \u0130bn R\u00fc\u015ft, Fuzuli, Hallac,
\nS\u00fchreverdi, Mutezilerle, \u0130hvan\u0131 Sefalar gibi \u00e7ok say\u0131da bilim adam\u0131 ve filozof
\nyeti\u015fir. \u0130\u00e7tihat d\u00f6nemine denk gelen bu geli\u015fmeler 12. yy\u2019dan itibaren
\ngerilemeye ba\u015flar. Bu \u00e7a\u011fa ise Araplar\u0131n karanl\u0131k \u00e7a\u011f\u0131 denilmesinin nedeni \u0130mam
\nGazzeli ve E\u015fari gibi \u0130slam alimlerin \u0130\u00e7tihad\u0131n yolunu kapatarak olduk\u00e7a derin
\nve b\u00fcy\u00fck dogmalara dayand\u0131rd\u0131klar\u0131 \u0130slam anlay\u0131\u015flar\u0131d\u0131r. Hiristiyanl\u0131\u011f\u0131 yenilen
\nAquinolu Thomas Aristoteles\u2019i i\u015fin i\u00e7ine alarak, katarak Hiristiyanl\u0131\u011fa
\nbilimsel bir k\u0131l\u0131fa b\u00fcr\u00fcnd\u00fcrerek gelecekte ayd\u0131nlanman\u0131n ve bilimin \u00f6n\u00fcn\u00fc
\na\u00e7arken, Gazzeli bunun tersini yaparak geli\u015fmenin \u00f6n\u00fcn\u00fc kapatacakt\u0131r. <\/p>\n
\nOlu\u015fumu <\/strong><\/p>\n
\nettirirken, bunun bedeli K\u00fcrt toplumu a\u00e7\u0131s\u0131ndan k\u0131r\u0131c\u0131 ve yabanc\u0131la\u015ft\u0131r\u0131c\u0131
\nolmu\u015ftur. <\/p>\n
\ny\u0131k\u0131mlar ya\u015fam\u0131\u015flard\u0131r. Karakteri gere\u011fi a\u015firet reisli\u011fi, beylik ve \u015feyhlik
\nkurumlar\u0131, Arap etkisinden dolay\u0131 dar aile \u00e7\u0131karlar\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131 bir ufka
\nsahiptir. \u0130slamiyet, K\u00fcrt egemen s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 H\u0131ristiyan halka kar\u015f\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc bir
\nkonuma getirmi\u015ftir. \u0130slam Devleti sayesinde bu halklar\u0131n aleyhinde bir\u00e7ok
\nolana\u011fa sahip olabilmi\u015flerdir. San\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n aksine bunlar din dogmalar\u0131na \u00e7ok
\ninand\u0131klar\u0131 i\u00e7in M\u00fcsl\u00fcman olmam\u0131\u015flard\u0131r. Dogmatizmin \u00f6rt\u00fcs\u00fc ve kat\u0131 inan\u00e7
\nortam\u0131nda maddi \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 ve siyasal g\u00fc\u00e7lenmeyi \u00e7ok iyi sa\u011flayabileceklerini
\nbildikleri i\u00e7in resmi \u0130slam\u2019a s\u0131k\u0131ca sar\u0131lma gere\u011fini duymu\u015flard\u0131r. Nas\u0131l ki
\nuzak tarihte K\u00fcrt diye bug\u00fcn tabir edece\u011fimiz kesimler S\u00fcmerceyi
\n\u00f6z\u00fcmsediyseler, yine Asurlar d\u00f6neminde ve tabi\u00ee ki Helenler d\u00f6neminde de oldu\u011fu
\ngibi \u00fcst s\u0131n\u0131flar, i\u015fgalcinin dilini ve k\u00fclt\u00fcrlerini aynen \u00f6yle \u00f6z\u00fcmsediler.
\nBunun kar\u015f\u0131s\u0131nda alt s\u0131n\u0131flar, a\u015firetin s\u0131radanlar\u0131, tebaa diye bilinenler,
\ng\u00fcnl\u00fck ya\u015famda halk diye tabir edilenler kendi dil ve k\u00fclt\u00fcrlerinde nas\u0131l
\n\u0131srarc\u0131 olduysalar aynen o bi\u00e7imde, ancak kar\u015f\u0131t temelde Arapla\u015fmay\u0131 ya\u015fayan
\n\u00fcst ve egemen s\u0131n\u0131f olmu\u015ftur. <\/p>\n
\nherhangi bir ailesine kadar g\u00f6t\u00fcrebilmi\u015ftir. Hatta kimisi Hz. Muhammed’in
\nsoyundan oldu\u011funu, Seyitlikle g\u00f6stermeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r! \u00d6rne\u011fin bir Bedirxan Bey,
\nkendi soya\u011fac\u0131n\u0131 Halid Bin Velid\u2019e kadar dayand\u0131r\u0131r. Benzer bir \u015fekilde Hakk\u00e2ri
\ncivar\u0131nda bulunan kimi a\u015firetlerde, ayn\u0131 yolu se\u00e7erek Halid Bin Velid\u2019ten
\ngeldi\u011fini s\u00f6ylerler. Bug\u00fcn K\u00fcrdistan\u2019\u0131n bir\u00e7ok yerinde, \u00f6rne\u011fin Hz. Ali\u2019nin at\u0131
\nolan D\u00fcld\u00fcl\u2019\u00fcn nas\u0131l iz b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131ndan bahsedilir. Dahas\u0131 \u00e7e\u015fitli derg\u00e2hlardaki
\nPirler, kendi soya\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131 Hz. Ali\u2019ye kadar g\u00f6t\u00fcre biliyorlarsa, orada asl\u0131nda
\nolup bitenin b\u00fcy\u00fck bir yabanc\u0131la\u015fma, kendinden utanma ve kendinden ka\u00e7man\u0131n ruh
\nhalinin ya\u015fanmas\u0131 s\u00f6z konusu demektir. Halbuki Alevilik, K\u00fcrt Halk \u00d6nderi
\n\u00d6calan\u2019\u0131n de\u011ferlendirdi\u011fi gibi: \u201c\u0130slam\u2019\u0131n ilk fetih darbeleri kar\u015f\u0131s\u0131nda teslim
\nolmayan kabilelerle Zerd\u00fc\u015ft\u00ee din adamlar\u0131, tarihte hep oldu\u011fu gibi da\u011flar\u0131n
\ny\u00fckseklikleri ve derinliklerine \u00e7ekilip direni\u015flerini uzun s\u00fcre
\ns\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015flerdir. Direni\u015fleri radikal ve s\u00fcrekli olan ba\u015fl\u0131ca kesimler, Aleviler
\nve Zerde\u015ft\u00eeler olarak, ya S\u00fcnni \u0130slam\u2019la z\u0131t olan bir \u0130slam\u2019\u0131 ya da hi\u00e7
\n\u0130slamla\u015fmamay\u0131 tercih etmi\u015flerdir. Da\u011flar\u0131ndaki mek\u00e2nlar\u0131ndan da
\nanla\u015f\u0131lmaktad\u0131r ki, Alevilik geleneksel direni\u015f\u00e7i, k\u00fclt\u00fcrel varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruyan,
\nasimilasyonu k\u00fcf\u00fcr sayan ve kendi k\u00fclt\u00fcrel varl\u0131klar\u0131yla uyu\u015ftu\u011fu \u00f6l\u00e7\u00fcde
\n\u0130slam\u2019\u0131 kabul eden radikal kesimin inan\u00e7 k\u00fclt\u00fcr\u00fcd\u00fcr. B\u00f6yle olmas\u0131na ra\u011fmen
\nkendisini ba\u015fkalar\u0131yla izah etmeye \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n, ger\u00e7ekten de \u00fczerinde ciddi
\nolarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi gerekli bir husus oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r. <\/p>\n
\ndurumla s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130simlerden tutal\u0131m, unvanlara ve giyim-ku\u015fama
\nkadar ya\u015famdaki neredeyse her \u015fey Arapla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bug\u00fcn \u015feyhler, emirler,
\nseyitler yine K\u00fcrt n\u00fcfusu i\u00e7indeki Hasan, H\u00fcseyin, Ali, Osman, \u0130smail, \u00d6mer,
\nBekir vb. isimler hep bu k\u00fclt\u00fcrden kayna\u011f\u0131n\u0131 al\u0131r. Toplumlar\u0131n ya da halklar\u0131n
\nbirbirlerinden etkilenmesinin elbette ki yad\u0131rganacak bir yan\u0131 olamaz. Ancak
\nkraldan daha kralc\u0131 kesilerek, t\u00fcm topluma ona ait olmayan bir ger\u00e7ekli\u011fi
\nempoze ettirme sadece ve sadece ihanet ve i\u015fbirlik\u00e7ilikle izah edilebilir. Bu
\ns\u0131n\u0131flar\u0131n aileleri \u00fczerinde oynand\u0131 m\u0131, her t\u00fcr istismara a\u00e7\u0131k olup
\nbeklenmedik isyanlarla teslimiyetleri i\u00e7 i\u00e7e ya\u015famaktan \u00e7ekinmez veya
\nkurtulamazlar. Bu egemenler eliyle giri\u015filen ili\u015fkiler, esas itibariyle bu tarz
\nbenzer sonu\u00e7lar\u0131n yarat\u0131lmas\u0131 i\u00e7in halka dayatmay\u0131, halk\u0131 al\u00e7altmay\u0131 bir kural
\nhaline getirmi\u015flerdir. \u00d6yle ki, K\u00fcrtlerin kendilerini K\u00fcrt olarak ifade
\netmelerine ra\u011fmen, K\u00fcrtlere ancak Arap\u00e7a tan\u0131mlamayla \u2018Ekrat\u2019 denilmesi \u00f6z\u00fc
\nitibariyle benzer bir tahrifatt\u0131r. <\/p>\n
\nK\u00fcrtler, feodal s\u0131n\u0131fla\u015fmay\u0131 ya\u015fad\u0131klar\u0131 oranda \u00f6zg\u00fcr ya\u015famda bir gerilemeye
\nu\u011fram\u0131\u015flard\u0131r. Feodal k\u00f6lelik, a\u015firet \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn s\u00fcrekli aleyhinde geli\u015fme
\nsa\u011flam\u0131\u015f, zihniyet yabanc\u0131la\u015fmas\u0131nda \u00f6nemli bir yer tutmu\u015ftur. Bir\u00e7ok K\u00fcrt
\nayd\u0131n\u0131 \u00e7\u0131ksa da i\u015fbirlik\u00e7i devlet e\u011filimlerinden \u00f6t\u00fcr\u00fc, kal\u0131c\u0131 bir etki
\nb\u0131rakmam\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n
\nbir u\u015fakla\u015fmay\u0131 kendisine yedirerek olu\u015fmu\u015ftur. Olu\u015fum mayas\u0131nda u\u015fakl\u0131k ve
\ni\u015fbirlik\u00e7ilik bulundu\u011fu i\u00e7in karakteri kaygand\u0131r, de\u011fi\u015fkendir ve yalpalanmaya
\na\u00e7\u0131kt\u0131r. \u00d6z\u00fcnden uzakt\u0131r ve yabanc\u0131d\u0131r. Ba\u015fkas\u0131na \u00f6zenme, kendisinden nefret
\netme, kendi de\u011ferlerinden ka\u00e7ma hep bu olu\u015fumdan kayna\u011f\u0131n\u0131 al\u0131r. Ba\u015fkas\u0131 i\u00e7in
\nvar oldu\u011fundan, hep kullan\u0131lmaya m\u00fcsait pozisyondad\u0131r. O kadar kendisine
\nyabanc\u0131la\u015fm\u0131\u015ft\u0131r ki, kendi \u00e7\u0131kar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmez. \u0130stese de d\u00fc\u015f\u00fcnemez. Akl\u0131ndan
\nbile ge\u00e7irmez. Beyinler adeta \u00f6r\u00fcmcek a\u011flar\u0131yla \u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. <\/p>\n
\n\u00f6rnektir. Sultan \u00f6v\u00fcc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc o kadar ileri g\u00f6t\u00fcr\u00fcr ki, Osmanl\u0131n\u0131n kurulu\u015fundan
\nbu yana gelen 8 imparatoru \u201cHe\u015ft Behi\u015ft (Sekiz Cennet) olarak betimler. Ve
\ntabi\u00ee ki Yavuz Sultan Selim\u2019in \u201cbeylerinizi tayin edin ya da belirleyin
\nistemine \u201cyapamay\u0131z siz belirleyin diye cevap verebilecek olan da, ancak bu
\nkaraktere sahip bir ki\u015filik yap\u0131lanmas\u0131 gerektirir. <\/p>\n
\nsonra g\u00f6rece\u011fimiz gibi belki \u00e7a\u011f itibariyle yapmas\u0131 gerekli olan\u0131 olumlu da
\nyapm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak sorun olu\u015fan i\u015fbirlik\u00e7i egemen karakterdir. Ve i\u015fbirlik\u00e7i
\nkarakterin g\u00f6t\u00fcrece\u011fi yerde ihanettir. <\/p>\n
\nilgin\u00e7 sonu\u00e7lar do\u011furabilir. Ruhsal olarak Osmanl\u0131y\u0131 ya\u015fayan, sosyal ve
\nk\u00fclt\u00fcrel olarak Arapla\u015fm\u0131\u015f ve S\u00fcnnili\u011fin merkezi Osmanl\u0131 sultanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 da buna
\neklersek tablo daha iyi anla\u015f\u0131lacakt\u0131r. Bir \u00fclke ya da o d\u00f6nemin diliyle devlet
\nyaratman\u0131n ba\u015fkalar\u0131na b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir yakla\u015f\u0131m esas al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00fcy\u00fcklere
\nsayg\u0131 gere\u011fi yap\u0131lmas\u0131 gereken yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Hem de en iyi bir bi\u00e7imde! \u00c7\u00fcnk\u00fc 23
\nK\u00fcrt Beyi-kimi yerde bu say\u0131 25, kimi yerde ise 28 olarak verilmektedir-\u015eah
\n\u0130smail\u2019in elinden kurtar\u0131l\u0131p, \u015eiala\u015fman\u0131n \u00f6n\u00fc al\u0131narak S\u00fcnni \u00e7izgi h\u00e2kim
\nk\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Burada ihanet duygular\u0131 yo\u011fundur. \u0130\u015fbirlik\u00e7ili\u011fe kar\u015f\u0131 al\u0131nmas\u0131
\ngereken tutum ve g\u00f6sterilmesi gereken tepki yoktur. Tersi ge\u00e7erlidir. \u0130\u015fte
\nihanet\u00e7i, i\u015fbirlik\u00e7i karakter bu kadar derine n\u00fcfus ederek bir ki\u015filik
\n\u015fekillendirmi\u015ftir. <\/p>\n
\nK\u00fcrt \u00fcst tabakas\u0131 hemen teslim olup i\u015fbirlik\u00e7i konuma d\u00fc\u015ferken halk kesimi
\nda\u011flara \u00e7ekilip direni\u015fe ge\u00e7mi\u015ftir. \u0130slamiyet\u2019i kabul eden kimi halk kesimleri
\nise lafta bir kabul\u00fc \u00f6ng\u00f6r\u00fcp kendi \u00f6z inan\u00e7 ve ya\u015famlar\u0131n\u0131 korumakta kararl\u0131
\ndavranm\u0131\u015flard\u0131r. <\/p>\n
\nUlusal birli\u011fin \u00f6n\u00fcnde daima \u00f6nemli bir engel te\u015fkil etmi\u015ftir. \u0130lk \u00e7a\u011fdan kalma
\netnik b\u00f6l\u00fcnme ve i\u015fbirlik\u00e7ili\u011fine, bu y\u00f6nl\u00fc yabanc\u0131 feodal de\u011ferlerin de
\neklenmesiyle daha derinli\u011fine bir b\u00f6l\u00fcnme ve yabanc\u0131la\u015fmaya yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r\u201c diye
\nifade etmi\u015ftir. <\/p>\n
\netmektedir: \u201cEgemen i\u015fbirlik\u00e7iler yabanc\u0131 uygarl\u0131k g\u00fcc\u00fcn\u00fcn dil ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc
\negemen k\u0131l\u0131p ya\u015farken, halk\u0131n dili ve k\u00fclt\u00fcr\u00fc ile ya\u015fam tarz\u0131n\u0131 ise hor
\ng\u00f6rm\u00fc\u015flerdir. Kaplumba\u011fan\u0131n kabu\u011funu be\u011fenmemesi gibi halk\u0131n dilini ve
\nk\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc benimsememi\u015flerdir. <\/p>\n
\ng\u00fc\u00e7l\u00fc ya\u015fam\u0131\u015f olmalar\u0131, halk gruplar\u0131n\u0131n direni\u015f\u00e7i ve koruyucu rol\u00fcn\u00fc g\u00fc\u00e7l\u00fc bir
\nbi\u00e7imde oynamalar\u0131ndan ileri gelmektedir. Egemen s\u0131n\u0131flar her ne kadar
\nyabanc\u0131la\u015fm\u0131\u015f ve ki\u015filiksizle\u015ftirilmi\u015f olsalar da, halk olarak K\u00fcrtlerin bunca
\n\u00f6zg\u00fcr ve soylu kalmalar\u0131 di\u011fer \u00f6nemli bir ger\u00e7ektir. <\/p>\n
\n9 yy. ve Sonras\u0131ndaki Durum, K\u00fcrtlerin Bu S\u00fcre\u00e7te Geli\u015fimi, Ya\u015fanan Beyliksel ya da daha \u00fcst form
\ngeli\u015fmeleri\u2026<\/span><\/strong><\/p>\n
\nwww.lekolin.info -www.navendalekolin.com -http:\/\/kursam.org\/index.html<\/strong><\/p>\n<\/p>\n