\t\t\t\t\t\t\t ![](\"http:\/\/www.lekolin.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/3683-1.jpg\")
\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n
Kapitalizmin toplumlar \u00fczerinde en derinden yo\u011funlu\u011funu ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ve her t\u00fcr y\u00f6ntemle zirvede kendini ayakta tutmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir \u00e7a\u011fda ya\u015f\u0131yoruz. Toplum \u00e7o\u011fu yerde normal geli\u015fim diyalektik ger\u00e7ekli\u011finden ziyade kapitalist modernitenin yapay icatlar\u0131yla y\u00f6netilmektedir. Ekonominin temelini olu\u015fturan en \u00f6nemli \u015fey elbette emek ve \u00fcretimdir. Emek ve \u00fcretimden uzakla\u015ft\u0131r\u0131lan bir toplum kaybetmeye ve dolay\u0131s\u0131yla egemen g\u00fc\u00e7lerin himayesine girmeye mahk\u00fbmdur. Her \u015feyin bir fiyat\u0131n\u0131n oldu\u011fu, toplumsal de\u011ferlerin bireylerin ve kurumlar\u0131n kendi de\u011fer sisteminden (tekelinden) ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 ve toplumun t\u00fcm insanl\u0131k tarihi boyunca bu ili\u015fki ve de\u011ferlerle geli\u015ftirildi\u011fi varsay\u0131m\u0131n\u0131n, teorilerinin \u00e7ok\u00e7a yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve topluma i\u00e7erilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir ili\u015fkiler a\u011f\u0131yla i\u00e7-i\u00e7eyiz. Toplum olarak her g\u00fcn kapitalizmin y\u00f6neliminin alt\u0131nda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir ger\u00e7ek olarak \u00f6n\u00fcm\u00fcze \u00e7\u0131kmakta ve ya\u015fam\u0131m\u0131zda varl\u0131k bulmaktad\u0131r.<\/p>\n
Kapitalizmin en \u00f6nemli ayaklar\u0131ndan bir olan ulus devlet, ekonomiyi \u00f6z\u00fcnden bo\u015falt\u0131p nesnelle\u015ftirerek ve toplumun ahlaki politik de\u011ferlerini par\u00e7alayarak bunlar\u0131 birer ticaret a\u011f\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bat\u0131 Avrupa\u2019n\u0131n pozitivist bilimcili\u011fi ayn\u0131 ustal\u0131kla toplumun t\u00fcm tarihsel birikimini hi\u00e7e sayarak Avrupa merkezli bir toplum yaratma u\u011fra\u015f\u0131s\u0131n\u0131 yo\u011fun vermektedir. Ulus devlet sistemleriyle kendine me\u015fruluk sa\u011flayan ve teminat alt\u0131na alan kapitalist sistem, her g\u00fcn kendisini reforme etme ve \u00f6mr\u00fcn\u00fc uzatma y\u00f6ntemlerini de geli\u015ftirmektedir. Toplumda ula\u015f\u0131lmas\u0131 gereken ideal sistem olarak \u00e7oklu\u011fun \u00fcretimde bulunmas\u0131 ve az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n t\u00fcketimde odaklanmas\u0131 olarak kabul ettirmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Yani \u00f6z\u00fcnde t\u00fcketim bi\u00e7imi olarak geli\u015ftirilmesi ve liberal ideolojiyle her kesin arzusunun \u00f6zg\u00fcrce yerine getiren kapsay\u0131c\u0131 sistem olarak kendini ifade etmesi, toplumlar i\u00e7in d\u00f6nem d\u00f6nem zorunlu ili\u015fkiler sa\u011flam\u0131\u015f olsa da bu g\u00fcn yeniden kar\u015f\u0131 bilin\u00e7le do\u011fal, toplumsal kominal ekonomiyle, kar\u015f\u0131 duru\u015f ortaya konulmaktad\u0131r. Tarihsel de\u011ferlerinin bu anlamda d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 toplumlarda, kapitalist \u00fcretim ve t\u00fcketim bi\u00e7imi kutsan\u0131r. <\/p>\n
Bu derece y\u00fcceltilen ve kutsanan bir sistemin (egemenli\u011fin)daha d\u00fcn\u00fc ve bunu g\u00f6rmezden gelinerek ve tarihin di\u011fer ak\u0131\u015f\u0131 yani toplumsal, kominal-\u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc de\u011ferlerden hi\u00e7 bahsedilmeden y\u0131llarca iktisat, finans kapital ve tekellerle her \u015fey bu g\u00fcnle, onlarla ba\u015flam\u0131\u015f ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclecek gibi ikna edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r toplumlar.\u00a0 T\u00fcm bu y\u00f6nelimlerle toplumlar\u0131n g\u00fcndemine zorla enjekte edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f, her \u015fey anla\u015f\u0131lmazm\u0131\u015f gibi yans\u0131t\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Yine do\u011fal toplumun ve ger\u00e7ek ekonominin as\u0131l mimar\u0131 olan kad\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnyas\u0131nda en derinden \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc s\u00f6m\u00fcr\u00fclme durumuna d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclerek kapitalist sistemin en b\u00fcy\u00fck s\u00f6m\u00fcr\u00fc arac\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Yani ekonominin ba\u015f akt\u00f6rlerinden olan kad\u0131n bu durumda olabildi\u011fince ya\u015famsal ihtiya\u00e7lardan uzak tutulmu\u015f ve ona en anla\u015f\u0131lmaz ili\u015fki ve \u00e7al\u0131\u015fma bi\u00e7imi olarak sunulmu\u015ftur ekonomi.\u00a0 Kapitalist sistemin ya\u015famda varl\u0131k bulan her \u015feyi kendisine g\u00f6re uyarlama ve manip\u00fcle etme \u00e7abas\u0131, karakteri itibariyle pratikle\u015ftirdi\u011fi bir realite olarak ya\u015fam\u0131m\u0131z\u0131n her an\u0131na ve mek\u00e2n\u0131na s\u0131zd\u0131rmaktad\u0131r. \u00d6zelikle Toplum olarak g\u00fcn\u00fcm\u00fczde, ya\u015fam\u0131m\u0131z\u0131n her alan\u0131nda ve an\u0131nda g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclecek bi\u00e7imde y\u00f6ntem ve bi\u00e7imlerine maruz kalmaktay\u0131z. Y\u00fczy\u0131l\u0131m\u0131zda bu y\u00f6ntemlerle yani toplumla u\u00e7la\u015ft\u0131r\u0131larak kazan\u00e7 sa\u011flayan kapitalizm toplumun t\u00fcm do\u011fasal ve toplumsal de\u011ferlerine de bir bi\u00e7imde el koymu\u015f ve kendine g\u00f6re kara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. T\u00fcm bu y\u00f6ntemlerini yine anla\u015f\u0131lmaz olan kavramlarla kendine g\u00f6re bir literat\u00fcr ve finans kapital ile yapmaktad\u0131r. Ne kadar anla\u015f\u0131lmaz k\u0131larsan o kadar topluma n\u00fcfus edebilirsin. Ne kadar y\u00f6nlendirirsen o kadar do\u011fas\u0131ndan uzakla\u015ft\u0131rabilirsin. Ne kadar zor kullan\u0131rsan o kadar senin olur ideolojisiyle toplumlar \u00fczerinden ya\u015fam bulmakta, ideolojik bir sava\u015f y\u00fcr\u00fctmektedir. <\/p>\n
Her t\u00fcrl\u00fc u\u00e7la\u015ft\u0131rmaya kadar vard\u0131r\u0131lan yozla\u015fma daha \u00e7ok ekonomik ve k\u00fclt\u00fcrel boyutta olmu\u015ftur. T\u00fcm bu y\u00f6nelimlere kar\u015f\u0131n toplumun bin y\u0131llard\u0131r kendi k\u00fclt\u00fcrel, sosyo ekonomik yap\u0131s\u0131yla ya\u015fam\u0131n\u0131 g\u00fczel, refah ve ya\u015fan\u0131l\u0131r k\u0131lmas\u0131 bu g\u00fcnde K\u00fcrdistan\u2019\u0131n k\u0131rsallar\u0131nda ve toplumunda somut olarak hala s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmektedir. \u00dcretimini kendi elleriyle ve dayan\u0131\u015fma i\u00e7erisinde ger\u00e7ekle\u015ftirmesi kapitalist sistemin hi\u00e7bir zaman ger\u00e7ekle\u015ftirmeyi ba\u015faramayaca\u011f\u0131 ve anla\u015f\u0131lmaz gibi g\u00f6sterdi\u011fi temel bir y\u00f6ntemdir. Bu g\u00fcn dahi tar\u0131m ve hayvanc\u0131l\u0131kta ortakla\u015fma ve \u0130MC usul\u00fc gitti\u011fimiz her k\u0131rsalda g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclecektir. Kat\u0131l\u0131mc\u0131 ekonominin do\u011fal\u0131nda kendi toplumsal geli\u015fimi i\u00e7erisinde var oldu\u011fu, do\u011fal geli\u015fim sa\u011flayan toplumlarda, ekonomide \u00e7e\u015fitlilik \u00fcretti\u011fi se\u00e7eneklerle geli\u015fmektedir. Yani toplum \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda, ekonomisinde zevk, tercih ve se\u00e7imlerle geli\u015fmektedir. Ya\u015famda her \u015feyin ortak bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n oldu\u011fu, payla\u015f\u0131mc\u0131 toplumla, bireyin optimal dengede g\u00fc\u00e7 birli\u011fi yapt\u0131\u011f\u0131 bir sonu\u00e7la ilerler geli\u015fimi. \u00c7e\u015fitlilik ayn\u0131 zamanda dayan\u0131\u015fmayla geli\u015fir. Dayan\u0131\u015fma toplumsal ekonomilerin en temel anlay\u0131\u015flar\u0131ndad\u0131r. Bu g\u00fcn dahi bu anlay\u0131\u015f ve pratik K\u00fcrdistan toplumumuzda a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumaktad\u0131r. Sadece t\u00fcketime dayal\u0131 olmayan \u00fcretimlerin hepsinden kendili\u011finden geli\u015fen, toplumsal sosyaliteyi geli\u015ftiren bir ya\u015fam bi\u00e7imine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr dayan\u0131\u015fma k\u00fclt\u00fcr\u00fc. Kendisinin d\u0131\u015f\u0131nda, \u00e7evresinin de refah\u0131ndan kendisini sorumlu tutar. Kendi \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 ve \u00fcretti\u011fi de\u011feri bir de kendi \u00f6z kat\u0131l\u0131m\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirir demokratik ekonomiler yap\u0131s\u0131. Kendi \u00fcretti\u011finin \u00fczerinde s\u00f6z sahibi olmak insan\u0131n her t\u00fcrl\u00fc sindirme ve itaate girmesini engeller. Kendi par\u00e7as\u0131 sayd\u0131\u011f\u0131 ve kendi kol eme\u011fi ve d\u00fc\u015f\u00fcnce g\u00fcc\u00fcyle yaratt\u0131\u011f\u0131 her \u015feye kar\u015f\u0131 bir sorumluluk besleyerek, yabanc\u0131la\u015fmay\u0131 de\u011fil b\u00fct\u00fcnle\u015fmeye sebep olur. Bu g\u00fcn bu zihniyet bi\u00e7imi yani dayan\u0131\u015fmac\u0131, kat\u0131l\u0131mc\u0131, \u00f6z ili\u015fkiler toplumumuzda \u00e7ok bi\u00e7imde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmektedir. <\/p>\n
Tar\u0131mda kendi topra\u011f\u0131n\u0131n \u00fcr\u00fcnlerini kendi elleriyle ve dayan\u0131\u015fmac\u0131 ruhla kendisinin bir par\u00e7as\u0131 olarak yeti\u015ftirmesi kendisi ve do\u011fa, toprak aras\u0131na ciddi bir ili\u015fki ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ili\u015fki a\u011f\u0131n\u0131 geli\u015ftirmesini sa\u011flamaktad\u0131r. Animalist d\u00fc\u015f\u00fcnce ve yakla\u015f\u0131m bi\u00e7imi kendisini g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de s\u00fcrd\u00fcrmektedir bu bi\u00e7imde. Toprak ana ile olan ba\u011f\u0131n\u0131 kendisinden \u00f6ncesinin oldu\u011funu ve kendisinden sonras\u0131na devretmesi gerekti\u011fini ortaya koymaktad\u0131r. Do\u011fa, \u00fcretim, toplum ve birey aras\u0131nda b\u00f6ylesi bin y\u0131llara daha da \u00f6tesine giden bir tarihsel ili\u015fki bi\u00e7imi geli\u015fmi\u015ftir. Bu ili\u015fki sadece ekonomi ili\u015fkisi \u00fczerinden oldu\u011fuyla s\u0131n\u0131rlam\u0131yoruz ama tarihsel bilincin do\u011fa ve toplumla ili\u015fkisinin \u00fcretim yani ekonomi yans\u0131s\u0131 b\u00f6yle derinlere kadar gidebilmektedir. Kapitalist sermayecilerin her \u015feyi bir kere de ve kendisi i\u00e7in geli\u015ftirme bencillikleri toplumsal do\u011fadan ve tarihinden kopuk olmas\u0131ndan, kar\u0131 her \u015feyin \u00fcst\u00fcnde g\u00f6rmesinden gelmektedir. Yani ekonomik l\u00fcterat\u00fcr\u00fc bu kadar anla\u015f\u0131lmaz k\u0131lmalar\u0131n\u0131n alt\u0131nda yatan \u015feyde bir nevi bu durum olmaktad\u0131r. Toplumlar\u0131 hem tarihinden koparmak, toplumsal haf\u0131zalar\u0131na bent kurmak, bunun \u00fczerinden de ekonomiye ait her \u015feyin \u00e7ok uzaklarda ancak ufuklarda g\u00f6r\u00fcl\u00fcp, ya\u015fanacak bir durummu\u015f gibi izah etmek i\u00e7indir. \u0130\u015f g\u00fcc\u00fc olan insanlar\u0131n yapacaklar\u0131 tek \u015fey bir tekelin ya da i\u015fverenin d\u0131\u015f\u0131nda i\u015f alan\u0131 bulamayaca\u011f\u0131na inand\u0131r\u0131l\u0131r. <\/p>\n
Ne kadar k\u00f6ks\u00fczle\u015ftirirsen o kadar kaynaklar\u0131na inebilir, t\u00fcketiciye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebilir, kendi \u00e7ark\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131na, yarar\u0131na \u00e7evirebilirsin diyor kapitalist sistem. Bu nedenle ya\u015fama bu derece y\u00f6nelme, s\u00f6m\u00fcrme, do\u011fal toplum ve topluluklar \u00fczerine en derinden geli\u015ftirilen ekonomik soyk\u0131r\u0131md\u0131r. \u0130nsanlar\u0131 ba\u015f\u0131nda do\u011fadan koparma, t\u00fcm do\u011fada yaln\u0131z bi\u00e7are b\u0131rakma, birey ve topluluklar\u0131n evrensel geli\u015fim diyalekti\u011fi zinciri i\u00e7erisinde koparma gibi sonu\u00e7lara neden olmaktad\u0131r. Kendisini do\u011fan\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak hissetmeyen insanlar\u0131n yaln\u0131zl\u0131k ve biricik olma duyusu her \u015feyin \u00fczerinde kendisini g\u00f6rmesinin yan\u0131 s\u0131ra tarihsel toplumunun temel de\u011ferlerinden de onu soyutlar. D\u00fcn\u00fcn\u00fc bilmeyen ve an i\u00e7in ya\u015fayan insan gelece\u011fine de bir umut beslemez. T\u00fcm bu sonu\u00e7larla kapitalist sistem yaln\u0131z topluluklar\u0131 ve bireyleri a\u00e7 b\u0131rakarak, i\u015fsizlik potansiyelini ayakta tutarak insanlar\u0131 kendisine muhta\u00e7 etmez parampar\u00e7a bir enkaza d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr toplumu.
Bu g\u00fcn anla\u015f\u0131lmaz \u015femalarla ve kavramlarla ifade edilen ve toplumu bu y\u00f6nl\u00fc ekonomiden yabanc\u0131la\u015ft\u0131ran her \u015feye kar\u015f\u0131n toplumuzda g\u00fcncel, pratik ya\u015famda her \u015feyin bir izah\u0131 vard\u0131r. Ortak de\u011fere d\u00f6n\u00fc\u015fen bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 vard\u0131r. Bu da toplumcu demokratik ekonomilerdir. <\/p>\n
Didar Baran<\/p>\n
K\u00fcrdistan Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi<\/p>\n
www.lekolin.org – www.navendalekolin.com – www.lekolin.net \u2013 www.lekolin.info <\/p>\n
<\/p>\n
\t<\/p>\n