\t\t\t\t\t\t\t ![](\"http:\/\/www.lekolin.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/3703-1.jpg\")
\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n
\t\t\t\t\t\t4. B\u00d6L\u00dcM<\/p>\n
<\/p>\n
A-\u00a0\u00a0\u00a0 Din ve Mezhep Konusuna Yakla\u015f\u0131m<\/strong><\/em><\/p>\n Fars egemenlik sistemi Safeviler d\u00f6neminde miladi 1500\u2019\u00fcn ba\u015flar\u0131nda \u015fial\u0131k mezhebini resmi olarak kabul ederek S\u00fcnni Osmanl\u0131 imparatorlu\u011funun do\u011fuya do\u011fru geni\u015flemesini \u00f6nlemeyi hedeflemi\u015ftir. Yani burada bu mezhebin ilk resmi olarak kabul edili\u015finde kutsal inan\u00e7 ba\u011f\u0131n\u0131n \u00f6tesinde belirleyici olan egemenlerin politik \u00e7\u0131karlar\u0131 olmu\u015ftur. Bu mezhebe inanan halk kesimleri i\u00e7in durum fakl\u0131 olsa da bunlar g\u00f6n\u00fclden bir benimsemeyi ya\u015fasalar da mezhebin resmikabul\u00fcnde politik \u00e7\u0131karlar esas al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bizim \u00fczerinde durdu\u011fumuz ve halk\u0131m\u0131za kavratmak istedi\u011fimiz husus hangi dinden olursa olsun, hangi mezhebe inan\u0131rsa inans\u0131n bizim bu inan\u00e7lara sayg\u0131l\u0131 oldu\u011fumuz fakat kutsal olan bu ba\u011flar\u0131 istismar ederek politik \u00e7\u0131kar ili\u015fkilerine bula\u015ft\u0131ran egemen rejimlerin siyasetlerini de te\u015fhir edece\u011fimizdir. <\/p>\n \u00a0\u00a0\u00a0 \u0130ran\u2019da M\u00fcsl\u00fcman \u015eii ve S\u00fcnni mezhepleri, Yahudi, Zerd\u00fc\u015ft, H\u0131ristiyanl\u0131k resmi olarak kabul edilen inan\u00e7lard\u0131r. Bahailik epey geni\u015f bir kitleye sahip olmas\u0131na ra\u011fmen \u015eiilikten ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u201cmezhebe ihanet etmi\u015fler mant\u0131\u011f\u0131 ile resmen tan\u0131nmamakta ve yasaklanm\u0131\u015f bulunmaktad\u0131r. Baha\u00eelerin u\u011frad\u0131\u011f\u0131 bu zul\u00fcm rejimin inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n i\u00e7 y\u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00f6stermesi bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemlidir. Yukar\u0131da sayd\u0131\u011f\u0131m\u0131z dini inan\u00e7lar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda da Maniizm, Budizm gibi baz\u0131 inan\u00e7lardan \u00e7ok az oranda inan\u00e7 sahipleri de vard\u0131r. Fakat bunlar hem say\u0131sal olarak \u00e7ok azd\u0131rlar hem de resmi ibadet yerleri bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n \u00a0\u00a0\u00a0 \u0130ran rejiminin anayasas\u0131n\u0131n 12. maddesinde \u0130slam cumhuriyetinin resmi dini \u0130slam ve resmi mezhebi \u015eiiliktir deniyor. Burada S\u00fcnni mezhebi resmiyetin d\u0131\u015f\u0131na itilmektedir. Di\u011fer yandan meclis temsillerinde M\u00fcsl\u00fcman olmayan az\u0131nl\u0131klar hem kavmiyet y\u00f6n\u00fc ile hem de inan\u00e7sal y\u00f6n\u00fc g\u00f6zetilerek kendilerine kontenjanlar ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. (Ermenilere 2, Zerd\u00fc\u015ftilere 1, Yahudilere 1, S\u00fcryanilere 1 olmak \u00fczere toplam 5 \u00fcyelik ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r) fakat burada da S\u00fcnni M\u00fcsl\u00fcmanlara ne bir inan\u00e7 olarak nede bu inanca sahip kavim olarak bir kontenjan tan\u0131nmam\u0131\u015f ve S\u00fcnni M\u00fcsl\u00fcmanlar hi\u00e7 \u00e7akt\u0131r\u0131lmadan her iki hususta da d\u0131\u015ftalanm\u0131\u015flard\u0131r. E\u011fer S\u00fcnni M\u00fcsl\u00fcmanlar hem anayasaya g\u00f6re resmiyet kazanam\u0131yor ve bu nedenle devlet y\u00f6netiminde \u00f6nemli mevkilere gelemiyor hem de meclis se\u00e7imlerinde bir kontenjan sahibi olam\u0131yorsa rejimin siyasetinde haks\u0131z bir muameleye tabi tutuluyorlar demektir. Zaten rejim de din istismar\u0131n\u0131 tam bu noktada devreye koyarak halk\u0131m\u0131z \u00fczerinde bir par\u00e7alama siyaseti g\u00fctmektedir. \u00c7o\u011funlu\u011fu S\u00fcnni M\u00fcsl\u00fcman, \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc \u015eii M\u00fcsl\u00fcman ve \u00e7ok c\u00fczi bir k\u0131sm\u0131 da Zerd\u00fc\u015fti inanca sahip olan halk\u0131m\u0131z e\u011fer rejimin dinsel ayr\u0131mc\u0131l\u0131k sistemi i\u00e7indeki ili\u015fkilerinde dikkatli olmazda tam da bu noktada rejimin tuza\u011f\u0131na d\u00fc\u015febilir. Rejim y\u00f6netim uygulamalar\u0131nda \u015eii M\u00fcsl\u00fcmanlara \u00e7ok daha toleransl\u0131 davranarak onlar\u0131n di\u011fer mezhep ve dinlerden olan ki\u015filere g\u00f6re kedilerini daha \u015fansl\u0131 g\u00f6rmelerini sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015fmakta, kendisine ba\u011flamay\u0131 hedeflemektedir. Bu uygulama ile S\u00fcnnilerin g\u00f6z\u00fcnde de \u015eiileri rejimin i\u015fbirlik\u00e7ileri olarak g\u00f6sterme gayretindedir. Bu siyasetle halk\u0131m\u0131z par\u00e7alanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131rken en b\u00fcy\u00fck zarar da kutsal \u0130slam inanc\u0131na verilmektedir. Sahte mollalar \u0130slam cumhuriyeti k\u0131l\u0131f\u0131n\u0131 kullanmak suretiyle adaletsiz, zalimane politika ve uygulamalar\u0131n\u0131n su\u00e7unu \u0130slamiyet\u2019e ve \u015eial\u0131\u011fa y\u00fckleyerek kendilerini temize \u00e7\u0131karmaktalar. Yani burada Kum mollalar\u0131 kendi \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131, kirli icraatlar\u0131n\u0131 kutsal \u0130slam inanc\u0131yla \u00f6rtmeye \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Bu uygulamalar sonucu bilin\u00e7siz olan insanlar\u0131n tepkileri \u015eial\u0131k mezhebine y\u00f6nelmekte ve bu mezhep \u00e7eli\u015fkisi di\u011fer b\u00fct\u00fcn \u00e7eli\u015fkilerin \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131labilmektedir. Bu haliyle mezhep \u00e7eli\u015fki ve \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 yarat\u0131larak ulusal ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc taleplerin ikinci plana at\u0131lmas\u0131 hedeflenmektedir. Bu politika en \u00e7ok da bizim halk\u0131m\u0131z\u0131 etkilemektedir. Zira \u0130ran\u2019daki halklar i\u00e7erisinde, inan\u00e7 zenginli\u011fi ve \u00e7e\u015fitlili\u011fi en fazla bizim toplumumuzda bulunmaktad\u0131r. Halk\u0131m\u0131z\u0131n i\u00e7inde Horasan, \u0130lam ve K\u0131rman\u015fan m\u0131nt\u0131kalar\u0131nda \u015eii mezhebi di\u011fer alanlarda S\u00fcnni mezhebi daha a\u011f\u0131rl\u0131kta benimsenmi\u015f bulunmaktad\u0131r. Toplum olarak dini inanc\u0131m\u0131z\u0131n di\u011fer kutsal de\u011ferlerimiz olan ulusal de\u011ferlerle \u00e7at\u0131\u015f\u0131r pozisyona getirilmesine kar\u015f\u0131 \u00e7ok duyarl\u0131 olmal\u0131y\u0131z. Ne \u0130slam dini nede ba\u015fka hi\u00e7bir din ve mezhep ulusall\u0131\u011f\u0131, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, e\u015fitli\u011fi hor g\u00f6rmez, tam tersine bu de\u011ferler t\u00fcm dinlerce y\u00fcceltilmektedir. Yukar\u0131da da belirtti\u011fimiz gibi \u0130ran rejimi e\u015fitsizli\u011fi dayatmakta kendi mezhebinden olmayanlar\u0131 d\u0131\u015ftalamaktad\u0131r. Bir sorunu \u00e7\u00f6z\u00fcms\u00fcz b\u0131rakman\u0131n en iyi yolunun o sorunu \u00e7arp\u0131tmak oldu\u011funu iyi bilen molla rejimi ulusal \u00f6zg\u00fcrl\u00fck sorunumuzu g\u00f6lgede b\u0131rakarak onun yerine mezhepsel \u00e7eli\u015fkiyi yerle\u015ftirme gayretindedir. Kutsal dini inanc\u0131 bahane yaparak as\u0131l ulusal-toplumsam \u00f6zg\u00fcrl\u00fck talepleri ve birle\u015fme \u00e7abalar\u0131 engellenmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc dini inan\u00e7lar konusunda duyarl\u0131 olunmad\u0131 m\u0131 en \u00e7ok istismara a\u00e7\u0131k ve en g\u00fc\u00e7l\u00fc provakatif reaksiyonlar\u0131n geli\u015febildi\u011fi bir alan olmaktad\u0131r. \u0130\u015fin k\u00f6t\u00fc taraf\u0131 dinin istismar edilmesi ile yarat\u0131lan \u00e7at\u0131\u015fmalar, k\u00f6r bir kavgaya d\u00f6n\u00fc\u015ferek hi\u00e7bir sorunu \u00e7\u00f6zememektedir. Yap\u0131lmas\u0131 gereken ya\u015fanan \u00e7eli\u015fkileri do\u011fru tahlil etmek ve birbirlerine kar\u0131\u015ft\u0131rmadan do\u011fru \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcretmektir. Hi\u00e7bir insan\u0131m\u0131z rejim ve rejim uzant\u0131lar\u0131n\u0131n dinsel ve mezhepsel provakatif siyasetlerinin oyununa gelmemeli ve farkl\u0131 inan\u00e7lardan olan insanlar\u0131 kendisine hedef yapmamal\u0131d\u0131r. Molla rejiminin \u015eiilik mezhebini kendisine siyaset arac\u0131 olarak kullanmas\u0131 \u015eii olan K\u00fcrd\u00fcn, Azerinin, Fars\u0131n veya ba\u015fka bir milliyetten insan\u0131n su\u00e7u de\u011fildir. Molla rejiminin, siyaseti gere\u011fi di\u011fer inan\u00e7lardan olanlara g\u00f6re onlara daha toleransl\u0131 davranmas\u0131 bu yolla inan\u00e7lar aras\u0131nda yarataca\u011f\u0131 \u00e7eli\u015fkiler \u00fczerinden siyasetini s\u00fcrd\u00fcrme ama\u00e7l\u0131d\u0131r. Zira bu rejim \u015eii M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n rejimi de\u011fil \u201cKum molalar\u0131n\u0131n rejimidir. Bu, mollalar oligar\u015fisidir. E\u011fer di\u011fer inan\u00e7lardan insanlar mollalar\u0131n \u00fczerine oturduklar\u0131 minder ise \u015eii M\u00fcsl\u00fcmanlar yaslan\u0131lan yast\u0131kt\u0131r. Yani mollalar farkl\u0131 basamaklar olarak bu inan\u00e7 sahibi insanlar\u0131 kullanarak iktidarlar\u0131n\u0131n keyfini \u00e7\u0131kar\u0131yorlar. \u015eii M\u00fcsl\u00fcman da molla rejimine ters d\u00fc\u015ft\u00fc m\u00fc en \u015fiddetli cezalara \u00e7arpt\u0131r\u0131lmakta, idam edilmektedir. Demek ki burada esas nokta molla rejimine sorgusuz sualsiz mutlak itaatin hedeflenmesidir. Ba\u015fta de\u011findi\u011fimiz anayasa ve g\u00fcnl\u00fck ya\u015famdaki uygulamalar\u0131n t\u00fcm\u00fc siyaset ama\u00e7l\u0131, halklar\u0131 birbirine d\u00fc\u015f\u00fcrerek muhtemel geni\u015f kapsaml\u0131 bir muhalefet geli\u015fiminin \u00f6nlenmesi ama\u00e7l\u0131 ve b\u00fct\u00fcn sorunlar\u0131n kayna\u011f\u0131n\u0131 olu\u015fturan antidemokratik zalim molla rejimi yerine tali sorunlar\u0131n yerle\u015ftirilmesi ama\u00e7l\u0131d\u0131r. Halk olarak genel \u0130ran ve Do\u011fu K\u00fcrdistan\u2019daki b\u00fct\u00fcn sorunlar\u0131n yarat\u0131c\u0131 kayna\u011f\u0131 olan molla rejiminin, sorunlar\u0131 \u00e7arp\u0131t\u0131c\u0131 bu siyasal manevralar\u0131 bo\u015fa \u00e7\u0131kararak hi\u00e7bir halk\u0131n su\u00e7u olmayan mevcut sorunlar\u0131n kayna\u011f\u0131 olarak molla rejimini ve mollalar\u0131 hedef tahtas\u0131na oturtma sorumlulu\u011fumuz bulunmaktad\u0131r. E\u011fer t\u00fcm \u0130rani halklar\u0131n demokratik bir sistem i\u00e7erisinde \u00f6zg\u00fcr ve e\u015fit payla\u015f\u0131m esaslar\u0131na dayal\u0131 bir gelece\u011fin \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yapmak istiyorsak halk olarak bu sorumluluklar\u0131m\u0131z\u0131n bilinci ile hareket etmemiz gerekmektedir. <\/p>\n \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Rejimin yasalar\u0131na yans\u0131yan ve okuldan i\u015f sahas\u0131na, sosyal alandan \u00f6rg\u00fctsel ve k\u00fclt\u00fcrel alanlara kadar ya\u015fam\u0131n t\u00fcm\u00fcnde rejimin mezhep ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131na dayal\u0131 siyaseti uyguland\u0131\u011f\u0131ndan ve g\u00fcnl\u00fck olarak halk\u0131m\u0131z bu siyasetlerle y\u00fcz y\u00fcze kald\u0131\u011f\u0131ndan bunu daha fazla detayland\u0131rmak gerekmemektedir. Zira mollalar ile birlikte kutsal olan inanc\u0131 kullanma siyasetleri de te\u015fhir olmu\u015f ve ba\u015flang\u0131\u00e7taki pop\u00fclaritesini yitirmi\u015ftir. <\/p>\n Ezilen bir cins olarak kad\u0131n\u0131 ele almak insan\u0131n uygarla\u015fma tarihi kadar eski ve toplumsal tarihimizin normal s\u0131n\u0131flar d\u0131\u015f\u0131 s\u00fcrekli bir alt s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n tarihini incelemektir. Bu tarihi detaylar\u0131 ile incelemek ciltler dolusu kitap ve bir b\u00fct\u00fcnen insanl\u0131\u011f\u0131n \u00f6z de\u011ferlerinden uzakla\u015fma tarihimizin b\u00fct\u00fcn trajedili\u011fini kapsamas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan \u00e7ok uzun oldu\u011fundan biz k\u0131saca genel hatlar\u0131n\u0131 ortaya koyduktan sonra toplumumuz i\u00e7erisinde kad\u0131n\u0131n bug\u00fcnk\u00fc durumunu inceleyerek kad\u0131n\u0131n ge\u00e7mi\u015fini birazda g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc baz\u0131 ideolojiler \u00e7e\u015fitli dogmalardan hareketle kad\u0131n\u0131n adeta ba\u015flang\u0131\u00e7tan beri ezilen bir cins olarak yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 yada ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etmektedir. Bu zihniyetin en etkili oldu\u011fu \u0130ran molla rejimi de ayn\u0131 dayanaklar\u0131 kullanarak sisteminde kad\u0131n\u0131 ezmeye devam etmektedir. Bu nedenle g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki bilimsel veriler yine nispeten demokratik baz\u0131 \u00fclkelerde kad\u0131nlar\u0131n kaydetti\u011fi somut geli\u015fmelerden hareketle bilime ayk\u0131r\u0131 bu zihniyetleri te\u015fhir etmek ger\u00e7ek\u00e7i olmaktad\u0131r. <\/p>\n Cins olarak kad\u0131n, b\u00fct\u00fcn s\u0131n\u0131fl\u0131 toplum tarihinin s\u00fcrekli ve de\u011fi\u015fmez bir alt s\u0131n\u0131f\u0131 gibi her zaman haks\u0131zl\u0131\u011fa u\u011fraya gelmi\u015ftir. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n \u015fehir devrimi \u00f6ncesi olan insanla\u015fma tarihimizin \u00e7ok uzun (yakla\u015f\u0131k % 98 kadar\u0131) bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde kad\u0131n ve erkek aras\u0131nda egemenlik anlay\u0131\u015f\u0131 olmazsa da ya\u015fan\u0131lan topluma \u00e7e\u015fitli a\u00e7\u0131lardan yarar sa\u011flama (besin, nesil s\u00fcrd\u00fcrme vb) esas\u0131na dayal\u0131 olarak kad\u0131n \u00e7o\u011fu zaman daha etkili ve \u00f6nde olmas\u0131na ra\u011fmen bu uzun s\u00fcre\u00e7 genel olarak \u00f6zel s\u0131n\u0131f ve cins s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcn\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 e\u015fitlik\u00e7i bir d\u00f6nem olmaktad\u0131r. Bu d\u00f6neme ili\u015fkin ortaya \u00e7\u0131kan arkeolojik belgeler, \u00f6zellikle neolitik d\u00f6nem dedi\u011fimiz \u015fehirle\u015fme ve s\u0131n\u0131fla\u015fma \u00f6ncesi 6\u20138 bin y\u0131ll\u0131k d\u00f6nemde de kad\u0131n\u0131n toplumda \u00e7ok etkin oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. Arkeolojik kaz\u0131lardan \u00e7\u0131kar\u0131lan bu d\u00f6neme ait heykelcikler, yine \u015fehirle\u015fme d\u00f6neminin ba\u015flang\u0131c\u0131nda etkili olan tanr\u0131\u00e7alar, g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar gelen mitolojik kay\u0131tlar bu durumu yans\u0131tmaktad\u0131r. Kad\u0131n eksenli olu\u015fan neolitik k\u00fclt\u00fcr insan\u0131n uygarla\u015fmas\u0131n\u0131n t\u00fcm ilklerini kendi i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r. Burada insanlar baz\u0131 tohumlar \u0131slah ederek tar\u0131ma ba\u015flam\u0131\u015f, topra\u011fa ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k geli\u015fmi\u015f, bar\u0131naklar ve k\u00f6yler yap\u0131lm\u0131\u015f, hayvanlar evcille\u015ftirilmi\u015f, insanlar g\u00fcn\u00fcbirlik hayvan gibi ya\u015famaktan kurtularak \u00fcretime dayal\u0131 bir sisteme ilk ge\u00e7i\u015fi ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015fler. Bu uzun ve a\u011f\u0131rl\u0131kla kad\u0131n\u0131n damgas\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan s\u00fcre\u00e7 binlerce bulu\u015f ve yenilik i\u00e7ermektedir. Ne zaman ki \u00fcretimden elde edilen verimde b\u00fcy\u00fck art\u0131\u015f ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f ve \u00e7ok ilkel de olsa geli\u015fen alet yap\u0131m\u0131 artm\u0131\u015fsa erkek a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak fiziksel g\u00fc\u00e7l\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcne dayanarak toplumda egemenlik kurmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Hem sava\u015f aletlerinin kullan\u0131m\u0131nda hem de tar\u0131msal aletlerin kullan\u0131m\u0131nda gerekli fiziksel g\u00fcce sahip olan erkek, kendisinin g\u00fc\u00e7l\u00fcl\u00fck karakterini esas alan yeni bir toplumsal sistem yaratmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00fcc\u00fcne dayanan erkek elde edilen \u00fcr\u00fcnle birlikte kad\u0131n\u0131 da metala\u015ft\u0131rma s\u00fcrecine tabi tutmu\u015ftur. Bu uzun ve \u00e7at\u0131\u015fmal\u0131 s\u00fcre\u00e7 sonunda ba\u015far\u0131 sa\u011flayan erkek, g\u00fc\u00e7l\u00fcn\u00fcn kendi hemcinsleri de dahil her \u015feyi meta olarak kullanabilece\u011fi k\u00f6lecilik sistemini yaratm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n \u00a0Ortaya \u00e7\u0131kan ger\u00e7ek \u015fu oluyor s\u00f6m\u00fcr\u00fc, h\u0131rs\u0131zl\u0131k, adaletsizlik, k\u00f6lelik, zul\u00fcm gibi b\u00fct\u00fcn hak ihlallerinin k\u00f6keninde yatan olgu kad\u0131n\u0131n \u00fczerinde uygulanan cinsiyete dayal\u0131 ayr\u0131mc\u0131l\u0131kt\u0131r. E\u011fer i\u015fe bu noktadan ba\u015flanmazsa di\u011fer \u00e7abalar nispeten baz\u0131 geli\u015fmelere neden olsalar da hi\u00e7bir zaman istenen sonu\u00e7lar\u0131 do\u011furamaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu \u00e7al\u0131\u015fmalar nedene de\u011fil sonu\u00e7lara y\u00f6nelmektedir. As\u0131l neden ve k\u00f6k, cins olarak kad\u0131na kar\u015f\u0131 uygulanan ayr\u0131mc\u0131l\u0131k oldu\u011funa g\u00f6re ve di\u011fer t\u00fcm adaletsizlikler bunun \u00fczerinden geli\u015fti\u011fine g\u00f6re kad\u0131n sorunu e\u015fitsizlikle m\u00fccadelenin as\u0131l halkas\u0131n\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r. Bunu ger\u00e7ekle\u015ftirmeyen hi\u00e7bir erkek veya kad\u0131n ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa kar\u015f\u0131, s\u00f6m\u00fcr\u00fcye ve zulme kar\u015f\u0131 m\u00fccadelede ger\u00e7ek\u00e7i olamaz. Kad\u0131n cinsinin maruz kald\u0131\u011f\u0131 haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131 merkeze almayan bir m\u00fccadeleci, kad\u0131n\u0131n kafas\u0131na basarak kendisini k\u0131sa boyluluk psikolojisinden kurtarmaya \u00e7al\u0131\u015fan birisidir. O, kendi \u00e7\u0131kar\u0131 i\u00e7in ba\u015fkalar\u0131n\u0131n s\u0131rt\u0131na \u00e7\u0131kmay\u0131 hak g\u00f6r\u00fcyorsa, kendi ba\u015f\u0131na basanlara da hak vermek durumundad\u0131r.<\/p>\n Kad\u0131na kar\u015f\u0131 uygulanan ayr\u0131mc\u0131l\u0131k \u00f6yle bir co\u011frafik alanla, bir ideoloji ile veya belirli bir zamanla s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir olay de\u011fildir. B\u00fct\u00fcn s\u0131n\u0131fl\u0131 toplum tarihi boyunca b\u00fct\u00fcn ideolojiler taraf\u0131ndan ve t\u00fcm d\u00fcnya co\u011frafyas\u0131nda kad\u0131n \u00fczerinden bir toplumsal ayr\u0131mc\u0131l\u0131k uygulanmaktad\u0131r. Yer, zaman ve k\u00fclt\u00fcrlere ba\u011fl\u0131 baz\u0131 farkl\u0131l\u0131klar ve dozaj de\u011fi\u015fiklikleri olsa da genel itibar\u0131 ile sonu\u00e7 hep ayn\u0131d\u0131r. s\u0131n\u0131fsal egemenliklerde bug\u00fcn\u00fcn ezileni yar\u0131n\u0131n egemeni yada egemenlik orta\u011f\u0131 olabilir. Kad\u0131nlar ise s\u0131n\u0131fl\u0131 toplumun s\u0131n\u0131f d\u0131\u015f\u0131 ebedi ezilmi\u015fleri ve d\u0131\u015ftalanm\u0131\u015flar\u0131 konumunda tutulmaktad\u0131r. Farkl\u0131 \u00e7a\u011flarda farkl\u0131 s\u0131n\u0131flar toplumsal egemenli\u011fe gelmelerine ra\u011fmen kad\u0131nlar s\u0131n\u0131f \u00f6tesi bir kategori gibi her zaman ezilen s\u0131n\u0131flar\u0131n da alt\u0131nda bir ezilmi\u015fli\u011fe maruz kala gelmi\u015ftir. Kad\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u00e7a\u011f, do\u011fdu\u011fu co\u011frafya ve k\u00fclt\u00fcrden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak adeta zaman, mek\u00e2n ve ideolojiler \u00f6tesi bir varl\u0131k olarak sadece genetik \u00f6zg\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcnden dolay\u0131 ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa tabi tutulmaktad\u0131r.<\/p>\n Bu toplumsal cins ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 kad\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7 s\u00fcre\u00e7lerinde ciddi anlamda direnmesine ra\u011fmen daha sonra adeta esaretine al\u0131\u015ft\u0131r\u0131larak haremlere kapat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Erkek egemenli\u011fi, yarat\u0131lan dini ideolojiler taraf\u0131ndan da desteklenerek kad\u0131n\u0131n bu durumu adeta bir kadere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u0130nsanl\u0131k tarihi boyunca gittik\u00e7e geli\u015fen bilgi ve teknikten, geni\u015fleyen d\u00fcnyan\u0131n ve kar\u015f\u0131la\u015fan farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcrlerin yaratt\u0131\u011f\u0131 zenginliklerden kopar\u0131larak d\u00f6rt duvar aras\u0131na hapsedilen kad\u0131na cahil, fesat, g\u00fcvenilmez, iradesiz, cad\u0131, ba\u015ftan \u00e7\u0131kar\u0131c\u0131 vb ne kadar olumsuz s\u0131fat varsa hepsi yak\u0131\u015ft\u0131r\u0131larak kad\u0131n\u0131n kendisi de yarat\u0131lan bu imaja al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Binlerce y\u0131ld\u0131r cins ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131 temelinde haks\u0131zl\u0131\u011fa u\u011frayan kad\u0131n\u0131n bilin\u00e7li ve \u00f6rg\u00fctl\u00fc anlamda m\u00fccadeleye ba\u015flamas\u0131 yakla\u015f\u0131k son iki y\u00fcz y\u0131l gibi nispeten yak\u0131n bir d\u00f6nemde olmaktad\u0131r. Bu m\u00fccadele s\u00fcreci boyunca da bir\u00e7ok bask\u0131 ve sapt\u0131rma ama\u00e7l\u0131 m\u00fcdahaleye maruz kalan kad\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck m\u00fccadelesi bir\u00e7ok s\u00f6zde ilerici ideoloji taraf\u0131ndan da gereken \u00f6nceli\u011fe oturtulamam\u0131\u015ft\u0131r. 8 Mart 1857 y\u0131l\u0131nda NewYork\u2019lu dokuma i\u015f\u00e7isi kad\u0131nlar\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirdikleri \u00fccretlerinin artt\u0131r\u0131lmas\u0131 ve i\u015f saatlerinin d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f ve grevlerine polisler sald\u0131rarak bir\u00e7ok kad\u0131n\u0131 katletmi\u015ftir. Bu olay ilerleyen s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde de\u011fi\u015fik zaman ve zeminlerde kad\u0131n \u00fczerinde y\u00fcr\u00fct\u00fclen cinsel ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 m\u00fccadelede sembol olarak ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. 1910 da Kopenhag\u2019daki II. Sosyalist kad\u0131nlar enternasyonalinde 8 Mart, kad\u0131nlar\u0131n uluslararas\u0131 birlik, dayan\u0131\u015fma ve m\u00fccadele g\u00fcn\u00fc olarak kabul edilir. Kad\u0131nlar\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc muhalefetinden sonra BM 1975 y\u0131l\u0131n\u0131 kad\u0131n y\u0131l\u0131 ilan eder. Daha sonra 1977 y\u0131l\u0131nda ise UNESCO 8 Mart\u0131 d\u00fcnya kad\u0131nlar g\u00fcn\u00fc olarak ilan eder. B\u00f6ylece \u00e7ok uzun m\u00fccadele ve verilen bedeller sonucunda sembolik de olsa kad\u0131nlar\u0131n kendi \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve e\u015fitlik m\u00fccadelelerini resmile\u015ftirdikleri 8 Mart, her y\u0131l kad\u0131n sorunlar\u0131n\u0131n tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131, ge\u00e7mi\u015f bir y\u0131l\u0131n art\u0131 ve eksilerinin hesaplan\u0131p sonraki y\u0131l\u0131n hedeflerinin belirlendi\u011fi bir g\u00fcn olarak kutlanmaktad\u0131r. <\/p>\n Bilin\u00e7li ve nispeten \u00f6rg\u00fctl\u00fc temelde y\u00fcr\u00fct\u00fclen cins ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ve kad\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 bir yandan feminist hareket \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde di\u011fer yandan a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak ekonomik ve politik ama\u00e7l\u0131 genel toplumsal hareketlerin bir kol \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 bi\u00e7iminde y\u00fcr\u00fct\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. S\u0131n\u0131fsal olsun ulusal kurtulu\u015f vb olsun ortaya \u00e7\u0131kan b\u00fct\u00fcn toplumsal hareketlerin kad\u0131n sorunu yakla\u015f\u0131m\u0131nda \u00e7ok ciddi bir sapma bulunmaktad\u0131r. Bu sapma ilk ideolojik ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n nedeni ve ayn\u0131 zamanda sonucu olan kad\u0131n cinsinin \u00f6zg\u00fcrle\u015fmesine \u00f6ncelik tan\u0131mayan hi\u00e7bir ideolojinin genel insanl\u0131\u011fa da ciddi ve kayda de\u011fer bir kazan\u0131m sa\u011flamayaca\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011finden kaynaklanmaktad\u0131r. Buradaki hata kad\u0131n\u0131n cins olarak s\u00f6m\u00fcr\u00fclmesi ve ezilmesinin s\u0131n\u0131fsal veya ulusal ezilmi\u015fli\u011fin bir par\u00e7as\u0131 veya bir sonucu gibi ele al\u0131nmas\u0131ndan kaynaklanmaktad\u0131r. H\u00e2lbuki ger\u00e7ek olan bunun tam tersi olup kad\u0131n cinsinin s\u00f6m\u00fcr\u00fclmesi t\u00fcm di\u011fer ayr\u0131mc\u0131l\u0131klara kaynakl\u0131k etmektedir. Durum b\u00f6yle olunca da ba\u015far\u0131ya ula\u015fan bir\u00e7ok s\u0131n\u0131fsal ve ulusal hareket kad\u0131n sorununu \u00e7\u00f6zme g\u00fcc\u00fcn\u00fc g\u00f6sterememi\u015ftir. Baz\u0131 yerlerde bu hareketlerin ba\u015far\u0131ya ula\u015fmas\u0131nda kad\u0131nlar en az\u0131ndan erkekler kadar aktif rol alm\u0131\u015f, emek harcam\u0131\u015f ve erkeklerden \u00e7ok daha fazla fedak\u00e2rl\u0131k yaparak zorluklara katlanmalar\u0131na ra\u011fmen ger\u00e7ekle\u015fen devrimler sonras\u0131 kad\u0131n ya tamamen unutulmu\u015f yada durumunda \u00e7ok c\u00fczi iyile\u015fmeler g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Tabii ki \u0130ran devrimi gibi baz\u0131 durumlarda da tam tersine kad\u0131n\u0131n durumu giderek daha da k\u00f6t\u00fcle\u015fmi\u015ftir. Demek ki kad\u0131n sorununu sadece genel ideolojik, s\u0131n\u0131fsal ve ulusall\u0131k i\u00e7erisinde bir kategori olarak ele almak sorunu \u00e7\u00f6zmeye yetmemektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc d\u00fcnyada bir\u00e7ok egemen s\u0131n\u0131f gelip ge\u00e7mi\u015f, bir\u00e7ok ulus ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131na kavu\u015fmu\u015f, bir\u00e7ok ideoloji \u00f6nc\u00fcllerinin yerini alarak iktidara gelmi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyadaki \u00fclkelerde bunlar\u0131n hepsinin d\u0131\u015f\u0131nda kalan ve s\u00fcrekli bir ezilmi\u015fli\u011fi ya\u015fayan kad\u0131n\u0131n cins s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fc durumu devam etmektedir. Bu demek oluyor ki kad\u0131n\u0131n cins \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc m\u00fccadelesi kendi ideolojik perspektifini yaratmadan ba\u015far\u0131ya ula\u015famaz. Kendi \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ideolojisinden yoksun bir kad\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck m\u00fccadelesi, istenen sonu\u00e7lara Ulala\u015fmayaca\u011f\u0131 gibi \u00e7o\u011fu zaman kendisini egemen sistemin aleti olmaktan da kurtaramamaktad\u0131r. Genel toplumsal hareketlerin \u00f6zg\u00fcn ve iradeli bir orta\u011f\u0131 olmadan ve kendi \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ideolojisinin \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fc yaratamadan sadece bir kol gibi, bir yard\u0131mc\u0131 g\u00fc\u00e7 konumunda kal\u0131narak kad\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck m\u00fccadelesinde gereken geli\u015fmeler sa\u011flanamaz. <\/p>\n Kad\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck m\u00fccadelesinin y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc ikinci alan\u0131 olu\u015fturan feminist hareket de istenen ba\u015far\u0131 \u00e7izgisini yakalayamam\u0131\u015ft\u0131r. Her ne kadar \u00e7ok ciddi sald\u0131r\u0131 ve bask\u0131lara maruz kalsa da bu hareket do\u011fru bir ideolojik-\u00f6rg\u00fctsel ve politik \u00e7izgi tutturamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in kimi zaman t\u00fcmden ret\u00e7i bir konuma d\u00fc\u015ferek m\u00fccadeleyi yanl\u0131\u015f kulvara ta\u015f\u0131m\u0131\u015f kimi zaman da egemen sistemin politik arac\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015febilmi\u015ftir. Kendi i\u00e7erisinde de \u00e7ok par\u00e7al\u0131 olan feminist hareket bu nedenle kad\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck sorununun b\u00fct\u00fcnselli\u011fine paralel bir kapsay\u0131c\u0131l\u0131\u011fa ula\u015famam\u0131\u015ft\u0131r. Yani bu hareket evrensel olan kad\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck sorununa evrensel \u00f6l\u00e7ekte bir ideolojik-\u00f6rg\u00fctsel \u00e7\u00f6z\u00fcm alternatifi yaratamam\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6yle bir hareketin geli\u015fmemesinde erkek egemen sistemin par\u00e7alay\u0131c\u0131 ve engelleyici politikalar\u0131 ile kad\u0131n\u0131n fiilen bulundu\u011fu toplumsal konumunun da b\u00fcy\u00fck etkileri vard\u0131r. Fakat her \u015feye ra\u011fmen kad\u0131n da ba\u015far\u0131 i\u00e7in bu \u00e7izgiyi yaratmakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Bu anlamda klasik feminist hareket bu ad alt\u0131nda \u00e7o\u011fu toplumda adeta te\u015fhir edilerek \u00e7ok par\u00e7al\u0131 ve nispeten marjinal gruplar d\u00fczeyine indirgenmi\u015fler. Asl\u0131nda kendi alanlar\u0131nda ilk olan b\u00fct\u00fcn hareketlerin militan radikalcili\u011fi bir yere kadar hem i\u015flevsel bir rol oynayabilir hem de ho\u015f g\u00f6r\u00fclebilinmelidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc hem daha \u00f6nceden devrald\u0131klar\u0131 bir miras yoktur ve radikal davranarak dikkat \u00e7ekmek, kendi seslerini duyurma ihtiyac\u0131 hissetmektedirler hem de sorunun yarat\u0131c\u0131lar\u0131 ile aralar\u0131na \u00e7ok ciddi mesafeler koyarak davalar\u0131na olan ba\u011fl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n adeta \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fcn\u00fc yans\u0131t\u0131rlar. Fakat bu a\u015f\u0131r\u0131l\u0131klarda denge tutturulmaz, kaydedilen geli\u015fmelere paralel a\u00e7\u0131l\u0131m ve manevra kabiliyeti kazand\u0131r\u0131lmazsa bu hareketler kendilerine zarar vererek marjinalle\u015fmekten ve kar\u015f\u0131tlar\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kar arac\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fmekten kurtulamazlar. \u0130\u015fte klasik feminist hareketin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 temel sorunda bu olmu\u015ftur. B\u00fct\u00fcn yetmezliklerine ra\u011fmen feminist hareket g\u00fcn\u00fcm\u00fcz kad\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck m\u00fccadelesinin de as\u0131l kayna\u011f\u0131n\u0131 olu\u015fturmu\u015ftur. <\/p>\n Kad\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck m\u00fccadelesi g\u00fcn\u00fcm\u00fczde nispeten uluslar\u0131 a\u015farak uluslar \u00fcst\u00fc bir seyir izlemektedir. Bu, sorunun evrenselli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan olduk\u00e7a \u00f6nemlidir fakat tehlikeli olan durum, uluslar aras\u0131la\u015fan kad\u0131n \u00f6rg\u00fctlenme ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck sorununun devletler b\u00fcnyesinde ve h\u00fck\u00fcmetlere ba\u011fl\u0131 kad\u0131n \u00f6rg\u00fctlenmelerinin denetimine ge\u00e7me tehlikesidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00fcn\u00fcm\u00fczde m\u0131zrak art\u0131k \u00e7uvala s\u0131\u011fmayacak kadar b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015ft\u00fcr. Hi\u00e7bir erkek, kad\u0131n cinsinin ezildi\u011fini ve cinsel ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa tabi tutuldu\u011funu ink\u00e2r edemeyece\u011fi gibi hi\u00e7bir devlet yada h\u00fck\u00fcmet de bunu yapamaz. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde d\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok \u00fclkesi ba\u015fta se\u00e7me ve se\u00e7ilme olmak \u00fczere anayasa ve yasalar\u0131nda kad\u0131nla erke\u011fe yasalar kar\u015f\u0131s\u0131nda e\u015fitli\u011fi vaat etmelerine ra\u011fmen bu konuda en ileri \u00fclkeler olan ve pozitif ayr\u0131mc\u0131l\u0131k temelinde ba\u015fta parlamento olmak \u00fczere kad\u0131n i\u00e7in i\u015f ve siyaset alanlar\u0131nda kota uygulayan \u0130skandinav \u00fclkelerinde bile % 50 \u2018lik dengeye ula\u015f\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Bir\u00e7ok \u00fclkede yasalar kar\u015f\u0131s\u0131nda e\u015fitlik verilse de geleneklerin yasas\u0131 a\u011f\u0131r basmakta ve bu geleneksel yasalar erkeklerin hakim oldu\u011fu d\u00fcnya siyaset ve i\u015f \u00e7evrelerinin de katk\u0131s\u0131 ile kad\u0131nlar\u0131 d\u0131\u015fta lamaya devam etmektedir. \u00d6yle ki bir\u00e7ok \u00fclkede ayn\u0131 i\u015fte \u00e7al\u0131\u015fan, ayn\u0131 i\u015fi yapan, ayn\u0131 k\u0131dem d\u00fczeyindeki kad\u0131n ile erke\u011fe \u00f6denen maa\u015f farkl\u0131 tutularak yine i\u015fe al\u0131mlarda erke\u011fe \u00f6ncelik tan\u0131narak kad\u0131na hukukun d\u0131\u015f\u0131nda kalan bir ayr\u0131mc\u0131l\u0131k uygulanmaktad\u0131r. Geli\u015fmi\u015f kapitalist \u00fclkelerde kad\u0131n\u0131n okuma gibi bir sorunu olmazsa da siyaset ve ekonomik ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 \u00f6n\u00fcne ciddi engeller \u00e7\u0131kart\u0131larak kad\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7 kazanmas\u0131 engellenmekte ve kad\u0131n cinsi ucuz bir i\u015f g\u00fcc\u00fc yine rekl\u00e2m arac\u0131 olarak kullan\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Bu politikalar\u0131n\u0131 da \u201cbak kanunlar kar\u015f\u0131s\u0131nda hi\u00e7bir ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa tabi tutulmuyorsun, serbest piyasada rekabet ederek g\u00fc\u00e7lenebilirsin e\u011fer bunu beceremiyorsan senin sorunundur sistemin sorunu de\u011fil diye kad\u0131na yutturmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Kapitalist sistem bu uygulamalar\u0131 ile her y\u0131l milyonlarca gen\u00e7 k\u0131z ve kad\u0131n\u0131 fuhu\u015f sekt\u00f6r\u00fcne havale ederek kullanmaktad\u0131r. Bu sekt\u00f6rde kad\u0131n cinsine tamamen cinsel meta muamelesi yap\u0131larak b\u00fcy\u00fck paralar kazan\u0131l\u0131rken bunun i\u00e7in b\u00fcy\u00fck su\u00e7 \u015febekeleri ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Eskinin k\u00f6le ticaretini kat be kat a\u015fan uluslararas\u0131 ve k\u0131talar aras\u0131 bu modern k\u00f6le t\u00fcccarlar\u0131 birbirleri ile organize bir \u015fekilde kad\u0131n ve k\u0131zlar\u0131 h\u0131zla fuhu\u015f piyasalar\u0131na aktarmaktad\u0131r. Yani klasik k\u00f6lecili\u011fin yerine i\u015fletilen modern k\u00f6lecilik, kad\u0131n cinsinin k\u00f6le olarak kullan\u0131lmas\u0131d\u0131r. Nas\u0131l ki k\u00f6le ticareti bir d\u00f6nem i\u00e7in tamamen bir sekt\u00f6re d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015fse kad\u0131n\u0131n fuhu\u015f sekt\u00f6r\u00fcnde bir k\u00f6le gibi kullan\u0131lmas\u0131 da bir i\u015f koluna d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Aylarca ve bazen de y\u0131llarca kapal\u0131 mek\u00e2nlarda zorla tutulan kad\u0131nlar egemen sistemin patronlar\u0131na sunulmakta ve kad\u0131n\u0131n bedeni ve cinselli\u011finden sistemin \u201cazami kar mant\u0131\u011f\u0131n\u0131n gere\u011fi azami paralar kazan\u0131lmaktad\u0131r. Yani k\u0131saca de\u011findi\u011fimiz ve \u00f6rneklendirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu ger\u00e7eklikler egemen sistemin b\u00fct\u00fcn yasal d\u00fczenlemelerine ra\u011fmen kad\u0131n\u0131n durumunu yans\u0131tmaktad\u0131r. Sistem mankenlerin, \u015f\u0131k giyimli dekorluk kad\u0131n parlamenterlerin ve film aktrislerinin rekl\u00e2m ama\u00e7l\u0131 \u00e7ekimlerinin \u201ckamera arkas\u0131n\u0131 olu\u015fturan bu ger\u00e7eklikleri hep gizleme \u00e7abas\u0131ndad\u0131r. <\/p>\n \u00a0Bu hususta K\u00fcrt Halk \u00d6nderi Abdullah \u00d6calan \u015fu belirlemeyi yapmaktad\u0131r \u201cKlasik k\u00f6lecilikte kad\u0131n\u0131n pazarlarda en \u00e7ok al\u0131n\u0131p sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 iyi biliyoruz. Bu durum cariyeler bi\u00e7iminde feodal k\u00f6lelikte de yayg\u0131nca s\u00fcrd\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Burada sat\u0131lan b\u00fct\u00fcn olarak kad\u0131nd\u0131r. Ba\u015fl\u0131k, siyasi rant bu i\u015flemin aile i\u00e7ine kadar yans\u0131m\u0131\u015f bi\u00e7imleridir. Kapitalizmde ise kasap misali g\u00f6vde par\u00e7alara ayr\u0131larak her k\u0131sm\u0131na fiyat bi\u00e7me gibi unsurlar eklenmi\u015ftir. Sa\u00e7\u0131ndan topuklara g\u00f6\u011fs\u00fcnden kal\u00e7alara, g\u00f6bekten cinsel organ\u0131na, omuzdan dizlere, belden bald\u0131ra, g\u00f6zden dudaklara, yanaktan boynuna par\u00e7alan\u0131p de\u011fer bi\u00e7ilmeyen hi\u00e7bir yeri kalmam\u0131\u015f gibidir. <\/p>\n Geli\u015fmi\u015f kapitalist \u00fclkelerin yasal e\u015fitlik fakat pratik ayr\u0131mc\u0131 uygulamalar\u0131na kar\u015f\u0131n ba\u015fta Ortado\u011fu olmak \u00fczere d\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok \u00fclkesinde yasalar kar\u015f\u0131s\u0131nda bile kad\u0131na e\u015fitlik lay\u0131k g\u00f6r\u00fclmemektedir. Kad\u0131n\u0131n insan yerine konulmad\u0131\u011f\u0131 ve hem se\u00e7me hem de se\u00e7ilme hakk\u0131n\u0131n tan\u0131nmad\u0131\u011f\u0131, hatta s\u00fcr\u00fcc\u00fc belgesinin bile verilmedi\u011fi baz\u0131 \u00fclkelerdeki durum ise tam anlam\u0131yla bir trajedidir. Ya\u015fanan ger\u00e7eklik ister yasal anlamda kad\u0131na kar\u015f\u0131 uygulanan ayr\u0131mc\u0131l\u0131k t\u00fcmden kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olsun ister baz\u0131 alanlarda veya t\u00fcmden yasal d\u00fczlemde ayr\u0131mc\u0131l\u0131k politikalar\u0131 y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olsun sonu\u00e7lar yinede yak\u0131n olmaktad\u0131r. Elbette yasalarda e\u015fitli\u011fin sa\u011flanmas\u0131 \u00f6nemli bir geli\u015fmedir ve bunun b\u00fct\u00fcn devletlere dayat\u0131lmas\u0131 gerekir. Fakat i\u015f bununla bitmiyor bu yasal kazan\u0131mlar\u0131n uygulamaya ge\u00e7irilmesi ve yaz\u0131l\u0131 olmayan yasalar\u0131n a\u015f\u0131lmas\u0131 da bir o kadar \u00f6nemli ve gereklidir. Bunun i\u00e7in de e\u011fitim, siyaset ve ekonomi alanlar\u0131nda da tam e\u015fitlik mutlaka dayat\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu \u00fc\u00e7l\u00fc alanda ger\u00e7ekle\u015fecek olan e\u015fitlik yasal e\u015fitli\u011fin i\u00e7ini doldurarak anlaml\u0131 k\u0131labilir. Aksi halde kad\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve e\u015fitlik m\u00fccadelesi, toplumdaki se\u00e7menlerin yar\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturmalar\u0131 nedeni ile sistem partilerinin s\u00fcrekli istismar\u0131na u\u011frayacak se\u00e7im politikalar\u0131n\u0131n arac\u0131 olmaktan kurtulamayacakt\u0131r.<\/p>\n Sadece bir devlet veya bir h\u00fck\u00fcmetin sorunu olmayan bu soruna \u00e7\u00f6z\u00fcm de sadece devlet ve h\u00fck\u00fcmet ekseninde bulunamaz. Maalesef g\u00fcn\u00fcm\u00fcz devlet ve h\u00fck\u00fcmetleri ba\u011f\u0131ms\u0131z kad\u0131n hareketinin geli\u015fimini engellemek i\u00e7in ciddi \u00e7aba i\u00e7indedirler. E\u011fer sorun ink\u00e2r edilemiyorsa bu sefer el at\u0131p kendilerine g\u00f6re y\u00f6nlendirmek en do\u011fru yol olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Uluslararas\u0131 kad\u0131n konferanslar\u0131na ve kurultaylara h\u00fck\u00fcmet ve devletleri temsil eden kad\u0131n \u00f6rg\u00fctlerinin kat\u0131l\u0131mlar\u0131ndaki a\u011f\u0131rl\u0131k bu tehlikeyi do\u011frulamaktad\u0131r. Bu toplant\u0131larda da h\u00fck\u00fcmet temsilcisi konumundaki kad\u0131nlar ile h\u00fck\u00fcmet d\u0131\u015f\u0131 kad\u0131n \u00f6rg\u00fctlerinin temsilcileri ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmakta ve h\u00fck\u00fcmet d\u0131\u015f\u0131 \u00f6rg\u00fct temsilcilerine adeta \u201cikincil derece muamelesi yap\u0131lmaktad\u0131r. Bu yakla\u015f\u0131m kad\u0131n hareketini h\u00fck\u00fcmetlerin g\u00fcd\u00fcm\u00fcne sokma siyasetidir. Kad\u0131n\u0131n cins olarak k\u00f6lele\u015ftirilmesinin yarat\u0131c\u0131s\u0131 olan erkek egemenlikli zihniyet ve onun \u00fcr\u00fcn\u00fc olan devlet mekanizmas\u0131 bu yolla kad\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirilmesine soyunmaktad\u0131r. Bu bir aldatmacad\u0131r. Bu, koyun postunu giyen kurdun kuzuyu ele ge\u00e7irme takti\u011fidir. E\u011fer devlet ve onun y\u00fcr\u00fct\u00fcc\u00fc g\u00fcc\u00fc olan h\u00fck\u00fcmetler kad\u0131n cinsinin \u00f6zg\u00fcrle\u015fme m\u00fccadelesinde samimi ve ciddi iseler o zaman h\u00fck\u00fcmet d\u0131\u015f\u0131 kad\u0131n \u00f6rg\u00fctlerinin iradelerini esas als\u0131nlar ve onlar\u0131 muhatap kabul etsinler. H\u00fck\u00fcmet d\u0131\u015f\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131z kad\u0131n hareketlerini muhatap almayan hi\u00e7bir h\u00fck\u00fcmet kad\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck m\u00fccadelesinde samimi de\u011fildir. Bu anlam\u0131yla sorunu uluslar \u00fcst\u00fcle\u015ftiren kad\u0131n hareketi ayn\u0131 \u015fekilde bu sorunu h\u00fck\u00fcmetler \u00fcst\u00fcle\u015ftirmelidir. Ebetteki h\u00fck\u00fcmetlerin i\u00e7inde de kad\u0131n \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc \u00f6rg\u00fctlenmeli ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir temsile kavu\u015fmal\u0131d\u0131r. Ancak kad\u0131n\u0131n sadece bir \u00fclkede ve bir h\u00fck\u00fcmetin uygulamalar\u0131 ile cins ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan kurtulamayaca\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011finin bilincinde olarak kad\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na yakla\u015fmal\u0131d\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde hem ya\u015fanan en ciddi sorun hem de cevaplanmas\u0131 gereken soru \u015fudur ge\u00e7mi\u015fte \u00e7e\u015fitli h\u00fck\u00fcmet, \u00f6rg\u00fct, parti ve ideolojilerin istismar\u0131na u\u011frayarak m\u00fccadele enerjisinin \u00e7ok \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131 genel toplumsall\u0131\u011f\u0131n i\u00e7inde harcayarak heba eden kad\u0131n hareketi g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn globalle\u015fen d\u00fcnyas\u0131nda h\u00fck\u00fcmetler \u00fcst\u00fc enternasyonal bir kad\u0131n hareketi yaratarak k\u00fcresel \u00e7apta ve k\u00fcresel bir strateji ile mi kad\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc hedefleyecek yoksa devlet\u00e7i politikan\u0131n bir art\u00e7\u0131s\u0131 gibi yine hakim egemen sistemin yede\u011finde kalarak ge\u00e7mi\u015fin b\u00f6l\u00fck-b\u00f6r\u00e7\u00fck devam\u0131 m\u0131 olacakt\u0131r? <\/p>\n \u00a0\u00a0\u00a0 \u0130ran sistemi gibi bir sistemin i\u00e7inde kad\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve e\u015fitli\u011finden bahsetmek ve bunu orta veya uzun vadede ger\u00e7ekle\u015ftirmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc burada rejimin hukuk ve yasalar\u0131 ile anayasan\u0131n da \u00fcst\u00fcnde yetkilere sahip olan baz\u0131 kurumlar\u0131n t\u00fcm\u00fc erkek \u00fcyelerden olu\u015fmakta ve bunlar sistemin \u00e7\u0131karlar\u0131na g\u00f6re g\u00fcn\u00fcbirlik fetvalarla rejimi y\u00fcr\u00fctmektedir. Bu uygulama belki g\u00fcn\u00fcm\u00fcz siyaset ve hukuksal prosed\u00fcrlere \u00e7ok ters ve ucube bir durum olarak g\u00f6r\u00fclebilir. Fakat molla rejimine zorlanma durumlar\u0131n da \u00e7ok ciddi bir manevra ve esneklik kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in asl\u0131nda bu rejimin makyavelist mant\u0131\u011f\u0131na tam bir uyum g\u00f6stermektedir. Bu rejimin en \u00fcst icra ve karar organlar\u0131 olan Velayet-i Fakih ile Meclis\u00ea Xubregandaki t\u00fcm \u00fcyeler ruhban s\u0131n\u0131f\u0131na aittir ve bunlar\u0131n i\u00e7inde kad\u0131nlar bulunamaz. \u0130ran mollalar\u0131 iktidar\u0131 devrald\u0131ktan hemen sonra \u00f6nce kad\u0131n\u0131 siyah kefeni ile paketleyip b\u00fct\u00fcn ay\u0131plar\u0131n\u0131 \u00f6rtt\u00fckten sonra icraat\u0131n\u0131 gittik\u00e7e derinle\u015ftirmi\u015ftir. Rejimin mant\u0131\u011f\u0131nda kad\u0131n ay\u0131pl\u0131, ba\u015ftan \u00e7\u0131kar\u0131c\u0131, k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131c\u0131, g\u00fcvenilmez, d\u00fc\u015f\u00fck zek\u00e2l\u0131, iradesiz ve kendisine hakim olmayan yar\u0131m, belki de \u00e7eyrek insand\u0131r. Bu rejimin mant\u0131\u011f\u0131nda insan e\u015fittir erkektir. Bu nedenle kad\u0131n bir insan de\u011fildir. E\u011fer kad\u0131n ve erkek ikisi de insan olarak kabul edilseydi sadece cinsiyetinden hareketle kad\u0131n bu kadar ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa ve hakarete u\u011framazd\u0131. Bu zihniyet kad\u0131n\u0131 sadece erkek i\u00e7in yarat\u0131lm\u0131\u015f bir zevk ve nesil s\u00fcrd\u00fcrme arac\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcr. O, erke\u011fin tarlas\u0131d\u0131r, \u00f6zel m\u00fclk\u00fcd\u00fcr, hi\u00e7 kimse ona dokunamaz, sahip olamaz. Erkek isterse d\u00f6ver, isterse satar(bo\u015fan\u0131r), isterse ba\u015fka birka\u00e7 kad\u0131n daha yan\u0131na getirir. O dokunulmazd\u0131r, k\u0131s\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f erke\u011fin \u00f6zg\u00fcrl\u00fck s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n \u00e7izildi\u011fi darac\u0131k d\u00fcnyas\u0131d\u0131r. B\u00fct\u00fcn yakla\u015f\u0131mlarda erkek esas al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in kad\u0131n nesnelle\u015fmektedir. Bunun y\u00f6netimsel ve yasal-anayasal gerekleri de rejimin iktidar\u0131 devral\u0131\u015f\u0131yla hemen ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130ktidar\u0131 devralan mollalar k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7erisinde i\u015f ba\u015f\u0131nda bulunan kad\u0131nlardan 5 belediye ba\u015fkan\u0131 22 parlamento \u00fcyesi, 330 yerel y\u00f6netim meclislerinin \u00fcyesi ve binlerce akademisyen, sanat\u00e7\u0131, diplomat, devlet memuru, e\u011fitimci vb kad\u0131n g\u00f6revlerinden uzakla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Kad\u0131nlar\u0131 siyah kefene sarmay\u0131 yeterli g\u00f6rmeyen rejim b\u00fct\u00fcn kad\u0131nlar\u0131 hareme kapatma \u00e7abas\u0131 i\u00e7inde iken ba\u015flayan \u0130ran-Irak sava\u015f\u0131 bir nebze de olsa kad\u0131nlar\u0131 bundan kurtarm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u0131llarca s\u00fcren bu sava\u015f i\u00e7in milyonlarca erkek cepheye gitti\u011finden kad\u0131nlar\u0131n i\u015fg\u00fcc\u00fcnden yararlanma zorunlulu\u011fu ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Kad\u0131nlar devreye girmezse sistemin \u00e7\u00f6kece\u011fini g\u00f6ren mollalar \u00fcretim, e\u011fitim, sa\u011fl\u0131k vb alanlarda kad\u0131nlar\u0131 i\u015fe al\u0131nca kad\u0131n\u0131n toplumsal ya\u015fam\u0131n d\u0131\u015f\u0131na itilme siyaseti bo\u015fa \u00e7\u0131km\u0131\u015f oldu. Fiilen ortaya \u00e7\u0131kan bu durumun maalesef \u00e7ok fazla garantisi yoktur. \u00c7\u00fcnk\u00fc rejimin t\u00fcm idaresi sadece erkeklerin olu\u015fturdu\u011fu yasalar \u00fcst\u00fc kurumlar\u0131n verece\u011fi fetvalara ba\u011fl\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca \u0130ran\u2019daki kad\u0131n son derece \u00f6rg\u00fcts\u00fcz ve cins m\u00fccadelesinden uzakt\u0131r. Rejimin yasalar\u0131na biraz bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda kad\u0131n\u0131n durumu biraz daha netle\u015fmektedir.<\/p>\n Molla iktidar\u0131n\u0131n hemen ba\u015flang\u0131c\u0131nda yap\u0131lan yasa de\u011fi\u015fiklikleri ile k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131 i\u00e7in evlilik ya\u015f\u0131 9\u2019a indirilmesine ra\u011fmen erkekler i\u00e7in bu 15 tir. Bu zihniyet tamamen hayvanlar aleminde ge\u00e7erli olan do\u011furganl\u0131k zaman\u0131n\u0131 esas almaktad\u0131r. H\u00e2lbuki s\u0131cak iklimler ile so\u011fuk iklimlerde b\u00fcy\u00fcyen insanlar aras\u0131nda da ergenlik ya\u015f\u0131 farkl\u0131la\u015fmas\u0131na ra\u011fmen molla rejimi Arabistan\u2019\u0131n s\u0131cak iklimi ve 1400 y\u0131l \u00f6ncesinin uygulamalar\u0131n\u0131 bug\u00fcn\u00fcn kad\u0131n\u0131n\u0131n boynuna bir halka gibi ge\u00e7irmekle zihniyet anlam\u0131nda ne kadar geri ve dogmatik oldu\u011funu, kad\u0131n\u0131 nas\u0131lda sadece erke\u011fin cinsel tatmin arac\u0131 ve do\u011fum makinesi olarak ele ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermesi bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemlidir. Bu zihniyet ancak kad\u0131n\u0131 cezaland\u0131rma zihniyeti olabilir. 9 ya\u015f\u0131ndaki bir k\u0131z \u00e7ocu\u011fu i\u00e7in evlilik bir i\u015fkence ve tecav\u00fczd\u00fcr. Bu ya\u015ftaki bir insan\u0131n zihinsel geli\u015fimini tamamlamam\u0131\u015f olmas\u0131 do\u011fru karar verememesi demektir. Bedensel ve zihinsel de\u011fi\u015fimin h\u0131zl\u0131 geli\u015fimini tamamlay\u0131p nispeten daha yava\u015f bir geli\u015fme seyri izledi\u011fi 18 ya\u015f ve \u00fcst\u00fc bilimsel \u00e7evrelerce genel anlamda olgunluk ya\u015f\u0131 olarak kabul g\u00f6rmektedir. Rejimin g\u00fcn\u00fcm\u00fcz bilimsel verilerine g\u00f6re hareket etmemesi onun \u00e7a\u011f d\u0131\u015f\u0131 zihniyetinin g\u00f6stergesidir. Yani k\u0131z \u00e7ocu\u011funun 9 ya\u015f\u0131nda evlendirilmesi d\u00fc\u015f\u00fcncesi \u00f6ncelikle bilim ve mant\u0131ktan uzak tam bir hayvansal g\u00fcd\u00fcn\u00fcn sonucudur. \u0130kinci husus olarak da k\u0131z \u00e7ocu\u011funun 9 ya\u015f\u0131nda evlenmesi kendisinin e\u011fitim g\u00f6rmemesi anlam\u0131na geliyor. Yani rejimin mant\u0131\u011f\u0131nda kad\u0131n\u0131n okumas\u0131na gerek yoktur. O evinin kad\u0131n\u0131, erke\u011finin hizmetk\u00e2r\u0131, \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n annesi rol\u00fcne lay\u0131kt\u0131r. Okuyup bilin\u00e7lenmesi, entelekt\u00fcel birikim kazanmas\u0131, i\u015f sahibi olmas\u0131, ekonomik ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011fa ula\u015fmas\u0131 engellenmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Bilin\u00e7lenen kad\u0131n bilin\u00e7lenen toplum olaca\u011f\u0131 i\u00e7in rejim toplumun itaatk\u00e2rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve k\u00f6leli\u011fini kad\u0131nda yaratmaktad\u0131r. E\u011fer kad\u0131n k\u00f6le ruhlu k\u0131l\u0131n\u0131r erke\u011fe k\u00f6lece hizmet ederse erkekte ayn\u0131 \u015fekilde devlete kar\u015f\u0131 k\u00f6le ruhlu olacak ve ailede yeti\u015fen nesiller bu zihniyete ba\u011fl\u0131 kalacaklar. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir husus ise s\u00f6zde gen\u00e7 k\u0131zlar\u0131n k\u00f6t\u00fc yola d\u00fc\u015fmemesi i\u00e7in erkenden evlendirilmesinin yararl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n ileri s\u00fcr\u00fclmesine ili\u015fkindir. Ebetteki k\u00fcflenmi\u015f molla zihniyeti i\u00e7in bu do\u011fald\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu zihniyete g\u00f6re kad\u0131n \u015feytand\u0131r ve b\u00fct\u00fcn k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerin kayna\u011f\u0131d\u0131r. Bu yarat\u0131\u011f\u0131 kirlerinden ar\u0131nd\u0131r\u0131p \u015feytanl\u0131k yapamaz duruma getirmek ise ancak onu \u00e7ocuk ya\u015fta iken bir erke\u011fe kad\u0131n olarak ba\u011flamakla m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu \u015fekli ile kad\u0131n cinselli\u011fi \u00e7ocukluktan itibaren erke\u011fin hizmetine sunulmakta k\u0131z \u00e7ocu\u011fu bu \u015fekli ile hi\u00e7 bilmedi\u011fi ve haz\u0131r olmad\u0131\u011f\u0131 kad\u0131nl\u0131\u011fa mahk\u00fbm edilmektedir. Bu ya\u015fta k\u0131z \u00e7ocu\u011fu do\u011fru ile yanl\u0131\u015f\u0131 birbirinden ay\u0131rma imk\u00e2n\u0131na sahip olmad\u0131\u011f\u0131 gibi evlenece\u011fi erke\u011fin ka\u00e7 ya\u015f\u0131nda olaca\u011f\u0131n\u0131 belirleme hakk\u0131na da sahip de\u011fildir. Bu nedenle bu ya\u015fta ger\u00e7ekle\u015fen evlilik k\u0131z \u00e7ocu\u011fu \u00fczeride \u00e7ok ciddi fiziksel ve psikolojik travmalar yaratmaktad\u0131r. Rejim, k\u0131z \u00e7ocu\u011funun zihinsel ve e\u011fitsel olarak biraz olgunla\u015f\u0131p geli\u015fmesine f\u0131rsat tan\u0131madan onu sadece fizi\u011fi ile erkenden erke\u011fe sunmaktad\u0131r. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc \u00f6nemli sorun ise k\u0131z \u00e7ocu\u011fu i\u00e7in dokuz ya\u015f\u0131n ergenlik ya\u015f\u0131 kabul edilmesi ile bu ya\u015f onun i\u00e7in kanuni ceza ya\u015f\u0131 da olmaktad\u0131r. Yani k\u0131z \u00e7ocu\u011fu bu \u015fekli ile dokuz ya\u015f\u0131nda idam cezas\u0131 alabilmekte, recm cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131labilmektedir. K\u0131z \u00e7ocu\u011fu dokuz ya\u015f\u0131nda ceza alabilirken erkekler ancak 15 ya\u015f\u0131nda ceza alabilmektedirler. Bu tam bir sa\u00e7mal\u0131k durumudur. Sen hem kad\u0131na zihinsel \u00f6z\u00fcrl\u00fc muamelesi yapacaks\u0131n hem de zihinsel \u00f6z\u00fcrl\u00fc damgas\u0131n\u0131 vurdu\u011fun kad\u0131n\u0131 \u00e7ok zeki buldu\u011fun erkekten \u00e7ok daha erken ya\u015fta ceza kapsam\u0131na alacaks\u0131n. Burada kast\u0131m\u0131z erke\u011fin de dokuz ya\u015f\u0131nda ceza kapsam\u0131na al\u0131nmas\u0131 de\u011fil hem k\u0131z hem de erkek \u00e7ocu\u011fu i\u00e7in tespit edilecek ayn\u0131 ya\u015f d\u00fczeyinde bir ceza alma s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n bilimsel veriler \u00e7er\u00e7evesinde belirlenmesidir. <\/p>\n Birka\u00e7 ana ba\u015fl\u0131k olarak de\u011findi\u011fimiz k\u0131z \u00e7ocu\u011funun dokuz ya\u015f ergenli\u011fi ahlaki, bilimsel ve hukuksal anlamda \u00e7ok ciddi ara\u015ft\u0131rmalara konu olabilecek bir durumdur. Rejimin bu uygulamalar\u0131n\u0131n toplumun nispeten sa\u011fduyulu yakla\u015f\u0131m\u0131 sayesinde uygulama alan\u0131nda \u00f6nemli oranda bo\u015fa \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve \u00e7ocuklar\u0131n bu ya\u015fta evlendirilmemesi toplum vicdan\u0131n\u0131n rejim hukukundan daha ileri oldu\u011fu anlam\u0131na gelmektedir. Ancak ceza veya istismarlar\u0131 \u00f6nlemenin yolu hukukun d\u00fczeltilmesi ile m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. <\/p>\n \u015eimdi de medeni ve ceza yasalar\u0131nda kad\u0131n\u0131 a\u015fa\u011f\u0131layan ve erkekle aras\u0131na ayr\u0131mc\u0131l\u0131k koyan baz\u0131 maddelere g\u00f6z atal\u0131m. <\/p>\n Medeni kanununun 1105. maddedeki evin reisli\u011fini erke\u011fe vermektedir. Yine bununla ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak ve bu maddeden kayna\u011f\u0131n\u0131 alan 1117. madde ise ailenin onur ve ahlak\u0131n\u0131 korumak ama\u00e7l\u0131 kad\u0131n\u0131n ev d\u0131\u015f\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 engelleme hakk\u0131n\u0131 erke\u011fe vermektedir. Bu maddeler kad\u0131n\u0131 aile kurumunun bir orta\u011f\u0131 de\u011fil bir par\u00e7as\u0131 yapmakta ve erke\u011fin m\u00fclk\u00fcne d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmektedir. Bu mant\u0131\u011fa g\u00f6re ailenin onur ve ahlak\u0131 sadece kad\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Erkek ahlaks\u0131zl\u0131k yapmaz ve ailenin onurunu zedelemez. Burada kad\u0131n \u00e7al\u0131\u015fma ya\u015fam\u0131ndan uzakla\u015ft\u0131rarak ekonomik ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 elinden al\u0131nmakta ve kad\u0131n erke\u011fe mahk\u00fbm edilmektedir. Kad\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n erke\u011fin keyfiyetine terk edilmesi ile rejiminde katk\u0131lar\u0131 sonucu kad\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fma ya\u015fam\u0131nda dengeli yerle\u015fimi m\u00fcmk\u00fcn olmamaktad\u0131r. \u0130ran\u2019da t\u00fcm \u00e7al\u0131\u015fan kad\u0131nlar\u0131n genel kad\u0131n n\u00fcfusuna oran\u0131n\u0131n % 7\u20138 civar\u0131nda olmas\u0131 bu zihniyet ve yasalardan kaynaklanmaktad\u0131r. Bu, kad\u0131nlar\u0131n % 90\u2019dan fazlas\u0131n\u0131n \u00fcretime y\u00f6nelik bir i\u015f alan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmamas\u0131 demektir ki toplumun yar\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturan kad\u0131nlar\u0131 eve hapsederek onlara zihinsel \u00f6z\u00fcrl\u00fc muamelesinin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 b\u00f6yle bir devlet ve toplumun sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir gelece\u011fi olamaz. <\/p>\n \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Ceza yasas\u0131n\u0131n 203. maddesine g\u00f6re e\u011fer bir kad\u0131n bir erke\u011fi \u00f6ld\u00fcr\u00fcrse hem \u00f6l\u00fcm cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131l\u0131yor hem de bir \u00fcreticiyi yok etti\u011fi i\u00e7in erke\u011fin ailesine tazminat \u00f6demeye mahk\u00fbm ediliyor. Yine ceza yasas\u0131n\u0131n 205. maddesinde erkek M\u00fcsl\u00fcman bir kad\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcrse cezas\u0131 \u00f6l\u00fcmd\u00fcr deniyor fakat yine ceza yasas\u0131n\u0131n 225. maddesinde bilin\u00e7li \u00f6ld\u00fcrmenin cezas\u0131 \u00f6l\u00fcmd\u00fcr ancak \u00f6ld\u00fcr\u00fclen kad\u0131n\u0131n ailesi katil erke\u011fin ailesine b\u00fcy\u00fck miktarda para \u00f6derse (6 milyon) katil erkek idam edilebiliyor. \u0130\u015fte bu yasalar tam da rejimin zihniyetini yans\u0131tan orman kanunlar\u0131 gibi g\u00fc\u00e7l\u00fcy\u00fc kollayan bir sistemi yaratmaktad\u0131r. Burada adalet, hakkaniyet ve hukuk kar\u015f\u0131s\u0131nda e\u015fitlik diye bir \u015fey yoktur. K\u0131zlar\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fclen bir aile hem \u00e7ocu\u011funu kaybediyor hem de para cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131l\u0131yor, yine k\u0131zlar\u0131 bir erke\u011fi \u00f6ld\u00fcren ailelerde ayn\u0131 \u015fekilde hem para cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131l\u0131yor hem de k\u0131zlar\u0131 idam ediliyor. Herhalde g\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnyas\u0131nda haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n, e\u015fitsizli\u011fin bu kadar net bir \u015fekilde resmile\u015ftirilerek y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc ba\u015fka bir yer bulunamaz. <\/p>\n \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Madde 70 mahkemelerde tek bir kad\u0131n veya kad\u0131n grubunun \u015fahit olarak kabul edilmeyece\u011fini h\u00fckme ba\u011fl\u0131yor. Yine madde 1170 bo\u015fanmada \u00e7ocuklar\u0131 babaya b\u0131rak\u0131yor. Sadece erkek \u00e7ocu\u011fu iki ya\u015f\u0131na, k\u0131z \u00e7ocu\u011fu yedi ya\u015f\u0131na kadar annesinin velayetinde kalabiliyor. Bo\u015fanma konusunda hem hukuksal alanda hem de toplumsal geleneklerde b\u00fct\u00fcn hak ve yetkiler erke\u011fe verildi\u011fi i\u00e7in erkek kad\u0131n\u0131 s\u00fcrekli bo\u015fanmakla tehdit etmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00fcretimden kopar\u0131lan bo\u015fanm\u0131\u015f kad\u0131n hem i\u015fsiz, \u00e7aresiz kalmakta hem de toplum taraf\u0131ndan ay\u0131plan\u0131p d\u0131\u015ftalanmaktad\u0131r.\u00a0 Bu devlet ve toplumun zihniyetinde bo\u015fanm\u0131\u015f ve erke\u011fin koruyuculu\u011funu kaybetmi\u015f kad\u0131n k\u00f6t\u00fc kad\u0131nd\u0131r. Yine bir kad\u0131n veya kad\u0131n gurubunun \u015fahitli\u011finin kabul g\u00f6rmemesi ve iki kad\u0131n\u0131n \u015fahitli\u011finin bir erke\u011finkine denk kabul edilmesi, erke\u011fin d\u00f6rt kad\u0131nla evlenebilmesi gibi uygulamalarda kad\u0131na bir insan yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir.<\/p>\n Madde 86 e\u015fleri \u00e7ok uzun s\u00fcre uzakta olan kad\u0131n ve erke\u011fe cinsel ihtiya\u00e7 gerek\u00e7esi ile zina yapma iznini getiriyor. S\u00f6zde recmi \u00f6nlemek i\u00e7in burada zina me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor. Yine madde 74\u2019te zina yapan evli bir kad\u0131n recm edilerek \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcyor. 1996 da \u00e7\u0131kar\u0131lan 630. madde ise zina yapan kad\u0131n\u0131 yakalayan kocas\u0131na onu hemen \u00f6ld\u00fcrme yetkisini de veriyor. Fakat kad\u0131n kocas\u0131n\u0131 zina yaparken yakalarsa bir \u015fey yap\u0131lm\u0131yor. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi cinsiyetleri ilgilendiren b\u00fct\u00fcn alanlardaki kanun maddeleri kad\u0131na haks\u0131zl\u0131k temeli \u00fczerinden \u015fekillenmektedir. Her birisi farkl\u0131 gerek\u00e7elere ba\u011flanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lsa da t\u00fcm\u00fc ortak bir paydada bulu\u015fmaktad\u0131r. Kad\u0131n\u0131n bir insan olarak kabul edilmemesi, erke\u011fin hizmetk\u00e2r\u0131, mal\u0131, eksik yarat\u0131lm\u0131\u015f bir varl\u0131k olmas\u0131 yakla\u015f\u0131m\u0131d\u0131r bu. <\/p>\n Sistemde uygulanan recm cezas\u0131 bu uygulamaya i\u015ftirak eden insanlar\u0131n \u00e7a\u011fda\u015f insani de\u011ferlerden ne kadar koptu\u011funun anla\u015f\u0131lmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemlidir. Belki tahrik olan kitlelerin bazen lin\u00e7 giri\u015fimlerinde bulunmas\u0131n\u0131n bir anlam\u0131 olabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu durumlarda kitleler baz\u0131 insanlar taraf\u0131ndan ajite edilmekte, k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131larak y\u00f6nlendirilmekte ve \u015fiddete y\u00f6neltilmektedir. Recm olay\u0131 ise bundan \u00e7ok farkl\u0131, hastal\u0131kl\u0131 bir toplumsal ruh halidir. Burada insanlar el ve ayaklar\u0131 ba\u011flanarak beline kadar topra\u011fa g\u00f6m\u00fclen bir insana bilerek ve zevk alarak ta\u015f atmaktad\u0131r. Bir insan canl\u0131 canl\u0131 yar\u0131s\u0131 topra\u011fa yar\u0131s\u0131 da ta\u015f y\u0131\u011f\u0131n\u0131 alt\u0131na g\u00f6m\u00fclerek \u00f6ld\u00fcr\u00fclmektedir. Ta\u015f atan erkek bu uygulama ile hem sevap kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131 sanmakta hem de kendisine itaat etmeyen kad\u0131na g\u00fcc\u00fcn\u00fc g\u00f6stererek sa\u011f kalanlar\u0131 itaate zorlamak istemektedir. \u00d6z\u00fcnde ise att\u0131\u011f\u0131 ta\u015flarla erke\u011fin topra\u011fa g\u00f6md\u00fc\u011f\u00fc kendi vicdan\u0131 ve g\u00fcnahlar\u0131d\u0131r. Hz. \u0130sa\u2019n\u0131n bu hususta kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenen \u00f6rnek \u00f6nemlidir. B\u00fcy\u00fck bir kalabal\u0131k taraf\u0131ndan recm edilmek \u00fczere olan bir kad\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnce Hz \u0130sa ellerinde ta\u015f tutan insanlar\u0131 durdurarak onlara \u015f\u00f6yle seslenir \u201cmadem ki bu kad\u0131n zina yapm\u0131\u015f ve recm edilmesi gerekiyor o zaman i\u00e7inizden her kim zina su\u00e7unu i\u015flememi\u015fse o ta\u015f ats\u0131n demi\u015f. Bunun sonucu olarak da topluluktan hi\u00e7 kimse ta\u015f atmadan ve recm ger\u00e7ekle\u015fmeden topluluk da\u011f\u0131lm\u0131\u015f. Demek ki en azg\u0131n davrananlar en \u00e7ok su\u00e7 i\u015fleyenlerdir. \u0130\u015fte \u0130ran\u2019da da ya\u015fanan ger\u00e7eklik bu. <\/p>\n Rejimin fuhu\u015fu me\u015frula\u015ft\u0131ran nitelikteki ge\u00e7ici evliliklere izin veren ve Sigeh denen yasas\u0131 da kad\u0131n\u0131 a\u015fa\u011f\u0131layan bir yap\u0131dad\u0131r. Burada kad\u0131n\u0131n bedeni belli bir s\u00fcre i\u00e7in \u00f6denen para kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda erke\u011fe kiralanmaktad\u0131r. Ge\u00e7ici evlilik dedikleri bu uygulamada da b\u00fct\u00fcn inisiyatif ve haklar erke\u011fe verilmektedir. Buna g\u00f6re kad\u0131n evli olmamal\u0131, e\u011fer bakire ise babas\u0131ndan izin almal\u0131d\u0131r. Yine kad\u0131n bu s\u00fcreci sonland\u0131rma yetkisine sahip de\u011fildir. Erkek ise istedi\u011fi zaman bu birliktenli\u011fi bozabilir. Yine birliktenlik s\u00fcrecinde erke\u011fin \u00f6lmesi halinde kad\u0131n onun miras\u0131ndan yararlanam\u0131yor. \u0130\u015fte molla rejiminin toplum i\u00e7inde fuhu\u015fu resmile\u015ftiren bu uygulamalar\u0131nda da kad\u0131n sadece kullan\u0131lan bir metad\u0131r. Genel \u0130ran\u2019da 350- 400 bin Sigeh birliktenli\u011fi oldu\u011funa bak\u0131larak resmile\u015fen fuhu\u015fsun \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc boyutu anla\u015f\u0131labilinir. <\/p>\n \u0130ran molla rejimi bu d\u00fcnyas\u0131n\u0131 cehenneme \u00e7evirdi\u011fi kad\u0131n\u0131 \u00f6b\u00fcr d\u00fcnyada da cehenneme g\u00f6nderme bahanesiyle \u00e7ok \u00e7irkin uygulamalara da sahiptir. \u0130slamiyet\u2019e g\u00f6re \u201cbakire \u00f6len k\u0131zlar\u0131n cennete gidece\u011finden hareketle bu rejim, ge\u00e7mi\u015fte \u00f6l\u00fcm cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 siyaset\u00e7i gen\u00e7 k\u0131zlara idamdan \u00f6nce tecav\u00fcz ettirmi\u015f ve daha sonra bunlar\u0131 katletmi\u015ftir. Yani rejim \u00f6ld\u00fcrece\u011fi bir kad\u0131n\u0131n cennete gitmemesini bahane g\u00f6stererek esir olan kad\u0131na tecav\u00fcz\u00fc me\u015frula\u015ft\u0131rarak en insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 uygulamalara bile ba\u015fvuracak kadar kad\u0131n cinsine tepkilidir. Rejim bu uygulamalar\u0131 ile kendisini kad\u0131n\u0131n Allah\u2019\u0131 yerine koyarak kad\u0131n\u0131n cennete veya cehenneme gitmesi konusunda Allah yerine karar vermektedir. Bu ne \u0130slam dininde nede herhangi bir dinde kabul edilecek bir \u015fey de\u011fildir. Bu nedenle \u00e7ok\u00e7a topluma dayatt\u0131\u011f\u0131 \u201ccennet annelerin ayaklar\u0131 alt\u0131ndad\u0131r s\u00f6z\u00fc de kendi uygulamalar\u0131 ile tam bir tezat olu\u015fturmaktad\u0131r. Erke\u011fin egemen rejim mollalar\u0131n\u0131n ayaklar\u0131 alt\u0131nda kad\u0131n\u0131n da erke\u011fin ayaklar\u0131n\u0131n alt\u0131nda tutuldu\u011fu bir sistemde cennet nas\u0131l kad\u0131n\u0131n ayaklar\u0131 alt\u0131nda olabilir ki? E\u011fer ger\u00e7ekten b\u00f6yle ise vars\u0131n o cennet de rejim mollalar\u0131na olsun. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131n ya\u015fad\u0131klar\u0131 bir yer ancak onlar\u0131n cenneti olabilir ve o yer namuslu insanlar i\u00e7in ya\u015fanmaya de\u011fmez. <\/p>\n Rejim anayasas\u0131, yasalar\u0131 ve genel hukuk sistemi detayl\u0131 incelenirse sistemin kad\u0131n\u0131 ne kadar a\u015fa\u011f\u0131lad\u0131\u011f\u0131 konusunda \u00e7ok kapsaml\u0131 bilgilere ula\u015fmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Biz burada rejim karakterinin anla\u015f\u0131lmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan baz\u0131 \u00f6rnekler vermeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k. \u0130ran\u2019da kad\u0131n olmak Hitlerin Almanyas\u0131nda Yahudi, Apartheit rejiminin G\u00fcney Afrikas\u0131nda siyah derili, bir d\u00f6nemlerin Amerikas\u0131nda K\u0131z\u0131lderili olmak gibidir. Nas\u0131l ki Amerika generali Sherman i\u00e7in \u201c en iyi K\u0131z\u0131lderili \u00f6l\u00fc K\u0131z\u0131lderili ise \u0130ran rejimi i\u00e7in de\u00a0 \u201cen iyi kad\u0131n k\u00f6le kad\u0131nd\u0131r. <\/p>\n \u00a0\u00a0\u00a0 Bu sistemin b\u00fct\u00fcn uygulamalar\u0131 kad\u0131n\u0131 erkek i\u00e7in k\u0131lmaya y\u00f6neliktir. Bu nedenle toplumda k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015ftan itibaren erke\u011fe nas\u0131l itaat edecekleri, erke\u011fi nas\u0131l ho\u015fnut edecekleri ve erke\u011fe kar\u015f\u0131 y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri hususunda hukuksal \u00e7er\u00e7eveyi olu\u015fturan kutsal imam fetvalar\u0131 ve ge\u00e7mi\u015fteki hikayelerle de s\u00fcslenerek e\u011fitilmektedirler. \u00c7ocuk hem annesinin ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6zlemleyerek hem de kendisi gibi kurban ve ayn\u0131 zamanda kendisinin cell\u00e2d\u0131 gibi bu konuda en \u00e7okta annesi taraf\u0131ndan e\u011fitilmektedir. Fakat b\u00fct\u00fcn \u00e7ocukluktan e\u011fitim \u00e7abalar\u0131na ra\u011fmen b\u00fcy\u00fcyen k\u0131z \u00e7ocu\u011fu ve kad\u0131n i\u00e7in sistemin uygulamalar\u0131 kald\u0131r\u0131lamayacak kadar a\u011f\u0131rd\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc kad\u0131n\u0131n maruz kald\u0131\u011f\u0131 sadece sistemin hukuksal haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve genel bunal\u0131mlar\u0131 de\u011fildir. Kad\u0131n ayn\u0131 zamanda sistem taraf\u0131ndan bunal\u0131ma s\u00fcr\u00fcklenen erke\u011finde katmerle\u015fen bask\u0131lar\u0131na maruz kalmaktad\u0131r. Bunun sonucu olarak kad\u0131n ve gen\u00e7 k\u0131zlarda intiharlar, kendini yakmalar \u00e7ok yayg\u0131nla\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. Evden ka\u00e7an gen\u00e7 k\u0131zlar\u0131n \u00e7o\u011fu seks ve uyu\u015fturucu \u015febekelerinin eline d\u00fc\u015ferek kullan\u0131lmaktad\u0131rlar. \u00d6zellikle \u0130ran-Afganistan aras\u0131nda bu k\u0131zlar hem uyu\u015fturucu ta\u015f\u0131ma i\u015flerinde kullan\u0131lmakta hem de seks k\u00f6leleri olarak pazarlanmaktad\u0131rlar. Evden ka\u00e7an gen\u00e7 k\u0131z ve kad\u0131nlar i\u00e7in kurulan Z\u00fchre evleri, \u0130ffet evleri gibi kurumlar da kad\u0131n\u0131 sahiplenmekten \u00e7ok, daha uysal ve itaatk\u00e2r bir \u015fekilde evine geri g\u00f6nderme \u00e7abas\u0131n\u0131 g\u00fctmektedir. Yani kocas\u0131 veya ailesinin zulm\u00fcnden ka\u00e7an kad\u0131nlar\u0131 sahiplenerek koruyacak bir kap\u0131 bulunmamakta kad\u0131n devlet-erkek ve su\u00e7 \u015febekeleri aras\u0131nda ezilmeye devam etmektedir. <\/p>\n K\u00fcrdistan Toros-Za\u011fros da\u011f silsilelerinin kesi\u015fti\u011fi y\u00fcksek da\u011flar, derin vadiler, zengin su kaynaklar\u0131 ve geni\u015f ovalar\u0131n bulundu\u011fu co\u011frafyas\u0131 ile neolitik k\u00fclt\u00fcr\u00fcn en g\u00fc\u00e7l\u00fc ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 bir aland\u0131r. Bu co\u011frafyada y\u0131l\u0131n her d\u00f6neminde d\u00f6rt mevsimin h\u00fck\u00fcm s\u00fcrmesi hem bitki \u00e7e\u015fitlili\u011fi bak\u0131m\u0131ndan b\u00fcy\u00fck bir zenginli\u011fe yol a\u00e7makta hem de \u00e7e\u015fitli hayvanlar\u0131n ya\u015famas\u0131na imk\u00e2n sunmaktad\u0131r. Yani burada ya\u015fayan hayvanlar mevsimlere g\u00f6re uzak co\u011frafyalara g\u00f6\u00e7 etmeden, sadece da\u011flar\u0131n y\u00fckseklikleri ile eteklerindeki vadi ve ovalar aras\u0131nda da ya\u015fayabilmektedirler. El betteki yerle\u015fik ya\u015fama ge\u00e7ememi\u015f neolitik \u00f6ncesi insan topluluklar\u0131 i\u00e7in de bu ge\u00e7erlidir. Hem bol ve \u00e7e\u015fitli bitki hem de hayvan\u0131n bulundu\u011fu bu co\u011frafya insanlar i\u00e7in de en uygun ya\u015fam alan\u0131n\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r. Bu kaynaklar kad\u0131n\u0131n \u00f6nc\u00fcl\u00fck etti\u011fi neolitik k\u00fclt\u00fcr\u00fcn do\u011fu\u015funda \u00f6nemli bir etken olmu\u015flard\u0131r. Daha sonra tarih\u00e7ilerin \u201calt\u0131n hilal-verimli hilal olarak adland\u0131rd\u0131klar\u0131 Toros-Za\u011fros kesi\u015fmesinin olu\u015fturdu\u011fu hilale benzeyen bu alanda neolitik k\u00fclt\u00fcr \u00f6nce yak\u0131n daha sonrada giderek uzak co\u011frafyalara yay\u0131l\u0131m g\u00f6stermi\u015ftir. K\u00fcrdistan\u2019\u0131 egemenlik alt\u0131nda bulunduran devletlerin tarihimizi sapt\u0131rma giri\u015fimlerine ra\u011fmen b\u00fct\u00fcn bu ger\u00e7ekler g\u00fcn\u00fcm\u00fcz arkeolojisinin bulgular\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Neolitik k\u00fclt\u00fcr\u00fcn \u00f6z\u00fc k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7ekte de olsa tar\u0131m\u0131n yap\u0131lmas\u0131 ve bundan dolay\u0131 topra\u011fa ba\u011flanman\u0131n geli\u015fmesi ile insanlar\u0131n \u00fcretime dayal\u0131 yerle\u015fik ya\u015fama ba\u015flamas\u0131d\u0131r. B\u00f6ylece g\u00fcn\u00fcbirlik kar\u0131n doyurma derdinden kurtulup zamanlar\u0131n\u0131 daha farkl\u0131 u\u011fra\u015flara vererek insanl\u0131\u011f\u0131n geli\u015fiminde dev ad\u0131mlar\u0131n at\u0131lmas\u0131na \u00f6nc\u00fcl\u00fck edebilecek yenilikler yaratt\u0131lar. \u0130lk tohumun ekilmesi, ilk hayvanlar\u0131n evcille\u015ftirilmesi, ilk kapkaca\u011f\u0131n yap\u0131lmas\u0131, \u00fcretilen tah\u0131l\u0131n saklanmas\u0131, \u00f6\u011f\u00fct\u00fclmesi, topra\u011f\u0131n s\u00fcr\u00fclmesi ve sulanmas\u0131, ilk i\u011fnenin kullan\u0131lmas\u0131ndan ilk y\u00fcn e\u011firmenin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi ve ipli\u011fin \u00f6r\u00fclmesine kadar akl\u0131m\u0131za gelebilecek b\u00fct\u00fcn ilkler binlerce y\u0131l s\u00fcren neolitik k\u00fclt\u00fcr devriminin yarat\u0131mlar\u0131 olarak insan t\u00fcr\u00fcn\u00fcn hayvandan ay\u0131rmas\u0131ndaki genetik evrimle\u015fmeden sonraki en b\u00fcy\u00fck ad\u0131m\u0131 att\u0131rd\u0131lar. Ayn\u0131 \u015fekilde ilk toplum olma bilinci, g\u00fczel ya\u015fam, estetik, sevgi ve a\u015fk, mitolojik yarat\u0131mlar, k\u00fclt\u00fcr ve sanat, y\u00f6netim olgusu gibi d\u00fc\u015f\u00fcnce yo\u011funluklu geli\u015fmeler de neolitik devrimin yarat\u0131mlar\u0131 aras\u0131ndad\u0131r. \u0130nsan\u0131n homo sapiens olarak evrime u\u011fray\u0131\u015f\u0131ndan neolitik devrime kadar ge\u00e7en s\u00fcrenin birka\u00e7 milyon y\u0131l oldu\u011fu dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda neolitik devrimin insan t\u00fcr\u00fc i\u00e7in anlam\u0131 daha iyi anla\u015f\u0131l\u0131r. Yani birka\u00e7 milyon y\u0131l boyunca insan t\u00fcr\u00fc de di\u011fer hayvan t\u00fcrleri gibi tamamen do\u011fan\u0131n g\u00fcnl\u00fck etkilerine a\u00e7\u0131k bir ya\u015fam\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrken neolitik devrimle bir nebze de olsa do\u011fa kar\u015f\u0131s\u0131nda baz\u0131 tedbirler geli\u015ftirebilmi\u015ftir. <\/p>\n \u00c7ok k\u0131saca de\u011findi\u011fimiz neolitik devrim K\u00fcrdistan\u2019da kad\u0131n\u0131n \u00f6nc\u00fcl\u00fck etti\u011fi, merkezinde oldu\u011fu bir geli\u015fmedir. Neolitik devrimin merkezinde yer alan kad\u0131n bu nedenledir ki \u00f6zellikle \u0130slamiyet \u00f6ncesi K\u00fcrt toplumunun yap\u0131s\u0131nda olduk\u00e7a \u00f6nemsenmektedir. Kurallar\u0131n\u0131 neolitik tar\u0131m toplumunun \u00f6zlemlerinden alan ve hem bizim toplumumuzun k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden esinlenen hem de toplumumuza hitap eden Zerd\u00fc\u015ftl\u00fck dininde de kad\u0131na verilen bu \u00f6nem g\u00f6r\u00fclmektedir. Zerd\u00fc\u015ftl\u00fck dininde kad\u0131na verilen b\u00fcy\u00fck de\u011fer, kad\u0131n\u0131n iradesine g\u00f6sterilen sayg\u0131 bizim co\u011frafyam\u0131zda geli\u015fen k\u00f6leci erkek egemenlikli toplumsal zihniyete kar\u015f\u0131 ge\u00e7mi\u015f neolitik k\u00fclt\u00fcr adaletinin \u015fahlan\u0131\u015f\u0131d\u0131r. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n milyonlarca y\u0131ll\u0131k ya\u015fam ser\u00fcveninde daha \u00f6nc\u00fcl konumda bulunan ve bunu neolitik k\u00fclt\u00fcr devrimi ile ta\u00e7land\u0131ran kad\u0131n, neolitik k\u00fclt\u00fcr de\u011ferleri \u00fczerinden kendisini yap\u0131land\u0131ran s\u0131n\u0131fl\u0131 toplumla birlikte k\u00f6lele\u015ftirme s\u00fcrecine tabi tutulmu\u015ftur. Elbette ki kad\u0131n\u0131n cins olarak k\u00f6lele\u015ftirilme s\u00fcrecine al\u0131nmas\u0131 yaratt\u0131\u011f\u0131 ge\u00e7mi\u015f k\u00fclt\u00fcrden ve verdi\u011fi g\u00fcnl\u00fck m\u00fccadeleden dolay\u0131 \u00f6yle kolay olmam\u0131\u015ft\u0131r. K\u00fcrdistan\u2019da ortaya \u00e7\u0131kan arkeolojik eserlerde tanr\u0131\u00e7al\u0131k k\u00fclt\u00fcn\u00fcn ba\u015flang\u0131\u00e7ta tanr\u0131 k\u00fcltlerinden \u00e7ok daha etkin oldu\u011fu yine g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki K\u00fcrt dil yap\u0131s\u0131n\u0131n di\u015fil karakterinin \u00e7ok daha a\u011f\u0131rl\u0131kta oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. Hakeza Zerd\u00fc\u015ftl\u00fckte kad\u0131na atfedilen rol ve verilen de\u011ferde bu anlamda belirgindir.\u00a0 Yine K\u00fcrt halk\u0131 i\u00e7erisinde -e\u011fer d\u0131\u015far\u0131dan ithal edilen yapay yakla\u015f\u0131mlar bir kenara b\u0131rak\u0131l\u0131rsa- kad\u0131n\u0131n kom\u015fumuz olan halklara g\u00f6re \u00e7ok daha etkili ve sayg\u0131de\u011fer oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. As\u0131l y\u0131prat\u0131c\u0131 olan, bizim yarat\u0131m\u0131m\u0131z olmayan s\u0131n\u0131fl\u0131 toplumun yaratt\u0131\u011f\u0131 erkek egemenli\u011fi ile \u0130slami ideolojinin kad\u0131na yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n Arap versiyonlar\u0131d\u0131r. Zerd\u00fc\u015ftl\u00fck dini s\u0131n\u0131fl\u0131 toplumun erkek egemenlikli zihniyetine kar\u015f\u0131 nispeten ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u00e7\u0131k\u0131\u015fla \u00f6z k\u00fclt\u00fcrel de\u011ferlerimizi yeniden g\u00fcncelle\u015ftirerek K\u00fcrt kad\u0131n\u0131na toplumsal alanda bir rol verirken Arap versiyonu kad\u0131n yakla\u015f\u0131m\u0131 ile \u0130slamiyet K\u00fcrt kad\u0131n\u0131n\u0131 k\u00f6lele\u015ftirmi\u015ftir. Bundan sonra de\u011finece\u011fimiz K\u00fcrt kad\u0131n\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 sorunlar\u0131n\u0131n as\u0131l kayna\u011f\u0131n\u0131 erkek egemenlikli sistemin Arap versiyonu olu\u015fturmaktad\u0131r. Bizim \u00f6z k\u00fclt\u00fcrel de\u011ferlerimize ters oldu\u011fu i\u00e7in ve ithal edildi\u011fi i\u00e7in bu uygulamalar en b\u00fcy\u00fck tahribatlar\u0131 bizim toplumumuzun i\u00e7erisinde ve K\u00fcrt kad\u0131n\u0131 \u00fczerinde yapmaktad\u0131r. <\/p>\n Neolitik k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u00f6nc\u00fcs\u00fc olan ana tanr\u0131\u00e7a ilk darbeyi erkek egemenlikli s\u0131n\u0131fl\u0131 toplumdan yerken Zerd\u00fc\u015ftl\u00fck ile nispeten kendisini toparlama s\u00fcrecine girmi\u015f, fakat ikinci ve en a\u011f\u0131r darbeyi ise Arap i\u015fgali sonunda yemi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu i\u015fgal ile \u00fclkemize ta\u015f\u0131r\u0131lan sadece yeni bir ideoloji de\u011fil onun toplumumuza yabanc\u0131 k\u00fclt\u00fcrel etkileridir. \u0130slam dini Arap toplumunda sa\u011f g\u00f6m\u00fclen k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 kurtarm\u0131\u015f olabilir ama K\u00fcrt toplumundaki kad\u0131n ve k\u0131z \u00e7ocu\u011funu d\u0131\u015f d\u00fcnyadan, toplumdan kopartarak d\u00f6rt duvar aras\u0131ndaki hareme g\u00f6md\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ge\u00e7mi\u015f tarih ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fczde kad\u0131n\u0131n yerini bilen herkse kabul edecektir. D\u0131\u015far\u0131dan gelen i\u015fgalciler b\u00fct\u00fcn maddi de\u011ferlerimize el koyduk\u00e7a ve K\u00fcrt erke\u011fini s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rd\u0131k\u00e7a erkek de ayn\u0131 \u015fekilde kad\u0131na y\u00f6nelerek onu daha fazla eve kapatm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00fct\u00fcn d\u0131\u015ftalanmas\u0131na ra\u011fmen K\u00fcrt kad\u0131n\u0131 bir\u00e7ok ayaklanmada fiilen yer alm\u0131\u015f ve hi\u00e7bir ulusal davada ihanet\u00e7i olmam\u0131\u015ft\u0131r. Ko\u00e7giri ayaklanmas\u0131nda Zarife Han\u0131m, yine Dersim ayaklanmas\u0131nda Bes\u00ea\u2019nin sava\u015f\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir. Bes\u00ea\u2019n\u0131n \u201c \u015f\u00ear \u015f\u00eare \u00e7i jine \u00e7\u0131 m\u00eare s\u00f6z\u00fc daha sonraki ku\u015faklarca dikkate al\u0131n\u0131p pratikle\u015ftirilmi\u015ftir. <\/p>\n K\u00fcrdistan\u2019\u0131n d\u00f6rt par\u00e7aya b\u00f6l\u00fcnmesinden sonra katmerle\u015fen bask\u0131 ve asimilasyon politikalar\u0131 sonucu K\u00fcrtlerin ana eksenli k\u00fclt\u00fcrel de\u011ferleri de \u00f6nemli oranda dejenere edilerek hem aile yap\u0131s\u0131 hem de kad\u0131n adeta tan\u0131nmaz hale gelmi\u015ftir. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz K\u00fcrdistan toplumundaki kad\u0131n yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fc egemen rejimlerin hizmetinde olan ve kad\u0131n \u015fahs\u0131nda b\u00fct\u00fcn yeni nesillerimizin iradesizle\u015ftirilerek k\u00f6leli\u011fe bir kadermi\u015f gibi al\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131klar\u0131 bir durumu ifade etmektedir. Belki de bizim toplumumuz kadar kad\u0131n \u00fczerinden d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclen ba\u015fka bir toplum yoktur. K\u00fcrt toplumunda kad\u0131n bir mal gibi al\u0131n\u0131p sat\u0131lmaktad\u0131r. Toplumumuzun bir\u00e7ok kesiminde hi\u00e7 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc sorulmadan gen\u00e7 k\u0131zlar paray\u0131 veren herhangi bir insana sat\u0131labilmektedir. Kad\u0131n onlarca y\u0131l birlikte ayn\u0131 ev ortam\u0131nda ya\u015fayaca\u011f\u0131 bir insana hi\u00e7 r\u0131zas\u0131 al\u0131nmadan teslim edilmektedir. \u00c7o\u011fu m\u0131nt\u0131kada k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n \u00e7ok erken ya\u015flarda erkeklerle ka\u00e7malar\u0131n\u0131n alt\u0131nda yatan neden bu zorla ve istemedikleri bir erkekle evlendirilme korkusudur. B\u00f6ylece k\u0131z \u00e7ocu\u011fu istemedi\u011fi bir insana pazarlanma korkusu ile \u00e7o\u011fu zaman \u00e7ocuk ya\u015fta iken bir erkekle ka\u00e7arak tepki vermektedir. Fakat \u00f6z\u00fcnde sonu\u00e7 fazla de\u011fi\u015fmemektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc birisinde kad\u0131n\u0131n hi\u00e7 iradesi sorulmadan pazarlanmas\u0131 s\u00f6z konusu iken di\u011ferinde de \u00e7ocuk ya\u015fta ve her an istenmeyen birisine verilmenin psikolojik bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda kalan k\u0131z\u0131n zorunlu tercihi ger\u00e7ekle\u015fmektedir. Bu iki yolda ayn\u0131 kap\u0131ya \u00e7\u0131kmakta ve \u00e7o\u011fu zaman erkek kendisi ile ka\u00e7an kad\u0131na \u201csen bana ka\u00e7t\u0131n, kendi r\u0131zanla geldin o zaman benim b\u00fct\u00fcn isteklerimi kabul edeceksin yakla\u015f\u0131m\u0131nda bulunarak onu daha fazla itaatk\u00e2r olmaya zorlamaktad\u0131r. Her iki durumda da kad\u0131na ya\u015fat\u0131lan tam bir trajedidir. Burada a\u015fk ve sevgiden bahsetmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Burada ya\u015fanan olay kad\u0131n cinsinin sat\u0131n al\u0131narak iradesi d\u0131\u015f\u0131nda tecav\u00fcz edilmesidir. \u00c7ok ilgin\u00e7tir ki erke\u011fin sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 kad\u0131n sadece al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn itibar\u0131 ile sat\u0131n al\u0131nmamakta fizik ve cinselli\u011fi do\u011fu\u015fundan \u00f6l\u00fcm\u00fcne kadar sat\u0131n al\u0131nmaktad\u0131r. Bu nedenle bek\u00e2ret ve bakirelik sat\u0131n al\u0131nan kad\u0131n\u0131n erkek egemen toplumca belirlenmi\u015f en b\u00fcy\u00fck \u00f6n ko\u015fulu ve garanti belgesi gibidir. Erke\u011fin burada \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc namus olay\u0131nda bir sahtek\u00e2rl\u0131k vard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc e\u011fer kad\u0131n ile erkek evli iseler kad\u0131n ne kadar erke\u011fin namusu ise erkek de o kadar kad\u0131n i\u00e7in namustur. O halde erkek ne kadar kad\u0131n \u00fczerinde s\u00f6z s\u00f6yleme hakk\u0131na sahipse kad\u0131nda erkek \u00fczerinde o denli hakka sahip olmal\u0131d\u0131r. \u0130\u015fte burada sahte namus bek\u00e7ili\u011fi ile erkek kad\u0131n\u0131 eve hapsederek onu sadece i\u015f ve seks k\u00f6lesi gibi kullanarak neslini s\u00fcrd\u00fcrme arac\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc bir meta seviyesine indirgemektedir. Bu mant\u0131k genel topluma \u00f6ylesine hakim k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r ki a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 feodal yap\u0131da olan toplumumuzda kad\u0131n duruma g\u00f6re sadece kocas\u0131n\u0131n namusu de\u011fil, o evdeki k\u00fc\u00e7\u00fck o\u011flundan kay\u0131nbiraderine, yak\u0131n akrabalardan t\u00fcm a\u015firete kadar hepsinin namusu olabiliyor. Bu nedenle kad\u0131n ya\u015fam\u0131nda b\u00fct\u00fcn bunlara kar\u015f\u0131 sorumlu davranarak, hepsinin aferinini almak, g\u00fcvenini kazanmak zorundad\u0131r. Yani burada kad\u0131n kendi bedeninden, istek ve arzular\u0131nda da sorumlu de\u011fildir. O sadece bedenini erkek i\u00e7in korumak zorundad\u0131r. \u00c7o\u011fu zaman tecav\u00fcze u\u011frayan kad\u0131n tecav\u00fcz eden erke\u011fi tahrik yada ona kar\u015f\u0131 koymamak gerek\u00e7esi ile su\u00e7lanmakta ve katledilmektedir. Ad\u0131na namusu temizleme denilen kad\u0131n\u0131n katledilmesi toplumuzda en zalimce i\u015flenen cinayetlerdir. B\u00fct\u00fcn \u00e7a\u011fda\u015f insanl\u0131\u011f\u0131n en b\u00fcy\u00fck su\u00e7 sayd\u0131\u011f\u0131 \u201c bir insana tecav\u00fcz edilmesi ve bir insan\u0131n katledilemesi olaylar\u0131n ikisi de kad\u0131n \u00fczerinde uygulanmakta ve bununla da gurur duyulmaktad\u0131r. B\u00f6yle uygulamalar\u0131n yayg\u0131n oldu\u011fu toplumumuz bu d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00e7arp\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve onun pratik yans\u0131malar\u0131n\u0131 h\u0131zla a\u015fmak zorundad\u0131r. Egemen sistemin t\u00fcm \u00fclkemizi i\u015fgal ederek, t\u00fcm kutsal de\u011ferlerimizle oynad\u0131\u011f\u0131 ve her g\u00fcn, her saat adeta insanl\u0131\u011f\u0131m\u0131za tecav\u00fcz etti\u011fi duruma ald\u0131r\u0131\u015f etmeden kad\u0131na y\u00f6nelmek ve tersy\u00fcz etti\u011fimiz namus anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 kad\u0131nda kilitlemek kadar \u00e7arp\u0131t\u0131lm\u0131\u015f bir zihniyet olamaz. B\u00fct\u00fcn d\u00fcnyadaki uluslar \u00fclkelerinin i\u015fgal edilmesini, zenginliklerinin talan edilmesini, manevi de\u011ferleri ile oynan\u0131lmas\u0131n\u0131, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin ellerinden al\u0131nmas\u0131n\u0131 namus meselesi yaparak direni\u015f ve sava\u015flara gerek\u00e7eye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcrken, bizim toplumumuzun b\u00fct\u00fcn bu de\u011ferlerimizin gasp\u0131na sessiz kal\u0131p h\u0131nc\u0131n\u0131 kad\u0131ndan \u00e7\u0131karmas\u0131 olaylara yakla\u015f\u0131m\u0131m\u0131zdaki \u00e7arp\u0131kl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6stermektedir. Ulusal onuru ve namusu ayaklar alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f bir halk\u0131n bireysel namustan dem vurmas\u0131 \u00e7arp\u0131tmad\u0131r. E\u011fer tehlikede olan bir namus ve onur varsa o da sadece erke\u011fin de\u011fil b\u00fct\u00fcn ulusun ve toplumun namusudur. B\u00fct\u00fcn kutsal de\u011ferleri elinden al\u0131nm\u0131\u015f \u00fclkesi i\u015fgal edilmi\u015f, k\u00fclt\u00fcrel de\u011ferleri talan edilmi\u015f ve iradesi k\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olan erkek d\u00f6rt duvar aras\u0131na s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 kad\u0131n\u0131n\u0131n dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 gittik\u00e7e daha fazla artt\u0131rarak kendisini rahatlatmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. <\/p>\n \u00a0\u00a0\u00a0 Bu aile ortam\u0131nda yeti\u015fen k\u0131z \u00e7ocu\u011fu anlamaya ba\u015flama s\u00fcrecinden itibaren kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 aile i\u00e7i hiyerar\u015fik uygulama ve e\u011fitimle erke\u011fe itaate al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. O erkek karde\u015flerine hizmetle m\u00fckelleftir. Kad\u0131n\u0131n oldu\u011fu bir yerde erkeklerin ev i\u015flerine el atmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. \u00c7\u00fcnk\u00fc k\u00f6leci zihniyette k\u00f6lenin oldu\u011fu yerde efendi \u00e7al\u0131\u015famaz. Aile k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n de\u011ferlerini artt\u0131rmak i\u00e7in toplumun istedi\u011fi en iyi \u00f6l\u00e7\u00fclerde onu yeti\u015ftirerek iyi bir m\u00fc\u015fteriye pazarlama u\u011fra\u015f\u0131ndad\u0131r. Bu nedenle y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcnden konu\u015fmas\u0131na, giyiminden sesine, ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan itaatk\u00e2rl\u0131\u011f\u0131na kadar t\u00fcm y\u00f6nleri ile iyice haz\u0131rlanmaktad\u0131r. Burada k\u0131z \u00e7ocu\u011fu kendi gelece\u011fi i\u00e7in de\u011fil bir m\u00fc\u015fteriyi be\u011fendirme \u00f6l\u00e7\u00fclerine yani erke\u011fin be\u011feni \u00f6l\u00e7\u00fclerine g\u00f6re \u015fekillendirilmektedir. Toplumumuzun bir\u00e7ok kesiminde k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131 ya hi\u00e7 okula g\u00f6nderilmemekte yada temel e\u011fitimden sonra okuldan al\u0131nmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc evin reisi olan babaya g\u00f6re k\u0131z\u0131 evden ayr\u0131 yerlerde okursa namusu tehlikeye girebilir. Bu yolla k\u0131z \u00e7ocu\u011fu cinselli\u011fi anlamadan eve kapat\u0131l\u0131p s\u00f6zde namusu korunma alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f olmaktad\u0131r. Yine k\u0131z \u00e7ocuk da bir evlat de\u011fil bir mal gibi g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in ve bu malda eninde sonunda ba\u015fkas\u0131na sat\u0131lacak olmas\u0131ndan dolay\u0131 okumas\u0131na gerek g\u00f6r\u00fclmemektedir. O en iyi \u015fekilde m\u00fcstakbel kocas\u0131 i\u00e7in evde tutularak korunmal\u0131, haz\u0131rlanmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc o bir filozof kadar bilgili de olsa baba veya sat\u0131n alan koca i\u00e7in bunun bir de\u011feri yoktur. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131n bilin\u00e7li insana de\u011fil hizmet\u00e7iye ihtiya\u00e7lar\u0131 vard\u0131r. Ayr\u0131ca okuyup ayd\u0131nlanan kad\u0131n\u0131n toplumsal e\u015fitlik isteyece\u011fi ve erke\u011fin k\u00f6leci meta yakla\u015f\u0131m\u0131na kar\u015f\u0131 ba\u015fkald\u0131raca\u011f\u0131 endi\u015fesi de ta\u015f\u0131nmaktad\u0131r. Egemen zihniyete g\u00f6re en iyi kad\u0131n en itaatk\u00e2r kad\u0131nd\u0131r. Okuldan kopar\u0131l\u0131p erken ya\u015flardan itibaren eve kapat\u0131lan ve baba evinde ba\u015fkalar\u0131n\u0131n mal\u0131 muamelerine maruz kalan kad\u0131n gitti\u011fi kocas\u0131n\u0131n evinde de namus ve \u00e7ok\u00e7a para \u00f6denmi\u015f ve sonuna kadar \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131larak istifade edilmesi gereken bir mal gibi evde daralt\u0131larak \u00e7ekilmez bir ya\u015fama mahk\u00fbm edilmektedir. Kad\u0131n, baba evinde iken okuldan, koca evinde iken adeta b\u00fct\u00fcn toplumdan kopar\u0131larak tecride ve dolay\u0131s\u0131yla cehalete mahk\u00fbm edilmektedir. Asl\u0131nda K\u00fcrt erke\u011fi kendi cehaleti ve bilgisizli\u011fini d\u00f6rt duvar aras\u0131na hapsetti\u011fi kad\u0131n\u0131n cehaleti ile kapatmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Hi\u00e7bir toplumsal, d\u00fc\u015f\u00fcnsel aktiviteye kat\u0131lmayan, b\u0131rakal\u0131m ba\u015fka \u015fehir, k\u00f6y ve mahallelere gitmeyi izinsiz olarak evin d\u0131\u015f\u0131na bile \u00e7\u0131kamayan kad\u0131n adeta k\u00f6rle\u015ftirilmekte, sa\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. <\/p>\n Toplumumuzda bir kad\u0131n\u0131n maruz kald\u0131\u011f\u0131 psikolojik ve cinsel bask\u0131lar bir tarafa ev i\u00e7erisinde yapt\u0131\u011f\u0131 fiziksel i\u015fler hi\u00e7bir erke\u011fin bir ay bile dayanamayaca\u011f\u0131 boyuttad\u0131r. Baz\u0131 alanlarda kad\u0131nlar tarla, bah\u00e7e gibi ev d\u0131\u015f\u0131ndaki i\u015flerde de \u00e7al\u0131\u015fsa da ev i\u00e7indeki b\u00fct\u00fcn i\u015fler sadece kad\u0131ndan istenir. Sabah erkenden kalk\u0131p kahvalt\u0131 haz\u0131rlamakla g\u00fcne ba\u015flayan kad\u0131n ak\u015fam herkesin yata\u011f\u0131n\u0131 haz\u0131rlay\u0131p onlar\u0131 yat\u0131rana kadar ki bir g\u00fcnl\u00fck s\u00fcrenin i\u00e7ine muazzam bir \u00e7al\u0131\u015fma temposu ile \u00e7ok b\u00fcy\u00fck emekler isteyen i\u015fler s\u0131\u011fd\u0131rmaktad\u0131r. O b\u00fct\u00fcn yataklar\u0131 toplamak \u00fc\u00e7 \u00f6\u011f\u00fcn yemek haz\u0131rlay\u0131p b\u00fct\u00fcn bula\u015f\u0131klar\u0131 y\u0131kamak, evin temizli\u011fini yapmak, \u00e7ama\u015f\u0131rlar\u0131 y\u0131kamak, \u00fct\u00fclemek, \u00e7ocuklara bakmak -ki tek ba\u015f\u0131na \u00e7ocuk bak\u0131m\u0131 muazzam zor bir i\u015ftir- gelen kom\u015fu ve misafirlerle ilgilenmek, onlara hizmet etmek ve ho\u015fnut etmek ayr\u0131ca evdeki erkeklerin dayak, hakaretlerinin eklendi\u011fi fiziksel ve psikolojik \u015fiddeti g\u00f6\u011f\u00fcslemek zorundad\u0131r. Bu anlam\u0131yla toplumumuzda kad\u0131n, cinselli\u011fi d\u0131\u015f\u0131nda adeta b\u00fct\u00fcn toplumun ortak mal\u0131d\u0131r ve herkes ihtiyac\u0131 oran\u0131nda ondan yararlan\u0131r. \u0130nsan misafir oldu\u011fu K\u00fcrdistanl\u0131 bir ailede kad\u0131n\u0131n yar\u0131m saat bile olsa rahat oturdu\u011funa tan\u0131k olamaz. Kad\u0131n\u0131n ev i\u00e7indeki bu muazzam eme\u011fi hi\u00e7 g\u00f6r\u00fclmemekte b\u00fct\u00fcn her \u015fey erke\u011fin yarat\u0131m\u0131 olarak kabul edilmektedir. Herhangi bir erke\u011fin kad\u0131n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015flere bir ay dayanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. E\u011fer bir erkek bu kadar i\u015fe zorunlu k\u0131l\u0131n\u0131rsa o bir daha d\u00f6nmemecesine o ortamdan firar edecektir. Fakat kad\u0131n\u0131n firar etmesi yarat\u0131lan erkeksi toplumsal konsens\u00fcs ile engellenmi\u015ftir. Ka\u00e7acak kad\u0131na gidece\u011fi yer b\u0131rak\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in kad\u0131n bu duruma katlanmaktad\u0131r. Toplumumuzda kad\u0131nlar i\u00e7inde kendini yakma ve intiharlar\u0131n fazlal\u0131\u011f\u0131 kad\u0131n\u0131n maruz kald\u0131\u011f\u0131 bu a\u011f\u0131r fiziksel ve psikolojik bask\u0131lar\u0131n sonucudur. Kad\u0131n bir yandan d\u0131\u015f d\u00fcnyadaki geli\u015fmeleri uzaktan da olsa takip ediyor di\u011fer yandan kendisine dayat\u0131lan\u0131n tam anlam\u0131yla k\u00f6lelik oldu\u011funu fark ediyor ve bu durumu kabullenemiyor. O do\u011fu\u015fundan itibaren kendisi i\u00e7in \u00e7izilen hat \u00fczerinde y\u00fcr\u00fcmek, kadere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclen rol\u00fcn\u00fc oynamak zorunda b\u0131rak\u0131lmakta kendi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcncesi sorulmamakta kendi iradesini beyan etme imk\u00e2n\u0131 tan\u0131nmamaktad\u0131r. Erke\u011fin devlet g\u00fcd\u00fcm\u00fcnde yaratt\u0131\u011f\u0131 toplumsal mutabakat kad\u0131n\u0131n evden ka\u00e7\u0131\u015f\u0131n\u0131 da adeta imk\u00e2ns\u0131zla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Yani kad\u0131n i\u00e7in \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir yol, kendisinin az\u0131c\u0131k da olsa iradesini kataca\u011f\u0131 bir ya\u015fam alan\u0131 b\u0131rak\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Bu nedenle kad\u0131n b\u00f6yle bir ya\u015fam\u0131 ya\u015famaktansa en zor olan \u00f6l\u00fcm\u00fc tercih ederek intihar etmektedir. \u0130ntihar eden kad\u0131n\u0131n erke\u011fe ve erke\u011fin hakim k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 sisteme mesaj\u0131 \u00e7ok nettir. Bu, \u201cseninle bu ko\u015fullarda ya\u015famaktansa \u00f6lmek daha iyidir mesaj\u0131d\u0131r. Bir insan i\u00e7in \u00e7ok az da olsa bir ya\u015fam imk\u00e2n\u0131 b\u0131rak\u0131l\u0131rsa, k\u00fc\u00e7\u00fck de olsa bir umut \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 olursa intihar edemez. Yine erke\u011fin \u015fu ger\u00e7e\u011fi ile y\u00fczle\u015fmesi gerekiyor: intihar eden her kad\u0131n\u0131n katili yine erke\u011fin kendisidir, yaratt\u0131\u011f\u0131 ve koruyarak g\u00fc\u00e7lendirdi\u011fi sistemidir. Bu olaylara erke\u011fin yakla\u015f\u0131m\u0131 tek tarafl\u0131 ve ger\u00e7eklikten kopuktur. O, sanki kad\u0131n hi\u00e7bir \u015fey bilmiyor, hissetmiyor, bu ya\u015fad\u0131klar\u0131 onun ho\u015funa gidiyor gibi bir aymazl\u0131k i\u00e7erisindedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc erkek hi\u00e7bir zaman empatik davran\u0131p kendisini kad\u0131n yerine koyarak d\u00fc\u015f\u00fcnmemi\u015f ve hissetmemi\u015ftir. <\/p>\n Aile b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde biraz a\u00e7\u0131mlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ailenin demokratikle\u015ftirilmesinin en \u00f6nemli aya\u011f\u0131n\u0131 kad\u0131n olu\u015fturmaktad\u0131r. Bu kurumun en b\u00fcy\u00fck emektar\u0131, \u00f6\u011fretmeni konumundad\u0131r kad\u0131n. Bu nedenle yarat\u0131lan ki\u015filik \u00fczerinde kad\u0131n\u0131n \u00e7ok b\u00fcy\u00fck etkisi bulunmaktad\u0131r. E\u011fer K\u00fcrt toplumu ve bireyi \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f ve onunla \u00e7ok oynanm\u0131\u015fsa bu aile i\u00e7i ili\u015fkilerde kad\u0131n\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f olmas\u0131 ile di\u011fer nesillere aktar\u0131lmaktad\u0131r. Bir toplumun en az\u0131ndan yar\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturan kad\u0131n\u0131n sadece \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lma d\u0131\u015f\u0131nda b\u00fct\u00fcn d\u00fc\u015f\u00fcnsel ve \u00f6rg\u00fctsel alanlardan d\u0131\u015ftalanmas\u0131 o toplumu k\u00f6t\u00fcr\u00fcmle\u015ftirmektedir. Hele hele o toplum K\u00fcrt toplumu gibi \u00fclkesi par\u00e7alara ayr\u0131lm\u0131\u015f, i\u015fgal edilmi\u015f bir \u00fclke ise kad\u0131n\u0131n toplumsal sahadan at\u0131l\u0131p sadece erke\u011fin malik\u00e2nesine has \u00f6zel evine hapsedilmesi durumuyla kurtulu\u015f hi\u00e7 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. \u00a0\u00c7ok rahat ko\u015fullar\u0131na ve devlet imk\u00e2nlar\u0131na ra\u011fmen ordusunda en fazla kad\u0131n asker bulunduran Avrupa \u00fclkesi % 13,5 ile \u0130spanya iken zorlu sava\u015f ve da\u011f ko\u015fullar\u0131 ile imk\u00e2ns\u0131zl\u0131klara ra\u011fmen bu oran PKK i\u00e7erisinde\u00a0 % 40\u2019lara kadar \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Ebetteki bu durum K\u00fcrt toplumu a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir geli\u015fmedir. Yine genel \u00f6rg\u00fct y\u00f6netim mekanizmalar\u0131nda alt s\u0131n\u0131r % 40 olmak kayd\u0131 ile her iki cins i\u00e7in de tam bir e\u015fitlik sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc APO\u2019cu hareket karar mercilerinde yer almayan bir kad\u0131n hareketinin kazan\u0131mlar\u0131n\u0131n kal\u0131c\u0131 olmayaca\u011f\u0131n\u0131 \u00e7ok iyi \u00e7\u00f6z\u00fcmlemi\u015ftir. K\u00fcrt Halk \u00d6nderi Abdullah \u00d6calan\u2019\u0131n geli\u015ftirdi\u011fi kad\u0131n kurtulu\u015f ideolojisi sadece K\u00fcrdistan kad\u0131nlar\u0131 i\u00e7in de\u011fil genel d\u00fcnya kad\u0131nlar\u0131n\u0131 da kapsamaktad\u0131r. APO\u2019cu hareket i\u00e7erisinde ki\u015filikteki geri olan ge\u00e7mi\u015fin kal\u0131pla\u015fm\u0131\u015f b\u00fct\u00fcn \u00f6zelliklerine kar\u015f\u0131 sava\u015f verilmekte ve ki\u015fi adeta yeniden yarat\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Burada kad\u0131nla erkek b\u00fct\u00fcn alanlarda e\u015fittirler. Hi\u00e7birisi di\u011ferinin \u00f6zel hizmetk\u00e2r\u0131 de\u011fildir. Her \u015fey payla\u015f\u0131ma tabidir. PKK i\u00e7erisinde yer alan kad\u0131n \u00e7ok zor ve hep erke\u011fin i\u015fi olarak g\u00f6r\u00fclen askeri \u00f6rg\u00fctlenmede ayr\u0131 birlik, sava\u015f i\u00e7erisinde komutan b\u00fct\u00fcn \u00f6rg\u00fctsel alanlarda \u00f6zg\u00fcn \u00f6rg\u00fctlenme ve \u00f6zerk y\u00f6netim ve \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn yan\u0131 s\u0131ra genelin i\u00e7inde de erkekle ayn\u0131 d\u00fczeyde yer alarak ve karar mekanizmalar\u0131nda etkili olarak kendisini iradile\u015ftirmektedir. Kad\u0131nlar\u0131 \u00f6zel olarak ilgilendiren alanlarda sadece oy \u00e7oklu\u011fu de\u011fil kad\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc esas al\u0131nmakta, kad\u0131n \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn tayin-terfi ve g\u00f6revlendirmeleri bizzat kad\u0131n g\u00fcc\u00fc taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilmektedir. Bu sonuca ula\u015fmak i\u00e7in PKK hareketi i\u00e7erisinde yer alan kad\u0131nlar sava\u015ftan siyasete, e\u011fitimden diplomasiye, sanattan \u00f6rg\u00fctlenme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na kadar b\u00fct\u00fcn sahalarda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir m\u00fccadele y\u00fcr\u00fctm\u00fc\u015flerdir. Bu m\u00fccadele sonucunda kad\u0131n b\u00fcy\u00fck zihniyet de\u011fi\u015fimini ya\u015fayarak her alanda ba\u015far\u0131l\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fctebilecek yetkinli\u011fe ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Bu hareketin yaratt\u0131\u011f\u0131 toplumsal dinamizm K\u00fcrdistan\u2019\u0131n d\u00f6rt par\u00e7as\u0131ndaki halk\u0131m\u0131z\u0131n b\u00fcy\u00fck deste\u011fini kazan\u0131rken i\u015fgalcileri de \u00fcrk\u00fctm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ba\u015fta kuzey K\u00fcrdistan olmak \u00fczere K\u00fcrdistan\u2019\u0131n genelinde PKK\u2019nin ideolojik belirlemeleri ve felsefesi toplum i\u00e7erisinde derinle\u015fmektedir. Bu geli\u015fmeleri g\u00f6ren baz\u0131 K\u00fcrt hareketleri \u015fekli de olsa baz\u0131 \u00f6zg\u00fcn kad\u0131n \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fcklerini geli\u015ftirmek isteseler de kad\u0131na yakla\u015f\u0131mlar\u0131nda samimi olmad\u0131klar\u0131 i\u00e7in kad\u0131na ve dolay\u0131s\u0131yla da topluma bir \u015fey verememektedirler. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlar\u0131n ya\u015fam felsefelerinin \u00f6z\u00fcnde kad\u0131na yakla\u015f\u0131mda bir yenilik yoktur ve bunlar kad\u0131n yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131 sadece kopyalamaktad\u0131rlar. APO\u2019cu hareketin kad\u0131n \u015fahs\u0131nda ve \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde K\u00fcrdistan toplumunun \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc \u00e7ok ciddiye alan s\u00f6m\u00fcrgeci g\u00fc\u00e7ler kimi zaman antipropaganda geli\u015ftirerek, kimi zaman baz\u0131 i\u015fbirlik\u00e7ilerini kullanarak kimi zamanda g\u00fc\u00e7 birli\u011fi yap\u0131p harekete ve hareketin ideolojik-felsefik hatt\u0131na sald\u0131rarak etkisiz k\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar kad\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcrle\u015ferek irade kazanmas\u0131 ile K\u00fcrt toplumunun mutlaka \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne kavu\u015faca\u011f\u0131n\u0131 \u00e7ok iyi bilmektedirler. \u00dclkemizi i\u015fgal edenler bu durumu g\u00f6r\u00fcp kar\u015f\u0131 sald\u0131r\u0131 geli\u015ftirmelerine ra\u011fmen K\u00fcrt \u00f6rg\u00fctleri ile di\u011fer baz\u0131 insanlar\u0131m\u0131z\u0131n bu durumu g\u00f6rmemeleri veya g\u00f6rmek istememeleri toplumumuzun aksayan, geriye \u00e7eken y\u00f6n\u00fc olarak \u00f6zg\u00fcrle\u015fme s\u00fcrecini hem daha zorlu k\u0131lmakta hem de geciktirmektedir. <\/p>\n \u00a0\u00a0\u00a0 Biraz a\u00e7\u0131mlamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z toplumuzdaki geleneksel kad\u0131n yakla\u015f\u0131mlar\u0131 \u0130ran rejiminin politikalar\u0131 ile uyum i\u00e7indedir. Bu nedenle ele\u015ftiriye tabi tuttu\u011fumuz kad\u0131na uygulananlar\u0131n devam etmesi molla rejiminin de \u00e7\u0131kar\u0131nad\u0131r. Belki her insan ilk etapta direkt egemen devlete kafa tutacak g\u00fc\u00e7te de\u011fildir ama her birey kendinden ba\u015flayarak e\u011fer kad\u0131n ise kendini geli\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131p k\u00f6le zihniyetini a\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015farak, erkek ise kad\u0131na de\u011fer verip imk\u00e2n tan\u0131yarak aileyi demokratikle\u015ftirmek suretiyle rejim politikalar\u0131 aile i\u00e7inden ba\u015flamak \u00fczere yava\u015f yava\u015f bo\u015fa \u00e7\u0131karabilir. K\u00fcrt halk\u0131 olarak \u015funu \u00e7ok iyi g\u00f6rmeli ve do\u011fru \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeliyiz ki K\u00fcrdistan\u2019\u0131n par\u00e7alanm\u0131\u015f olmas\u0131 ve i\u015fgal alt\u0131nda bulundurulmas\u0131 bir sonu\u00e7tur. Biz bu sonuca yol a\u00e7an hatalar\u0131 do\u011fru tespit edip \u00e7\u00f6z\u00fcm geli\u015ftirmeden bunu de\u011fi\u015ftiremeyiz. \u0130\u015fte en b\u00fcy\u00fck nedenlerin ba\u015f\u0131nda gelen kad\u0131n\u0131n mevcut durumunun d\u00fczelmesi, ailenin demokratikle\u015ftirilmesi ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 yeni nesillerin geli\u015fmesi birbirine ba\u011fl\u0131 ama kad\u0131n kurtulu\u015funun ilk planda oldu\u011fu zincirin halkalar\u0131 olmaktad\u0131r. B\u00fcy\u00fck ve k\u00f6kl\u00fc sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc de zordur. Bu sorunun do\u011fru \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc ise APO\u2019cu kad\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ideolojisi ve ya\u015fam felsefesinde belirtilmi\u015ftir. Gerekti\u011finde pozitif ayr\u0131mc\u0131l\u0131k tan\u0131narak gerekti\u011finde ayr\u0131 \u00f6rg\u00fctlendirilerek gerekti\u011finde sava\u015farak yada e\u011fitilerek kad\u0131n mutlaka \u00f6zg\u00fcr d\u00fc\u015f\u00fcnceli ve iradeli bir g\u00fcce d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmelidir. Asl\u0131nda bunun i\u00e7in erke\u011fin g\u00f6lge etmemesi bile yeterlidir. Erkek ve onun zihniyeti \u00f6zel olarak engeller yaratmazsa kad\u0131n kendi geli\u015fimini ger\u00e7ekle\u015ftirecek d\u00fczeydedir. \u00c7ok zorlu ko\u015fullarda da olsa PKK hareketi bu konuda iyi bir \u00f6rnektir. Elbette ilk olmas\u0131n\u0131n ciddi zorluklar\u0131 ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r. Fakat en az\u0131ndan \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki s\u00fcre\u00e7 i\u00e7in \u00e7ok b\u00fcy\u00fck tecr\u00fcbeler ve \u00f6nemli bir birikim yarat\u0131lm\u0131\u015f durumdad\u0131r. Bu kazan\u0131mlar sadece korunmaya al\u0131nmamal\u0131 ayn\u0131 zamanda geli\u015ftirilerek g\u00fc\u00e7lendirilmeli ve bir kadro toplulu\u011funu a\u015farak b\u00fct\u00fcn K\u00fcrdistan toplumunda hakim k\u0131l\u0131nmal\u0131d\u0131r. O zaman g\u00f6r\u00fclecektir ki hem ya\u015fam daha anlaml\u0131 hem de \u00f6zg\u00fcrl\u00fck daha yak\u0131n olacakt\u0131r. K\u00fcrdistan Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi<\/p>\n www.lekolin.org – www.navendalekolin.com – www.lekolin.net \u2013 www.lekolin.info<\/strong><\/p>\n \t<\/p>\n
B-\u00a0\u00a0\u00a0 Kad\u0131n\u0131n Durumu ve Kad\u0131n \u00dczerinden Y\u00fcr\u00fct\u00fclen Siyasetler<\/em><\/strong><\/p>\n
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u015eimdi biz genel anlamda mevcut sistemdeki uygulamalar\u0131 ana hatalar\u0131 ile dile getirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k. Bu sistem erke\u011fin yarat\u0131m\u0131 ve egemenli\u011finde geli\u015fti\u011fi i\u00e7in ebetteki as\u0131l sorumlusu da erkektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu sistemi en \u00e7ok korumak isteyen de yine erkektir. Bu nedenle bu sistemin neden oldu\u011fu hatalar erke\u011fe aittir ve a\u015f\u0131lmas\u0131nda da erkek hem vicdani hem insani hem de etik anlamda rol\u00fcn\u00fc oynamak zorundad\u0131r. Erke\u011fin ele\u015ftirilmesinin \u00f6n plana \u00e7\u0131kmas\u0131 ebetteki kad\u0131n\u0131n yapaca\u011f\u0131 hi\u00e7bir \u015feyinin olmad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmiyor. Tabi ki bu sistemi a\u015fmak zordur fakat ayn\u0131 zamanda zorunludur da. B\u00f6yle bir sorunla m\u00fccadelede kad\u0131n\u0131n birey olarak kendisini e\u011fitmesi, cinsini sevmesi, ona de\u011fer vermesi \u00f6nemlidir ve i\u015fin ilk ad\u0131m\u0131d\u0131r. Daha \u00f6nemlisi donatt\u0131\u011f\u0131 ki\u015fili\u011fini bireysel olarak ele almadan \u00f6rg\u00fctl\u00fc k\u0131lmas\u0131 m\u00fccadeleyi \u00f6rg\u00fctsel bir platforma ta\u015f\u0131yarak yayg\u0131nla\u015ft\u0131rmas\u0131d\u0131r. Bilindi\u011fi gibi toplumumuzdaki geleneksel \u00f6rg\u00fctlenmeler i\u00e7erisinde kad\u0131na \u00f6zel bir yer verilmemi\u015ftir. A\u015firet meclislerinden k\u00f6y meclislerine kadar t\u00fcm toplumsal y\u00f6netim ve karar mercilerinden kad\u0131n cins olarak d\u0131\u015ftalanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00dclkemizin d\u00f6rt par\u00e7aya b\u00f6l\u00fcnmesinden sonra K\u00fcrdistan\u2019\u0131n de\u011fi\u015fik paralar\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan \u00f6rg\u00fct ve partilerden baz\u0131lar\u0131n\u0131n b\u00fcnyesinde kad\u0131na yer verilirken baz\u0131lar\u0131 kad\u0131n\u0131 tamamen d\u0131\u015far\u0131da b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130\u015fin can s\u0131k\u0131c\u0131 olan yan\u0131 kad\u0131n\u0131 m\u00fccadele saflar\u0131na kabul eden baz\u0131 \u00f6rg\u00fctlerimizin kad\u0131na yakla\u015f\u0131lmalar\u0131n\u0131n gelenekselli\u011fi a\u015famamas\u0131d\u0131r. Bu parti ve \u00f6rg\u00fctlerimize kat\u0131lan kad\u0131nlar hep geri cephede tutulmu\u015f toplumsal gelenekler dayat\u0131larak kad\u0131n \u00f6n\u00fcndeki engelleyicilik devam ettirilmi\u015ftir. \u00c7ok nadiren baz\u0131 kad\u0131nlar \u00f6zg\u00fcn, iradeli bir duru\u015f sergilese de bu tutumlar Leyla Kas\u0131m gibi bireysel bir tavr\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7ip klasik kad\u0131n yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 a\u015ft\u0131ramam\u0131\u015ft\u0131r.
PKK\u2019n\u0131n \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 ile K\u00fcrt kad\u0131n\u0131 K\u00fcrdistan tarihinde adeta Zerd\u00fc\u015ft yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n \u00e7a\u011fda\u015f versiyonuna kavu\u015fmu\u015ftur. PKK m\u00fccadelesinin muazzam zorlu sava\u015f ko\u015fullar\u0131na ra\u011fmen K\u00fcrt kad\u0131n\u0131 yo\u011fun bir \u015fekilde \u00f6rg\u00fct saflar\u0131na ak\u0131n etmi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu \u00f6rg\u00fct tarihimizde kad\u0131na klasik erkek egemen yakla\u015f\u0131m\u0131 a\u015fan ilk ve tek \u00f6rg\u00fct olmu\u015ftur. K\u00fcrt Halk \u00d6nderi Abdullah \u00d6calan\u2019\u0131n geli\u015ftirdi\u011fi kad\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ideolojisi \u00e7er\u00e7evesinde m\u00fccadeleye kat\u0131lan kad\u0131nlar zorlu ko\u015fullara ra\u011fmen ayr\u0131 \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fcklerine kavu\u015farak \u00f6zg\u00fcn kat\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015flard\u0131r. Bu m\u00fccadele i\u00e7erisinde B\u00ear\u00eetan gibi, Z\u00eelan gibi B\u00ear\u00eevan-\u015e\u00eelan gibi, Sema ve Rah\u015fan gibi binlerce kad\u0131n b\u00fcy\u00fck kahramanl\u0131klar g\u00f6stermi\u015f, d\u00fc\u015fmana ve erkek egemenlikli zihniyete kar\u015f\u0131 ya\u015fam\u0131n her alan\u0131nda m\u00fccadele vererek \u015fahadete ula\u015fm\u0131\u015f ve tarihimizin \u00e7a\u011fda\u015f tanr\u0131\u00e7alar\u0131na \u00f6nc\u00fcl\u00fck etmi\u015flerdir.\u00a0 K\u00fcrt Halk \u00d6nderi Abdullah \u00d6calan\u2019\u0131n ya\u015fam felsefesinde en \u00e7irkin ili\u015fki hem zihinsel anlamda hem de fiziksel anlamda \u00f6zg\u00fcrle\u015fmemi\u015f insanlar aras\u0131ndaki sadece cinsel g\u00fcd\u00fc ve s\u00f6m\u00fcr\u00fc temelindeki evlilik ili\u015fkisidir. APO\u2019cu bu felsefeyi benimseyen devrimci militanlar, evlilikten \u00f6nce \u00f6zg\u00fcrle\u015fmeyi ve \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirmeyi esas al\u0131rlar. K\u00fcrt Halk \u00d6nderi Abdullah \u00d6calan kad\u0131n\u0131n m\u00fccadele ederek, sava\u015farak kendisini geli\u015ftirmesini ve haklar\u0131n\u0131 kazanmas\u0131na atfen \u015f\u00f6yle demektedir \u201csava\u015fan \u00f6zg\u00fcrle\u015fir, \u00f6zg\u00fcrle\u015fen g\u00fczelle\u015fir ve g\u00fczelle\u015fen sevilir. \u00a0 Abdullah \u00d6calan en \u00e7ok ezilen ve s\u00f6m\u00fcr\u00fclen kad\u0131n cinsinden hareketle PKK hareketini bir \u201ckad\u0131n hareketi olarak de\u011ferlendirmi\u015f ve kad\u0131n\u0131n kurtulu\u015funu b\u00fct\u00fcn toplumun kurtulu\u015funun merkezine oturtmu\u015ftur. Hareketin kad\u0131na bu \u00e7a\u011fda\u015f yakla\u015f\u0131m\u0131ndan dolay\u0131 PKK sadece K\u00fcrt kad\u0131n\u0131n\u0131n de\u011fil co\u011frafyam\u0131zdaki b\u00fct\u00fcn halklardan ve Avrupa uluslar\u0131nda da bir\u00e7ok kad\u0131n\u0131n geldi\u011fi bir hareket olmu\u015ftur.<\/p>\n
\u00a0
devam edecek…<\/strong><\/em><\/p>\n