{"id":7922,"date":"2020-03-15T02:07:46","date_gmt":"2020-03-14T23:07:46","guid":{"rendered":"http:\/\/www.lekolin.org\/goc-zoraki-iskan-ve-kurdistandaki-demografik-yapinin-degistirilmesi-7\/"},"modified":"2020-03-15T02:07:46","modified_gmt":"2020-03-14T23:07:46","slug":"goc-zoraki-iskan-ve-kurdistandaki-demografik-yapinin-degistirilmesi-7","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/goc-zoraki-iskan-ve-kurdistandaki-demografik-yapinin-degistirilmesi-7\/","title":{"rendered":"G\u00f6\u00e7, zoraki isk\u00e2n ve K\u00fcrdistan\u2019daki demografik yap\u0131n\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesi-7"},"content":{"rendered":"<p>30 Aral\u0131k 2016 Cuma Saat 02:36<\/p>\n<\/p>\n<div class=\"detail content_14\" id=\"text_detail\">\n<div class=\"newsImage\">\n<b>\u0130ttihat\u00e7\u0131 zihniyetin K\u00fcrdistan\u2019\u0131 T\u00fcrkle\u015ftirme operasyonu iki temel ayak \u00fczerinde y\u00fcr\u00fct\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u0130lk aya\u011f\u0131 1925\u2019ten 1940\u2019a kadar devam eden askeri operasyonlarla K\u00fcrd\u00fc teslim almak amac\u0131yla uygulanan k\u0131z\u0131l katliamlar, ikinci aya\u011f\u0131 ise 1940\u2019l\u0131 y\u0131llardan sonra iradesi teslim al\u0131nm\u0131\u015f, \u00f6rg\u00fctl\u00fc\u011f\u00fc ve toplumsall\u0131\u011f\u0131 da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015f zemin \u00fczerinden k\u00fclt\u00fcrel soyk\u0131r\u0131mla sonu\u00e7 almaya d\u00f6n\u00fck olarak \u2018\u00c7\u00f6kt\u00fcrme Plan\u0131na\u2019 kadar s\u00fcrecin tarihsel analizi<\/b><\/p>\n<p>\t\t\t\t\t\t\t <img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.lekolin.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/5081-1.jpg\">\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n<p><strong>1940 ile 1970 Aras\u0131 Uygulanan G\u00f6\u00e7 ve \u0130skan Politikalar\u0131<\/strong><\/p>\n<p class=\" \">K\u00fcrt meselesi, s\u0131rtlan pay\u0131nda kurulan T\u00fcrk ulus-devleti<br \/>\ni\u00e7in her zaman esasl\u0131 bir sorun olarak orta yerde durmu\u015f gibidir. 1940\u2019l\u0131<br \/>\ny\u0131llara gelindi\u011finde Bakur\u00ea K\u00fcrdistan\u2019\u0131n askeri operasyon d\u00fczenlenmedik tek bir<br \/>\nalan\u0131 kalmaz. Askeri operasyonlarla \u00f6ncelikle K\u00fcrtlerin iradesini teslim<br \/>\nalmay\u0131, toplumsall\u0131klar\u0131n\u0131 ve \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fcklerini t\u00fcmden da\u011f\u0131tmay\u0131 esas al\u0131rlar.<br \/>\nBu askeri operasyonlar sonucu on binlerce insan katledilirken on binlercesi de<br \/>\ntopraklar\u0131ndan s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015flerdir. Deyim yerindeyse \u015eeyh Sait isyan\u0131yla ba\u015flat\u0131lan<br \/>\nK\u00fcrdistan\u2019\u0131n fethi operasyonlar\u0131 ba\u015far\u0131ya ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Bundan sonra K\u00fcrdistan\u2019da<br \/>\nK\u00fcrtl\u00fck ad\u0131na yaprak bile k\u0131m\u0131ldamayacakt\u0131r. Asl\u0131nda \u0130ttihat\u00e7\u0131 zihniyetin<br \/>\nK\u00fcrdistan\u2019\u0131 T\u00fcrkle\u015ftirme operasyonu iki temel ayak \u00fczerinde y\u00fcr\u00fct\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u0130lk<br \/>\naya\u011f\u0131 1925\u2019ten 1940\u2019a kadar devam eden askeri operasyonlarla K\u00fcrd\u00fc teslim almak<br \/>\namac\u0131yla uygulanan k\u0131z\u0131l katliamlar, ikinci aya\u011f\u0131 ise 1940\u2019l\u0131 y\u0131llardan sonra<br \/>\niradesi teslim al\u0131nm\u0131\u015f, \u00f6rg\u00fctl\u00fc\u011f\u00fc ve toplumsall\u0131\u011f\u0131 da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015f zemin \u00fczerinden<br \/>\nk\u00fclt\u00fcrel soyk\u0131r\u0131mla sonu\u00e7 almaya d\u00f6n\u00fck olarak y\u00fcr\u00fct\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. G\u00f6r\u00fcnen o ki<br \/>\naskeri operasyonlar tamamlanm\u0131\u015f ama K\u00fcrt\u2019\u00fc T\u00fcrkle\u015ftirme noktas\u0131nda hala<br \/>\nistenilen sonu\u00e7 al\u0131nm\u0131\u015f de\u011fildir. Burada asimilasyon politikas\u0131n\u0131n sonu\u00e7 vermemesinin<br \/>\nen \u00f6nemli nedenlerden biri K\u00fcrt a\u015firetlerin g\u00f6\u00e7ebe ya\u015fam\u0131d\u0131r. G\u00f6\u00e7ebe ya\u015fayan<br \/>\na\u015firetlerin devlet kurum ve kurulu\u015flar\u0131yla hatta \u015fehir ya\u015fam\u0131yla ba\u011f\u0131 olduk\u00e7a<br \/>\nzay\u0131f olmu\u015ftur. Bu ya\u015fam bi\u00e7imi kendileriyle s\u0131n\u0131rl\u0131 ve dar kalsa da dil ve<br \/>\nk\u00fclt\u00fcrlerinin korunmas\u0131nda \u00f6nemli bir rol oynam\u0131\u015ft\u0131r. Nitekim daha sonra K\u00fcrt<br \/>\na\u015firetlerin bu g\u00f6\u00e7ebe ya\u015fam\u0131 \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek i\u00e7in devlet \u00e7e\u015fitli \u015fekillerde tedbir<br \/>\nalmaya \u00e7al\u0131\u015facakt\u0131r. Bu noktada CHF(CHP) az\u0131nl\u0131klardan sorumlu IX. B\u00fcrosu&#8217;nun,<br \/>\n1939-1940 y\u0131llar\u0131nda K\u00fcrdistan i\u00e7in haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 raporda \u00f6ncelikle 31 ilde<br \/>\nK\u00fcrt\u00e7e konu\u015fanlar\u0131n n\u00fcfusunun 1.5 milyonu ge\u00e7ti\u011fi ifade ediliyor devam\u0131nda ise<br \/>\n\u015funlar belirtiliyor  \u201c\u2026Bunun i\u00e7in memleketin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131nda yabanc\u0131 bir<br \/>\nunsurun toplu olarak ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmek ve itiraf etmek ve buna g\u00f6re tedbirler<br \/>\nalmak zaruridir&#8230; Ba\u011fl\u0131 haritaya bakacak olursak A\u011fr\u0131, Hakk\u00e2ri, Van, Bitlis,<br \/>\nMu\u015f, Bing\u00f6l, Tunceli, Siirt, Diyarbak\u0131r, Mardin ve Urfa vilayetlerinde K\u00fcrtler<br \/>\nn\u00fcfusun y\u00fczde altm\u0131\u015f\u0131ndan fazlas\u0131n\u0131 te\u015fkil etmekte ve muayyen bir memleket<br \/>\npar\u00e7as\u0131nda ekseriyet halinde bulunmaktad\u0131rlar&#8230; Bu durumu g\u00f6z \u00f6n\u00fcne alarak<br \/>\nmemleketin bu k\u0131sm\u0131 i\u00e7in m\u00fcstacelen (acilen) hususi tedbirler almaya mecburuz.<br \/>\nBir taraftan K\u00fcrt n\u00fcfusunun \u00e7oklu\u011fu, di\u011fer taraftan oturduklar\u0131 sahan\u0131n<br \/>\ngeni\u015fli\u011fi dolay\u0131s\u0131yla \u00c7erkez, Arnavut, G\u00fcrc\u00fc gibi k\u00fc\u00e7\u00fck yabanc\u0131 kavimler i\u00e7in<br \/>\nteklif etti\u011fimiz temsil (asimilasyon) tedbirleri bu saha i\u00e7in k\u00e2fi de\u011fildir.<br \/>\nBurada alaca\u011f\u0131m\u0131z tedbirler daha esasl\u0131 ve \u015fumull\u00fc (kapsaml\u0131) olmal\u0131d\u0131r. Gerek<br \/>\nm\u00fcbadele(de\u011fi\u015f-toku\u015f) ve gerekse hicreti kolayla\u015ft\u0131rma yoluyla memlekette<br \/>\nmevcut gayr\u0131 T\u00fcrklerin azalt\u0131lmas\u0131 esas olmakla beraber bu hususta hat\u0131ra gelen<br \/>\nbirka\u00e7 tedbiri a\u015fa\u011f\u0131da s\u0131ral\u0131yorum  <\/p>\n<p class=\" \">&#8230; Ancak bu isk\u00e2n\u0131n iyi bir netice verebilmesi i\u00e7in<br \/>\nyukar\u0131da sayd\u0131\u011f\u0131m\u0131z m\u0131nt\u0131kalara yerle\u015ftirilecek olan T\u00fcrk n\u00fcfusunun miktar\u0131<br \/>\nburalarda oturan K\u00fcrt n\u00fcfusuna tekab\u00fcl etmeli ve medeni seviye bak\u0131m\u0131ndan<br \/>\nK\u00fcrt\u2019e \u00fcst\u00fcn olan bu muhacirler m\u0131nt\u0131kalar\u0131na g\u00f6re, istihsal vas\u0131tas\u0131 ve<br \/>\naletleriyle tam bir surette te\u00e7hiz olunarak maddeten de \u00fcst\u00fcn bir hale<br \/>\ngetirilmelidir. Bu verimli ovalara yerle\u015ftirilecek olan T\u00fcrk n\u00fcfusu ve<br \/>\nb\u00f6lgelerin iklimine uyan ve memleketin kesif bir surette mesk\u00fbn olan<br \/>\nm\u0131nt\u0131kalar\u0131ndan al\u0131nabilir. Ayr\u0131ca bu sahalara memleketimiz d\u0131\u015f\u0131nda oturmakta<br \/>\nolan T\u00fcrk n\u00fcfusu da getirilebilir. Bu hususta ilk hat\u0131ra gelen k\u0131s\u0131m Romanya ve<br \/>\nBulgaristan T\u00fcrkleridir ki bunlar oralarda tedrici bir surette erimege<br \/>\nmahk\u00fbmdurlar. \u0130kinci k\u0131s\u0131m olarak \u0130ran&#8217;\u0131n K\u00fcrt ve Farslarla mesk\u00fbn olan \u015eiraz<br \/>\nb\u00f6lgesinde oturan ve n\u00fcfusu 200 bini a\u015fan ve b\u00fcy\u00fck bir hayvan servetine malik<br \/>\nolan Ka\u015fkailer d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Bu suretle bu m\u0131nt\u0131ka i\u00e7in hari\u00e7ten bir milyona<br \/>\nyak\u0131n bir n\u00fcfus elde edilebilir ki bu yek\u00fbn Aras, Murat, \u015eimali F\u0131rat ve Dicle<br \/>\nmailelerinde oturan K\u00fcrt n\u00fcfusunun \u00fcst\u00fcne \u00e7\u0131kar. Buralarda halen oturmakta olan<br \/>\nT\u00fcrkler de hesap edilirse mevcut T\u00fcrk n\u00fcfusu b\u00fcy\u00fck bir ekseriyet kazanm\u0131\u015f olur.<br \/>\nA\u015firetlerin isk\u00e2n\u0131: G\u00f6\u00e7ebelik devam etti\u011fi m\u00fcddet\u00e7e temsil (asimilasyon)<br \/>\npolitikas\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck zorluklara maruz bulundu\u011fu bug\u00fcn herkes taraf\u0131ndan<br \/>\nanla\u015f\u0131lm\u0131\u015f bir hakikat oldu\u011fundan burada bu i\u015fin l\u00fczumundan bahsetmek fazla<br \/>\nolur. Yaln\u0131z bu i\u015fin de di\u011fer umumi isk\u00e2n i\u015fi gibi halen iyi i\u015flemedi\u011fini<br \/>\nzikretmek k\u00e2fidir.  (56) <\/p>\n<p class=\" \">G\u00f6r\u00fcnen o ki K\u00fcrdistan\u2019a giden her devlet heyeti g\u00f6rd\u00fckleri<br \/>\nmanzara kar\u015f\u0131s\u0131nda cinnet ge\u00e7irmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc 1925-1940\u2019l\u0131 y\u0131llar\u0131 aras\u0131<br \/>\nK\u00fcrdistan\u2019da uygulanan asimilasyon ve g\u00f6\u00e7 politikalar\u0131na bak\u0131l\u0131rsa K\u00fcrtl\u00fck ve<br \/>\nK\u00fcrdistan ad\u0131na hi\u00e7bir \u015feyin kalmamas\u0131 gerekirdi. Ta\u015f\u0131 topra\u011f\u0131 her \u015feyiyle<br \/>\nT\u00fcrkle\u015fmeli ve dolay\u0131s\u0131yla bir T\u00fcrk vatan\u0131n\u0131n par\u00e7as\u0131 haline gelmeliydi. Ama<br \/>\nyap\u0131lan t\u00fcm katliam ve g\u00f6\u00e7ertme politikalar\u0131na ra\u011fmen K\u00fcrdistan\u2019a giden her<br \/>\ndevlet yetkilisini \u015fa\u015f\u0131rt\u0131p \u00fcrk\u00fctecek kadar K\u00fcrtl\u00fck dipdiri ayaktad\u0131r.<br \/>\nMezopotamya co\u011frafyas\u0131nda bin y\u0131llarca ya\u015fam\u0131\u015f olan bu kadim k\u00fclt\u00fcr\u00fc 15 y\u0131l<br \/>\ngibi k\u0131sac\u0131k bir zaman diliminde t\u00fcmden ortadan kald\u0131rmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmek bile ne kadar<br \/>\nger\u00e7eklikten kopuk hayali bir yakla\u015f\u0131m oldu\u011funu ortaya \u00e7\u0131karmaktad\u0131r. Asl\u0131nda<br \/>\ncumhuriyetin K\u00fcrtlere bu yakla\u015f\u0131m\u0131 bile olu\u015fturulmak istenen yapay T\u00fcrk<br \/>\nulus-devletinin ger\u00e7ekli\u011finin izah\u0131 i\u00e7in yeterlidir. Sanki yang\u0131ndan mal<br \/>\nka\u00e7\u0131r\u0131rcas\u0131na bir an \u00f6nce Misak-\u0131 Milli s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde olan t\u00fcm etnik<br \/>\ngruplar\u0131, \u00f6zelikle de K\u00fcrtleri tek potada eriterek T\u00fcrkle\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131<br \/>\nne kadar korsanvari ve s\u0131rtlan pay\u0131ndan bir devlet oldu\u011funu a\u00e7\u0131klar<br \/>\nniteliktedir. <\/p>\n<p class=\" \">K\u00fcrtleri T\u00fcrkle\u015ftirmek i\u00e7in devlet yetkililerince onlarca<br \/>\nrapor ve y\u00fczlerce \u00f6neri sunulmu\u015ftur. Bu raporlar i\u00e7inde en ilgin\u00e7 olanlardan<br \/>\nbiri Kaz\u0131m Karabekir taraf\u0131ndan devlete sunuland\u0131r. Asl\u0131nda Suriye ve Irak Arap<br \/>\nrejimlerinin 1970\u2019li y\u0131llarda orada bulunan K\u00fcrdistan par\u00e7as\u0131n\u0131 di\u011fer<br \/>\npar\u00e7alardan tamam\u0131yla kopar\u0131p izole etmek ve b\u00f6ylelikle asimilasyon<br \/>\npolitikalar\u0131ndan sonu\u00e7 almak i\u00e7in uygulam\u0131\u015f olduklar\u0131 \u201cArap Kemeri  projesinin<br \/>\nesin kayna\u011f\u0131 oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Kaz\u0131m Karabekir, Bakur K\u00fcrdistan\u2019a bir<br \/>\nT\u00fcrk kanal\u0131 a\u00e7may\u0131 \u00f6nerir. Bakur K\u00fcrdistan\u2019\u0131n\u0131 \u00fc\u00e7 par\u00e7aya b\u00f6lerek \u201cT  projesi<br \/>\ndedikleri bir kanalla K\u00fcrdistan\u2019\u0131n bir ba\u015f\u0131ndan di\u011fer ba\u015f\u0131na kadar<br \/>\nolu\u015fturulacak bu kanallara T\u00fcrk n\u00fcfusu yerle\u015ftirerek b\u00f6ylelikle toplumsal<br \/>\nolarak K\u00fcrtleri birbirlerinden kopararak asimile etmeyi d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir. Kaz\u0131m<br \/>\nKarabekir raporun gerek\u00e7esinde \u015funlar\u0131 ifade etmektedir  \u201cK\u00fcrtleri bize<br \/>\nba\u011flayan yeg\u00e2ne ba\u011f, dini kuvvet idi&#8230; K\u00fcrdistan\u2019da yol yoktur. K\u00fcrdistan&#8217;da<br \/>\ntar\u0131m ve sanayi yoktur&#8230; Y\u00f6netim ve yarg\u0131 yetersizdir. K\u00fcrtleri \u00f6ylece b\u0131rak\u0131p<br \/>\nsadece askere almak demek, d\u00fc\u015fmanlar\u0131m\u0131za propaganda alan\u0131 a\u00e7mak demektir.<br \/>\n\u00d6ncelikle yol, k\u00f6pr\u00fc ve okul yapmak  tar\u0131m reformu ger\u00e7ekle\u015ftirerek<br \/>\nK\u00fcrdistan&#8217;da in\u015fa faaliyeti ba\u015flatmak gerekir. K\u00fcrtl\u00fck, zay\u0131f an\u0131m\u0131zda<br \/>\nk\u0131\u015fk\u0131rt\u0131l\u0131p hem kendilerini hem de bizi maf edebilece\u011finden, (y\u00f6netim) T\u00fcrk<br \/>\nkanal\u0131 a\u00e7arak K\u00fcrdistan&#8217;\u0131 \u00fc\u00e7 k\u0131sma b\u00f6lmelidir. \u015e\u00f6yle ki  <\/p>\n<p class=\" \">\u2022<span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>Kuzeyden<br \/>\ng\u00fcneye do\u011fru Hasankale-Malazgirt-Bitlis-Siirt-Cizre<\/p>\n<p class=\" \">\u2022<span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>Erzincan-P\u00fcl\u00fcm\u00fcr-Nazmiye-Palu-Ergani-Diyarbekir-Mardin\n<\/p>\n<p class=\" \">\u2022<span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>Do\u011fudan<br \/>\nBat\u0131ya Karak\u00f6se-Malazgirt-Mu\u015f-Gen\u00e7-Palu<\/p>\n<p class=\" \">\u2022<span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>Siirt-Diyarbekir<br \/>\nyani Dicle boyu. En \u00f6nemlisi (a\u00e7\u0131lan bu kanallarda) Malazgirt ve Nazmiye<br \/>\nb\u00f6lgelerine T\u00fcrk k\u00f6yleri yerle\u015ftirilmeli.<\/p>\n<p class=\" \">\u2022<span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>Ayr\u0131ca<br \/>\nb\u00f6lgede kuvvetli bir idare kurmak, isyan\u0131 bast\u0131rmada her t\u00fcrl\u00fc fedak\u00e2rl\u0131\u011fa<br \/>\nkatlanmak gerekir.  (57) <\/p>\n<p class=\" \">Bu raporlarda bahsedilen isk\u00e2n ve g\u00f6\u00e7 politikalar\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fcze<br \/>\nkadarda devam edecektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc en h\u0131zl\u0131 bi\u00e7imde K\u00fcrt\u2019\u00fc T\u00fcrkle\u015ftirmenin yolu onu<br \/>\nbulundu\u011fu co\u011frafyas\u0131ndan koparmakt\u0131. Bakur\u2019da isk\u00e2n ve g\u00f6\u00e7\u00fcn esas\u0131 asimilasyon<br \/>\npolitikalar\u0131ndan sonu\u00e7 almak i\u00e7in yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla devlet taraf\u0131ndan<br \/>\n\u00e7ok bilin\u00e7li ve planl\u0131 \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftirilen eylemler dizisidir. 1940\u2019l\u0131<br \/>\ny\u0131llardan sonra g\u00f6\u00e7 politikalar\u0131nda y\u00f6ntem olarak eskisi gibi katliam, toplu<br \/>\ng\u00f6\u00e7, s\u00fcrg\u00fcn vb. uygulamalar esas al\u0131nmasa da bu sefer farkl\u0131 y\u00f6ntemlerle K\u00fcrde<br \/>\ng\u00f6\u00e7 dayat\u0131lacakt\u0131r. K\u00fcrdistan\u2019a bilin\u00e7li olarak hi\u00e7bir ekonomik yat\u0131r\u0131m<br \/>\nyap\u0131lmaz ve iktisadi olarak K\u00fcrdistan geri b\u0131rak\u0131l\u0131r. K\u00fcrd\u00fcn ge\u00e7im kayna\u011f\u0131 olan<br \/>\ntar\u0131mc\u0131l\u0131k ve hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131 d\u00fczeyde tutarak geli\u015fmesinin \u00f6n\u00fc al\u0131n\u0131r.<br \/>\nBuna kar\u015f\u0131l\u0131k bat\u0131 \u015fehirleri her y\u00f6n\u00fcyle \u00e7ekim merkezi haline getirerek<br \/>\nK\u00fcrdistan\u2019dan bat\u0131ya do\u011fru s\u00fcrekli bir bi\u00e7imde ekonomik, e\u011fitim, sa\u011fl\u0131k ve daha<br \/>\nba\u015fka sebeplerden kaynakl\u0131 g\u00f6\u00e7\u00fc tetikleyen politikalar esas al\u0131n\u0131r. Bu<br \/>\npolitikalar \u00e7ok uzun vadeli ve kesintisiz bir bi\u00e7imde uygulan\u0131l\u0131r. Burada \u00f6n<br \/>\ng\u00f6r\u00fcnen \u015fey K\u00fcrt co\u011frafyas\u0131n\u0131 K\u00fcrtler nezdinde anlams\u0131z, de\u011fersiz ve adeta<br \/>\n\u201ckar\u0131n doyurmaz  topraklar olarak biran \u00f6nce terk edilmesi gereken co\u011frafya<br \/>\nkan\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturmakt\u0131. \u201cKar\u0131n doyurmaz  topraklara ba\u011fl\u0131l\u0131k zay\u0131f olaca\u011f\u0131 gibi,<br \/>\nyurtseverli\u011fi de zay\u0131f hatta anlams\u0131z olacakt\u0131r. Yarat\u0131lmak istenen bu kan\u0131ya<br \/>\ninanm\u0131\u015f herkes biran \u00f6nce \u00fclkeyi terk etmeye haz\u0131rd\u0131r. Hele birde eline k\u00fc\u00e7\u00fckte<br \/>\nolsa bir f\u0131rsat ge\u00e7ti mi onu ka\u00e7\u0131rmas\u0131 bile d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. Nitekim bu<br \/>\nuygulamalardan kaynakl\u0131 K\u00fcrdistan\u2019dan T\u00fcrkiye\u2019ye do\u011fru yo\u011fun bir g\u00f6\u00e7 dalgas\u0131<br \/>\ns\u00f6z konusu olur. 1960\u2019l\u0131 y\u0131llara gelindi\u011finde 2. D\u00fcnya sava\u015f\u0131n\u0131n a\u011f\u0131r<br \/>\nsonu\u00e7lar\u0131ndan kaynakl\u0131 Almanya yeniden in\u015fa faaliyetleri i\u00e7in i\u015f g\u00fcc\u00fcne ihtiya\u00e7<br \/>\nduyacakt\u0131r. T\u00fcrk devleti bu durumu bile K\u00fcrdistan\u2019daki n\u00fcfusu g\u00f6\u00e7ertmek i\u00e7in<br \/>\nde\u011ferlendirmeye \u00e7al\u0131\u015facakt\u0131r. Alman devletiyle yap\u0131lan anla\u015fma gere\u011fi her giden<br \/>\ni\u015f\u00e7i ba\u015f\u0131na o d\u00f6nemin paras\u0131yla 10 bin mark para al\u0131rken ayn\u0131 zamanda K\u00fcrtlerin<br \/>\ny\u00f6n\u00fcn\u00fc Avrupa\u2019ya vererek K\u00fcrdistan\u2019\u0131 da bo\u015faltmaya devam edecektir. Bu sefer<br \/>\n\u00f6zellikle se\u00e7ti\u011fi b\u00f6lgeler o d\u00f6nemde azda olsa ayd\u0131n ve bilin\u00e7li bir kesimin<br \/>\ngeli\u015fti\u011fi sol muhalif e\u011filimlerin g\u00fc\u00e7lendi\u011fi ve K\u00fcrtl\u00fck noktas\u0131nda da farkl\u0131<br \/>\ne\u011filimlerde de olsa k\u0131p\u0131rdaman\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 Mara\u015f, Ad\u0131yaman, Malatya, Dersim,<br \/>\nSivas, Elaz\u0131\u011f ve Erzurum alanlar\u0131 olacakt\u0131r. Bu d\u00f6nemde bir\u00e7ok insan i\u015f\u00e7i<br \/>\nolarak Almanya\u2019ya g\u00f6nderilecektir. Giden her i\u015f\u00e7i bir s\u00fcre sonra ailesini ve<br \/>\ndolay\u0131s\u0131yla akraba \u00e7evresini Avrupa\u2019ya ta\u015f\u0131maya \u00e7al\u0131\u015facakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc K\u00fcrdistan\u2019a<br \/>\ng\u00f6re ekonomik ve ya\u015fam olarak daha rahat ko\u015fullara sahip olmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra<br \/>\nk\u0131sa s\u00fcrede zengin olman\u0131n \u015fartlar\u0131 mevcuttur. K\u00fcrdistan\u2019da \u201cAlmanc\u0131  olmak<br \/>\nart\u0131k herkese nasip olmuyordu. O d\u00f6nemde ye\u015fil \u00e7am\u0131n devreye girmesiyle \u00e7ekilen<br \/>\nfilmlerle de \u201cAlmanc\u0131  olmay\u0131 te\u015fvik etmi\u015flerdir.<span>\u00a0\u00a0 <\/span><\/p>\n<p class=\" \"><strong>1970 ile 2000 Aras\u0131 Uygulanan G\u00f6\u00e7 ve \u0130skan Politikalar\u0131<\/strong><\/p>\n<p class=\" \">1970\u2019li y\u0131llara gelindi\u011finde T\u00fcrk devletinin korktu\u011fu ba\u015f\u0131na<br \/>\ngelmi\u015ftir. T\u00fcrkiye ve K\u00fcrdistan gen\u00e7li\u011fi 68 ku\u015fa\u011f\u0131n etkisiyle yo\u011fun bir bi\u00e7imde<br \/>\nsol ve Marksist klasikleri okuyarak fa\u015fist devlet rejimine kar\u015f\u0131 \u00e7e\u015fitli<br \/>\n\u00f6rg\u00fctlenmelere giri\u015feceklerdir. Tamda K\u00fcrdistan\u2019da sonu\u00e7 ald\u0131k dedikleri bir<br \/>\nortamda PKK hareketi do\u011facakt\u0131r. \u00c7\u0131k\u0131\u015f\u0131yla birlikte K\u00fcrdistan\u2019da ciddi bir<br \/>\ntaban \u00f6rg\u00fctlenmesine yol a\u00e7acakt\u0131r. Bu durum devletin 50-60 y\u0131ll\u0131k t\u00fcm inkar ve<br \/>\nimha politikalar\u0131n\u0131 bo\u015fa \u00e7\u0131kartan bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f niteli\u011fi ta\u015f\u0131yordu. Onun i\u00e7in<br \/>\ndevlet PKK\u2019ye y\u00f6nelirken di\u011fer klasik sol-Marksist \u00f6rg\u00fctlere y\u00f6neldi\u011fi gibi<br \/>\ny\u00f6nelmeyecektir. Daha kapsaml\u0131 ve adeta bir daha hi\u00e7 kimsenin K\u00fcrt ismini<br \/>\na\u011fz\u0131na almaya bile cesaret edemeyece\u011fi bir y\u00f6nelimi esas alacakt\u0131r. \u0130lk<br \/>\ny\u00f6nelimi PKK\u2019nin ilk kadrolar\u0131n\u0131n \u00f6rg\u00fctlendi\u011fi ve toplumsal taban buldu\u011fu<br \/>\nMara\u015f\u2019ta olacakt\u0131r. 19 Aral\u0131k 1979 y\u0131l\u0131nda Mara\u015f merkez, Pazarc\u0131k ve \u00e7evre<br \/>\nk\u00f6ylerindeki K\u00fcrt Alevi kesimlerine y\u00f6nelik bir hafta s\u00fcren katliam uygulan\u0131r.<br \/>\nBu katliamda resmi rakamlara g\u00f6re  150 Alevi K\u00fcrt \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcr, onlara ait 200&#8217;\u00fcn<br \/>\n\u00fczerinde ev yak\u0131l\u0131r ve 100&#8217;e yak\u0131n i\u015fyeri tahrip edilir. Oysa bizzat olay\u0131n<br \/>\ntan\u0131\u011f\u0131 olan Alevi K\u00fcrtlere g\u00f6re o zaman 1000\u2019den fazla insan katledilir.<br \/>\nPazarc\u0131k ve Mara\u015f merkezde bulunan t\u00fcm K\u00fcrt i\u015f yerleri yak\u0131l\u0131p talan edilir.<br \/>\nBununla s\u0131n\u0131rl\u0131 kal\u0131nmaz Alevi k\u00f6ylerine de sald\u0131r\u0131 d\u00fczenlenir. K\u00f6ylerden<br \/>\ngelebilecek sald\u0131r\u0131lara kar\u015f\u0131 tedbir al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00e7ok fazla zarar verilemez.<br \/>\nBu sald\u0131r\u0131yla bu alandan t\u00fcmden K\u00fcrtler temizlenmek istenmi\u015ftir. Nitekim daha<br \/>\nsonra Mara\u015f merkezde bulunan bir alevi K\u00fcrt mahallesi tamam\u0131yla bo\u015falt\u0131l\u0131r yine<br \/>\nPazarc\u0131k ve Elbistan\u2019da bulunan K\u00fcrtleri Avrupa\u2019ya g\u00f6\u00e7ertmek i\u00e7in kolayl\u0131klar<br \/>\nsa\u011flayarak g\u00f6\u00e7\u00fcn \u00f6n\u00fc a\u00e7\u0131l\u0131r. Sadece d\u00f6rt ay sonra May\u0131s ay\u0131nda \u00c7orum\u2019da,<br \/>\nAlevilere y\u00f6nelik ikinci bir katliam giri\u015fimi olur. Burada resmi rakamlara g\u00f6re<br \/>\n57 Alevi katledilir ve 100\u2019den fazla insan yaralan\u0131r. Bu her iki vaka K\u00fcrt<br \/>\nalevi kesimi \u00fczerinde ciddi bir psikolojik bask\u0131 olu\u015fturur. Hem Mara\u015f katliam\u0131<br \/>\nve arkas\u0131ndan gelen \u00c7orum katliam\u0131yla birlikte Mara\u015f b\u00f6lgesinde ki K\u00fcrt alevi<br \/>\nkesiminden binlerce ki\u015fi Avrupa\u2019ya g\u00f6\u00e7 etmek zorunda kal\u0131r. Yine devletin bu<br \/>\nd\u00f6nemde \u00f6zel olarak g\u00f6\u00e7 ettirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ba\u015fka bir kesimde Ezidi K\u00fcrtler<br \/>\nolmu\u015ftur. 1980\u2019li y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131nda bu kesimin Avrupa\u2019ya g\u00f6\u00e7 etmesi i\u00e7in<br \/>\nkolayl\u0131klar sa\u011flanm\u0131\u015f ve g\u00f6\u00e7\u00fc te\u015fvik ederek Bakur\u00ea K\u00fcrdistan\u2019da bulunan<br \/>\nEzidilerin \u00e7o\u011funlu\u011fu Avrupa\u2019ya ta\u015f\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Avrupa\u2019ya kitlesel g\u00f6\u00e7 bunlarla<br \/>\ns\u0131n\u0131rl\u0131 kalmayacakt\u0131r.<span>\u00a0 <\/span>Turgut \u00d6zal<br \/>\nd\u00f6neminde de Avrupa\u2019ya ve T\u00fcrkiye\u2019ye kitlesel g\u00f6\u00e7 te\u015fviki i\u00e7in daha kapsaml\u0131<br \/>\nbir plan ele al\u0131nacakt\u0131r. T\u0131pk\u0131 \u015eark Islahat Plan\u0131nda oldu\u011fu gibi d\u00f6nemin ruhu<br \/>\ncanland\u0131r\u0131lacakt\u0131r. \u00d6zal iktidara geldi\u011fi ilk y\u0131llar\u0131nda sadece Almanya<br \/>\ndevletiyle de\u011fil, bir\u00e7ok Avrupa \u00fclkeleriyle de anla\u015fma yaparak \u00f6zelikle Bing\u00f6l,<br \/>\nElaz\u0131\u011f ve Mara\u015f gibi alanlarda insanlar\u0131n kitlesel bi\u00e7imde Avrupa\u2019ya ta\u015f\u0131nmas\u0131<br \/>\ni\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc te\u015fviki yapacakt\u0131r ve buralardan Avrupa\u2019ya do\u011fru ciddi bir g\u00f6\u00e7<br \/>\ndalgas\u0131 ba\u015flayacakt\u0131r. 1990\u2019l\u0131 y\u0131llara gelindi\u011finde ise PKK hareketi gerilla<br \/>\nm\u00fccadelesiyle s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmam\u0131\u015f K\u00fcrdistan\u2019\u0131n bir\u00e7ok yerinde halk aya\u011fa kalkm\u0131\u015f,<br \/>\ngen\u00e7ler ak\u0131n ak\u0131n y\u00f6nlerini da\u011flara vermi\u015f deyim yerindeyse K\u00fcrt ulusal<br \/>\ndirili\u015fi ba\u015far\u0131 kazanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu geli\u015fmelerin \u00f6n\u00fc al\u0131nmazsa devletin dayanm\u0131\u015f<br \/>\noldu\u011fu ulus-devlet projesi t\u00fcmden \u00e7\u00f6kebilirdi. Bunun i\u00e7in Turgut \u00d6zal<br \/>\nK\u00fcrdistan\u2019\u0131 bo\u015faltmak i\u00e7in daha kapsaml\u0131 bir plan geli\u015ftirecektir. Turgut \u00d6zal<br \/>\nCumhurba\u015fkan\u0131 iken d\u00f6nemin ba\u015fbakan\u0131 S\u00fcleyman Demirel\u2019e K\u00fcrdistan\u2019da<br \/>\nuygulanacak olan d\u00f6nemin yenilenmi\u015f \u015eark Islahat Plan\u0131\u2019n\u0131 g\u00f6nderir. Bu plan\u0131n<br \/>\nbizzat devlet taraf\u0131nda harfiyen uygulanmas\u0131n\u0131 talep eder. Bu plan 1993\u2019te<br \/>\nTurkish Daily News gazetesinde yay\u0131nlan\u0131r. Plan\u0131n detaylar\u0131 \u015fu \u015fekildedir  \u201cEn<br \/>\nsorunlu ku\u015faktan ba\u015flayarak, da\u011fl\u0131k b\u00f6lgedeki k\u00f6yler ve mezralar kademeli<br \/>\nolarak bo\u015falt\u0131lmal\u0131d\u0131r. Say\u0131lar\u0131 150,000 ile 200,000\u2019i ge\u00e7meyen PKK destek\u00e7isi<br \/>\ngrubun dikkatli bir pl\u00e2nlamayla \u00fclkenin bat\u0131s\u0131nda yeniden isk\u00e2n edilmesiyle<br \/>\nPKK\u2019nin lojistik deste\u011fi kesilmi\u015f ve bu insanlar\u0131n hayat standartt\u0131 y\u00fckselmi\u015f<br \/>\nolacakt\u0131r. Bu gruba i\u015f bulmada \u00f6ncelik tan\u0131nmal\u0131d\u0131r. Da\u011flardaki yerle\u015fim<br \/>\nyerlerinin bo\u015falt\u0131lmas\u0131 ile ter\u00f6rist \u00f6rg\u00fct izole edilmi\u015f olacakt\u0131r. G\u00fcvenlik<br \/>\ng\u00fc\u00e7leri bu tip b\u00f6lgelere derhal girmeli ve tam bir kontrol sa\u011flamal\u0131d\u0131r. Y\u00f6re<br \/>\ninsanlar\u0131n\u0131n b\u00f6lgelerine d\u00f6nmelerinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesinde, uygun yerlere \u00e7ok<br \/>\nsay\u0131da baraj yap\u0131lmas\u0131 ayr\u0131ca bir alternatif olabilir. PKK\u2019nin lojistik<br \/>\ndeste\u011fini kesmek i\u00e7in, yerel halk devlet saflar\u0131na kazan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Uzak da\u011f<br \/>\nk\u00f6y\u00fc ve mezralar\u0131na yerle\u015fmi\u015f halk daha b\u00fcy\u00fck yerle\u015fim alanlar\u0131na gitmeye<br \/>\nte\u015fvik edilmelidir. Y\u00f6re insan\u0131n\u0131n \u00fclkenin bat\u0131s\u0131na g\u00f6\u00e7 etme e\u011filimine<br \/>\nbak\u0131l\u0131rsa, g\u00f6r\u00fclmektedir ki gelecekte sadece 2-3 milyon insan b\u00f6lgede oturuyor<br \/>\nolacakt\u0131r. E\u011fer bu g\u00f6\u00e7 d\u00fczene sokulmazsa sadece n\u00fcfusun g\u00f6receli olarak daha<br \/>\nvarl\u0131kl\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fc ta\u015f\u0131nm\u0131\u015f, fakir olanlar arkada b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f olacakt\u0131r. B\u00f6ylece bu<br \/>\nalan daha da fazla anar\u015fi i\u00e7in besleyici bir zemine d\u00f6n\u00fc\u015fecektir. Bunun \u00f6n\u00fcne<br \/>\nge\u00e7mek i\u00e7in, g\u00f6\u00e7 mutlaka devlet taraf\u0131ndan d\u00fczene sokulmal\u0131d\u0131r. Bat\u0131da \u00f6nceden<br \/>\nbelirlenmi\u015f yerle\u015fim yerlerine toplumun her kesimine mensup olanlar\u0131 i\u00e7eren<br \/>\npl\u00e2nlanm\u0131\u015f dengeli bir g\u00f6\u00e7 d\u00fczenlenmesi zarureti vard\u0131r. (58) \u00d6zal, d\u00f6nemin<br \/>\nba\u015fbakan\u0131 S\u00fcleyman Demirel\u2019e sundu\u011fu kapsaml\u0131 planlamada K\u00fcrdistan\u2019\u0131 bo\u015faltmak<br \/>\ni\u00e7in \u00fc\u00e7 temel taktik \u00f6nermektedir. Birincisi, k\u0131rsal kesimdeki k\u00f6ylerin ne<br \/>\npahas\u0131na olursa olsun bo\u015falt\u0131lmas\u0131 yani yak\u0131lmas\u0131, ikinci \u00f6nemli taktik merkezi<br \/>\nk\u00f6y projeleriyle onlarca da\u011f\u0131n\u0131k k\u00f6y\u00fc bo\u015faltarak merkezi k\u00f6ylerde bir araya<br \/>\ntoplayarak denetimde tutulmas\u0131, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc ise b\u00f6lgede yo\u011fun bir \u015fekilde baraj<br \/>\nyap\u0131m\u0131na ge\u00e7erek bir\u00e7ok yerle\u015fim alan\u0131n\u0131 baraj alt\u0131nda b\u0131rakarak mecburi bir<br \/>\nbi\u00e7imde g\u00f6\u00e7e zorlamakt\u0131r. \u00d6zal\u2019\u0131n uygulamak i\u00e7in uygun g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc proje oldu\u011fu<br \/>\ngibi uygulan\u0131r. Bakur\u00ea K\u00fcrdistan 1927 y\u0131l\u0131nda \u00e7\u0131kar\u0131lan umumi m\u00fcfetti\u015fliklerle<br \/>\nhep ola\u011fan \u00fcst\u00fc yetkilerle donat\u0131lm\u0131\u015f valilikler taraf\u0131ndan y\u00f6netilmi\u015ftir. Bu<br \/>\nkanun her ne kadar 1952 y\u0131l\u0131nda resmen y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olsa da, fiili<br \/>\nolarak K\u00fcrdistan\u2019a yakla\u015f\u0131mda bir de\u011fi\u015fiklik s\u00f6z konusu olmam\u0131\u015ft\u0131r. 1980<br \/>\ndarbesinden sonra K\u00fcrdistan s\u0131k\u0131y\u00f6netimle idare edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 10<br \/>\nTemmuz 1987\u2019de kald\u0131r\u0131lan s\u0131k\u0131y\u00f6netim yerine bu sefer 19 Temmuz 1987\u2019de<br \/>\nK\u00fcrdistan\u2019da ola\u011fan\u00fcst\u00fc yetkilerle donat\u0131lan ve yapt\u0131\u011f\u0131 hi\u00e7bir \u015fey i\u00e7in sorumlu<br \/>\ntutulmayan OHAL valilikleri devreye sokularak K\u00fcrdistan y\u00f6netilmeye<br \/>\nba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n<p class=\" \">Devlet PKK ile m\u00fccadele ediyoruz ad\u0131 alt\u0131nda b\u00f6lgede ki<br \/>\ninsanlara, co\u011frafyaya ve hayvanlar\u0131na sava\u015f a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6ncelikle GKK (ge\u00e7ici k\u00f6y<br \/>\nkorucular\u0131) dedikleri k\u00f6y korucular\u0131 \u00f6rg\u00fctlendirildi, daha sonra \u00f6zel timler,<br \/>\nAsayi\u015f, kolordu gibi birlikler, J\u0130TEM, Fa\u015fist Kontra \u00f6rg\u00fctlenmeleri, Hizbullah<br \/>\n\u00e7eteleri vb. \u00f6rg\u00fctlendirilerek K\u00fcrdistan\u2019da canl\u0131 olan her \u015feye kar\u015f\u0131 sava\u015f<br \/>\na\u00e7t\u0131lar. Korucu dayatmas\u0131n\u0131 kabul etmeyen t\u00fcm k\u00f6yler yak\u0131l\u0131p y\u0131k\u0131ld\u0131, 4000\u2019den<br \/>\nfazla k\u00f6y ve mezra bo\u015falt\u0131ld\u0131. Gerillan\u0131n sakland\u0131\u011f\u0131 veya rahat hareket<br \/>\nedebildi\u011fi ormanl\u0131k alanlar t\u00fcmden ate\u015fe verildi, gerillaya yard\u0131m etmi\u015f veya<br \/>\nyurtsever olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen insanlar olu\u015fturulan kontra \u00f6rg\u00fctlerinin eliyle<br \/>\nsokak ortas\u0131nda ac\u0131mas\u0131z \u015fekilde infaz edildiler. Yakla\u015f\u0131k olarak 17 bin insan<br \/>\ng\u00f6zalt\u0131nda kaybedildi. On binlercesi g\u00f6zalt\u0131na al\u0131narak a\u011f\u0131r i\u015fkencelerden<br \/>\nge\u00e7irildi. Yine binlerce insan hi\u00e7bir su\u00e7u olmamas\u0131na ra\u011fmen DGM (devlet<br \/>\ng\u00fcvenlik mahkemeleri) mahkemelerinde yarg\u0131lanarak a\u011f\u0131r cezalarla cezaland\u0131r\u0131l\u0131p<br \/>\ny\u0131llarca cezaevinde b\u0131rak\u0131ld\u0131. \u0130nsanlar\u0131n tek ge\u00e7im kayna\u011f\u0131 olan tar\u0131mc\u0131l\u0131k ve<br \/>\nhayvanc\u0131l\u0131k b\u00f6lgede t\u00fcmden ortadan kald\u0131r\u0131ld\u0131. \u00d6ncelikle yaylalara yasak<br \/>\ngetirilerek hayvanlar\u0131n mera ve otlaklara \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 engellediler. Daha sonra<br \/>\nekili olan arazi, ba\u011f ve bah\u00e7eler ate\u015fe verilerek b\u00f6lge insan\u0131n\u0131 g\u00f6\u00e7 etmeye<br \/>\nzorlad\u0131lar. \u00d6zel olarak devlet taraf\u0131ndan kurulan \u015febekelerle K\u00fcrtlerin y\u00f6n\u00fc<br \/>\nBalkan ve Avrupa \u00fclkelerine verildi. Yakla\u015f\u0131k olarak 800 binden daha fazla<br \/>\ninsan bu d\u00f6nemde Avrupa \u00fclkelerine ta\u015f\u0131r\u0131ld\u0131. Diyarbak\u0131r barosu y\u00f6netim kurulu<br \/>\n12.02.1998 tarihinde yay\u0131nlam\u0131\u015f olduklar\u0131 b\u00f6lge raporunda bo\u015falt\u0131lan ve yak\u0131lan<br \/>\nk\u00f6y say\u0131s\u0131n\u0131 tarihlerine g\u00f6re \u015fu \u015fekilde vermi\u015ftir: <\/p>\n<p class=\" \"><span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>1989-1993<br \/>\naras\u0131 923 <\/p>\n<p class=\" \"><span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>1994<br \/>\ny\u0131l\u0131<span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>1800 <\/p>\n<p class=\" \"><span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>1995<br \/>\ny\u0131l\u0131<span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>195 <\/p>\n<p class=\" \"><span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>1996<br \/>\ny\u0131l\u0131<span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>175 <\/p>\n<p class=\" \"><span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>1997<br \/>\ny\u0131l\u0131<span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>118 <\/p>\n<p class=\" \"><span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<br \/>\n<\/span>&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212; <\/p>\n<p class=\" \">Toplam<span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<br \/>\n<\/span>3211<span>\u00a0 <\/span><\/p>\n<p class=\" \">Yine ayn\u0131 raporda \u201cDiyarbak\u0131r Devlet G\u00fcvenlik Mahkemelerinde<br \/>\n1984-1996 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda a\u00e7\u0131lan dosya say\u0131s\u0131 ile yarg\u0131lanan san\u0131k say\u0131s\u0131<br \/>\na\u015fa\u011f\u0131ya \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r <\/p>\n<p class=\" \"><span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>YIL<span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>:<span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>DOSYA SAYISI <\/p>\n<p class=\" \"><span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<br \/>\n<\/span>1984<span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>26\n<\/p>\n<p class=\" \"><span>\u00a0\u00a0 <\/span><span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span>1985<span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>91 <\/p>\n<p class=\" \"><span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<br \/>\n<\/span>1986<span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<br \/>\n<\/span>127 <\/p>\n<p class=\" \"><span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<br \/>\n<\/span>1987<span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<br \/>\n<\/span>166 <\/p>\n<p class=\" \"><span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<br \/>\n<\/span>1988<span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<br \/>\n<\/span>351 <\/p>\n<p class=\" \"><span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<br \/>\n<\/span>1989<span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<br \/>\n<\/span>586 <\/p>\n<p class=\" \"><span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<br \/>\n<\/span>1990<span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<br \/>\n<\/span>846 <\/p>\n<p class=\" \"><span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<br \/>\n<\/span>1991<span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<br \/>\n<\/span>1055 <\/p>\n<p class=\" \"><span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<br \/>\n<\/span>1992<span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<br \/>\n<\/span>1594 <\/p>\n<p class=\" \"><span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span><span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span>1993<span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>2364 <\/p>\n<p class=\" \"><span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<br \/>\n<\/span>1994<span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<br \/>\n<\/span>3402 <\/p>\n<p class=\" \"><span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<br \/>\n<\/span>1995<span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<br \/>\n<\/span>2812 <\/p>\n<p class=\" \"><span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<br \/>\n<\/span>1996<span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<br \/>\n<\/span>2257 <\/p>\n<p class=\" \">Toplam: 15677<\/p>\n<p class=\" \">YIL <span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span>:<span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>HAKINDA DAVA A\u00c7ILAN SANIK SAYISI <\/p>\n<p class=\" \">1984-1988<span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>2784 <\/p>\n<p class=\" \">1989<span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>2307 <\/p>\n<p class=\" \">1990<span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>3842 <\/p>\n<p class=\" \">1991<span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>4488 <\/p>\n<p class=\" \">1992<span>\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span><span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span>5664 <\/p>\n<p class=\" \">1993<span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>8274 <\/p>\n<p class=\" \">1994<span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>9046 <\/p>\n<p class=\" \">1995<span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>6717 <\/p>\n<p class=\" \">1996<span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>5383<\/p>\n<p class=\" \">Toplam: 48.505<\/p>\n<p class=\" \">\u201cBu say\u0131lara kolluk g\u00fc\u00e7lerince serbest b\u0131rak\u0131lan ile yerel<br \/>\nsavc\u0131l\u0131klarca hakk\u0131nda takipsizlik karar\u0131 verenler dahil de\u011fildir. Malatya<br \/>\nErzurum, Van ile kapat\u0131lan Erzincan DGM&#8217;lerin dosya say\u0131s\u0131<span>\u00a0 <\/span>ile yarg\u0131lanan san\u0131k say\u0131s\u0131 eklendi\u011finde<br \/>\n94-97 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda 100,000&#8217;i<span>\u00a0 <\/span>a\u015fk\u0131n<br \/>\ninsan\u0131n<span>\u00a0 <\/span>DGM&#8217;lerde yarg\u0131land\u0131\u011f\u0131<br \/>\ng\u00f6r\u00fclmektedir. (59)<\/p>\n<p class=\" \">Asl\u0131nda bu say\u0131lara T\u00fcrkiye\u2019nin di\u011fer yerlerinde ki DGM<br \/>\nmahkemelerinde yarg\u0131lanan K\u00fcrtler eklenince rakam\u0131n 100.000\u2019i \u00e7ok \u00e7ok a\u015faca\u011f\u0131<br \/>\nanla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. DGM mahkemelerine d\u00fc\u015fen insanlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu durum sadece bir<br \/>\nyarg\u0131lama de\u011fildi. O a\u015famaya gelmeden \u00f6nce 30, kimi zamanlar 90 g\u00fcn g\u00f6zalt\u0131 ve<br \/>\nyo\u011fun i\u015fkencelerin oldu\u011fu, \u00e7o\u011fu insan\u0131n psikolojisinin bozuldu\u011fu bir s\u00fcre\u00e7ten<br \/>\nge\u00e7ilmekteydi. DGM mahkemeleri ise tamam\u0131yla atanan K\u00fcrt d\u00fc\u015fman\u0131 hakim ve<br \/>\nsavc\u0131lar taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcyordu. T\u00fcm bu uygulamalardan kurtulman\u0131n tek yolu<br \/>\n\u00fclkeden ka\u00e7makt\u0131. T\u00fcrk devletinin denetiminin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kabilmek kurtulu\u015f i\u00e7in<br \/>\ntek yol gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyordu. Bundan kaynakl\u0131 y\u00fczbinlerce insan yurt d\u0131\u015f\u0131na ve<br \/>\nmilyonlarca insan ise \u00e7aresiz bir \u015fekilde T\u00fcrkiye metropollerine g\u00f6\u00e7 etmek<br \/>\nzorunda kalm\u0131\u015ft\u0131r. Bu uygulamalar sonucu ayn\u0131 raporda bak\u0131n sadece 1990 ile<br \/>\n1998 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda<span>\u00a0 <\/span>\u201c toplam 3.000.000<br \/>\ninsan g\u00f6\u00e7 etmi\u015ftir. Bu g\u00f6\u00e7lerin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 b\u00f6lge d\u0131\u015f\u0131na, \u0130stanbul, \u0130zmir<br \/>\ngibi b\u00fcy\u00fck kentler ile Adana, Mersin, Antalya gibi Akdeniz kentlerine yap\u0131lm\u0131\u015f,<br \/>\ndi\u011fer b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm ise b\u00f6lgenin Diyarbak\u0131r, Van, Batman gibi g\u00f6rece daha<br \/>\ng\u00fcvenlikli olan kentlerine yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. (60) \u0130HD \u0130stanbul \u015eubesi&#8217;nin 1993-1994<br \/>\ny\u0131llar\u0131 aras\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019nin \u00e7e\u015fitli illerine g\u00f6\u00e7 eden insanlarla y\u00fcz y\u00fcze<br \/>\nyapt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde \u015f\u00f6yle bir sonu\u00e7 ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r  \u201cG\u00f6\u00e7 edenlerin %99.9&#8217;u<br \/>\ndevletten bask\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirtmi\u015ftir. %15&#8217;i k\u00f6y\u00fcn\u00fcn ate\u015fe verildi\u011fi, %16&#8217;s\u0131<br \/>\nk\u00f6y ve ormanlar\u0131n\u0131n bombaland\u0131\u011f\u0131n\u0131, %16&#8217;s\u0131 ekinlerinin yak\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131,<br \/>\nhayvanlar\u0131n\u0131n telef edildi\u011fini, %24&#8217;\u00fc i\u015fkence g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, %20.5&#8217;i korucu olmak<br \/>\ni\u00e7in bask\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, %58&#8217;i g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131, %27&#8217;si g\u00f6zalt\u0131 kayb\u0131 oldu\u011funu<br \/>\nbelirtmi\u015ftir. (61) <\/p>\n<p class=\" \">Daha sonrada sistematik bir bi\u00e7imde K\u00fcrdistan\u2019da k\u00f6y<br \/>\nbo\u015faltmalar ve g\u00f6\u00e7 ettirme durumu devam etmi\u015ftir. \u0130stanbul, Mersin, Adana,<br \/>\n\u0130zmir vb. b\u00fcy\u00fck metropol kentlere K\u00fcrt n\u00fcfusun g\u00f6\u00e7\u00fcn\u00fcn %90\u2019\u0131 bu d\u00f6nemden sonra<br \/>\nger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. Sadece \u0130stanbul\u2019da 4.000.000 K\u00fcrd\u00fcn ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 dikkate al\u0131n\u0131rsa<br \/>\nK\u00fcrdistan\u2019dan T\u00fcrkiye\u2019ye do\u011fru ka\u00e7 milyon insan\u0131n g\u00f6\u00e7 ettirildi\u011fi belki de daha<br \/>\nrahat anla\u015f\u0131l\u0131r. K\u00fcrdistan adeta insans\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131lmak istendi. Her t\u00fcrl\u00fc<br \/>\ninsanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 uygulamalar devreye konularak bu yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p class=\" \"><strong>2000 ile 2016 Aras\u0131 Uygulanan G\u00f6\u00e7 ve \u0130skan Politikalar\u0131<\/strong><\/p>\n<p class=\" \"><span>\u00a0<\/span>Bu uygulamalar\u0131n en<br \/>\nac\u0131mas\u0131z\u0131 ise b\u00f6lgede yap\u0131lan barajlarla hem t\u00fcm yerle\u015fim birimleri hem de<br \/>\nb\u00f6lgenin tarihsel haf\u0131zas\u0131 olan tarihi yerle\u015fim birimleri ve tarihi eserlerin<br \/>\nsu alt\u0131nda b\u0131rak\u0131lmas\u0131yd\u0131. Ayn\u0131 \u015fekilde tar\u0131m arazileri de su alt\u0131nda<br \/>\nb\u0131rak\u0131larak K\u00fcrd\u00fcn tek ge\u00e7im kayna\u011f\u0131 olan topra\u011f\u0131 da elinde al\u0131nm\u0131\u015f oluyordu.<br \/>\nK\u00fcrdistan\u2019da in\u015fa edilen bu barajlar\u0131n esas amac\u0131 sulama yada elektrik \u00fcretmek<br \/>\ni\u00e7in de\u011fildir. Esas\u0131 amac\u0131 K\u00fcrt\u2019\u00fc yerle\u015fim birimlerinden koparmak ve<br \/>\nasimilasyon politikalar\u0131n\u0131n cenderesine almakt\u0131. \u015euan K\u00fcrdistan\u2019da in\u015fa edilmi\u015f<br \/>\nve faaliyette olan baraj say\u0131s\u0131 52 tanedir. En son s\u00f6z\u00fcm ona g\u00fcvenlik ama\u00e7l\u0131<br \/>\n(gerillan\u0131n b\u00f6lgedeki manevra g\u00fcc\u00fcn\u00fc k\u0131s\u0131tlama) in\u015fa edilmek istenen baraj<br \/>\nsay\u0131s\u0131 en az 100\u2019\u00fc bulmu\u015ftur. Bu barajlar in\u015fa edilirse K\u00fcrdistan co\u011frafyas\u0131n\u0131n<br \/>\na\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 sular alt\u0131nda b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f olacakt\u0131r. Katliam, talan, gasp, s\u00fcrg\u00fcn, g\u00f6\u00e7<br \/>\nve asimilasyon politikalar\u0131yla ba\u015faramad\u0131klar\u0131n\u0131 bu sefer baraj in\u015falar\u0131yla<br \/>\ndenemek istemektedirler. Bu politika sonu\u00e7 al\u0131r m\u0131? Ge\u00e7mi\u015ften g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar<br \/>\nuygulanan politikalarda k\u0131sm\u0131 d\u00fczeyde sonu\u00e7 al\u0131nm\u0131\u015f olsa da mevcut durumda K\u00fcrt<br \/>\nhalk\u0131n\u0131n ulusal bilin\u00e7 ve \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fck d\u00fczeyi dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda bu t\u00fcr<br \/>\nuygulamalarla sonu\u00e7 alman\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k ortadad\u0131r. <\/p>\n<p class=\" \">En son Eyl\u00fcl 2014 tarihinde, Kamu D\u00fczeni ve G\u00fcvenli\u011fi<br \/>\nM\u00fcste\u015farl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n Sri-Lanka h\u00fck\u00fcmetinin Tamil Kaplanlar\u0131na kar\u015f\u0131 2009 y\u0131l\u0131nda<br \/>\nhayata ge\u00e7irmi\u015f oldu\u011fu plan\u0131n neredeyse birebir kopyas\u0131n\u0131n haz\u0131rlan\u0131p<br \/>\nGenelkurmay Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 b\u00fcnyesinde Genelkurmay Strateji Plan Dairesi, Strateji<br \/>\n\u015eube M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u2019nce \u201c\u00c7\u00f6kt\u00fcrme  plan\u0131 olarak sava\u015f sim\u00fclasyonuna denemesini<br \/>\nyapt\u0131rarak, h\u00fck\u00fcmete gizli ibareli eylem plan\u0131 olarak uygulanmak i\u00e7in sunulur.<br \/>\nBu planda PKK\u2019nin lider kadrolar\u0131n\u0131n t\u00fcmden imhas\u0131 hedeflenmi\u015f ve bunun i\u00e7in<br \/>\nlider kadrolar\u0131 s\u0131n\u0131flara ayr\u0131larak en \u00fcst d\u00fczeyde ki kadrolara 4 milyon dolar,<br \/>\nen yeni sava\u015f\u00e7\u0131 ba\u015f\u0131 i\u00e7in 50 bin dolar para koyularak \u00f6rg\u00fct\u00fc t\u00fcmden \u00e7\u00f6kt\u00fcrmeyi<br \/>\nhedef ald\u0131lar. Raporda \u00f6ncelikli dikkat \u00e7ekilen \u015fey \u201cRusya, \u00c7e\u00e7enlere kar\u015f\u0131&#8230;<br \/>\nABD, Taliban&#8217;a ve El-Kaide&#8217;ye kar\u015f\u0131&#8230; Ama en etkili sonu\u00e7 Kolombiya&#8217;da<br \/>\nal\u0131n\u0131yor: FARC \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn lider kadrosunun neredeyse d\u00f6rtte \u00fc\u00e7\u00fc bi\u00e7ildi. (62)<br \/>\ndeniliyor. Plan\u0131n hayata ge\u00e7irildi\u011fi 24 Temmuz 2015 tarihinde PKK\u2019ye kar\u015f\u0131<br \/>\ntarihin en kapsaml\u0131 hava sald\u0131r\u0131s\u0131 d\u00fczenlendi. T\u00fcrk medyas\u0131nda bu hava<br \/>\nharek\u00e2t\u0131na 82 sava\u015f u\u00e7a\u011f\u0131n\u0131n kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 400 PKK hedefinin vuruldu\u011fu ifade<br \/>\nediliyordu. Daha sonra ise aral\u0131ks\u0131z bir bi\u00e7imde hemen hemen her g\u00fcn sava\u015f<br \/>\nu\u00e7aklar\u0131yla medya savunma alanlar\u0131 bombard\u0131man alt\u0131na al\u0131nd\u0131. Ayr\u0131ca plan\u0131n bu<br \/>\na\u015famas\u0131nda \u00f6nemli bir ittifak g\u00fc\u00e7 olarak, KDP ve Barzani ailesi yer alacakt\u0131r.<br \/>\nKDP ve Barzani ailesi gerillaya ve PKK\u2019nin \u00f6nc\u00fc kadrolar\u0131na kar\u015f\u0131 yap\u0131lan hava<br \/>\nsald\u0131r\u0131lar\u0131nda sonu\u00e7 al\u0131nabilmesi i\u00e7in plan\u0131n yerel istihbarat aya\u011f\u0131n\u0131<br \/>\nolu\u015fturdu. KDP t\u00fcm istihbarat a\u011flar\u0131n\u0131 harekete ge\u00e7irerek yap\u0131lan hava<br \/>\nsald\u0131r\u0131lar\u0131nda sonu\u00e7 almak istiyordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc KDP\u2019de en az T\u00fcrk devleti kadar<br \/>\nb\u00f6lgede PKK\u2019yi kendi \u00f6n\u00fcnde engel g\u00f6r\u00fcyordu. Medya savunma alanlar\u0131na yap\u0131lan<br \/>\nhava sald\u0131r\u0131lar\u0131n as\u0131l amac\u0131n\u0131 raporda \u015fu \u015fekilde dile getirilmektedir  \u201cS\u0131n\u0131r<br \/>\n\u00f6tesi hava harek\u00e2tlar\u0131yla Kandil ve civar\u0131 kamplar\u0131n fel\u00e7 edilmesi sa\u011flanarak<br \/>\nemir ve talimatlar\u0131n verilemez hale getirilmesi, telsiz, telefon ve di\u011fer<br \/>\nileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n i\u015flevsiz b\u0131rak\u0131lmas\u0131, ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn kendi i\u00e7inde<br \/>\nileti\u015fimini kesece\u011fi gibi, sevk ve idarenin de b\u00fcy\u00fck bir sekteye u\u011frataca\u011f\u0131,<br \/>\nbununla birlikte uygulamaya konulan \u2018\u00c7\u00f6kt\u00fcrme\u2019 eylem plan\u0131yla yerle\u015fkelerin<br \/>\nablukaya al\u0131nmas\u0131 ve ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131n yok edilmesi ile ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn i\u00e7<br \/>\nyap\u0131lanmas\u0131n\u0131 psikolojikmen \u00e7\u00f6kertecek, lojistik deste\u011fi kesecektir. \u0130nsans\u0131z<br \/>\nhava ara\u00e7lar\u0131yla lider kadrolar\u0131n yerlerinin tespitine \u00f6zen g\u00f6sterilmesi ve<br \/>\nlider kadrodan bir ka\u00e7\u0131n\u0131n X edilmesi \u00f6nemli bir psikolojik \u00fcst\u00fcnl\u00fck<br \/>\nsa\u011flatacakt\u0131r. (63) denilmektedir. G\u00f6r\u00fcnen o ki medya savunma alanlar\u0131na<br \/>\ny\u00f6nelik hava sald\u0131r\u0131s\u0131 plan\u0131n ilk a\u015famas\u0131d\u0131r. Esas ama\u00e7 ise raporda ifade<br \/>\nedildi\u011fi gibi ileti\u015fimi, sevk ve idareyi keserek i\u00e7erde geli\u015febilecek olas\u0131<br \/>\ndireni\u015fi ba\u015fs\u0131z b\u0131rakarak moralmen \u00e7\u00f6kt\u00fcrmektir. <\/p>\n<p class=\" \">\u201c\u00c7\u00f6kt\u00fcrme  plan\u0131n\u0131n ikinci a\u015famas\u0131 ise PKK\u2019nin taban buldu\u011fu<br \/>\n\u015fehir ve kasabalar\u0131n ablukaya al\u0131narak t\u00fcmden bo\u015falt\u0131lmas\u0131d\u0131r. Bu g\u00f6\u00e7 ettirme<br \/>\nhareketine kar\u015f\u0131 olas\u0131 bir direni\u015f s\u00f6z konusu olursa nelerin yap\u0131laca\u011f\u0131 raporda<br \/>\na\u00e7\u0131k\u00e7a ifade edilmi\u015ftir. \u201cAblukaya al\u0131nan yerle\u015fkelerde, ya\u015famsal alanlar<br \/>\ntahrip edilerek geri d\u00f6n\u00fc\u015f ko\u015fullar\u0131 ortadan kald\u0131r\u0131lacak, kitlesel imhalar,<br \/>\ntutuklama ve bo\u015faltmalarla yerle\u015fkeler huzura kavu\u015fturulacakt\u0131r. Raporun 8.<br \/>\nsayfas\u0131nda \u2018yap\u0131lacak bast\u0131rma operasyonlar da 10 bin<span>\u00a0 <\/span>illa 15 bin imha, 8 bin civar\u0131 yaral\u0131, 5-7<br \/>\nbin aras\u0131 tutuklama, bombalanm\u0131\u015f k\u00fc\u00e7\u00fck ve b\u00fcy\u00fck yerle\u015fim alanlar\u0131nda<span>\u00a0 <\/span>150-300 bin civar\u0131 insan\u0131n yer de\u011fi\u015ftirmesinin<br \/>\n\u2018ter\u00f6r\u2019 \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fc fel\u00e7 etmesini, i\u015flevsizle\u015ftirmesini sa\u011flamas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir<br \/>\ndenilmektedir. (64) Bu plan \u00e7er\u00e7evesinde ba\u015fta Cizre olmak \u00fczere Silopi,<br \/>\n\u015e\u0131rnak, \u0130dil, Nusaybin, Silvan, Darge\u00e7it, Diyarbak\u0131r-Suri\u00e7i hedef al\u0131nd\u0131. Plan<br \/>\nbu alanlarda ba\u015far\u0131yla hayat bulursa s\u0131rayla PKK\u2019nin taban buldu\u011fu di\u011fer<br \/>\nyerle\u015fim birimlerine de uygulanacakt\u0131. \u00d6ncelikle bu yerle\u015fim birimleri paral\u0131<br \/>\n\u00f6zel kuvvetlerce (Jandarma \u00d6zel Kuvvetleri, Polis \u00d6zel Hareket\u00e7ileri)<br \/>\nku\u015fat\u0131larak d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kma yasa\u011f\u0131 ilan edildi. Halk\u0131n \u015fehri terk etmesi i\u00e7in s\u00fcre<br \/>\ntan\u0131y\u0131p zorlad\u0131lar. Daha sonra en a\u011f\u0131r silahlarla ku\u015fat\u0131lmaya al\u0131nan \u015fehirler<br \/>\nbombard\u0131man alt\u0131na al\u0131nd\u0131lar. Tank, top, z\u0131rh\u0131 ara\u00e7lar ve u\u00e7aklar kullan\u0131larak<br \/>\nyerle\u015fim birimlerini imha etmeye ba\u015flad\u0131lar. Halk\u0131n direni\u015fi kar\u015f\u0131s\u0131nda istenilen<br \/>\ns\u00fcrede ve \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015fmese de sonunda girdikleri bu yerle\u015fim birimlerinde<br \/>\nhalk\u0131 g\u00f6\u00e7 ettirdikten sonra a\u011f\u0131r i\u015f makineleriyle girilen mahallerde evler ve<br \/>\ni\u015f yerleri yerle bir edildi. Bu s\u00fcre\u00e7te 400.000\u2019den fazla insan yerlerinden g\u00f6\u00e7<br \/>\nettirildi. Bu sefer devletin d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc gibi olmad\u0131, halk T\u00fcrkiye metropollerine<br \/>\nde\u011fil K\u00fcrdistan\u2019\u0131n i\u00e7lerine do\u011fru g\u00f6\u00e7 etti. Ayr\u0131ca y\u00fcr\u00fct\u00fclen sava\u015f\u0131n ne anlama<br \/>\ngeldi\u011fini rahatl\u0131kla anlayacak d\u00fczeydeydiler. Botan halk\u0131 \u015fehre g\u00f6\u00e7 etmektense<br \/>\nk\u0131rsal kesimde \u00e7ad\u0131r a\u00e7arak nerede ya\u015fayaca\u011f\u0131n\u0131 devlete g\u00f6sterdi. Devlet<br \/>\nplanlam\u0131\u015f oldu\u011fu bu kapsaml\u0131 tasfiye hareketinde \u0131srar ederse direni\u015fin t\u00fcm<br \/>\nK\u00fcrdistan\u2019a yay\u0131laca\u011f\u0131ndan korktu\u011fu i\u00e7in s\u0131n\u0131rl\u0131 d\u00fczeyde tuttu ve direni\u015fe<br \/>\nge\u00e7en \u015fehir ve kasabalar\u0131n bast\u0131r\u0131lmas\u0131yla yetinmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. <\/p>\n<p class=\" \">Bunun yan\u0131 s\u0131ra \u00e7\u00f6kt\u00fcrme plan\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir di\u011fer aya\u011f\u0131 ise<br \/>\nSuriye\u2019den gelen Arap ve T\u00fcrkmenlerin K\u00fcrdistan\u2019a yerle\u015ftirilerek demografik<br \/>\nyap\u0131s\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmeye d\u00f6n\u00fckt\u00fcr. \u00d6yle anla\u015f\u0131l\u0131yor ki, Suriye\u2019de ki Arap n\u00fcfusu<br \/>\nbilin\u00e7li ve kirli bir plan\u0131n par\u00e7as\u0131 olarak<span>\u00a0<br \/>\n<\/span>-\u00e7\u00f6kt\u00fcrme plan\u0131- T\u00fcrk devleti taraf\u0131ndan g\u00f6\u00e7e te\u015fvik edildi. G\u00f6r\u00fcnen o<br \/>\nki \u0130ttihat Terakki zihniyetinin yar\u0131m b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 projeyi AKP-Erdo\u011fan zihniyeti<br \/>\ntamamlamak istedi. \u00c7\u00f6kt\u00fcrme plan\u0131 AKP ve Erdo\u011fan\u2019\u0131n istedi\u011fi tarzda y\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f<br \/>\nolsayd\u0131, Suriye\u2019den T\u00fcrkiye\u2019ye g\u00f6\u00e7 ettirilen kitlenin tamam\u0131 K\u00fcrdistan<br \/>\nco\u011frafyas\u0131na yerle\u015ftirilecekti. K\u00fcrt n\u00fcfusu ise ge\u00e7mi\u015fte oldu\u011fu gibi T\u00fcrkiye\u2019ye<br \/>\ns\u00fcr\u00fclecekti.<\/p>\n<p class=\" \"><strong>Yar\u0131n: Ba\u015fur\u00ea K\u00fcrdistan\u2019da G\u00f6\u00e7 ve \u0130skan Politikas\u0131<\/strong><\/p>\n<p class=\" \"><strong>G\u00f6\u00e7 Dosyas\u0131-Abdullah \u00d6calan Sosyal Bilimler Akademisi<\/strong><\/p>\n<p class=\" \"><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p class=\" \"><strong>K\u00fcrdistan Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi<\/strong><\/p>\n<p class=\" \"><strong>www.lekolin.com &#8211; www.lekolin.org &#8211; www.lekolin.net \u2013<br \/>\nwww.lekolin.info -www.navendalekolin.com -http:\/\/kursam.org\/index.html<\/strong><\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p>  0<\/p>\n<p>  21<\/p>\n<p>  TR<\/p>\n<p>  HE<\/p>\n<p>\t  :&#8221; &#8221; <\/p>\n<p>\t :&#8221;&#8221; <\/p>\n<p>\t &#8221; &#8220;,&#8221; &#8221; <\/p>\n<p>\t<!-- parveke begin --><\/p>\n<div>\n<div class=\"sharethis-inline-share-buttons\"><\/div>\n<p><!-- parveke END -->\n<\/div><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p><b>\u0130ttihat\u00e7\u0131 zihniyetin K\u00fcrdistan\u2019\u0131 T\u00fcrkle\u015ftirme operasyonu iki temel ayak \u00fczerinde y\u00fcr\u00fct\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u0130lk aya\u011f\u0131 1925\u2019ten 1940\u2019a kadar devam eden askeri operasyonlarla K\u00fcrd\u00fc teslim almak amac\u0131yla uygulanan k\u0131z\u0131l katliamlar, ikinci aya\u011f\u0131 ise 1940\u2019l\u0131 y\u0131llardan sonra iradesi teslim al\u0131nm\u0131\u015f, \u00f6rg\u00fctl\u00fc\u011f\u00fc ve toplumsall\u0131\u011f\u0131 da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015f zemin \u00fczerinden k\u00fclt\u00fcrel soyk\u0131r\u0131mla sonu\u00e7 almaya d\u00f6n\u00fck olarak \u2018\u00c7\u00f6kt\u00fcrme Plan\u0131na\u2019 kadar s\u00fcrecin tarihsel analizi<\/b><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7923,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[32,1601,1697,1602,712,1600,31,36,33,30,35,34,80,1603,1599],"class_list":["post-7922","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-arastirmalar","tag-arastirma","tag-daki","tag-degistirilmesi-7","tag-demografik","tag-goc","tag-iskan","tag-kurdi","tag-kurdish","tag-kurdistan","tag-lekolin","tag-turkish","tag-turkiye","tag-ve","tag-yapinin","tag-zoraki"],"acf":[],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7922","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7922"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7922\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7923"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7922"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7922"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7922"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}