\t\t\t\t\t\t\t ![](\"http:\/\/www.lekolin.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/3281-1.jpg\")
\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n
\t\t\t\t\t\tKCK Y\u00fcr\u00fctme Konseyi \u00fcyesi Mustafa Karasus, \u201cMara\u015f katliam\u0131 tarihin en b\u00fcy\u00fck katliamlar\u0131ndan biridir dedi. Sosyalizmde milliyet\u00e7ili\u011fin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bir inanc\u0131n di\u011fer inan\u00e7 \u00fczerinde bask\u0131 kurmas\u0131na neden olan bir anlay\u0131\u015f olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Karasu, \u201cBu ger\u00e7eklik belli d\u00fczeyde k\u00fclt\u00fcrel asimilasyona u\u011frayan Alevi K\u00fcrt gen\u00e7lerinin T\u00fcrkiye soluna e\u011filim g\u00f6stermesini beraberinde getirmi\u015ftir. K\u00fcrdistan’\u0131n genelinde ise giderek K\u00fcrtl\u00fckle ilgili d\u00fc\u015f\u00fcnceler filizlenmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Do\u011fu Devrimci K\u00fclt\u00fcr Ocaklar\u0131na K\u00fcrt gen\u00e7lerinin ilgi g\u00f6stermesi geli\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n
Bu s\u00fcre\u00e7 12 Mart\u2019la sekteye u\u011frat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak 12 Mart\u2019tan k\u0131sa bir s\u00fcre sonra devrimci hareket yeniden filizlenmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Denizlerin, Mahirlerin, \u0130brahimlerin direni\u015fleri gen\u00e7leri etkilemi\u015ftir. Alevi K\u00fcrt gen\u00e7lerinin 12 Mart\u2019ta direnen devrimci \u00f6nderlere sempatinin gere\u011fi \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 T\u00fcrkiye sol \u00f6rg\u00fctlerine e\u011filim g\u00f6stermi\u015ftir dedi.<\/p>\n
Apocu hareketin k\u0131sa s\u00fcrede K\u00fcrdistan\u2019\u0131n hertaraf\u0131nda geli\u015fmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131, 1973\u2019te \u00c7ubuk Baraj\u0131\u2019nda kurulan bu grubun i\u00e7inde Alevi K\u00fcrt gen\u00e7lerinin \u00e7o\u011funlukta oldu\u011funu da belirten Karasu \u015f\u00f6yle devam etti: Alt\u0131 ki\u015filik toplulu\u011fun d\u00f6rd\u00fc Alevi K\u00fcrt\u2019t\u00fcr. Yani Apocu grubun ilk grup olma karar\u0131 olu\u015ftu\u011funda, grubun ilk \u00fcyelerinin \u00e7o\u011funlu\u011funun K\u00fcrt Alevi olmas\u0131 da bu hareketin nas\u0131l bir \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve demokrasi hareketi oldu\u011funu, t\u00fcm T\u00fcrkiye’de \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve demokrasi m\u00fccadelesi geli\u015ftirme yan\u0131nda K\u00fcrdistan’da da ulusal \u00d6zg\u00fcrl\u00fck M\u00fccadelesini geli\u015ftirirken Alevi\u2019siyle, S\u00fcnni\u2019siyle b\u00fct\u00fcn K\u00fcrtleri kendi kimli\u011fiyle \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirmeyi hedefledi\u011fini ortaya koyar. <\/p>\n
KCK Y\u00fcr\u00fctme Konseyi \u00fcyesi Mustafa Karasu, Mara\u015f Katliam\u0131\u2019na yol a\u00e7an sebepleri, sonu\u00e7lar\u0131 ANF\u2019ye de\u011ferlendirdi.<\/strong><\/em> Mara\u015f, K\u00fcrdistan’\u0131n T\u00fcrkiye ile s\u0131n\u0131r\u0131 olan illerindendir. Antep, Ad\u0131yaman, Mara\u015f, Malatya, Sivas, Erzincan ve Dersim, Alevi-K\u00fcrt \u015fehirleridir. \u00c7o\u011funlu\u011fu F\u0131rat\u2019\u0131n bat\u0131s\u0131 olarak bilinen bu illerde cumhuriyetle birlikte izlenen politika K\u00fcrtleri T\u00fcrkle\u015ftirme, Alevileri de S\u00fcnnile\u015ftirme politikas\u0131d\u0131r. T\u00fcrk devleti mevcut T\u00fcrkiye s\u0131n\u0131rlar\u0131ndaki farkl\u0131 etnik kimlikleri ve inan\u00e7 topluluklar\u0131n\u0131 T\u00fcrk ve S\u00fcnni hale getirerek tek renkli bir ulus yaratmay\u0131 hedeflemi\u015ftir. T\u00fcrk-\u0130slam denilen b\u00f6yle bir ulus yaratarak g\u00fc\u00e7l\u00fc olacaklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015flerdir.<\/p>\n \u00d6zellikle de Osmanl\u0131 imparatorlu\u011funun da\u011f\u0131lmas\u0131 ve k\u00fc\u00e7\u00fclerek T\u00fcrkiye’nin mevcut s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde kalmas\u0131, T\u00fcrk y\u00f6netici elidinde farkl\u0131 kimlik ve inan\u00e7lara kar\u015f\u0131 bir g\u00fcvensizlik ve bu temelde onlar\u0131 ortadan kald\u0131rma d\u00fc\u015f\u00fcncesi ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Araplar, Arnavutlar, S\u0131rplar, Bulgarlar ayr\u0131lm\u0131\u015f Osmanl\u0131 imparatorlu\u011fu da\u011f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Osmanl\u0131 imparatorlu\u011fu sonras\u0131 kurulan cumhuriyet ve onun y\u00f6netici elidi \u201cT\u00fcrkiye cumhuriyeti olarak bir devlet kuruyoruz, bu devlet sa\u011flam olsun, da\u011f\u0131lmas\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle g\u00fc\u00e7l\u00fc olacaklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri T\u00fcrk-S\u00fcnni bir ulus yaratmay\u0131 hedeflemi\u015flerdir. T\u00fcrkiye’nin demokratikle\u015ferek b\u00fct\u00fcn halklarla, inan\u00e7larla bir arada ya\u015fayarak bu temelde g\u00fc\u00e7lenme, bu temelde bir arada ya\u015fama yerine, b\u00fct\u00fcn farkl\u0131l\u0131klar\u0131 ortadan kald\u0131rarak tek kimlikle var olan bir devlet, bir ulus-devlet yaratma hedeflenmi\u015ftir.<\/p>\n Bunun en somut ifadesi cumhuriyetin kurulu\u015fundan sonra b\u00fct\u00fcn farkl\u0131l\u0131klar\u0131 ezmek, merkezi bir devlet ve tekle\u015fmi\u015f bir ulus yaratma politikas\u0131n\u0131n sonucu, \u015eeyh Sait ve arkada\u015flar\u0131n\u0131 idam edip K\u00fcrtleri sindirerek T\u00fcrkle\u015fmeye zemin haz\u0131rlamak istemi\u015flerdir. Arkas\u0131ndan 1926\u2019da kabul edilen \u015eark Islahat Plan\u0131 tek millet, tek devlet, tek inan\u00e7 projesinin hangi ara\u00e7 ve y\u00f6ntemlerle, politikalarla y\u00fcr\u00fct\u00fclece\u011fini ortaya koymu\u015ftur. \u015eark Islahat Plan\u0131 b\u00fct\u00fcn K\u00fcrtleri T\u00fcrkle\u015ftirmeyi hedefledi\u011fi gibi, Alevi K\u00fcrtleri hem T\u00fcrkle\u015ftirmek hem de inan\u00e7lar\u0131 \u00fczerinde bask\u0131 kurup S\u00fcnnile\u015ftirmeyi hedeflemi\u015ftir. Bunun en somut ifadesi de Dersim soyk\u0131r\u0131m\u0131d\u0131r. Dersim soyk\u0131r\u0131m\u0131 devletin planl\u0131 bir soyk\u0131r\u0131m\u0131d\u0131r. \u00c7ok \u00f6nceleri haz\u0131rlanan ve bu \u00e7er\u00e7evede uygulamaya konulan plan\u0131n somutla\u015fmas\u0131d\u0131r, zirvele\u015fmesidir.<\/p>\n \u2018DERS\u0130M KATL\u0130AMI \u0130LE B\u00dcT\u00dcN ALEV\u0130 K\u00dcRTLER \u00dcZER\u0130NDE BASKI KURULMU\u015eTUR\u2019<\/strong> Dersim katliam\u0131yla birlikte bu politika daha sistemli hale getirilmi\u015ftir. Dersim Tunceli\u2019le\u015ftirilerek t\u00fcmden T\u00fcrkle\u015ftirmek hedeflenmi\u015ftir. \u00d6yle bir ruh hali yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ki, insanlar ya\u015fad\u0131klar\u0131 bu b\u00fcy\u00fck soyk\u0131r\u0131m\u0131 bile dillendirmekten korkmu\u015flard\u0131r ya da hat\u0131rlamak istememi\u015flerdir. Art\u0131k K\u00fcrtl\u00fcklerinden s\u00f6z etmek, kendi dillerinde konu\u015fmak bile tehlikeli g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u0130nsanlar bu de\u011ferlerinden uzak durmaya ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r. Zaten b\u00fct\u00fcn K\u00fcrdistan’da oldu\u011fu gibi Alevi K\u00fcrtler a\u00e7\u0131s\u0131ndan da T\u00fcrkle\u015fmek ya\u015fam alan\u0131 bulmak anlam\u0131na gelmi\u015f, K\u00fcrtl\u00fck ise hi\u00e7bir de\u011fer ifade etmeyen, ya\u015fam alan\u0131 t\u00fcmden ortadan kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir kimlik haline getirilmi\u015ftir. K\u00fcrtl\u00fc\u011f\u00fcnde \u0131srar ettin mi karn\u0131n\u0131 bile doyuramayacak duruma d\u00fc\u015febilirsin. Siyasi, sosyal, k\u00fclt\u00fcrel ve psikolojik ortam budur.<\/p>\n \u2018ALEV\u0130 K\u00dcRTLER \u00dcZER\u0130NDEK\u0130 POL\u0130T\u0130KALAR EN FAZLA MARA\u015e\u2019TA ETK\u0130L\u0130 OLDU\u2019<\/strong><\/p>\n Alevi K\u00fcrtler \u00fczerindeki politikan\u0131n en fazla etkili oldu\u011fu alanlardan biri de Mara\u015f\u2019t\u0131r. 1960\u2019lar\u0131n sonuna gelindi\u011finde T\u00fcrkle\u015fmeye do\u011fru ilerleme durumu ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Art\u0131k K\u00fcrtl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve Alevili\u011fini her yerde gizlemektedir, saklamaktad\u0131r. Neredeyse T\u00fcrkl\u00fc\u011fe g\u00f6n\u00fcll\u00fc y\u00fcr\u00fcnmektedir. Kimli\u011fi gizleme ve saklama, zamanla K\u00fcrtl\u00fc\u011f\u00fcn T\u00fcrkl\u00fc\u011fe, Alevili\u011fin de S\u00fcnni inanca evrilmesi gibi bir durum ortaya \u00e7\u0131karmaktad\u0131r. Belki Alevili\u011fini daha ge\u00e7 b\u0131raksa da bu konuda da Alevili\u011fin t\u00fcm de\u011ferlerini savunma yerine, Alevili\u011fin de ne kadar M\u00fcsl\u00fcman oldu\u011funu ispatlama gibi bir psikolojik, k\u00fclt\u00fcrel e\u011filim ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n K\u00fcrt gen\u00e7lerinin sol hareketlere ilgi g\u00f6stermesi katliamda etkili olmu\u015f mudur?<\/strong> Bu s\u00fcre\u00e7 12 Mart\u2019la sekteye u\u011frat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak 12 Mart\u2019tan k\u0131sa bir s\u00fcre sonra devrimci hareket yeniden filizlenmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Denizlerin, Mahirlerin, \u0130brahimlerin direni\u015fleri gen\u00e7leri etkilemi\u015ftir. Alevi K\u00fcrt gen\u00e7lerinin 12 Mart\u2019ta direnen devrimci \u00f6nderlere sempatinin gere\u011fi \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 T\u00fcrkiye sol \u00f6rg\u00fctlerine e\u011filim g\u00f6stermi\u015ftir. Bu s\u00fcre\u00e7te haks\u0131zl\u0131\u011fa, zulme kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan, sosyalizmi savunan kimli\u011fiyle ayn\u0131 zamanda K\u00fcrt halk\u0131na y\u00f6nelik k\u00fclt\u00fcrel soyk\u0131r\u0131ma ba\u015f kald\u0131ran, isyan eden, buna kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleyi \u00f6ng\u00f6ren ve bu temelde de b\u00fct\u00fcn farkl\u0131 inan\u00e7lar\u0131n, kimliklerin kendi kimli\u011fiyle \u00f6rg\u00fctlenmesini ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck m\u00fccadelesini vermesini sa\u011flayan Apocular grubu ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Bu grup T\u00fcrkiye’deki sosyalizm ve demokrasi m\u00fccadelesinin bir par\u00e7as\u0131 olarak devrimci m\u00fccadeleyi geli\u015ftirdi\u011fi gibi, k\u00fclt\u00fcrel soyk\u0131r\u0131ma u\u011frayan K\u00fcrtlerin de kendi kimli\u011fiyle \u00f6rg\u00fctlenmesini, k\u00fclt\u00fcrel soyk\u0131r\u0131ma kar\u015f\u0131 kendi kimli\u011fiyle \u00f6rg\u00fctlenerek bir ulusal demokratik \u00f6zg\u00fcrl\u00fck m\u00fccadelesi verme iddias\u0131n\u0131 da ortaya koymu\u015ftur.<\/p>\n Apocu hareket k\u0131sa s\u00fcrede K\u00fcrdistan’\u0131n her taraf\u0131nda geli\u015fmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. 1973\u2019te \u00c7ubuk Baraj\u0131\u2019nda kurulan bu grubun i\u00e7inde Alevi K\u00fcrt gen\u00e7leri \u00e7o\u011funluktad\u0131r. Alt\u0131 ki\u015filik toplulu\u011fun d\u00f6rd\u00fc Alevi K\u00fcrt\u2019t\u00fcr. Yani Apocu grubun ilk grup olma karar\u0131 olu\u015ftu\u011funda, grubun ilk \u00fcyelerinin \u00e7o\u011funlu\u011funun K\u00fcrt Alevi olmas\u0131 da bu hareketin nas\u0131l bir \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve demokrasi hareketi oldu\u011funu, t\u00fcm T\u00fcrkiye’de \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve demokrasi m\u00fccadelesi geli\u015ftirme yan\u0131nda K\u00fcrdistan’da da ulusal \u00d6zg\u00fcrl\u00fck M\u00fccadelesini geli\u015ftirirken Alevi\u2019siyle, S\u00fcnni\u2019siyle b\u00fct\u00fcn K\u00fcrtleri kendi kimli\u011fiyle \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirmeyi hedefledi\u011fini ortaya koyar. Daha do\u011frusu Alevi K\u00fcrt gen\u00e7leri kendilerini \u00d6nder Apo’nun d\u00fc\u015f\u00fcncelerinde, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve demokrasi anlay\u0131\u015f\u0131nda g\u00f6rd\u00fckleri i\u00e7in \u00d6nder Apo\u2019yla birlikte hareket ederler. Bu ilk grup \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve demokrasi anlay\u0131\u015f\u0131 nedeniyle olu\u015fumunu ifade eden \u00c7ubuk Baraj\u0131\u2019nda oldu\u011fu gibi, daha sonra da Alevi gen\u00e7lerin grup i\u00e7inde yo\u011funlukla ve aktif bir bi\u00e7imde yer almas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Zaten K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcr ve demokratik ya\u015fam\u0131n\u0131 \u00f6nceliklerine koyan K\u00fcrt \u00f6rg\u00fctleri i\u00e7inde Alevi K\u00fcrtleri \u00f6rg\u00fctleyebilen tek hareket olmu\u015ftur. ba\u015fka baz\u0131 \u00f6rg\u00fctlerde de Alevi K\u00fcrt gen\u00e7leri yer alsa da bunlar\u0131n say\u0131s\u0131 \u00e7ok s\u0131n\u0131rl\u0131 olmu\u015ftur.<\/p>\n \u2018ANTEP, ADIYAMAN, MARA\u015e VE MALATYA APOCU HAREKET\u0130N \u0130LK \u00d6RG\u00dcTLEND\u0130\u011e\u0130 B\u00d6LGED\u0130R\u2019<\/strong> Apocu hareketin geli\u015fti\u011fi 1970\u2019ler d\u00f6nemi ayn\u0131 zamanda T\u00fcrkiye’de de devrimci demokratik hareketin, sol g\u00fc\u00e7lerin geli\u015fti\u011fi bir d\u00f6nemdir. Malatya, Mara\u015f, Ad\u0131yaman\u2019da da sol g\u00fc\u00e7lerin \u00f6nemli bir geli\u015fme potansiyeli vard\u0131r. Bir taraftan Apocu grup geli\u015fme g\u00f6sterirken, T\u00fcrkiye solundan \u00f6rg\u00fctler de Antep\u2019te, Mara\u015f\u2019ta, Malatya\u2019da, Sivas\u2019ta geli\u015fme g\u00f6stermektedirler. Geli\u015fen Apocu hareket de bu \u015fehirlerde Alevi K\u00fcrtleri yo\u011fun bir bi\u00e7imde i\u00e7ine \u00e7ekmektedir. \u00d6yle ki, 1978\u2019e gelindi\u011finde Apocular Alevi K\u00fcrtlerin de yo\u011fun olarak ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Antep\u2019te i\u015f\u00e7iler aras\u0131nda da, gen\u00e7ler aras\u0131nda da, halk aras\u0131nda en etkin grup haline gelmi\u015flerdir.<\/p>\n \u2018ALEV\u0130 K\u00dcRTLER 1970\u2019LERDE DEVR\u0130MC\u0130 \u00d6RG\u00dcLENMELER \u0130\u00c7\u0130NDE YER ALDI\u2019<\/strong> Katliama sebep olan uluslararas\u0131 konjonkt\u00fcr nedir?<\/strong> Bu katliam her zaman tahrik edilebilecek Alevi-S\u00fcnni gerilim noktalar\u0131n\u0131n oldu\u011fu Mara\u015f gibi bir yerde ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015ftir. Mara\u015f\u2019taki gericilik ve MHP \u00f6rg\u00fctlenmesi K\u00fcrt Alevi halk\u0131n\u0131n \u00fczerine s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. K\u0131sa s\u00fcrede MHP\u2019lilerin ve her t\u00fcrl\u00fc gerici g\u00fc\u00e7lerin ve bu t\u00fcr provokasyonlar ve komplolar yapan derin devlet birimlerin de harekete ge\u00e7mesiyle birlikte y\u00fczlerce K\u00fcrt insan\u0131 vah\u015fice katledilmi\u015ftir. K\u00fcrtl\u00fc\u011f\u00fcn aya\u011fa kalkmas\u0131, K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n zulme kar\u015f\u0131 ba\u015f kald\u0131rmas\u0131, mevcut T\u00fcrkiye rejimini kabul etmemesi, bu rejimi kabul etmeyerek \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, demokrasi ve sosyalizm m\u00fccadelesi verenlerin yan\u0131nda yer almas\u0131 bu devleti \u00f6fkelendirmi\u015ftir. \u0130\u015fte Mara\u015f\u2019ta da bu \u00f6fke Alevi K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n vah\u015fice katledilmesiyle sonu\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n \u2018DARBEN\u0130N PS\u0130KOLOJ\u0130K VE S\u0130YASAL ORTAMINI YARATMAK \u0130\u00c7\u0130N KATL\u0130AM GER\u00c7EKLE\u015eT\u0130R\u0130LD\u0130\u2019<\/strong> Mara\u015f katliam\u0131yla b\u00f6yle bir askeri darbe ama\u00e7land\u0131\u011f\u0131 gibi, topluma da devrimci g\u00fc\u00e7lerin, demokratlar\u0131n yan\u0131nda yer al\u0131n\u0131rsa katliama u\u011frayacaklar\u0131, \u00f6ld\u00fcr\u00fclecekleri mesaj\u0131 verilmi\u015ftir. \u00d6zellikle de Alevi K\u00fcrtlere bu m\u00fccadelenin i\u00e7inde yer al\u0131rsan\u0131z, devlete kar\u015f\u0131 m\u00fccadele eden \u00f6rg\u00fctlerin yan\u0131nda yer al\u0131rsan\u0131z, onlarla birlikte devlete kar\u015f\u0131 m\u00fccadele ederseniz ba\u015f\u0131n\u0131za bu t\u00fcr katliamlar gelir bi\u00e7imindeki bir mesaj da verilmek istenmi\u015ftir. A\u00e7\u0131k\u00e7a Alevi K\u00fcrtlere \u201cBizim 1926 y\u0131l\u0131ndan beri \u015eark Islahat Plan\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde uygulad\u0131\u011f\u0131m\u0131z politikalara boyun e\u011feceksiniz, T\u00fcrkle\u015feceksiniz, kimli\u011finizi ve inanc\u0131n\u0131z\u0131 b\u0131rakacaks\u0131n\u0131z, bu devlet sizlere nas\u0131l bir gelecek \u00e7izmi\u015fse o yolda y\u00fcr\u00fcyeceksiniz mesaj\u0131 vermi\u015ftir. Bizim politikam\u0131za kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kanlar\u0131n sonu bu olur, demi\u015flerdir. Bu sald\u0131r\u0131 ve katliamlarla Alevi K\u00fcrtlerin yava\u015f yava\u015f Mara\u015f\u2019a yerle\u015fmesi, Mara\u015f\u2019ta giderek n\u00fcfus dengesini K\u00fcrtlerden yana \u00e7evirecek bir geli\u015fme g\u00f6stermelerinin \u00f6n\u00fcne engel olmu\u015flard\u0131r. 1979\u2019da K\u00fcrtler Mara\u015f\u2019ta art\u0131k yerle\u015fik bir hale gelmi\u015flerdir. Ticarete girmi\u015flerdir. K\u00f6ylerden g\u00f6\u00e7 eden Alevi K\u00fcrtlerin yerle\u015fti\u011fi bir \u015fehir haline gelmi\u015ftir. Bu katliamla birlikte \u015fehir merkezinden ba\u015flayarak Mara\u015f K\u00fcrtlerden ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Zaten bir y\u00f6n\u00fcyle de sonu\u00e7lar\u0131na bakarak Mara\u015f katliam\u0131n\u0131n hangi ama\u00e7la yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, neyi hedefledi\u011fi g\u00f6r\u00fclebilir.<\/p>\n Katliam Mara\u015f ba\u015fta olmak \u00fczere b\u00f6lgedeki K\u00fcrt Aleviler \u00fczerinde nas\u0131l sonu\u00e7lar ortaya \u00e7\u0131kard\u0131? Sosyal ve psikolojik a\u00e7\u0131dan nas\u0131l bir etkiye yol a\u00e7t\u0131?<\/strong> Ku\u015fkusuz K\u00fcrtlerin K\u00fcrt b\u00f6lgelerinde ekonomik sorunlar\u0131n da vard\u0131, ama benzer ekonomik sorunlar T\u00fcrkiye’nin bir\u00e7ok b\u00f6lgesinde de bulunmaktayd\u0131. Sadece Alevi K\u00fcrtler de\u011fil, Alevi K\u00fcrtler \u00e7evresinde ya\u015fayan S\u00fcnni T\u00fcrkler i\u00e7in de benzer ko\u015fullar s\u00f6z konusuydu. Ancak Aleviler 1960-70\u2019li y\u0131llarda yo\u011fun olarak g\u00f6\u00e7 ediyorlard\u0131. Kendilerini daha g\u00fcvenli g\u00f6rebilecekleri, kimsenin kendilerini bilmeyece\u011fi, tan\u0131mayaca\u011f\u0131 metropollere at\u0131yorlard\u0131. Ya da Avrupalara at\u0131yorlard\u0131. Mara\u015f katliam\u0131ndan sonra bu e\u011filim daha da artt\u0131. Art\u0131k kald\u0131klar\u0131 yerleri, binlerce y\u0131ld\u0131r atalar\u0131n\u0131n, analar\u0131n\u0131n, dedelerinin olu\u015fturdu\u011fu vatanlar\u0131 ve g\u00fczel k\u00f6yleri kendilerine ge\u00e7ici bir yer olmaya, yabanc\u0131 gelmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Art\u0131k kendilerini buralara ait g\u00f6rmemeye ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r. Bu, ger\u00e7ekten de \u00e7ok k\u00f6t\u00fc bir ruh hali, psikolojik durumdu.<\/p>\n \u2018MARA\u015e KATL\u0130AMI 12 EYL\u00dcL\u2019\u00dcN BA\u015eLANGICI G\u0130B\u0130YD\u0130\u2019<\/strong> T\u00fcrk devletinin, T\u00fcrkiye cumhuriyetinin ba\u015f\u0131ndan itibaren tek tiple\u015ftirme, tek inan\u00e7la\u015ft\u0131rma politikas\u0131 12 Eyl\u00fcl\u2019de daha da kat\u0131 hale getirildi. K\u00fcrtler t\u00fcmden T\u00fcrkle\u015ftirilecek, Aleviler de S\u00fcnnile\u015ftirilecekti. Asl\u0131nda 12 Eyl\u00fcl bir y\u00f6n\u00fcyle de ge\u00e7mi\u015f d\u00f6nemde belirli d\u00fczeyde devletin d\u0131\u015f\u0131nda tutulan \u0130slami kesimleri de devletin i\u00e7ine alarak T\u00fcrk-\u0130slam sentezinin ger\u00e7ek anlamda pratikle\u015fece\u011fi bir d\u00f6nem ba\u015flatt\u0131. Ba\u015fta Fetullah\u00e7\u0131lar olmak \u00fczere T\u00fcrk-\u0130slam sentezcilerinin geli\u015fme g\u00f6stermesi 12 Eyl\u00fcl\u2019de daha da h\u0131zland\u0131. Bu politika \u00e7er\u00e7evesinde \u00f6zellikle Mara\u015f, Malatya, Ad\u0131yaman, Sivas, Dersim, Erzincan\u2019da ya\u015fayan b\u00fct\u00fcn K\u00fcrtlerin g\u00f6\u00e7ertilmesi hedeflendi. Bu y\u00f6nl\u00fc a\u00e7\u0131k politikalar izlendi. Halk\u0131 g\u00f6\u00e7ertmek i\u00e7in insan tacirli\u011fi yapan \u00e7eteler kuruldu. Bunlarla Alevi K\u00fcrtlere el att\u0131r\u0131larak \u00fclkeden ka\u00e7\u0131rtt\u0131lar. 12 Eyl\u00fcl\u2019\u00fcn belki de en fazla u\u011fra\u015ft\u0131\u011f\u0131 yer G\u00fcneybat\u0131 oldu. Mara\u015f merkezli olmak \u00fczere \u00e7evre illerdeki halk\u0131n topraklar\u0131ndan kopar\u0131lmas\u0131, yurtd\u0131\u015f\u0131na ka\u00e7\u0131rt\u0131lmas\u0131, metropollere g\u00f6\u00e7ertilmesi ger\u00e7ekle\u015fti. Kuzey K\u00fcrdistan\u2019\u0131n G\u00fcneybat\u0131s\u0131 insans\u0131zla\u015ft\u0131rman\u0131n en fazla sonu\u00e7 ald\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lge oldu. Tarihte topraklar\u0131ndan bu kadar h\u0131zl\u0131 bi\u00e7imde giden, ko\u015fan \u00f6rnekler az g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Ermeni tehciri daha farkl\u0131 bir bi\u00e7imde buralarda uyguland\u0131. 12 Eyl\u00fcl\u2019den sonra Mara\u015f, Malatya, Sivas ve \u00e7evre illerde uygulanan tamamen bir tehcirdi. Ancak trajik olan ise bu tehcirin, bu binlerce y\u0131ld\u0131r atalar\u0131n\u0131n, analar\u0131n\u0131n vatan haline getirdi\u011fi topraklardan \u00e7\u0131kma ve Avrupa\u2019ya g\u00f6\u00e7ertilme \u201cUmuda yolculuk olarak de\u011ferlendirildi. \u00dclkeden ka\u00e7\u0131\u015f, vatandan ka\u00e7\u0131\u015f, eme\u011finden ka\u00e7\u0131\u015f, kendi k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden, de\u011ferlerinden, daha do\u011frusu kendinden ka\u00e7\u0131\u015f bir umuda yolculuk olarak g\u00f6sterildi. K\u00fclt\u00fcrel soyk\u0131r\u0131m\u0131n, bir toplumun yok edili\u015finin bu hale getirilmesi kadar trajik bir \u015fey olamaz. Umut de\u011fil, t\u00fcmden kendi olmaktan \u00e7\u0131kma, kendini bitirme, t\u00fcketme olma olan bu topraklardan ka\u00e7\u0131\u015f ger\u00e7ekle\u015fti. G\u00fczel k\u00f6yler viraneye d\u00f6nd\u00fc. Sadece birka\u00e7 ya\u015fl\u0131n\u0131n kald\u0131\u011f\u0131 k\u00f6yler haline geldi. \u00c7al\u0131\u015fabilecek d\u00fczeyde olsayd\u0131 herhalde onlar da bu topraklar\u0131 t\u00fcmden b\u0131rak\u0131p gideceklerdi. Gen\u00e7li\u011fin, eli i\u015f tutanlar\u0131n g\u00f6\u00e7ertilmesi, sadece ihtiyarlar\u0131n b\u0131rak\u0131lmas\u0131 bir nevi bu toplumun kendi topraklar\u0131nda \u00f6lmesinin sembolik haliydi.<\/p>\n Ya\u015fl\u0131l\u0131k demek \u00f6l\u00fcme do\u011fru yol almak demektir. \u00d6l\u00fcme do\u011fru gitmek demektir. Mara\u015f ba\u015fta olmak \u00fczere \u00e7evre \u015fehirlerde K\u00fcrd\u00fcn \u00f6l\u00fcme do\u011fru yol al\u0131\u015f\u0131 bir nevi b\u00f6yle sembolik hale gelmi\u015fti. Mara\u015f Katliam\u0131\u2019yla ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lan, art\u0131k bu topraklar\u0131n kendilerine ait olmayaca\u011f\u0131, buralarda ya\u015famayacaklar\u0131 fikri 12 Eyl\u00fcl\u2019le birlikte daha da derinle\u015ftirildi. Bir nevi Mara\u015f\u2019taki bu psikoloji salg\u0131n bir hastal\u0131k gibi h\u0131zl\u0131 bi\u00e7imde b\u00fct\u00fcn Alevi K\u00fcrtlere yay\u0131ld\u0131. B\u00fct\u00fcn Alevi K\u00fcrtlerde kendi topraklar\u0131ndan g\u00f6\u00e7me ve bunu kurtulu\u015f g\u00f6rme e\u011filimi geli\u015fti. Bug\u00fcn Alevi K\u00fcrtlerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 co\u011frafyaya bak\u0131l\u0131rsa ge\u00e7mi\u015f n\u00fcfusun \u00e7ok gerisinde bir Alevi K\u00fcrt n\u00fcfusunun var oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bir d\u00f6nemler Mara\u015f\u2019ta, Malatya\u2019da, Sivas\u2019ta, Erzincan\u2019da Alevi K\u00fcrtler yo\u011funlukken, giderek azalm\u0131\u015flard\u0131r ve bunun sonucu T\u00fcrk n\u00fcfusu yo\u011funla\u015fm\u0131\u015f ve buralar\u0131 tamamen T\u00fcrk \u015fehri haline getirilme durumuyla kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Demografik yap\u0131 t\u00fcmden de\u011fi\u015ftirilmi\u015fti. T\u00fcrk k\u00f6ylerin n\u00fcfusu artarken, Alevi K\u00fcrt k\u00f6ylerinde n\u00fcfus azalm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6yle ki, \u00e7evredeki bir T\u00fcrk k\u00f6y\u00fcn n\u00fcfusu onlarca K\u00fcrt k\u00f6y\u00fcn\u00fcn n\u00fcfusu kadar olmu\u015ftu. Bunun bir k\u00fclt\u00fcrel soyk\u0131r\u0131m oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n Ha Ermeniler 1915\u2019te tehcir edilerek zorla topraklar\u0131ndan g\u00f6\u00e7ertilmi\u015f, ha baz\u0131 katliamlarla K\u00fcrt toplumu \u00fczerinde a\u011f\u0131r bir travma, bask\u0131 ve psikolojik etki yarat\u0131lm\u0131\u015f ve g\u00f6\u00e7ertilmi\u015f! Arada y\u00f6ntem d\u0131\u015f\u0131nda pek fark yoktur. Sonu\u00e7 itibariyle Ermenilerin bu topraklardan g\u00f6\u00e7ertilmesi gibi Alevi K\u00fcrtler de g\u00f6\u00e7ertilmi\u015ftir. Bu da Ermeni tehciri gibi, Ermeni soyk\u0131r\u0131m\u0131 gibi bir soyk\u0131r\u0131md\u0131r. Ermeni soyk\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 soyk\u0131r\u0131m g\u00f6rmek, ama G\u00fcneybat\u0131daki bu g\u00f6\u00e7ertmeyi bir k\u00fclt\u00fcrel soyk\u0131r\u0131m olarak g\u00f6rmemek kabul edilemez. Kald\u0131 ki bu g\u00f6\u00e7ertmeler bir katliam yap\u0131larak h\u0131zland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Sanki K\u00fcrtlerin bu topraklar\u0131 g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 gibi bir izlenim vermek kadar yanl\u0131\u015f bir \u015fey olamaz. Kesinlikle g\u00f6n\u00fcll\u00fc gitmemi\u015flerdir. E\u011fer \u00fczerlerinde o kadar a\u011f\u0131r bir bask\u0131 olmasayd\u0131, katliamlar olmasayd\u0131, psikolojik harekat olmasayd\u0131 Alevi K\u00fcrtler varl\u0131klar\u0131n\u0131 ve ya\u015famlar\u0131n\u0131 s\u00fcrekli tehdit alt\u0131nda g\u00f6rmeselerdi herhalde onlar da kom\u015fular\u0131 olan T\u00fcrkler gibi kendi topraklar\u0131nda kal\u0131rlar, kendi kimlikleri ve k\u00fclt\u00fcrleriyle ya\u015farlard\u0131. Yaban ellerde t\u00fckenmezlerdi. Kendi kimliklerinden, k\u00fclt\u00fcrlerinden koparak bir kimlik bunal\u0131m\u0131na girmezlerdi. Bu a\u00e7\u0131dan Mara\u015f katliam\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 psikolojiyi, yaratt\u0131\u011f\u0131 sonu\u00e7lar\u0131 bug\u00fcn daha iyi g\u00f6rmek laz\u0131m, amac\u0131n\u0131 daha iyi g\u00f6rmek laz\u0131m. Ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 sonu\u00e7lara bakarak Mara\u015f katliam\u0131n\u0131 de\u011ferlendirmek ve ona g\u00f6re bir tutum geli\u015ftirmek \u00e7ok \u00e7ok \u00f6nemlidir.<\/p>\n Katliamda ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirenlerin mezarlar\u0131 hala kay\u0131p, g\u00f6m\u00fclenlerin mezar\u0131nda isim yaz\u0131lmam\u0131\u015f olmas\u0131 sizce ne ifade ediyor?<\/strong> \u2018HALKIN KEND\u0130 DE\u011eERLER\u0130NE, GE\u00c7M\u0130\u015e\u0130NE SAH\u0130P \u00c7IKMASINA \u0130Z\u0130N VER\u0130LM\u0130YOR\u2019<\/strong> Bug\u00fcn K\u00fcrdistan’\u0131n bir\u00e7ok yerinde mezarlar neredeyse yok olmaya y\u00fcz tutmu\u015ftur. Mezarlar\u0131n yok olmaya y\u00fcz tutmas\u0131, asl\u0131nda ge\u00e7mi\u015fle ba\u011flar\u0131n giderek kopmas\u0131 anlam\u0131na gelmektedir. Mezarlar\u0131n belli olmas\u0131, oralara ziyaretler yap\u0131lmas\u0131, oralar\u0131n ye\u015fertilmesi, mezarlara bakmak, mezarlara de\u011fer vermek ge\u00e7mi\u015fe, ya\u015fad\u0131klar\u0131 yere de\u011fer vermektir. Ama T\u00fcrk devleti Alevi K\u00fcrtleri topraklar\u0131ndan uzakla\u015ft\u0131rarak t\u00fcmden yok etmek istedikleri i\u00e7in mezarla ba\u011f\u0131n\u0131 kurmas\u0131n\u0131 bile kabul etmemi\u015ftir. Bu ger\u00e7e\u011fin g\u00f6r\u00fclmesi gerekiyor. Nas\u0131l ki hayvanlar \u00f6l\u00fcr bir tarafa at\u0131l\u0131r, kimse bilmez, bir nevi Mara\u015f katliam\u0131nda \u00f6lenlere de b\u00f6yle yakla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6len insanlar\u0131n bir topluma ait oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcp ona g\u00f6re davran\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6l\u00fclere hayvan gibi bakm\u0131\u015flard\u0131r. Bu nedenle \u015fu anda bir k\u0131sm\u0131n\u0131n mezarlar\u0131 kayboldu\u011fu gibi, di\u011ferlerinin de kimin hangi mezara g\u00f6m\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc bilinmemektedir. Halbuki mezarl\u0131ktaki g\u00f6revlilerin bile bunlar kime ait diye sorup bunun pe\u015fine d\u00fc\u015fmesi gerekirdi. \u00d6lenlere yakla\u015f\u0131m b\u00f6yle de\u011fil midir? T\u00fcrkiye’de T\u00fcrk insan\u0131n\u0131n, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n mezara yakla\u015f\u0131m\u0131 b\u00f6yle de\u011fil midir? Mezarlar varsa, o mezarlar\u0131n kime ait olmas\u0131n\u0131 istemezler mi? Aileleri kimse gelip o mezarlarda dua etmesini dua etmesini veyahut anmas\u0131n\u0131 istemezler mi? E\u011fer Alevi K\u00fcrtlere ger\u00e7ekten de bir insan gibi baksalard\u0131, de\u011fer verselerdi, e\u015fit bir toplum olarak g\u00f6rselerdi herhalde bu 35 y\u0131l i\u00e7inde hangi mezar\u0131n kime ait oldu\u011fu da belli olur, o mezarlar \u015fimdi s\u00fcrekli ziyaret edilen, an\u0131lan bak\u0131ml\u0131 mezarlar haline gelirdi. Bu olmam\u0131\u015fsa, bu da Mara\u015f katliam\u0131ndaki anlay\u0131\u015f\u0131n, yakla\u015f\u0131m\u0131n bug\u00fcn de devam etmesini g\u00f6stergesi olarak g\u00f6r\u00fclmelidir.<\/p>\n Katliam sonras\u0131 T\u00fcrkiye’de sembolik yarg\u0131lama yap\u0131ld\u0131. Bu katliam hala uluslararas\u0131 mahkemelere ta\u015f\u0131nmad\u0131. Sizce bunun nedeni nedir?<\/strong> Katliam\u0131n nas\u0131l oldu\u011fu bilinmektedir. 12 Eyl\u00fcl askeri darbesinin yap\u0131lmas\u0131nda da bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131d\u0131r. Arkas\u0131nda darbeciler de vard\u0131r, derin devlet de vard\u0131r. T\u00fcrkiye’de \u015fimdiye kadar derin devletin i\u015fledi\u011fi katliamlar a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kmad\u0131\u011f\u0131 gibi, Mara\u015f katliam\u0131n\u0131n da ger\u00e7ek failleri, neden yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kmam\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu katliamlar\u0131n a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 T\u00fcrk devlet ger\u00e7e\u011finin a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131d\u0131r. T\u00fcrk devlet ger\u00e7e\u011finin nas\u0131l komplocu bir devlet oldu\u011fu, nas\u0131l soyk\u0131r\u0131mc\u0131 ve katliamc\u0131 bir devlet oldu\u011fu bu katliamlar a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karsa netle\u015fecek, bu da bu devlet karakterinin tasfiyesinin ba\u015flang\u0131c\u0131 olacakt\u0131r. bu katliamlar ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda bu devlet art\u0131k eski karakterini koruyamaz t\u00fcmden de\u011fi\u015fmek zorunda kal\u0131r. Ama de\u011fi\u015fmeyen, de\u011fi\u015fmemekte direnen, zihniyet devrimi yapamayan, cumhuriyetin kurulu\u015fundan bug\u00fcne kadarki devlet zihniyetini, amac\u0131n\u0131, projelerini ger\u00e7ekle\u015ftirmeye y\u00f6nelen bir devlet ve onun siyasal yap\u0131s\u0131 hala var oldu\u011fu i\u00e7in bu katliamlar a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131yor. Bu katliamlar\u0131n a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 zor de\u011fildir. Ger\u00e7ekten demokrasiye duyarl\u0131 bir devlet olsa, ya da katliamlar\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmada kararl\u0131 bir siyasal yap\u0131 olsa \u015fimdiye kadar bu katliamlar\u0131n sorumlular\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131labilirdi. Arkas\u0131ndaki g\u00fc\u00e7ler a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131labilirdi. Ama ne olmu\u015ftur? Sembolik bir yarg\u0131lama olmu\u015ftur, birka\u00e7 ki\u015fi cezaland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ve b\u00f6ylelikle dava kapanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n \u2018KATL\u0130AMIN SONU\u00c7LARININ A\u00c7I\u011eA \u00c7IKARILMAMASI B\u0130R DEVLET POL\u0130T\u0130KASI\u2019<\/strong> \u2018SU\u00c7LU HALA ALEV\u0130LER OLARAK G\u00d6R\u00dcL\u00dcYOR\u2019<\/strong> \u2018MARA\u015eLILARIN GER\u00c7ELE\u015eME Y\u00dcZLE\u015eMELER\u0130 GEREK\u0130YOR\u2019<\/strong><\/p>\n Aleviler oraya giderse Mara\u015fl\u0131lar\u0131n gururuna dokunurmu\u015f! Mara\u015fl\u0131lara hakaret olurmu\u015f! B\u00f6yle bir \u015fey d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir mi? Mara\u015fl\u0131lar\u0131n ger\u00e7ekle y\u00fczle\u015fmeleri gerekir. Ge\u00e7mi\u015f katliamda kendi sorumluluklar\u0131n\u0131 g\u00f6rmeleri gerekir. Bunlar\u0131 g\u00f6rmek ne gururunun incinmesidir ne de onlara hakarettir. Onlar\u0131n yanl\u0131\u015fl\u0131klar\u0131ndan, kirlerinden, ge\u00e7mi\u015fteki k\u00f6t\u00fc \u015feylerden ba\u011f\u0131n\u0131 kopararak Alevi K\u00fcrtlerle, bu insanlarla bar\u0131\u015fmakt\u0131r. Sadece Alevi K\u00fcrtlerle de\u011fil, insanl\u0131kla bile bar\u0131\u015fmalar\u0131 ancak b\u00f6yle olabilir. Ama yap\u0131lm\u0131yor. Onun yerine, Aleviler gelir orada t\u00f6ren yaparsa, gezerse Mara\u015fl\u0131lara hakaret olurmu\u015f, yakla\u015f\u0131m\u0131 g\u00f6steriyor. Bu zihniyette olan bir yerde Mara\u015f katliam\u0131 do\u011fru d\u00fcr\u00fcst yarg\u0131lanabilir mi? Mara\u015f katliam\u0131 ger\u00e7e\u011fi ortaya \u00e7\u0131kar\u0131labilir mi? Mara\u015f katliam\u0131nda ger\u00e7e\u011fin a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan ilk \u00f6nce o halk\u0131n nas\u0131l k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n, nas\u0131l galeyana getirildi\u011finin, nas\u0131l o katliama alet oldu\u011funun a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya konmas\u0131 gerekiyor. Mara\u015fl\u0131lar\u0131n bu ger\u00e7e\u011fi kabul etmesi gerekir. Bu ger\u00e7ek kabul edilmeden Mara\u015fl\u0131lar nas\u0131l rahat edecek, vicdanlar\u0131 nas\u0131l rahat olacak? Mara\u015fl\u0131lar bu ger\u00e7e\u011fi kabul etmeden vicdan\u0131 da rahat olamaz, \u00fcstlerindeki t\u00f6hmet de, kirlilik de devam eder. B\u00f6yle oldu\u011fu i\u00e7in, gelmesinler deniyor. \u015eu anda psikolojik olarak rahat de\u011filler, psikolojileri bozuktur. \u00c7\u00fcnk\u00fc itiraf ederek, bu su\u00e7lara nas\u0131l bula\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6rerek, bunu bilerek, bunu \u00f6\u011frenerek, bunu hat\u0131rlayarak, bunu \u00e7ocuklar\u0131na anlatarak, ge\u00e7mi\u015fte yanl\u0131\u015f yap\u0131ld\u0131, Alevilere kar\u015f\u0131 su\u00e7 i\u015flendi, \u015fimdi bunlar\u0131 g\u00f6rd\u00fck, \u00f6z\u00fcr diledik, kurtulduk diyerek rahatlayacaklar\u0131na, Alevilerle yan yana ya\u015fama iradesi ortaya \u00e7\u0131karacaklar\u0131na, haks\u0131zl\u0131\u011fa u\u011fram\u0131\u015f Alevilerin Mara\u015f\u2019a gitmesine bile izin verilmiyor. \u0130\u015fte katliam\u0131n yarg\u0131lanmamas\u0131n\u0131n nedeni budur.<\/p>\n Bu katliam\u0131n ger\u00e7e\u011fi a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131rsa Mara\u015fl\u0131lara hakaret olacakm\u0131\u015f! Ku\u015fkusuz Mara\u015fl\u0131lar\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fu bu katliam i\u00e7inde yer almam\u0131\u015ft\u0131r. %20-30\u2019u kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Herkesin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek de m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir, ama bir kat\u0131lma ger\u00e7e\u011fi vard\u0131r. Bu da az de\u011fildir ve Mara\u015fl\u0131lar\u0131n i\u00e7inden \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Kat\u0131lmayanlar\u0131n bu katliam\u0131 mahkum etmesi, kat\u0131lanlar\u0131n da su\u00e7lar\u0131n\u0131 itiraf etmesi gerekir. B\u00f6yle olursa o zaman ger\u00e7ek yarg\u0131lama olur. Ger\u00e7ek yarg\u0131lama da, ger\u00e7ek mahkum etme de budur. O zaman Avrupa\u2019ya da gitmesine gerek yok, d\u00fcnya herhangi bir mahkemesinde de yarg\u0131lamas\u0131na gerek yoktur. \u00c7\u00fcnk\u00fc Alevilerin amac\u0131 insanlar cezaland\u0131r\u0131ls\u0131n, \u00f6m\u00fcr boyu cezal\u0131 kals\u0131n de\u011fildir. Bu ger\u00e7ekler a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131ks\u0131n, itiraf edilsin, \u00f6z\u00fcr dilensin, bir daha b\u00f6yle bir duruma yol a\u00e7mayacak bir zihniyet Mara\u015f\u2019ta ortaya \u00e7\u0131ks\u0131n. Aleviler i\u00e7in ger\u00e7ek ve do\u011fru yarg\u0131lama da, sorgulama da budur. Aleviler bununla yetinebilirler.<\/p>\n E\u011fer bu olmazsa tabii ki yarg\u0131lanmas\u0131n\u0131 isterler. Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi\u2019ne de giderler, D\u00fcnya \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi\u2019ne de giderler. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu katillerin bu d\u00fcnyada de\u011fil, \u00f6teki d\u00fcnyada da yarg\u0131lanmas\u0131 gerekiyor. Bu y\u00f6n\u00fcyle Mara\u015f katliam\u0131 yarg\u0131lamalar\u0131 bitmemi\u015ftir. \u0130nsanl\u0131k su\u00e7u yarg\u0131lanmadan bitmez. Bu ger\u00e7ekler ortaya \u00e7\u0131kmadan T\u00fcrkiye de temize kavu\u015famaz, Mara\u015f toplumu da. T\u00fcrkiye de t\u00f6hmet alt\u0131nda kal\u0131r, Mara\u015f da. Tabii ki Mara\u015f katliam\u0131n\u0131n bir yolunun bulunup Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi\u2019ne de g\u00f6t\u00fcr\u00fclmesi gerekiyor, insanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 i\u015flenen su\u00e7lara bakan mahkemelere de g\u00f6t\u00fcr\u00fclmesi gerekiyor. Bildi\u011fimiz kadar\u0131yla insanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 i\u015flenmi\u015f su\u00e7lar\u0131n, insan toplumuna kar\u015f\u0131 i\u015flenmi\u015f su\u00e7lar\u0131n zaman a\u015f\u0131m\u0131na u\u011framas\u0131 diye bir \u015fey yoktur. Burada bir toplu k\u0131y\u0131m vard\u0131r, bir soyk\u0131r\u0131m vard\u0131r. Nas\u0131l ki Yahudi soyk\u0131r\u0131m\u0131, Ermeni soyk\u0131r\u0131m\u0131 ya da ba\u015fka bir soyk\u0131r\u0131m zaman a\u015f\u0131m\u0131na u\u011framam\u0131\u015fsa, Dersim\u2019deki de, Mara\u015f\u2019taki de bir soyk\u0131r\u0131md\u0131r, zaman a\u015f\u0131m\u0131na u\u011frayamaz. Mara\u015f katliam\u0131n\u0131n sonu\u00e7lar\u0131 tam bir soyk\u0131r\u0131m d\u00fczeyinde olmu\u015ftur. Sadece iki y\u00fcz ki\u015fi \u00f6lmemi\u015ftir, Mara\u015fl\u0131 Alevi K\u00fcrtlerin k\u00f6k\u00fc kaz\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r, o topraklardan ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. K\u00fcrtlerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u015fehirler, k\u00f6yler, kasabalar, insanlardan ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu da soyk\u0131r\u0131md\u0131r. Bu a\u00e7\u0131dan bir hukuk \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yap\u0131lmal\u0131, bu konuda hukuk\u00e7ular heyeti ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmal\u0131, Mara\u015f katliam\u0131n\u0131 kesinlikle uluslararas\u0131 mahkemeye g\u00f6t\u00fcrmelidir.<\/p>\n T\u00fcrkiye’deki mahkemeler zaten tarafl\u0131d\u0131r. Hala Alevileri Mara\u015f\u2019a sokmayan ordu, polis, yarg\u0131, Emniyet M\u00fcd\u00fcr\u00fc, validir! Bu zihniyetle olu\u015fturulmu\u015f mahkemeler de tabii ki do\u011fru karar veremezler. Nitekim vermemi\u015flerdir. Vermedikleri gibi, neredeyse Mara\u015f katliam\u0131na bula\u015fanlar Mara\u015f\u2019\u0131n kahramanlar\u0131 haline gelmi\u015ftir. \u00d6kke\u015f Kenger Mara\u015f\u2019\u0131n hala itibar g\u00f6ren bir adam\u0131d\u0131r. O d\u00f6nemin b\u00fct\u00fcn MHP\u2019lileri su\u00e7ludur. Hadi di\u011ferlerini b\u0131rakal\u0131m, MHP\u2019lilerin kim oldu\u011fu bilinmektedir. Devletin derinliklerindekini bilemiyoruz, kimlerin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u00fcmden tespit edemeyiz, ama o devletin kendisidir biliyoruz. Devlet su\u00e7ludur. Ama \u00e7ok a\u00e7\u0131k ve somut olan da MHP\u2019lilerdir. O d\u00f6nemdeki MHP\u2019lilerin itibar\u0131 varsa bu \u015fu demektir hi\u00e7bir zihniyet de\u011fi\u015fimi olmam\u0131\u015ft\u0131r, yarg\u0131lama olmam\u0131\u015ft\u0131r. E\u011fer ciddi bir yarg\u0131lama olsayd\u0131 Mara\u015fl\u0131lar bu konuda utan\u00e7 duyarlar, \u00f6zele\u015ftiri verirlerdi. \u0130tiraf edip \u00f6z\u00fcr dilemeyen MHP\u2019liler Mara\u015f\u2019ta kolay gezemezlerdi. B\u0131rakal\u0131m Alevilerin Mara\u015f\u2019a girmesini engellemeleri, Alevilere gelin bu topraklarda ya\u015fay\u0131n, mezarlar\u0131n\u0131za gidin, cem evlerinizi a\u00e7\u0131n, yan yana ya\u015fayal\u0131m derlerdi. Denilmemi\u015fse demek ki T\u00fcrkiye’de ger\u00e7ek bir mahkeme, sorgulama olmam\u0131\u015ft\u0131r. Mahkeme sorgulamay\u0131 da ifade eder. Bir mahkeme oradaki cinayetin toplumsal k\u00f6klerine inmemi\u015fse, bunu mahkum etmemi\u015fse o yarg\u0131lama olabilir mi? Bu a\u00e7\u0131dan T\u00fcrkiye’de Mara\u015f katliam\u0131 yarg\u0131lanmam\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0 <\/p>\n K\u00fcrdistan Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi<\/p>\n www.navendalekolin.com – www.lekolin.org – www.lekolin.net \u2013 www.lekolin.info<\/p>\n <\/p>\n \t<\/p>\n
24 Aral\u0131k 1978\u2019de ger\u00e7ekle\u015fen ve resmi rakamlara g\u00f6re iki y\u00fcze yak\u0131n ki\u015finin ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirdi\u011fi Mara\u015f katliam\u0131n\u0131n yap\u0131l\u0131\u015f bi\u00e7imiyle ne ama\u00e7land\u0131? \u0130nsanlar\u0131n karn\u0131n\u0131n de\u015filmesi, do\u011franmas\u0131 ve suikast y\u00f6ntemleriyle hunharca katledilmesiyle ne mesaj verilmek istendi?<\/strong>
24 Aral\u0131k\u2019ta somutla\u015fan Mara\u015f katliam\u0131n\u0131n hem g\u00fcncel hem de tarihsel nedenleri vard\u0131r. her \u0130kisini anlamadan Mara\u015f katliam\u0131n\u0131 ger\u00e7ek anlamda de\u011ferlendirmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n
Ku\u015fkusuz bu katliamla sadece Dersim de\u011fil, b\u00fct\u00fcn Alevi K\u00fcrtler \u00fczerinde bask\u0131 kurulmu\u015f, sindirilmek istenmi\u015ftir. Dersim \u00fczerinden b\u00fct\u00fcn Alevi K\u00fcrtler \u00fczerinde bir T\u00fcrkle\u015ftirme ve inan\u00e7lar\u0131n\u0131 bask\u0131 alt\u0131na alma politikas\u0131 izlenmi\u015ftir. Dikkat edilirse asimilasyonun, inkarc\u0131l\u0131\u011f\u0131n en fazla geli\u015ftirdi\u011fi alan Alevi K\u00fcrtlerin bulundu\u011fu aland\u0131r. Alevi K\u00fcrtleri erkenden ve t\u00fcmden daha kolay T\u00fcrkle\u015ftiririz d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle en fazla buralar\u0131 hedeflemi\u015flerdir. Ku\u015fkusuz K\u00fcrdistan’\u0131n di\u011fer illeri, b\u00f6lgeleri de k\u00fclt\u00fcrel soyk\u0131r\u0131m politikalar\u0131na tabii tutulmu\u015ftur. Cumhuriyetle birlikte K\u00fcrdistan’\u0131n t\u00fcm\u00fcnde askeri i\u015fgal, siyasi s\u00f6m\u00fcrgecilik, ekonomik talan temelinde tam bir k\u00fclt\u00fcrel soyk\u0131r\u0131m politikas\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u00d6yle ki, d\u00fcnyan\u0131n hi\u00e7bir yerinde g\u00f6r\u00fclmeyecek bi\u00e7imde Anadil yasaklanm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrk okullar\u0131n\u0131n, T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn te\u015fvik edilmesi, T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131larak K\u00fcrt dili ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn yok edilmesi hedeflenmi\u015ftir. \u00c7ar\u015f\u0131da pazarda K\u00fcrt\u00e7enin konu\u015fmas\u0131 yasakland\u0131\u011f\u0131 gibi, \u00e7ocuklar\u0131n evlerde bile K\u00fcrt\u00e7e konu\u015fmas\u0131 yasak edilmi\u015ftir. \u00d6yle ki, kap\u0131lar dinletilmi\u015f, evinde bile K\u00fcrt\u00e7e konu\u015fanlar cezaland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu bile nas\u0131l bir k\u00fclt\u00fcrel soyk\u0131r\u0131mc\u0131 politika izlendi\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koymaktad\u0131r. K\u00fcrdistan sadece askeri olarak i\u015fgal edilmemi\u015ftir K\u00fcrtlerin kendi kimli\u011fi ve dilini, ulusal demokratik taleplerini dillendirecek hi\u00e7bir siyasi olu\u015fuma izin verilmemi\u015ftir. En a\u011f\u0131r su\u00e7 bu t\u00fcr siyasi talepler dile getirilme olarak g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Sosyal alanda da K\u00fcrt k\u00fclt\u00fcr\u00fcyle sosyal ya\u015fam yok edilerek sosyal ya\u015fam tamamen T\u00fcrkle\u015ftirme \u00fczerine kurulmu\u015ftur. T\u00fcrkle\u015fmeyi te\u015fvik eden sosyal faaliyetlere izin verilmi\u015f, bunun d\u0131\u015f\u0131ndaki sosyal faaliyetler geri ve tehlikeli g\u00f6r\u00fclerek bask\u0131 alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
\u0130\u015fte bu ortamda, 1960\u2019lar\u0131n sonu, 70\u2019lerin ba\u015f\u0131nda T\u00fcrkiye’de devrimci gen\u00e7lik hareketi ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye’deki sol ve sosyalist hareket tabii ki \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131yla birlikte \u00f6zg\u00fcrl\u00fck isteyen, demokrasi isteyen b\u00fct\u00fcn topluluklara seslenmi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc sosyalizmde b\u00fct\u00fcn inan\u00e7lara, b\u00fct\u00fcn kimliklere, b\u00fct\u00fcn farkl\u0131l\u0131klara sayg\u0131 vard\u0131r. Sosyalizmde milliyet\u00e7ilik yoktur. Sosyalizmde bir inanc\u0131n di\u011fer inan\u00e7 \u00fczerinde bask\u0131 kurmas\u0131na neden olan bir anlay\u0131\u015f yoktur. Bu ger\u00e7eklik belli d\u00fczeyde k\u00fclt\u00fcrel asimilasyona u\u011frayan Alevi K\u00fcrt gen\u00e7lerinin T\u00fcrkiye soluna e\u011filim g\u00f6stermesini beraberinde getirmi\u015ftir. K\u00fcrdistan’\u0131n genelinde ise giderek K\u00fcrtl\u00fckle ilgili d\u00fc\u015f\u00fcnceler filizlenmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Do\u011fu Devrimci K\u00fclt\u00fcr Ocaklar\u0131na K\u00fcrt gen\u00e7lerinin ilgi g\u00f6stermesi geli\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n
Apocu grubun ilk geli\u015fti\u011fi yerlerden biri de G\u00fcneybat\u0131\u2019d\u0131r. Antep\u2019te, Ad\u0131yaman\u2019da, Mara\u015f\u2019ta ve Malatya\u2019da geli\u015fme g\u00f6sterir. \u00d6zelikle Antep\u2019te g\u00fc\u00e7lenir. Antep\u2019te de Mara\u015fl\u0131lar, Ad\u0131yamanl\u0131lar, Malatyal\u0131lar yo\u011fun bir bi\u00e7imde vard\u0131r. \u00d6zellikle de Mara\u015fl\u0131lar Antep\u2019te \u00f6nemli bir n\u00fcfus olu\u015fturmu\u015flard\u0131r. K\u0131sa s\u00fcrede Antep\u2019te ya\u015fayan Pazarc\u0131kl\u0131lar, Elbistanl\u0131lar, Malatyal\u0131lar \u00fczerinden G\u00fcneybat\u0131 denilen Mara\u015f, Malatya Ad\u0131yaman\u2019da bu hareket geli\u015fme g\u00f6sterir. Dersim de Apocu grubun ilk geli\u015fti\u011fi yerlerdendir. Ku\u015fkusuz sadece bu alanlarda de\u011fil, b\u00fct\u00fcn K\u00fcrdistan’da, Urfa\u2019da, Mardin\u2019de, Amed\u2019de, Batman\u2019da, Bing\u00f6l\u2019de ve Serhat\u2019\u0131n di\u011fer illerinde de geli\u015fme g\u00f6sterir.<\/p>\n
T\u00fcrk devleti \u015eark Islahat Plan\u0131\u2019ndan ve cumhuriyetten bu yana \u00f6zellikle F\u0131rat\u2019\u0131n bat\u0131s\u0131ndaki Alevi K\u00fcrtleri asimile etmek isterken, 1960\u2019lar\u0131n sonu, 70\u2019lerin ba\u015f\u0131nda bu gen\u00e7ler T\u00fcrkiye soluna ilgi duymu\u015flar ve devrimci m\u00fccadele i\u00e7inde yer alm\u0131\u015flard\u0131r. 1970\u2019lerle birlikte Apocu grupla Mara\u015f\u2019ta, Malatya\u2019da, Anep\u2019te, Ad\u0131yaman\u2019da, Dersim\u2019de \u00f6nemli bir \u00f6rg\u00fctlenme d\u00fczeyi ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u00f6rg\u00fctlenmenin hem de T\u00fcrk devletine ve yerel gericili\u011fe meydan okuyan militan bir karakteri bulunmaktad\u0131r. T\u00fcrk devleti buralar\u0131 T\u00fcrkle\u015ftirmek isterken, T\u00fcrk ulusla\u015fmas\u0131 i\u00e7inde eritmek isterken Dersim isyan\u0131 ve di\u011fer politikalarla Alevi K\u00fcrtleri sindirmek isterken, Alevi K\u00fcrtler Apocular dahil 1970\u2019lerde devrimci \u00f6rg\u00fctlenmeler i\u00e7inde yer alarak aktif m\u00fccadele i\u00e7inde olmu\u015flard\u0131r. T\u00fcrk devletinin on y\u0131llard\u0131r izledi\u011fi politika tersine d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fcr. T\u00fcrk devletinin politikalar\u0131n\u0131 bo\u015fa \u00e7\u0131karan, on y\u0131llarca y\u0131l y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc politikalarla ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 sonu\u00e7lar\u0131 tersine \u00e7eviren bir durum ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrk devletini Mara\u015f katliam\u0131na g\u00f6t\u00fcren etkenlerden biri budur.<\/p>\n
Di\u011fer yandan g\u00fcncel olarak da Mara\u015f ve \u00e7evresi T\u00fcrkiye’de geli\u015fen sol, sosyalist, K\u00fcrt \u00d6zg\u00fcrl\u00fck M\u00fccadelesi i\u00e7inde aktif olarak yer almaktad\u0131rlar. Mevcut T\u00fcrkiye’deki rejimin gerilemesi, da\u011f\u0131lmas\u0131, solun, sosyalist g\u00fc\u00e7lerin K\u00fcrt \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketi’nin T\u00fcrkiye’de ve K\u00fcrdistan’da geli\u015fme g\u00f6stermesi NATO\u2019ya ba\u011fl\u0131 s\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fc, bask\u0131c\u0131, k\u00fclt\u00fcrel soyk\u0131r\u0131mc\u0131 rejimi tehdit etmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6yle ki, \u00f6n\u00fc al\u0131nmazsa sol, sosyalist g\u00fc\u00e7lerin ve K\u00fcrt \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketi’nin T\u00fcrkiye’de ve K\u00fcrdistan’da giderek kesin bir hakimiyet sa\u011flamas\u0131 g\u00fcndeme gelecektir. \u0130\u015fte T\u00fcrkiye’nin siyasal kriz ge\u00e7irdi\u011fi, alt\u00fcst olu\u015f ya\u015fad\u0131\u011f\u0131, devrimcilerin, sosyalistlerin, demokratlar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir y\u00fckseli\u015fe ge\u00e7ti\u011fi b\u00f6yle bir s\u00fcre\u00e7te bunu durdurmak i\u00e7in bir planlama \u00e7er\u00e7evesinde kar\u015f\u0131 sald\u0131r\u0131ya ge\u00e7mi\u015ftir. Mara\u015f katliam\u0131 b\u00f6yle bir sald\u0131r\u0131da d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131d\u0131r. Bir taraftan T\u00fcrkiye’de geli\u015fen devrimci demokratik sosyalist hareketin geli\u015fmesini, di\u011fer taraftan da geli\u015fen Apocu hareketin b\u00fct\u00fcn K\u00fcrdistan’da ve G\u00fcneybat\u0131\u2019da etkili olmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mesini engellemek a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu katliam planlanm\u0131\u015f ve pratikle\u015ftirilmi\u015ftir.<\/p>\n
Mara\u015f katliam\u0131ndan hemen sonra b\u00fct\u00fcn T\u00fcrkiye’de, K\u00fcrdistan’da s\u0131k\u0131y\u00f6netimin yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 bu nedenledir. Mara\u015f katliam\u0131ndan sonra s\u0131k\u0131y\u00f6netimin geni\u015f bir alana yay\u0131lmas\u0131 bu katliam\u0131n kapsaml\u0131 bir planlaman\u0131n par\u00e7as\u0131 oldu\u011funu ortaya koymu\u015ftur. Nitekim Mara\u015f katliam\u0131 12 Eyl\u00fcl\u2019e giden yolun en temel d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131d\u0131r. Zaten sonradan anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ki, Mara\u015f katliam\u0131n\u0131n oldu\u011fu d\u00f6nemde bir darbe karar\u0131 al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Darbenin psikolojik ve siyasi ortam\u0131n\u0131 yaratmak i\u00e7in b\u00f6yle bir katliam ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015ftir. Bu katliam\u0131n ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi siyasal ortam iyi irdelendi\u011finde katliam\u0131n amac\u0131 da net olarak anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Nitekim K\u00fcrt Halk \u00d6nderi daha 1978 Mara\u015f Katliam\u0131\u2019ndan hemen sonra yazd\u0131\u011f\u0131 Mara\u015f Katliam\u0131 \u00dczerine De\u011ferlendirme adl\u0131 bro\u015f\u00fcrde Mara\u015f katliam\u0131n\u0131n fa\u015fist bir darbeye gitmenin ba\u015flang\u0131c\u0131 oldu\u011funu, e\u011fer devrimciler, sosyalistler, b\u00fct\u00fcn demokratik g\u00fc\u00e7ler bir araya gelip \u00f6rg\u00fctl\u00fc hareket etmedi\u011fi takdirde bu s\u00fcrecin sonunun bir fa\u015fist darbeyle sonu\u00e7lanaca\u011f\u0131n\u0131 vurgulam\u0131\u015ft\u0131r. Bunu \u00f6yle herhangi bir sa\u011f-sol \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 olarak g\u00f6rmemi\u015f, b\u00fct\u00fcn K\u00fcrdistan ve T\u00fcrkiye’de bir fa\u015fist diktat\u00f6rl\u00fc\u011fe giden yolun ba\u015flang\u0131c\u0131 olarak g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ne var ki T\u00fcrkiye’deki sol g\u00fc\u00e7lerin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu Mara\u015f katliam\u0131n\u0131 b\u00f6yle alg\u0131lamam\u0131\u015flard\u0131r. O y\u0131llarda \u015furada-burada MHP\u2019lilerin halka sald\u0131rarak yapt\u0131\u011f\u0131 katliamlardan, sald\u0131r\u0131lardan biri olarak de\u011ferlendirilmi\u015ftir. Bu nedenle de Mara\u015f Katliam\u0131\u2019na o d\u00f6nemde daha \u00f6rg\u00fctl\u00fc bir cevap verme, tedbirler alarak katliam\u0131n hedeflerini bo\u015fa \u00e7\u0131karma politikas\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclememi\u015ftir.<\/p>\n
Mara\u015f katliam\u0131 ku\u015fkusuz ba\u015fta Mara\u015f olmak \u00fczere \u00e7evredeki Alevi K\u00fcrtler \u00fczerinde \u00e7ok a\u011f\u0131r bir travma ortaya \u00e7\u0131kard\u0131. \u00d6nemli bir psikolojik bask\u0131 yaratt\u0131. Alevi K\u00fcrtleri kendilerini g\u00fcvende hissetmemeye ba\u015flad\u0131lar. Mevcut T\u00fcrk devletinin varl\u0131\u011f\u0131 ortam\u0131nda her zaman ya\u015famlar\u0131na kast edilecek katliamlar olabilece\u011fi bi\u00e7iminde bir psikolojik etki alt\u0131na girdiler. Sadece Mara\u015fl\u0131lar de\u011fil, b\u00fct\u00fcn Aleviler i\u00e7inde ne zaman, nerede, nas\u0131l katliama u\u011frayacaklar\u0131 konusunda kayg\u0131lar, ku\u015fkular artt\u0131. Bu durum neredeyse Alevi K\u00fcrtlerin T\u00fcrkiye’de ya\u015fam hakk\u0131 ve imkan\u0131 kalmad\u0131\u011f\u0131 gibi bir izlenim ortaya \u00e7\u0131kard\u0131. K\u00fclt\u00fcrel soyk\u0131r\u0131mc\u0131 s\u00f6m\u00fcrgeci T\u00fcrk devleti de b\u00f6yle bir ruh hali yaratmay\u0131 hedefliyordu. Zaten 1950-60\u2019lardan daha sonralar\u0131 da Alevi K\u00fcrtler ilk \u00f6nce metropollere daha sonra da Avrupa\u2019ya g\u00f6\u00e7ertiliyordu.<\/p>\n
Bu durum 12 Eyl\u00fcl\u2019le daha da peki\u015ftirildi. Zaten bir bu\u00e7uk iki y\u0131l sonra 12 Eyl\u00fcl geldi. Mara\u015f katliam\u0131 12 Eyl\u00fcl\u2019\u00fcn ba\u015flang\u0131c\u0131 gibiydi. Mara\u015f katliam\u0131ndan sonra da bask\u0131lar s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc. 12 Eyl\u00fcl\u2019le birlikte T\u00fcrk devleti K\u00fcrtleri t\u00fcmden k\u00fclt\u00fcrel soyk\u0131r\u0131ma u\u011fratma karar\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131. K\u00fcrdistan\u2019da yo\u011fun bask\u0131lar\u0131n amac\u0131 buydu. Amed\u2019de sembolle\u015fen b\u00fcy\u00fck bask\u0131 ve zulm\u00fcn amac\u0131 da K\u00fcrt\u2019\u00fcn iradesini k\u0131rmak, K\u00fcrt\u2019\u00fc iradesiz k\u0131larak t\u00fcmden k\u00fclt\u00fcrel soyk\u0131r\u0131ma u\u011fratarak T\u00fcrkle\u015ftirmeyi hedefliyordu. 12 Eyl\u00fcl\u2019\u00fcn K\u00fcrtler \u00fczerindeki politikas\u0131 kesinlikle buydu.<\/p>\n
Katliamda ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirenlerin bir k\u0131sm\u0131n\u0131n mezarlar\u0131 kay\u0131p. Bir k\u0131sm\u0131n\u0131n da g\u00f6m\u00fcld\u00fckleri yerler belli, ama hangi mezar\u0131n kime ait oldu\u011fu belli de\u011fil. Bunlar da \u00f6lenlere yakla\u015f\u0131m\u0131 g\u00f6steriyor. Nas\u0131l ki Alevi K\u00fcrtl\u00fc\u011f\u00fcn bu topraklardan k\u00f6k\u00fcn\u00fc kaz\u0131mak ama\u00e7lanm\u0131\u015fsa, mezarlar\u0131n olmamas\u0131, mezarlara isim yaz\u0131lmamas\u0131 da Alevi K\u00fcrtlere nas\u0131l yakla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n somut ifadesidir. Dersim katliam\u0131nda idam edilenlerin hala mezar yerleri belli de\u011fildir. Yine \u015eeyh Sait ve idam edilen arkada\u015flar\u0131n\u0131n yeri belli de\u011fildir. K\u00fcrt gerillalar\u0131n\u0131n mezarlar\u0131na nas\u0131l yakla\u015ft\u0131klar\u0131 biliniyor. A\u00e7\u0131k\u00e7a bu katlettiklerinin mezar\u0131n\u0131n belli olmas\u0131n\u0131 istemiyorlar. Ya da kendilerine kar\u015f\u0131 direnenlerin mezarlar\u0131n\u0131n yerlerinin belli olmas\u0131n\u0131 kabul etmiyorlar. Bir nevi Alevi K\u00fcrtlere yakla\u015f\u0131m\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak haf\u0131zas\u0131z, belleksiz b\u0131rakmak, tarihinden koparmak istiyorlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu ya\u015fad\u0131klar\u0131 ac\u0131lar\u0131 hat\u0131rlarlarsa, T\u00fcrk devletinin uygulad\u0131\u011f\u0131 bu katliamlar\u0131 ve uygulamalar\u0131 hat\u0131rlarlarsa o zaman kimliklerini hat\u0131rlarlar, kendilerini hat\u0131rlarlar, bu da T\u00fcrk devletine kar\u015f\u0131 m\u00fccadele olarak d\u00f6ner. Bu nedenle mezarlar\u0131n\u0131n yerlerinin bilinmesi, katledilenlerin mezarlar\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131, mezarlar\u0131n an\u0131ta d\u00f6n\u00fc\u015fmesini, buralara halk\u0131n gelerek ge\u00e7mi\u015f an\u0131lar\u0131n\u0131, haf\u0131zlar\u0131n\u0131 tazeleyip tarih bilinci olu\u015fturmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek istiyorlar. \u0130stiyorlar ki Alevilerin tarih bilinci olmas\u0131n, K\u00fcrtlerin tarih bilinci olmas\u0131n. Tarihi olmayanlar\u0131n herhangi do\u011fru bir \u015fey yapmalar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olamaz. Tarihi bilince sahip olamayanlar varl\u0131klar\u0131n\u0131 koruyamazlar, yok olmaya mahkumdurlar. Bu nedenle de Mara\u015f\u2019ta katlettiklerinden hangilerinin hangi mezarda g\u00f6m\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kay\u0131t alt\u0131na almam\u0131\u015flard\u0131r. Zaten bir k\u0131sm\u0131n\u0131n mezar\u0131 bile belli de\u011fildir.<\/p>\n
G\u00f6m\u00fclenlerin kime ait oldu\u011funun belirtilmemesi bilin\u00e7lidir. Bunu s\u0131radan, bilin\u00e7siz bir yakla\u015f\u0131m olarak g\u00f6rmemek gerekiyor. Herhangi bir yerde DNA tespiti yaparak mezarlar\u0131n kime ait oldu\u011fu a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131rd\u0131. Ama buna da izin verilmemi\u015ftir. B\u0131rak\u0131n bunu, Mara\u015f\u2019a girilmesine bile izin verilmiyor. Mara\u015f katliam\u0131n\u0131n 35. y\u0131l\u0131nda bile \u00e7ok az bir ki\u015fi d\u0131\u015f\u0131nda izin verilmemi\u015ftir. Bunlar bilin\u00e7li yakla\u015f\u0131mlard\u0131r. Halk\u0131n kendi de\u011ferlerine, ge\u00e7mi\u015fte ya\u015fad\u0131klar\u0131 ac\u0131lara, babalar\u0131na, analar\u0131na, dedelerine, atalar\u0131na sahip \u00e7\u0131kmas\u0131na izin verilmiyor. B\u00f6yle olursa o zaman tarih hat\u0131rlanacak, bilin\u00e7 olu\u015fturulacak, bu da Alevi K\u00fcrtler \u00fczerinde hangi u\u011fursuz ama\u00e7lar\u0131n oldu\u011fu a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kacak, bunun sonucu da Alevi K\u00fcrtler bu bilin\u00e7le T\u00fcrk devletinin politikalar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kacaklard\u0131r. Yeniden bu topraklarda var olma m\u00fccadelesi vereceklerdir. Bu topraklarla ba\u011flar\u0131n\u0131 artt\u0131racaklard\u0131r. Mezarlar bir y\u00f6n\u00fcyle de toplumlar\u0131n kendi ge\u00e7mi\u015fleriyle ba\u011flar\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Mara\u015f katliam\u0131 tarihin en b\u00fcy\u00fck katliamlar\u0131ndan biridir. Hem de vah\u015fice i\u015flenmi\u015ftir. Bir sava\u015f olur, sava\u015f ortam\u0131nda binlerce insan \u00f6l\u00fcr. Toplu \u00f6ld\u00fcrmeler de g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Su\u00e7suz, sivil insanlara bir g\u00fcn aniden kom\u015fular\u0131n\u0131n ya da \u00e7evresindekilerin sald\u0131rmas\u0131, katletmesi kadar dramatik bir \u015fey olamaz. Almanlar bile Yahudilere b\u00f6yle yapmam\u0131\u015ft\u0131r. Al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r, ba\u015fka yere g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr, oralarda olumsuz ko\u015fullarda \u00f6l\u00fcme terk edilmi\u015ftir. Burada ise karanl\u0131k g\u00fc\u00e7ler bizzat paramiliter \u00f6rg\u00fctleri ve sivilleri k\u0131\u015fk\u0131rtarak bu katliamlar\u0131 yapt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Asker ve polisler taraf\u0131ndan de\u011fil de, k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131larak bir sivil kesim di\u011fer sivil kesimin \u00fczerine s\u00fcr\u00fclerek vah\u015fice katlettirilmi\u015ftir. Ama planl\u0131 ve \u00f6rg\u00fctl\u00fc yapt\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Yoksa sivil insanlar\u0131n rastgele di\u011fer sivillerin \u00fczerine sald\u0131r\u0131lmas\u0131 ve katliamlar yapmas\u0131 gibi bir durum s\u00f6z konusu olamaz. Zaten MHP\u2019liler \u00f6nc\u00fcl\u00fck etmi\u015ftir. MHP\u2019liler \u00f6rg\u00fctl\u00fc bir topluluktur. Paramiliter bir topluluktur. Devletin devrimcilere, solculara, b\u00fct\u00fcn muhaliflere kar\u015f\u0131 kulland\u0131\u011f\u0131 bir \u00e7ete g\u00fc\u00e7t\u00fcr.<\/p>\n
\u0130ki y\u00fcz ki\u015fiye yak\u0131n insan\u0131n ac\u0131mas\u0131zca, canice katledildi\u011fi bir katliam\u0131n \u00fcst\u00fc b\u00f6yle \u00f6rt\u00fclebilir mi? Bu kadar insan\u0131n \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc bir katliam\u0131n \u00fcst\u00fc \u00f6rt\u00fcl\u00fcrse o \u00fclkede kimin can\u0131 g\u00fcvencede olabilir? Aleviler kendilerini nas\u0131l g\u00fcvencede hissedebilirler? E\u011fer katliamlar\u0131n \u00fcst\u00fc \u00f6rt\u00fcl\u00fcyorsa, sorumlular\u0131 bulunmuyorsa bu, komplocu katliamc\u0131 devlet zihniyetinin devam\u0131 demektir. B\u00f6ylelikle Aleviler de, K\u00fcrtler de kendilerini g\u00fcvencede g\u00f6rmezler. G\u00fcvencede g\u00f6rmedikleri i\u00e7in de topraklar\u0131nda ya\u015fama iste\u011fi, umudu ortaya \u00e7\u0131kmaz. E\u011fer Mara\u015f katliam\u0131 t\u00fcm ger\u00e7ekleriyle ortaya konulup t\u00fcm su\u00e7lular a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131yorsa nedeni, bug\u00fcne kadar izlenen devlet politikas\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmak istenmemesidir. Devletin bug\u00fcne kadar izledi\u011fi zihniyetin a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 istemediklerinden, nas\u0131l bir komplocu devlet oldu\u011funun, nas\u0131l k\u00f6t\u00fc ama\u00e7lara sahip oldu\u011funun a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 istemediklerinden bu katliam do\u011fru d\u00fcr\u00fcst sorgulanmam\u0131\u015f ve katilleri yarg\u0131lanmam\u0131\u015ft\u0131r, cezaland\u0131r\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Yoksa \u015fimdiye kadar bu katliam\u0131n sorumlular\u0131n\u0131n hepsi bulunurdu ve ger\u00e7ekler ortaya \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131rd\u0131.<\/p>\n
Bu katliam\u0131 yapanlar a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 gibi, hala valisi, savc\u0131s\u0131, polisi, jandarmas\u0131 Alevileri Mara\u015f\u2019a sokmamakta \u0131srar ediyorlar. Mara\u015f\u2019a sokmamakta niye \u0131srar edilir? Nedeni a\u00e7\u0131kt\u0131r: hala su\u00e7lu g\u00f6r\u00fclen Alevilerdir, K\u00fcrtlerdir. Burada ne i\u015finiz var deniyor. Alevi K\u00fcrtler Mara\u015f\u2019a konmayarak bu katliamc\u0131lar korunuyorlar, o katliamc\u0131 zihniyet me\u015fru g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Katliamc\u0131 zihniyet devam ettiriliyor. O d\u00f6nemde bu katliam\u0131n i\u00e7inde yer alan \u00e7evreler ve Mara\u015f\u2019\u0131n ileri gelenleri \u201cO d\u00f6nemde yanl\u0131\u015fl\u0131klar yap\u0131ld\u0131, baz\u0131lar\u0131m\u0131z kullan\u0131ld\u0131, bir k\u0131sm\u0131m\u0131z a\u011f\u0131r su\u00e7lara ortak edildik deyip \u00f6z\u00fcr dileyeceklerine, bu topraklar sizindir de, gelin beraber ya\u015fayabiliriz diyeceklerine, mezarlar\u0131n\u0131n ziyaret edilmesine ve cem evi a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131na bile m\u00fcsaade edilmiyor. Alevilerin Mara\u015f\u2019ta ya\u015famas\u0131na izin verilmiyor. Bu, a\u00e7\u0131ktan a\u00e7\u0131\u011fa katliamc\u0131lar\u0131n korunmas\u0131, katledilenlerin de hala su\u00e7lu olarak g\u00f6r\u00fclmesinden ba\u015fka bir anlam ifade etmez.<\/p>\n