![](\"http:\/\/www.lekolin.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/155-1.jpg\")
<\/p>\n<\/div>\n
Ulus devletlerin do\u011fu\u015f s\u00fcreci ve feminist bilincin geli\u015fimi
\naras\u0131nda ne kadar yak\u0131n bir ba\u011f varsa da, ayn\u0131 ulus devletlerin kad\u0131n\u0131 d\u0131\u015flayan
\ny\u00fcz\u00fcn\u00fcn de g\u00f6rmezden gelinemeyecek bir durum oldu\u011funu hepimiz biliyoruz. Bu
\ndurum her ne kadar kad\u0131nlar\u0131 mevcut durumun sert bir ele\u015ftirisine g\u00f6t\u00fcrse de
\nyeni do\u011fmu\u015f t\u00fcm ulus devletler g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar da kad\u0131nlara ayr\u0131mc\u0131l\u0131k yapmaya
\ndevam etmi\u015ftir. Daha 17. y\u00fczy\u0131lda Mary Astell, J. Locke’a ‘E\u011fer b\u00fct\u00fcn insanlar
\ndo\u011fu\u015ftan \u00f6zg\u00fcrse nas\u0131l oluyor da kad\u0131nlar k\u00f6le do\u011fuyor?’ diye sorarken do\u011fal ve
\nevrensel haklar teorisinin geli\u015fimindeki tutars\u0131zl\u0131\u011f\u0131 da dikkat \u00e7ekmi\u015f
\noluyordu. Bu ve buna benzer \u00e7abalara ra\u011fmen e\u015fit haklar, e\u011fitim,
\nhukuksal-toplumsal e\u015fitlik, siyasal oy hakk\u0131 talebi gibi \u00f6nemli talepler ancak
\n19. y\u00fczy\u0131l ortalar\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ifadeye kavu\u015fmu\u015ftur. Bu s\u00fcre\u00e7ler boyunca bu
\ntalepler g\u00f6z ard\u0131 edilerek aile ve ulusun erdemli anneleri olma misyonu bolca
\nmilliyet\u00e7i \u00f6\u011felerle bezenmi\u015f ve neredeyse t\u00fcm ulus-devletlerin ortak \u00f6zelli\u011fi
\nhaline getirilmi\u015ftir. Partha Chatterjee bu durumu ‘Kad\u0131n \u00f6zg\u00fcrle\u015fmesinin
\nulusal-tarihsel hedefler i\u00e7erisinde eritilmesi ve kad\u0131n\u0131n ikincilik konumunun
\nulusal-tarihsel hedefler i\u00e7erisinde eritilmesi ve kad\u0131n\u0131n ikincillik konumunun
\nyeni bir \u015fekilde me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131’ olarak tan\u0131mlarken bu ger\u00e7e\u011fe de a\u00e7\u0131k bir
\nvurgu yapm\u0131\u015ft\u0131r. Art\u0131k kad\u0131n \u00fczerindeki \u00f6rt\u00fc devlet ve millet \u00f6rt\u00fcs\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n
Di\u011fer \u00fclkelerde oldu\u011fu gibi T\u00fcrkiye’de de devletin
\nmodernle\u015fmesine paralel olan s\u00fcre\u00e7 kad\u0131nlar\u0131n baz\u0131 hukuksal g\u00fcvencelere
\nkavu\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flarken di\u011fer yandan onlar\u0131 devletin aile ve milli
\npolitikalar\u0131n\u0131n ara\u00e7lar\u0131 olarak ele al\u0131nmalar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendiren, kad\u0131n\u0131n
\n\u00f6zbilincinin geli\u015fmesini ve sorgulay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 engelleyen bir \u00e7er\u00e7eve
\nsa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Art\u0131k kad\u0131n, ulusun b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn temel harc\u0131 konumuna gelirken,
\ngeli\u015fen feminist bilin\u00e7 de onun g\u00f6lgesinden kurtulamam\u0131\u015ft\u0131r. Ku\u015fkusuz ayn\u0131
\nzeminde yeni do\u011fan devletin ataerkilli\u011fi de kad\u0131nl\u0131k metaforundan milli birlik
\nve d\u00fczenin istikrar\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan faydalanm\u0131\u015ft\u0131r. Kad\u0131n hem devlet
\nhem de cemaat merkezli politikalar\u0131n nesnesi konumuna getirilmi\u015ftir. Bir
\nzamanlar Aristoteles’in sistemlile\u015ftirdi\u011fi do\u011fa taraf\u0131ndan ‘do\u011furmak’ i\u00e7in
\nyarat\u0131lm\u0131\u015f olan kad\u0131nlar, milli bilincin \u00f6z\u00fc olmakta ve vatan\u0131 koruyacak, milli
\nvazifeleri yerine getirecek o\u011fullar yeti\u015ftirmekle sorumlu k\u0131l\u0131nmaktad\u0131r. \u00d6zellikle
\n1950’lerde kapitalizmin T\u00fcrkiye’ye girmesiyle oligar\u015fik bir nitelik kazanmaya
\nba\u015flayan cumhuriyetin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u00e7alkant\u0131yla demokrasinin zay\u0131flamas\u0131 kad\u0131nlara
\nda yans\u0131m\u0131\u015ft\u0131r. Her ne kadar 1960’lardaki devrimci dalgalanmadan etkilenmi\u015f
\nkad\u0131nlar olmu\u015fsa da sistemin, erke\u011fin do\u011fru ve g\u00fc\u00e7l\u00fc tahlilini yapamama ba\u011f\u0131ml\u0131
\nbir duru\u015fu a\u00e7amamay\u0131 getirmi\u015ftir. 12 Eyl\u00fcl Darbesi sonras\u0131 geli\u015fen
\npolitikalarla da kad\u0131n sosyal, siyasal, ekonomik ve manevi temellerden yoksun
\nb\u0131rak\u0131larak \u015foven politikalar\u0131n basit bir arac\u0131 olmaya devam etmi\u015ftir. Bunun
\nbelki de en somut \u00f6rne\u011fi, \u0130zmir’deki fa\u015fist lin\u00e7 sald\u0131r\u0131s\u0131nda \u00f6ne \u00e7\u0131kan kad\u0131n
\ntiplemesidir.<\/p>\n
Son y\u0131llarda kad\u0131n haklar\u0131n\u0131 savunan dernekler, vak\u0131f ve
\nfeminist \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fckler olu\u015fmu\u015fsa da bunlar da mevcut sorunlara \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretecek
\ng\u00fcc\u00fc, irade ve inisiyatifi hen\u00fcz yakalayamam\u0131\u015ft\u0131r. Di\u011fer taraftan K\u00fcrt
\nkad\u0131n\u0131n\u0131n g\u00f6rkemli uyan\u0131\u015f\u0131, T\u00fcrk kad\u0131n hareketinin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7an, tetikleyici bir
\nfakt\u00f6r iken, mevcut \u015foven politikalar\u0131n etkisi ve K\u00fcrt kad\u0131n hareketini salt
\nkimlik sorunu \u00e7er\u00e7evesinde \u00e7al\u0131\u015fma y\u00fcr\u00fcten bir hareket olarak g\u00f6ren, olduk\u00e7a
\n\u00f6nyarg\u0131l\u0131, dar ve K\u00fcrt kad\u0131nlar\u0131n\u0131n cins m\u00fccadelesindeki s\u0131\u00e7ray\u0131\u015f\u0131n\u0131 g\u00f6rmeyen
\nbak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131, asl\u0131nda K\u00fcrt ve T\u00fcrk kad\u0131nlar\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc bir birliktelik
\nolu\u015fturmas\u0131 \u00f6n\u00fcnde engeldir. Kimi ortak etkinlik ve \u00e7al\u0131\u015fmalara ra\u011fmen
\nmilliyet\u00e7i, ulus-devlet zihniyetinin g\u00fc\u00e7l\u00fc bir sorgulamas\u0131 T\u00fcrk kad\u0131nlar\u0131n\u0131
\nK\u00fcrt kad\u0131nlar\u0131n\u0131n daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ittifak\u0131 haline de getirebilir ku\u015fkusuz. Bug\u00fcn
\ne\u011fer bu \u00fclkede g\u00fc\u00e7l\u00fc bir bar\u0131\u015f in\u015fas\u0131 i\u00e7in daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir demokratik kad\u0131n
\ncephesi yaratam\u0131yorsak, bunda salt kad\u0131na d\u00f6n\u00fck \u015fiddet s\u00f6z konusu oldu\u011funda
\nk\u0131smi zeminlerde ortak paydalarda bulu\u015fmam\u0131z, fakat K\u00fcrt sorununun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc s\u00f6z
\nkonusu oldu\u011funda ise arka plan\u0131n\u0131 a\u00e7t\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu zihniyetin hen\u00fcz a\u015f\u0131lamam\u0131\u015f
\nolmas\u0131ndand\u0131r. Ku\u015fkusuz bu zihniyetin k\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in K\u00fcrt kad\u0131n hareketinin
\nkapsay\u0131c\u0131-ortak zeminleri g\u00fc\u00e7lendirici giri\u015fimlerini \u00e7o\u011faltmas\u0131 kadar, T\u00fcrk
\nkad\u0131n \u00f6rg\u00fctlerinin de anti-K\u00fcrt atmosferinden s\u0131yr\u0131lmas\u0131 bunun \u0131rk\u00e7\u0131-\u015foven
\ndevlet politikalar\u0131yla olan ba\u011f\u0131n\u0131 daha g\u00fc\u00e7l\u00fc \u00e7\u00f6z\u00fcmlemesi \u00f6nemli bir sinerji
\nyaratacakt\u0131r.<\/p>\n
Sara AKTA\u015e* Midyat M Tipi Cezaevi-G\u00fcnl\u00fck<\/p>\n
K\u00fcrdistan Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi<\/p>\n
www.lekolin.org – www.lekolin.net \u2013 www.lekolin.info<\/p>\n
<\/p>\n