\t\t\t\t\t\t\t ![](\"http:\/\/www.lekolin.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/4774-1.jpg\")
\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n
Bu olumlu geli\u015fmelerden baz\u0131lar\u0131, uluslararas\u0131 hukuk ile
\nbar\u0131\u015f s\u00fcre\u00e7leri aras\u0131ndaki ili\u015fkilere bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda \u00e7ok alakal\u0131 olabilir.
\n\u00d6rne\u011fin, uluslararas\u0131 insanc\u0131l hukuk\u00e7a \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f insanc\u0131l anla\u015fmalar\u0131n (3.
\nmadde)*, sava\u015f hallerini insanc\u0131lla\u015ft\u0131rmadaki geleneksel rollerinin \u00f6tesinde,
\nbar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131na normatif g\u00fc\u00e7 kazand\u0131racak bir ara\u00e7 olarak kullan\u0131lmas\u0131.<\/p>\n
Ancak en \u00e7ok tart\u0131\u015fma yaratan ve ilgi \u00e7eken mesele, bar\u0131\u015f
\nanla\u015fmas\u0131n\u0131n adalet ve hesap verebilirlik bile\u015feni ile devletin uluslararas\u0131
\nceza hukuku a\u00e7\u0131s\u0131ndan g\u00f6revleri aras\u0131ndaki ili\u015fki.<\/p>\n
\u00dclke i\u00e7inde silahl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fma ile y\u00fcz y\u00fcze olan bir devletin,
\nuluslararas\u0131 ceza hukukunun son y\u0131llarda geli\u015ftirmi\u015f oldu\u011fu kat\u0131 adalet
\nstandartlar\u0131n\u0131 izleyerek bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131na nas\u0131l ula\u015fabilece\u011fi konusunda \u015fu an
\nbir ku\u015fku oldu\u011fundan, bu \u00f6nemsiz bir soru de\u011fil.<\/p>\n
Kenya ve Uganda gibi Roma Stat\u00fcs\u00fcn\u00fcn yarg\u0131lama yetkisi
\nalt\u0131ndaki vakalarda gerilimler \u00e7ok a\u015fikar. Farkl\u0131 kesimlerden, UCM
\nBa\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n, eylemlerinin bar\u0131\u015f aray\u0131\u015f\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne koydu\u011fu olas\u0131 engeller
\nkonusunda a\u015f\u0131r\u0131 kat\u0131 oldu\u011funa ve bar\u0131\u015f s\u00fcrecini riske at\u0131yorsa m\u00fcdahale
\netmekten imtina etmesine imkan verecek olan \u201cadaletin menfaati maddesini
\nkullanm\u0131\u015f olmas\u0131 gerekti\u011fine dair ele\u015ftiriler geldi.<\/p>\n
UCM\u2019nin buna yan\u0131t\u0131, bu ilkenin, bar\u0131\u015f s\u00fcrecini riske at\u0131yor
\nolsa bile belirli durumlara m\u00fcdahaleden ka\u00e7\u0131nmaya \u00e7ok az imkan b\u0131rakan ve
\n\u201cadaletin menfaati ile kurbanlar\u0131n adaletten menfaatini denk tutan kat\u0131
\nyorumunu savunmak oldu.<\/p>\n
Bu durumla birlikte, bar\u0131\u015f ile adalet aras\u0131ndaki kutupla\u015fma
\nkonusunda eski bir ikilem ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Bu anla\u015f\u0131l\u0131r bir durum \u00e7\u00fcnk\u00fc Rodrigo
\nUprimny\u2019nin de a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 gibi, \u201cbar\u0131\u015f ve adalet uzun vadede ayn\u0131 istikamette
\ngidebilse de k\u0131sa vadede \u00e7at\u0131\u015fma halindedirler: insanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 su\u00e7lar ciddi cezalar\u0131
\nhak eder ama bu t\u00fcr yapt\u0131r\u0131mlar bar\u0131\u015f\u0131 m\u00fczakere etmeyi de imkans\u0131z k\u0131lar. <\/p>\n
Kolombiya \u00f6rne\u011fi i\u015fte bu noktada, tart\u0131\u015fman\u0131n ilkelerden
\nbirini harcayacak \u015fekilde a\u015f\u0131r\u0131 u\u00e7lara gidilmeksizin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilece\u011fini
\ng\u00f6steren ilgin\u00e7 bir katk\u0131 sunabilir.<\/p>\n
2004\u2019ten bu yana UCM Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131, \u00e7at\u0131\u015fma s\u0131ras\u0131nda i\u015flenen
\nkorkun\u00e7 su\u00e7lar nedeniyle bir \u00f6n inceleme y\u00fcr\u00fctmekte. Soru\u015fturma a\u00e7ma karar\u0131
\nvermemi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, pozitif tamamlay\u0131c\u0131l\u0131k ilkesi kapsam\u0131nda yerel
\nsoru\u015fturmalar\u0131n ilerleyi\u015fini denetleyen ulusal makamlarla birlikte \u00e7al\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n
Ancak Kolombiya bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131n\u0131n bu ili\u015fkiyi de\u011fi\u015ftirip
\nde\u011fi\u015ftiremeyece\u011fi sorusu ge\u00e7erlili\u011fini koruyor. Anla\u015fma, \u00f6zellikle de en ciddi
\nvakalardan en \u00e7ok sorumlu olanlar i\u00e7in ge\u00e7erli olmak \u00fczere, \u00e7at\u0131\u015fma s\u0131ras\u0131nda
\nya\u015fanan ihlalleri soru\u015fturacak \u00f6zel bir yarg\u0131lama yetkisi alan\u0131 olu\u015fturan
\nbirle\u015ftirilmi\u015f bir hesap verebilirlik mekanizmas\u0131 kuruyor. Ancak bar\u0131\u015f
\nm\u00fczakeresinin \u00fcr\u00fcn\u00fc olan bu sistem, kurbanlar\u0131n haklar\u0131 i\u00e7in hakikat ve
\ntazminat gibi tatmin edici ad\u0131mlara iyi niyetle katk\u0131da bulunan ve ayn\u0131 zamanda
\nda ge\u00e7mi\u015fteki su\u00e7lara olan i\u015ftiraklerini itiraf eden zanl\u0131lar\u0131n, her kim olursa
\nolsunlar, d\u00fczeltici ve tazmin edici i\u00e7erikteki faaliyetleri yerine
\ngetirmelerini garanti eden, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc k\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131 bir cezaya tabi tutulmalar\u0131n\u0131
\ngetiriyor. Kamusal altyap\u0131 in\u015fas\u0131, k\u0131rsal b\u00f6lgelerde insanc\u0131l ama\u00e7larla may\u0131n
\ntemizli\u011fi veya k\u0131rsal kalk\u0131nma tedbirlerini i\u00e7erecek olan bu faaliyetler,
\nki\u015fiyi cezaevinde \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden mahrum b\u0131rakma tedbirlerinin yerini alacak.<\/p>\n
Baz\u0131 analistler s\u00f6z konusu yapt\u0131r\u0131m\u0131n, Roma Stat\u00fcs\u00fcnce konan
\nstandartlar\u0131 kar\u015f\u0131lamada yetersiz oldu\u011funu iddia ettiler ve UCM Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n
\nKolombiya\u2019da s\u00fcrece derhal m\u00fcdahale edece\u011fini \u00f6ng\u00f6rd\u00fcler. Ancak birka\u00e7 g\u00fcn \u00f6nce
\nyay\u0131nlanan bir bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131nda Savc\u0131 Fatou Bensouda, daha uzla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 bir
\nm\u00fcdahale modeli \u00e7izgisi izlemi\u015f gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. A\u00e7\u0131klaman\u0131n ana vurgular\u0131
\n\u015f\u00f6yle:<\/p>\n
Birincisi, silahs\u0131zlanmay\u0131 te\u015fvik etmek uluslararas\u0131
\nsu\u00e7lar\u0131n \u00f6nlenmesine katk\u0131da bulunaca\u011f\u0131ndan, anla\u015fmay\u0131 tebrik ediyor.<\/p>\n
\u0130kincisi, kurbanlar\u0131 merkeze koyduklar\u0131 ve onlara anla\u015fmada
\n\u00f6nemli bir rol verdikleri i\u00e7in taraflar\u0131 tebrik ediyor.<\/p>\n
\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, Bensouda, uluslararas\u0131 hukukta her t\u00fcrl\u00fc aff\u0131n
\nde\u011fil yaln\u0131zca uluslararas\u0131 su\u00e7lar\u0131n ele al\u0131nmas\u0131n\u0131 engelleyecek olanlar\u0131n
\nyasaklanm\u0131\u015f oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izerek, Roma Stat\u00fcs\u00fcnce belirlenen su\u00e7lar\u0131n af
\nkapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131ndan duydu\u011fu memnuniyeti ifade ediyor.<\/p>\n
D\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fc, devletlerin ve mevcut \u00f6rnekte de Kolombiya\u2019n\u0131n
\ntaahh\u00fcd\u00fcn\u00fcn, \u201cetkili yapt\u0131r\u0131mlar konmas\u0131 oldu\u011funu ve \u201cetkili yapt\u0131r\u0131m\u0131n illa
\nki hapis olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurguluyor.<\/p>\n
Be\u015fincisi, devletin g\u00f6revinin failleri adalet \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131karmak
\noldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7iziyor ve (ola\u011fan ulusal yarg\u0131ya tamamlay\u0131c\u0131 olarak) \u00f6zel
\nyarg\u0131sal yetkinin bunun i\u00e7in uygun bir yol oldu\u011funu belirtiyor.<\/p>\n
Alt\u0131nc\u0131s\u0131, \u00f6zel yarg\u0131n\u0131n \u201cen ciddi su\u00e7lardan en \u00e7ok sorumlu
\nolanlara odaklanm\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131 kabul ederek g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fe g\u00f6re ulusal bazl\u0131 se\u00e7imi
\nkabul etti\u011fini de g\u00f6steriyor.<\/p>\n
Son olarak, bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 tasar\u0131mla ilgili genel bir
\nmemnuniyet tonu i\u00e7inde tamaml\u0131yor ancak vaat edilenin ger\u00e7ekle\u015fmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan
\nuygulama s\u00fcrecini dikkatle izleyece\u011fi uyar\u0131s\u0131n\u0131 yap\u0131yor. Yani Savc\u0131, pozitif
\ntamamlay\u0131c\u0131l\u0131k ruhuyla i\u00e7 geli\u015fmeleri izlemek i\u00e7in haz\u0131rl\u0131k soru\u015fturmas\u0131na
\ndevam edece\u011fini duyuruyor.<\/p>\n
Bu vizyonda, bar\u0131\u015f ilkesini bir \u201cadaletin menfaati tedbiri
\nolarak m\u0131 yoksa \u201ckurban\u0131n adaletten menfaati tedbiri olarak m\u0131 uygulamam\u0131z
\ngerekti\u011fi tart\u0131\u015fmas\u0131na alternatif getiren bir \u00f6rnekle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya olabiliriz.
\nSavc\u0131, pozitif tamamlay\u0131c\u0131l\u0131k ilkesini uygulayarak devletlerin takdir yetkisini
\nkabul ediyor ve devletlerin taahh\u00fctlerini yerine getirip getirmedi\u011fi konusunda
\nayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir izleme stratejisi \u00f6ng\u00f6r\u00fcyor.<\/p>\n
Savc\u0131n\u0131n bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131nda belirtildi\u011fi gibi, modelin
\nvaatlerini yerine getirip getiremeyece\u011fini de\u011ferlendirmek i\u00e7in hen\u00fcz \u00e7ok erken
\nama getirirse bu, incelenmeye de\u011fer muhtemel bir yola ili\u015fkin iyi bir g\u00f6sterge
\nolacakt\u0131r.<\/p>\n
(*) \u00d6zel \u0130nsanc\u0131l Anla\u015fmalar: Cenevre Konvansiyonlar\u0131 K\u00fcrdistan Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi<\/strong><\/p>\n www.lekolin.com – www.lekolin.org – www.lekolin.net \u2013 \u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n 0<\/p>\n 21<\/p>\n TR<\/p>\n HE<\/p>\n \t :” ” <\/p>\n \t :”” <\/p>\n \t ” “,” ” <\/p>\n \t<\/p>\n
\ngeleneksel olarak devletler aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fmalar i\u00e7in ge\u00e7erli olsa da 3.
\nMadde, i\u00e7 silahl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmada taraflar\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 d\u00fczenlemektedir. 3.
\nMadde, bir i\u00e7 \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n taraflar\u0131n\u0131n, \u201c\u00f6zel anla\u015fmalar yoluyla mevcut
\nKonvansiyonlar\u0131n di\u011fer h\u00fck\u00fcmlerinin t\u00fcm\u00fcn\u00fcn veya bir k\u0131sm\u0131n\u0131n y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc
\nsa\u011flamaya \u00e7aba g\u00f6stermesi gerekti\u011fini belirtmektedir. Nelson Camilo S\u00e1nchez
\nLe\u00f3n, dejusticiablog.com, \u00c7eviri: D\u00fcnyadan \u00c7eviri<\/strong><\/p>\n
\nwww.lekolin.info -www.navendalekolin.com -http:\/\/kursam.org\/index.html<\/strong><\/p>\n