{"id":9081,"date":"2020-03-15T02:33:59","date_gmt":"2020-03-14T23:33:59","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lekolin.org\/toplumsal-ekonomi-uzerine-roportaj-didar-baran\/"},"modified":"2020-03-15T02:33:59","modified_gmt":"2020-03-14T23:33:59","slug":"toplumsal-ekonomi-uzerine-roportaj-didar-baran","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/toplumsal-ekonomi-uzerine-roportaj-didar-baran\/","title":{"rendered":"TOPLUMSAL EKONOM\u0130 \u00dcZER\u0130NE R\u00d6PORTAJ – Didar Baran"},"content":{"rendered":"

16 Ocak 2015 Cuma Saat 12:58<\/p>\n<\/p>\n

\n
\nTopluluklar ekonomisi son y\u0131llarda K\u00fcrdistan \u00f6zg\u00fcrl\u00fck m\u00fccadelesiyle biraz daha g\u00fcndeme girdi. Kad\u0131n\u0131n toplumsal ekonomisinin yeniden canlanmas\u0131, kad\u0131n\u0131n toplumsal akl\u0131 ile geli\u015fen ve bin y\u0131llar\u0131n toplumsal k\u00fclt\u00fcr\u00fc olan dayan\u0131\u015fmac\u0131, ekolojik ekonomi bu g\u00fcn Kapitalist modernitenin kar tekelleri taraf\u0131ndan neredeyse nefessiz b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/b><\/p>\n

\t\t\t\t\t\t\t \n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n

Didar Baran <\/strong>Kad\u0131n\u0131n ekonomiyle ili\u015fkisi ve topluluklar\u0131n, guruplar\u0131n, birimlerin \u00f6z \u00f6rg\u00fctlenmesi olan topluluklar ekonomisini biraz daha anlamak ve anla\u015f\u0131l\u0131r k\u0131lmak i\u00e7in Newal Arin\u2019e sorular\u0131m\u0131z\u0131 y\u00f6nelttik. Toplumsal ekonominin ya\u015fam\u0131m\u0131zdaki boyutlar\u0131n\u0131 ele ald\u0131k.
<\/strong><\/p>\n

Toplumsal ekonomi hangi k\u00fclt\u00fcr \u00fczerinden geli\u015fmi\u015ftir?<\/strong><\/p>\n

Newal Arin <\/strong>Toplumun ilk ana h\u00fccresi olan klan toplumu, uygarl\u0131ksal t\u00fcm
\ngeli\u015fmelere kaynakl\u0131k etti\u011fini s\u00f6yleyebiliriz. Neolitik \u00f6ncesi s\u00fcre\u00e7 olan en
\nuzun s\u00fcre\u00e7, ilkel kom\u00fcnal toplum i\u00e7eren s\u00fcre\u00e7lerdir. Bu ak\u0131\u015fkanl\u0131k zamanla iki
\nayr\u0131 rotaya evirilerek toplumsal t\u00fcm geli\u015fmelere kaynakl\u0131k etmi\u015ftir. Neolitik
\nk\u00fclt\u00fcrden do\u011fan iki \u00f6nemli k\u00fclt\u00fcr olan El Ubeyt ve Tel Halaf k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden
\nbahsetmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr Biri (Tel Halaf K\u00fclt\u00fcr\u00fc)neolitik tar\u0131m k\u00f6y k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc
\ntemsil ederken di\u011feri ( El UBEYT)ise daha \u00e7ok sava\u015f, talan ve s\u00f6m\u00fcr\u00fcye dayal\u0131
\nkent k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc temsil etmektedir.<\/p>\n

Her \u015feyden \u00f6nce toplumun yar\u0131 yerle\u015fik hayata ge\u00e7mesiyle
\nbirlikte elde etti\u011fi ba\u015far\u0131lar\u0131 tespit etmek \u00f6nemlidir. Toplumun bir
\naradanl\u0131\u011f\u0131, tar\u0131m ve zanaata dayal\u0131 olarak geli\u015fen ekonomi, toplumun her
\nanlamda \u015fekillenmesine \u00f6nc\u00fcl\u00fck etmi\u015ftir.<\/p>\n

Tar\u0131m k\u00f6y k\u00fclt\u00fcr\u00fc t\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131n kendisini \u00fczerinden var
\netti\u011fi ve ya\u015fam\u0131na nitelikli bir s\u0131\u00e7rama yapt\u0131\u011f\u0131 bir s\u00fcreci ifade eder. Yani
\ninsanl\u0131\u011f\u0131n kal\u0131c\u0131 ve \u00f6zsel k\u00f6k k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc ifade eder. \u0130nsanlar\u0131n bilin\u00e7li olarak
\ngeli\u015ftirdikleri \u00fcretim, ya\u015famd\u0131r da diyebiliriz.<\/p>\n

Tar\u0131m, k\u00f6y k\u00fclt\u00fcr\u00fc Mezopotamya da, \u00f6zelde de K\u00fcrdistan\u2019da
\nbinlerce y\u0131l\u0131 kapsayan geli\u015fmelerin toplumsal, ruhsal, bilin\u00e7 yap\u0131lanmas\u0131n\u0131n
\ntemellerini atm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcm bunlar\u0131 tar\u0131m k\u00f6y toplumunda ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015ftir.<\/p>\n

–Kad\u0131n ekonomisi deyince ne anlamal\u0131y\u0131z?<\/strong><\/p>\n

Geli\u015fen bunca toplumsal a\u015famalar\u0131n temelinde kad\u0131n\u0131n rol\u00fc
\n\u00e7ok belirleyicidir. Nas\u0131l ki S\u00fcmer rahip devleti, devletli geli\u015fen bu sistemin
\nmaketi g\u00f6revini g\u00f6rd\u00fc ise, klan toplumu da kad\u0131n eksenli kom\u00fcnal ekonomide,
\ndemokratik kom\u00fcnal toplum temelini olu\u015fturmu\u015ftur.\u00a0 <\/span>Erkek ve devlet akl\u0131, kar\u015f\u0131 devrim rol\u00fcn\u00fc
\nneolitik devrime kar\u015f\u0131 her t\u00fcrl\u00fc oyun, hile spek\u00fclasyonlarla \u00e7ok ba\u015far\u0131l\u0131 bir
\n\u015fekilde oynad\u0131. Tarihsel ve toplumsal geli\u015fmeler hep iki \u00e7izgi halinde
\nolagelmi\u015ftir. Devrim ve kar\u015f\u0131 Devrim… Bu k\u0131sa \u00f6rneklerden yola \u00e7\u0131karak
\nkad\u0131n\u0131n klan toplumuyla ba\u015flayarak neolitik s\u00fcre\u00e7lere kadar nas\u0131l bir rol
\noynad\u0131\u011f\u0131, ekonomiyi hangi ahlaki kurallar \u00e7er\u00e7evesinde geli\u015ftirdi\u011fi ve bunu
\nnas\u0131l topluma mal etti\u011fini g\u00f6rebiliriz.<\/p>\n

Ekonomi ile kad\u0131n\u0131n birbirinden ayr\u0131lamaz b\u00fct\u00fcnl\u00fck
\nolu\u015fturmas\u0131, ekonomiye ger\u00e7ek anlam\u0131n\u0131 vermesi geli\u015fen emekle olmu\u015ftur. Ekonomi
\nsalt bir \u00fcretim veya t\u00fcketim ili\u015fkisi de\u011fildir. Ya\u015famla, toplumsall\u0131kla
\ndo\u011frudan ili\u015fkilidir. Ya\u015fam\u0131n ahlaki ve politik niteli\u011fi g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda,
\n\u00f6zg\u00fcrle\u015fme ve \u00f6rg\u00fctlenme ile do\u011frudan ba\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclebilir. Eme\u011fiyle ya\u015fama kat\u0131lan
\ninsan, toplumu ve kendisi i\u00e7in dengeli \u00fcretim i\u00e7erisinde olan insan \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc
\nbir nevi ya\u015famsal k\u0131lan insand\u0131r diyebiliriz.\u00a0
\n<\/span>Kad\u0131n\u0131n toplumsal olabilme \u00f6zelli\u011fi, kendini varl\u0131k d\u00fczeyine getirme ile
\nba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Ahlak ve politika, kad\u0131nla anlam kazan\u0131r. Kad\u0131n toplumu,
\nahlaki-politik toplumdur. Ayn\u0131 zamanda ekonomik toplumdur. Geli\u015fim s\u00fcre\u00e7lerinin
\nher bir de\u011fi\u015fim ile s\u0131\u00e7rama anlar\u0131nda, ekonomiyi toplumla b\u00fct\u00fcnle\u015ftirme
\na\u015famalar\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Do\u011fada toplum ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layan \u00fcr\u00fcnlerin kullan\u0131lmas\u0131,
\nsadece ihtiyac\u0131n\u0131 almas\u0131n\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc, yeterlilik anlay\u0131\u015f\u0131d\u0131r. Do\u011fayla tamamlanma
\nyan\u0131d\u0131r. Dayan\u0131\u015fmac\u0131, kolektif ve bunun yan\u0131 s\u0131ra yeterlilik ekonomisi, ahlaki
\nve politik \u00f6rg\u00fctlenme eksenli kad\u0131n ekonomisidir. Do\u011fadan ve di\u011fer canl\u0131lardan
\nyeterli \u00f6l\u00e7\u00fcde ihtiya\u00e7 kar\u015f\u0131lama ahlak\u0131, do\u011fay\u0131 kendisinin ya da kendisini
\ndo\u011fan\u0131n par\u00e7as\u0131 olarak g\u00f6rmenin ekolojik anlay\u0131\u015f\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Kelime anlam\u0131na da bak\u0131nca (ev yasas\u0131, evi ge\u00e7indirme
\nyasas\u0131) ekonominin kad\u0131n eliyle geli\u015fti\u011fini g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Yani tar\u0131m ve k\u00f6y
\ntoplumu etraf\u0131nda geli\u015fen toplumsall\u0131k Neolitik k\u00fclt\u00fcrle birlikte gittik\u00e7e \u00f6nem
\nkazanan kad\u0131n\u0131n eme\u011fi ve yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131, burada somut bir ifadeye kavu\u015fur. Tar\u0131m
\nve hayvanc\u0131l\u0131k bu d\u00f6nemin en \u00f6nemli faaliyetlerinden biridir. Bu devrimsel
\n\u00e7\u0131k\u0131\u015f kad\u0131n\u0131n eme\u011fi ile a\u011f\u0131rl\u0131kta geli\u015fmesi sonucu, Neolitik devrim bir kad\u0131n
\ndevrimidir demek yerinde olur. Kad\u0131n burada ekonominin temelini kom\u00fcnal bir
\nya\u015fam\u0131n etraf\u0131nda olu\u015fturup, ekonomiyi toplumsalla\u015ft\u0131r\u0131yor. B\u00f6ylelikle hem
\ntoplumsal kimlik \u00f6nem kazan\u0131yor, ayn\u0131 zamanda ekonomik faaliyetlerde ortaya
\n\u00e7\u0131k\u0131yor. Bu anlamda kad\u0131n eliyle geli\u015fen ekonomi kolektivizme dayal\u0131
\ngeli\u015fmi\u015ftir. Toplumun hangi ihtiya\u00e7lar \u00fczerinde kurulmas\u0131 gerekti\u011fine daha \u00e7ok
\nkad\u0131n karar vermi\u015ftir ancak bunu \u00e7evresindeki insanlarla yapm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

-Kad\u0131n ekonomisinin politikas\u0131 nas\u0131l olmal\u0131d\u0131r? Politik
\n\u00f6rg\u00fctleme modeli nas\u0131l geli\u015fecektir?<\/strong><\/p>\n

<\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fcz kapitalist sistem kad\u0131n\u0131 \u00f6yle bir konuma getirmi\u015f
\nki, adeta tutunacak bir dal\u0131 kalmam\u0131\u015ft\u0131r. Her anlamda savunmas\u0131z b\u0131rak\u0131larak
\nerke\u011fin insaf\u0131na terk edilmi\u015ftir. Erkek akl\u0131 ile kad\u0131n i\u00e7in \u00f6r\u00fclen yeni bir
\nd\u00fcnya d\u00fczeni, kad\u0131n i\u00e7in \u00f6l\u00fcmden beterdir. Kad\u0131n\u0131n bu \u00f6l\u00fcm a\u011f\u0131ndan
\nkurtulabilmesi i\u00e7in, do\u011fas\u0131na ait ya\u015fam alan\u0131n\u0131 kendi eliyle \u00f6rmesi \u015fartt\u0131r.
\nErkek akl\u0131n\u0131 bir kenara b\u0131rak\u0131p, toplumsal ak\u0131l, kad\u0131n zihniyetiyle ya\u015fam\u0131
\n\u00f6rmek \u00f6ncelikli yakla\u015f\u0131m olmal\u0131d\u0131r. Bunun i\u00e7inde her \u015feyden \u00f6nce ekonomi
\npolitikas\u0131n\u0131 kom\u00fcnal ya\u015fam\u0131n b\u00fct\u00fcnselli\u011fi i\u00e7erisinde geli\u015ftirmesi ve buna
\ndayal\u0131 olarak, toplumlar ekonomisine \u00f6nc\u00fcl\u00fck edebilmesi \u015fartt\u0131r.<\/p>\n

-Kad\u0131n ekonomisi ayn\u0131 zamanda kad\u0131n\u0131n bir \u00f6z savunma
\neylemidir diyebilir miyiz?<\/strong><\/p>\n

<\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

Kad\u0131na d\u00f6n\u00fck a\u00e7\u0131k sald\u0131r\u0131lar maddi-manevi bir\u00e7ok boyuta
\nula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Bu anlamda \u00f6z savunma bilinci, buna ba\u011fl\u0131 olarak yeni politikalar
\nve yeni mekanizmalar \u015fartt\u0131r. Bu eksende kendini \u00f6rg\u00fctleyip ve buna denk
\nd\u00fc\u015fecek \u015fekilde b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc bir zihniyet yap\u0131lanmas\u0131na gitmesi \u00f6nemlidir.\u00a0 <\/span>Toplumsal b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc yeniden olu\u015fturmak ve
\nayn\u0131 zamanda, kapitalist modernitenin kad\u0131n \u00fczerindeki k\u0131r\u0131m politikalar\u0131na son
\nvermek i\u00e7in, kad\u0131nlar\u0131n \u00f6z g\u00fcc\u00fcne ve iradesiyle bulu\u015fmas\u0131 \u015fartt\u0131r. Kapitalist
\nmodernitenin bir kanser gibi toplumun t\u00fcm g\u00f6zeneklerine s\u0131zmas\u0131n\u0131 \u00f6nleyebilmek
\ni\u00e7in, ba\u015fta onu ayakta tutan kaynaklar\u0131n\u0131 kurutmak ve buna ba\u011fl\u0131 olarak g\u00fc\u00e7l\u00fc
\n\u00f6rg\u00fctlenmelere gidilmesi \u015fartt\u0131r. Demokratik kad\u0131n \u00f6rg\u00fctleriyle ortak ayn\u0131
\nanlay\u0131\u015fla bulu\u015fup toplumsal dayan\u0131\u015fmay\u0131 geli\u015ftirmek en \u00f6nemli panzehirdir.<\/p>\n

Buna dayal\u0131 olarak kad\u0131n do\u011fas\u0131na ait ahlaki politik
\nde\u011ferlerin olu\u015fmas\u0131, kad\u0131n\u0131n par\u00e7alara b\u00f6l\u00fcnen bedeni ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcyle bulu\u015fmas\u0131
\ni\u00e7in, ekonomi politikas\u0131n\u0131 ve \u00f6z savunma g\u00fcc\u00fcn\u00fc olu\u015fturmas\u0131 ve yeni \u00f6rg\u00fctlenme
\nformlar\u0131n\u0131 geli\u015ftirmesi gerekiyor. Kad\u0131n\u0131n kendi topluluklar ekonomisini
\ngeli\u015ftirmesi en b\u00fcy\u00fck savunmad\u0131r ayn\u0131 zamanda. \u00c7\u00fcnk\u00fc kad\u0131n ekonomiden
\nuzakla\u015ft\u0131r\u0131larak savunmas\u0131z b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

T\u00fcm bu tespitlerden yola \u00e7\u0131karak, kad\u0131n\u0131n nas\u0131l bir politika
\nizlemesi gerekti\u011fini ve buna dayal\u0131 olarak ekonomi politikalar\u0131n\u0131 hangi
\nboyutlar \u00fczerinde geli\u015ftirmesi gerekti\u011fini tespit etmek \u00f6nemlidir kapitalist
\nmoderniteye kar\u015f\u0131 komple bir \u00f6rg\u00fctlenme ve toplumsalla\u015fmayla, bunun en \u00f6nemli
\naya\u011f\u0131 olan \u00fcretime kat\u0131l\u0131mla g\u00fc\u00e7l\u00fc bir kar\u015f\u0131 duru\u015f sa\u011flanabilir.<\/p>\n

-Demokratik ekolojik ekonominin olmad\u0131\u011f\u0131, kad\u0131n\u0131n ekonominin
\naktifi olmad\u0131\u011f\u0131 bir sistemde, toplumsal e\u015fitlik olur mu sizce?<\/strong><\/p>\n

<\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

Hi\u00e7bir \u015fekilde m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Do\u011fada her canl\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131z
\noldu\u011fu kadar di\u011fer t\u00fcrlerle de ili\u015fkilidir. Nas\u0131l ki do\u011fadaki bir bitki do\u011fan\u0131n
\nt\u00fcm g\u00fczelli\u011fini tek ba\u015f\u0131na ifade etmiyorsa, toplumda da salt bir olgu toplumun
\nb\u00fct\u00fcnselli\u011fini asla ifade etmez. Kad\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 ekonomi, topluluklar
\nekonomisi olmayaca\u011f\u0131 gibi, ekolojiye dayal\u0131 olmayan bir ekonomide ekominin
\n\u00f6z\u00fcn\u00fc ifade etmez. Olsa olsa do\u011faya tahakk\u00fcm, tekelci kapitalist modernitenin
\nliberal ekonomisi olur. Egemen eril yap\u0131lanma t\u00fcm do\u011fay\u0131 pozitivist bak\u0131\u015f
\na\u00e7\u0131s\u0131yla ele ald\u0131. T\u00fcm do\u011fa ve insanlar aras\u0131na fark koymayla i\u015fe ba\u015flad\u0131. \u00d6zne
\nve nesne zihniyeti, kad\u0131n ve erkek, canl\u0131 ve cans\u0131z vs ayr\u0131\u015ft\u0131rarak kendini
\nme\u015frula\u015ft\u0131rd\u0131. Do\u011fay\u0131 par\u00e7alay\u0131p nesnelle\u015ftirdi\u011fi gibi, toplumda kad\u0131n ve
\nerke\u011fi de ayr\u0131 cinsler ve yap\u0131lanmalar olarak s\u0131n\u0131fsalla\u015ft\u0131rd\u0131. Toplumsal
\ncinsiyet\u00e7ili\u011fi zihniyetle derinle\u015ftirdi\u011fi, daha sonra da maddi ara\u00e7larla kad\u0131n\u0131
\ntam k\u00f6lele\u015ftirdi. Cinsiyet\u00e7ili\u011fin ve toplumsal adaletsizli\u011fin oldu\u011fu yerde e\u015fit
\ninsanlar olmak zordur.<\/p>\n

T\u00fcm bunlar\u0131n bilincinde \u00f6rg\u00fctlenmek gerekiyor. Demokratik
\nekolojik kad\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc paradigman\u0131n hayat bulmas\u0131 i\u00e7in e\u015fitlik\u00e7i, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc
\nbir toplum in\u015fas\u0131 i\u00e7in tek temel ger\u00e7eklik do\u011fal toplumun ekonomi anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n
\n\u00f6rg\u00fctlendirilmesidir. Kad\u0131n\u0131n aktif olmad\u0131\u011f\u0131, \u00fcretime kat\u0131lmad\u0131 bir toplum
\nmilitarist, sava\u015f talan ve s\u00f6m\u00fcr\u00fcy\u00fc daha fazla ya\u015far, ya\u015fat\u0131r. Toplumun yar\u0131s\u0131
\nya\u015fam\u0131n karar s\u00fcre\u00e7lerinden ve ya\u015famsal ihtiya\u00e7lar\u0131ndan uzak tutuluyorsa o
\ntoplum adaletli olamaz.<\/p>\n

-Demokratik \u00f6zerklik in\u015fas\u0131nda kad\u0131nlar ekonomide nas\u0131l bir
\nrol oynamal\u0131d\u0131r, kendi \u00f6rg\u00fctlemelerinin \u00f6nemi nas\u0131l a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kmaktad\u0131r?<\/strong><\/p>\n

Demokratik ulus veya demokratik toplum tam olarak
\nanla\u015f\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece ya\u015fama uyarlanamaz.\u00a0
\n<\/span>Tarihte \u00e7ok \u00f6nemli devrimler olmu\u015f ve b\u00fcy\u00fck m\u00fccadeleler verilmi\u015ftir.
\n\u00d6zellikle 18 y\u00fcz y\u0131lla birlikte geli\u015fen kad\u0131n m\u00fccadeleleri g\u00f6r\u00fclmeye de\u011ferdir.
\nFakat geli\u015fen t\u00fcm devrimler kad\u0131n\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda b\u0131rakarak geli\u015ftirilmi\u015f. Kad\u0131nlar
\n\u2018\u2019birey ve yurtta\u015f\u2019\u2019 say\u0131labilmek i\u00e7in giyotinlere gittiler. 1793 y\u0131l\u0131nda
\nOlympe de Gouges\u00a0 <\/span>giyotine mahkum
\nedildi\u011finde, karar\u0131 veren \u201cDevrimci Mahkeme\u2019nin\u00a0
\n<\/span>idam gerek\u00e7esi,\u00a0 <\/span>Olympe de Gouges
\n\u201ckendi cinsine yara\u015fmayacak \u015fekilde politikayla ilgilendi\u011fi i\u00e7in ve \u00f6l\u00fcm\u00fc di\u011fer
\nkad\u0131nlara ibret olsun diye \u00a0 <\/span>mahkum
\nedilmi\u015fti!… B\u0131rakal\u0131m kad\u0131n olmay\u0131, kad\u0131nlar \u2018yurtta\u015f\u2019 bile say\u0131lamayacak
\ndurumdayd\u0131lar. Sosyalist enternasyonalist hareketlerin t\u00fcm\u00fc devrimi
\nger\u00e7ekle\u015ftirirken, kad\u0131n sorununu devrim sonras\u0131na erteleyerek, \u2019i\u015f\u00e7i k\u00f6yl\u00fc\u2019
\nslogan\u0131yla yola \u00e7\u0131kt\u0131lar. B\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131lar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra toplum sorunlar\u0131na
\nb\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc yakla\u015f\u0131lmad\u0131\u011f\u0131ndan kapitalist modernitenin a\u011f\u0131ndan kurtulamad\u0131lar.<\/p>\n

Nas\u0131l ki ilk toplumsalla\u015fma kad\u0131n\u0131n eme\u011fi ve \u00e7abas\u0131yla
\ngeli\u015ftiyse, demokratik \u00f6zerk sistemi de kad\u0131n eli ile ger\u00e7ekle\u015febilir.
\nDemokratik, adil ve e\u015fitlik\u00e7i bir toplum kad\u0131n\u0131n do\u011frudan kat\u0131l\u0131m\u0131 ile hayat
\nbulabilir. Do\u011frudan kat\u0131l\u0131m \u00fcretimi en \u00e7ok kaps\u0131yor. \u00dcretimde s\u00f6z sahibi olan
\nkad\u0131n siyaset ve politikada da karar sahibi olabilir.<\/p>\n

Anti toplumcu olan ulus devlet toplumu ameliyat masas\u0131na
\nyat\u0131r\u0131rken, toplumun en i\u015flevli organ\u0131ndan birini alarak toplumu
\ni\u015flevsizle\u015ftirmi\u015ftir. Kad\u0131n do\u011fal toplumda toplumunun bel kemi\u011fiyken g\u00fcn\u00fcm\u00fcz
\nmodernist sistem taraf\u0131ndan en gereksiz i\u015flevsiz konuma d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Devletli
\nsistemlerin her t\u00fcrl\u00fc a\u015f\u0131nma, istismar ve s\u00f6m\u00fcr\u00fcye dayal\u0131 politikalar\u0131n\u0131n
\nbertaraf edilebilmesi i\u00e7in, t\u00fcm kad\u0131nlar\u0131n \u00f6z irade ve potansiyellerini a\u00e7\u0131\u011fa
\n\u00e7\u0131kar\u0131p, bu anlamda \u00f6rg\u00fctlemeye gidebilmelidir. Kad\u0131n toplumun dayan\u0131\u015fmac\u0131,
\nekolojik, ye\u015fil ekonomisini \u00f6rg\u00fctlemek zorundad\u0131r. Kad\u0131n\u0131n kendini en g\u00fc\u00e7l\u00fc
\nifade edece\u011fi, dinami\u011fini ortaya \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131 boyuttur.<\/p>\n

-Ekonomi de kad\u0131n giri\u015fim ve \u00f6rg\u00fctlenmesi somut olarak nas\u0131l
\nolabilir?<\/strong><\/p>\n

Bu g\u00fcn toplumun yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131 i\u015fsiz, ekonomisiz
\nb\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6rg\u00fcts\u00fcz b\u0131rak\u0131lan insan ekonomisiz, ekonomisiz b\u0131rak\u0131lan
\ninsanda \u00f6rg\u00fcts\u00fcz bir topluma d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Art\u0131k demokratik toplum m\u00fccadelemizle
\nya\u015fam\u0131n her alan\u0131n\u0131 \u00f6rg\u00fctlerken en \u00f6nemli boyut olan ekonomi de
\n\u00f6rg\u00fctlendirilmek durumundad\u0131r. Ya\u015fam\u0131 \u00f6rg\u00fctlemek, emekle geli\u015ftirmek anlam\u0131na
\nda gelir. Demokratik ulus \u00f6rg\u00fctlenmesi kad\u0131nlar\u0131n kendilerini hi\u00e7bir s\u0131n\u0131f,
\ncins, egemenlik dayatmas\u0131na tak\u0131lmadan \u00f6rg\u00fctlendi\u011fi bir sistemdir. Bu nedenle
\nkad\u0131nlar yeniden ekonomi de \u00f6rg\u00fctleneceklerdir.<\/p>\n

\u00d6rg\u00fctlenme bi\u00e7imleri \u00e7o\u011falt\u0131la bilinir. Ancak kooperatif ve
\nkomun ve \u00e7ok say\u0131da \u00e7al\u0131\u015fma guruplar\u0131yla metala\u015fmay\u0131 esas almayan, halk\u0131n
\ndemokratik geli\u015fimine katk\u0131 sunacak, \u00e7evreye zarar vermeyen dayan\u0131\u015fmac\u0131 ekonomi
\ngeli\u015ftirilebilir. K\u00fcrdistan\u2019da ihtiyaca g\u00f6re kom\u00fcnden, demokratik ulusa kadar \u00e7ok\u00e7a
\n\u00f6rg\u00fctlenme birim, meclis ve kom\u00fcnlere gitmek gerekiyor. Kooperatifler bu
\ndurumda \u00e7ok\u00e7a \u00f6rg\u00fctlenme ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layabilir. Tar\u0131m, fabrika, ula\u015f\u0131m,
\nsa\u011fl\u0131k, e\u011fitim, sat\u0131\u015f, \u00fcretim, t\u00fcketim, yap\u0131, ticari, mali ve sinai vs daha \u00e7ok
\ns\u0131ralayabilece\u011fimiz kooperatiflerle ortak emek, \u00fcretim ortaya \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131r. \u00d6nemli
\nolan husus ihtiyaca g\u00f6re, nitelikli ve ahlaki kooperatifler in\u015fa etmektir.
\nKapitalist modernizmin tekelci kar yap\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 ve endistriyalist geli\u015fime
\nkar\u015f\u0131 duru\u015f, kendi mevcut halk ekonomisini geli\u015ftirmekle olur. T\u00fcm kar ve
\ntekeller sonu\u00e7ta halk\u0131n, toplumun s\u0131rt\u0131nda geli\u015fmektedir. Bunun bilincinde
\nolarak halkta kendi topluluklar ekonomisiyle tekelci kar anlay\u0131\u015f\u0131na alternatif
\ntopluluklar\u0131n, dayan\u0131\u015fmac\u0131 ekonomisi ortaya \u00e7\u0131karmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\u0130\u015fsizlik sorununu ortadan kald\u0131rman\u0131n en \u00f6nemli boyutu
\nya\u015fam\u0131n her alan\u0131nda toplumun co\u015fkuyla ve bilin\u00e7le kendini ayn\u0131 zamanda ifade
\nedecek \u00fcretim alanlar\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmakt\u0131r. Toplumumuzun genlerinde bulunan
\nkom\u00fcnal toplum anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fcz teknolojisiyle de bir araya getirip
\n\u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc bir toplum geli\u015ftirile bilinir.<\/p>\n

Didar Baran<\/p>\n

K\u00fcrdistan Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi<\/p>\n

www.navendalekolin.com – www.lekolin.org – www.lekolin.net \u2013
\nwww.lekolin.info<\/a><\/p>\n

<\/p>\n

\t<\/p>\n

\n
<\/div>\n

\n<\/div><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Topluluklar ekonomisi son y\u0131llarda K\u00fcrdistan \u00f6zg\u00fcrl\u00fck m\u00fccadelesiyle biraz daha g\u00fcndeme girdi. Kad\u0131n\u0131n toplumsal ekonomisinin yeniden canlanmas\u0131, kad\u0131n\u0131n toplumsal akl\u0131 ile geli\u015fen ve bin y\u0131llar\u0131n toplumsal k\u00fclt\u00fcr\u00fc olan dayan\u0131\u015fmac\u0131, ekolojik ekonomi bu g\u00fcn Kapitalist modernitenin kar tekelleri taraf\u0131ndan neredeyse nefessiz b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/b><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9082,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[2844,32,2236,2235,123,31,36,33,30,2234,1591,35,34,356],"class_list":["post-9081","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-roportajlar","tag-2844","tag-arastirma","tag-baran","tag-didar","tag-ekonomi","tag-kurdi","tag-kurdish","tag-kurdistan","tag-lekolin","tag-roportaj","tag-toplumsal","tag-turkish","tag-turkiye","tag-uzerine"],"acf":[],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9081","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9081"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9081\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9082"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9081"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9081"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9081"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}