\t\t\t\t\t\t\t ![](\"http:\/\/www.lekolin.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/4376-1.jpg\")
\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n
D\u00fcnya ve b\u00f6lgedeki geli\u015fmeler ekseninde Irak ve Ba\u015fur
\nKurdistan\u2019\u0131nda DA\u0130\u015e ile m\u00fccadelenin g\u00fcndemini Musul\u2019un \u00d6zg\u00fcrle\u015ftirilme
\noperasyonu olu\u015fturmaktad\u0131r. Musul\u2019un DA\u0130\u015e\u2019ten kurtar\u0131l\u0131p \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirilmesi
\nmeselesi de sadece Irak ve Ba\u015fur\u2019daki g\u00fc\u00e7leri ilgilendirmeyip t\u00fcm k\u00fcresel ve
\nb\u00f6lgesel g\u00fc\u00e7 dengelerini do\u011frudan ilgilendiren bir ger\u00e7eklik olmaktad\u0131r. Bu
\nnedenle Musul operasyonu k\u00fcresel ve b\u00f6lgesel g\u00fc\u00e7 dengelerinin siyasi, ekonomik
\nve mezhepsel \u00e7eli\u015fkileriyle bu eksenli \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131yla \u00f6rt\u00fc\u015fmelerinin sahas\u0131
\nkonumuna gelmi\u015ftir. T\u00fcm bu \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131yla \u00e7\u0131kar \u00f6rt\u00fc\u015fmelerinin Musul
\noperasyonunun ba\u015flamas\u0131, y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi ve genel gidi\u015fat\u0131yla sonu\u00e7lar\u0131 \u00fczerinde
\netkide bulundu\u011fu belirtilebilir. <\/p>\n
Bu \u00e7er\u00e7evede Musul operasyonuna dahil olan taraflar\u0131n
\npozisyonu ve durumu da \u00f6nemli olmaktad\u0131r. Genel olarak aktif \u00f6nc\u00fcl m\u00fcdahil
\ntaraflar\u0131n durumuna bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda hem k\u00fcresel hem de b\u00f6lgesel g\u00fc\u00e7ler dengesinde
\n3 ana taraf\u0131n \u00f6n plana \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenebilir. Birinci \u00f6nc\u00fcl taraf Rusya, \u0130ran ve
\nIrak merkezi h\u00fck\u00fcmetiyle onun temel milis \u00f6rg\u00fctlenmesi olan He\u015fdi \u015eabi\u2019nin
\nolu\u015fturdu\u011fu \u015eii blo\u011fudur. \u0130kinci \u00f6nc\u00fcl taraf ise ABD\u2019nin destekledi\u011fi
\ni\u00e7erisinde Suudi, Katar, T\u00fcrkiye, KDP ve S\u00fcnni milis \u00f6rg\u00fctlenmesi He\u015fdi
\nVatani\u2019nin dahil oldu\u011fu S\u00fcnni blokla\u015fmad\u0131r. Bu S\u00fcnni blokla\u015fmaya DA\u0130\u015e ve radikal
\ns\u00fcnni-selefi di\u011fer g\u00fc\u00e7ler de dahil edilebilir. Bu ortak mezhepsel \u00e7\u0131karlardaki
\nortakl\u0131k ve blokla\u015fma i\u00e7erisinde yer alan T\u00fcrkiye, Suudi, Katar ve KDP\u2019nin
\nMusul\u2019un DA\u0130\u015e\u2019e teslim edilmesi s\u00fcrecindeki belirleyici rolleri de g\u00f6z \u00f6n\u00fcne
\ngetirildi\u011finde de bu ortakl\u0131k ve ger\u00e7eklik rahatl\u0131kla daha iyi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.
\n\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00f6nc\u00fcl taraf ya da \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00e7izgi olarak da adland\u0131rabilece\u011fimiz taraf da
\nK\u00fcrt \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketinin \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yapt\u0131\u011f\u0131 halklar\u0131n \u00f6zg\u00fcr-demokratik
\nkonfedaral \u00e7izgisidir. Bu \u00f6nc\u00fcl taraf ve blokla\u015fmalar\u0131n Musul operasyonunun
\nba\u015far\u0131s\u0131nda ya da ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131nda \u00f6zcesi kaderine do\u011frudan etki bulunaca\u011f\u0131
\ndaha \u015fimdiden belirtilebilir. Musul\u2019un kurtar\u0131lmas\u0131 stratejik operasyonunda
\ntemel ve gidi\u015fat\u0131 do\u011frudan belirleyecek taraf ve denge g\u00fcc\u00fc hi\u00e7 ku\u015fku yok ki
\naskeri anlamda HPG ve YB\u015e-YJ\u015e\u2019nin \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yapt\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00e7izgidir. \u015eia ve
\nS\u00fcnni blokla\u015fman\u0131n karakterindeki antogonist(uzla\u015fmaz) \u00e7eli\u015fkilerin varl\u0131\u011f\u0131 da
\ndikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda Musul operasyonunun kaderinin K\u00fcrt \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketinin
\nyakla\u015f\u0131m\u0131na, bu operasyona kat\u0131l\u0131p kat\u0131lmamas\u0131na ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir. <\/p>\n
Bu operasyonla ilgili \u015eia ve S\u00fcnni blokla\u015fman\u0131n 24 Mart\u2019ta
\nstart\u0131 verilen operasyon da baz\u0131 temel hususlarda tam anla\u015famad\u0131\u011f\u0131 operasyonun
\n\u00f6zellikle Maxmur cephesindeki durumuyla ba\u011flant\u0131l\u0131 rahatl\u0131kla g\u00f6r\u00fclebilir.
\n\u015eengal\u2019de HPG ve YB\u015e-YJ\u015e\u2019nin \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcndeki \u015eengal cephesinde ilerleme olurken
\nMaxmur cephesinde g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr bir ilerlemenin olmamas\u0131ndan rahatl\u0131kla
\nanla\u015f\u0131l\u0131yor. Hatta Maxmur cephesinde Irak Merkezi H\u00fck\u00fcmeti ve He\u015fdi Vatani
\nmilislerinin b\u0131rakal\u0131m b\u00f6lgede DA\u0130\u015e\u2019e etkili operasyon yapmas\u0131n\u0131 en son Maxmur
\nkasabas\u0131n\u0131n i\u00e7ine y\u00f6nelik DA\u0130\u015e\u2019in etkili bir intihar operasyonu geli\u015fti. Bu da
\nMaxmur cephesinde de K\u00fcrt \u00d6zg\u00fcrl\u00fck hareketi olmadan bir arpa boyu kadar
\nilerlemenin \u00e7ok zor oldu\u011funu bir kez daha ortaya koydu. K\u00fcrt \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketi
\nDA\u0130\u015e\u2019i askeri ve psikolojik anlamda k\u0131ran yegane g\u00fc\u00e7 olmu\u015ftur. K\u00fcrt \u00f6zg\u00fcrl\u00fck
\ngerillas\u0131 olmadan operasyona dahil olan t\u00fcm g\u00fc\u00e7lerin DA\u0130\u015e kar\u015f\u0131s\u0131nda psikolojik
\n\u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ele alarak ba\u015far\u0131l\u0131 olmas\u0131 \u00e7ok zor olmaktad\u0131r. Bu ger\u00e7eklik t\u00fcm d\u00fcnya
\ntaraf\u0131ndan da art\u0131k daha iyi g\u00f6r\u00fclmekte ve anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Bu ger\u00e7e\u011fin en \u00e7ok
\nfark\u0131nda olan g\u00fc\u00e7ler T\u00fcrkiye ve KDP olmaktad\u0131r. T\u00fcrkiye ve KDP, Musul
\noperasyonu ba\u015flamadan bu y\u00f6nl\u00fc stratejik bir hamleyi Ba\u015fika\u2019da K\u00fcrt \u00d6zg\u00fcrl\u00fck
\nHareketi kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 temelinde ger\u00e7ekle\u015ftirmek istedi. Sonradan T\u00fcrk Ba\u015fbakan\u0131
\nDavuto\u011flu\u2019nun itiraf gibi a\u00e7\u0131klamas\u0131nda da Ba\u015fika\u2019daki hamleyle AKP-KDP
\nstratejik ittifak\u0131n\u0131n PKK\u2019nin kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 temelinde bu hamleyi
\nger\u00e7ekle\u015ftirdikleri de netle\u015fmi\u015ftir. Bu hamleyle olu\u015fabilecek Rojava, \u015eengal ve
\nKandil hatt\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc almak ve PKK\u2019yi b\u00f6lgede etkisiz k\u0131lman\u0131n
\nger\u00e7ekle\u015ftirilmesinin temel hedef oldu\u011fu da anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Tabi Rus, \u0130ran
\ndestekli Irak merkezi h\u00fck\u00fcmetinin buna kar\u015f\u0131t hamlesi de geli\u015fmi\u015ftir. K\u0131smen
\netkilese de tamamen AKP-KDP\u2019nin bu hamlesini bo\u015fa \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenemez.
\nAKP-KDP\u2019nin Musul operasyonu resmi ba\u015flad\u0131ktan sonra tutumu operasyonun
\nba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131na oynayarak kendi rollerini ve ellerini g\u00fc\u00e7lendirmeye d\u00f6n\u00fck
\nolmu\u015ftur. T\u00fcrk devletinin direk ya da a\u00e7\u0131ktan bir m\u00fcdahale geli\u015ftirmenin
\nko\u015fullar\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131ndan KDP ve S\u00fcnni He\u015fdi Vatani \u00fczerinden etkili olmaya
\n\u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131 belirtilebilir. Zaten He\u015fdi Vatani\u2019nin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn maa\u015flar\u0131n\u0131n da
\nT\u00fcrk devleti taraf\u0131ndan verildi\u011fi de bas\u0131na yans\u0131yan bir durumdu. Musul
\noperasyon s\u00fcrecinde \u00d6zellikle AKP-KDP, gerillan\u0131n operasyona kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n
\nkendilerine olan ihtiyac\u0131 ortadan kald\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 ve PKK\u2019nin Irak, Ba\u015fur ve hatta
\nOrtado\u011fu\u2019da etkisini art\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 bilmelerinden \u015fiddetle kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmaktalar.
\nKDP\u2019nin kurmaylar\u0131ndan Sefin Dizayi\u2019nin \u2018PKK bir d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7t\u00fcr, Irak g\u00fcc\u00fc de\u011fildir\u2019
\nmealindeki a\u00e7\u0131klamalar\u0131 bu ger\u00e7e\u011fi daha net ortaya koymaktad\u0131r. KDP tandansl\u0131
\ndaha \u00f6nce yap\u0131lan t\u00fcm a\u00e7\u0131klamalarda bu anlay\u0131\u015f\u0131 destekler niteliktedir. <\/p>\n
KDP\u2019nin bir Ba\u015fur g\u00fcc\u00fc olarak operasyona aktif ve \u00f6nc\u00fc bir
\ng\u00fc\u00e7 olarak kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n ve rol oynamas\u0131n\u0131n ko\u015fullar\u0131 yoktur. Hem Ba\u015fur\u2019un siyasi
\nyap\u0131sal krizden kayna\u011f\u0131n\u0131 alan ekonomik kriz ve istikrars\u0131zl\u0131k hem de Ba\u015fur
\nyerel g\u00fc\u00e7lerinin par\u00e7al\u0131, \u00e7eli\u015fkili ve \u00e7at\u0131\u015fmal\u0131 durumu Musul operasyonuna
\ng\u00fc\u00e7l\u00fc kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcndeki en b\u00fcy\u00fck engeldir. \u00d6te yandan KDP\u2019nin siyasi ve
\naskeri g\u00fcc\u00fcn\u00fcn DA\u0130\u015e kar\u015f\u0131s\u0131ndaki psikolojik k\u0131r\u0131lmas\u0131 bu operasyona kat\u0131l\u0131m\u0131n
\n\u00f6n\u00fcndeki engeldir. \u00d6zellikle de y\u0131llarca Ba\u015fur toplumunun bilin\u00e7alt\u0131na kaz\u0131nan
\nMusul\u2019un asl\u0131nda bir Arap \u015fehri oldu\u011fu alg\u0131s\u0131 \u00f6nemli bir etki yaratm\u0131\u015ft\u0131r. Bu
\nda zaten profesyonel sava\u015f yetene\u011finden yoksun Ba\u015fur pe\u015fmerge g\u00fcc\u00fcn\u00fcn \u2018ben
\nneden gidip Musul\u2019da Araplar i\u00e7in \u00f6leyim\u2019 anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 yayg\u0131n ve hakim
\nk\u0131lmaktad\u0131r. T\u00fcm bu fakt\u00f6rler de de\u011ferlendirildi\u011finde asl\u0131nda ABD ve Irak
\nh\u00fck\u00fcmeti KDP\u2019nin \u00f6nemli bir\u00e7ok \u015fart\u0131n\u0131 kabul edip DA\u0130\u015e\u2019e kar\u015f\u0131 sava\u015fa davet
\netse de bu objektif olarak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. KDP\u2019nin Musul operasyonuna kat\u0131l\u0131p
\nDA\u0130\u015e\u2019e kar\u015f\u0131 sava\u015f karar\u0131 ald\u0131\u011f\u0131nda (uzak bir ihtimal) Hewler ve KDP\u2019nin hakim
\noldu\u011fu di\u011fer kentlerde onlarca bomban\u0131n patlat\u0131lmas\u0131 da y\u00fcksel bir ihtimal
\nolmaktad\u0131r. Ba\u015fta Hewler olmak \u00fczere di\u011fer KDP hakimiyetindeki kentlerde
\nonlarca DA\u0130\u015e h\u00fccresinin bulundu\u011fu da zaten herkes\u00e7e bilinen bir durumdur. Di\u011fer
\nBa\u015fur g\u00fcc\u00fc YNK\u2019nin \u015eia cephesinde ve Irak merkezi h\u00fck\u00fcmetiyle \u0130ran\u2019\u0131n
\ng\u00f6lgesinde Musul operasyonuna s\u0131n\u0131rl\u0131 bir kat\u0131l\u0131m\u0131 olur. Goran\u2019\u0131n ise askeri
\nbir \u00f6rg\u00fctlenme ve g\u00fcc\u00fc olmamas\u0131ndan kaynakl\u0131 Musul operasyonuna ciddi bir
\netkide bulunmas\u0131 olas\u0131 de\u011fildir. <\/p>\n
Resmiyette ve k\u00fcresel g\u00fc\u00e7lerin deste\u011fini b\u00fcy\u00fck oranda al\u0131p
\nMusul operasyonunun start\u0131n\u0131 bir s\u00fcre \u00f6nce veren Irak h\u00fck\u00fcmetinin siyasi-askeri
\ndurumu da hi\u00e7 i\u00e7 a\u00e7\u0131c\u0131 de\u011fildir. Necef merkezli Sadr \u015eia\u2019l\u0131\u011f\u0131 ile Kum merkezli
\n\u0130ran Hamaney \u015eia\u2019l\u0131\u011f\u0131n\u0131n par\u00e7alanm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 ve ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 yo\u011fun \u00e7eli\u015fki \u015eia
\ncephesini de Musul operasyonunda zay\u0131f k\u0131lmaktad\u0131r. Her ne kadar son g\u00fcnlerde
\nEbadi h\u00fck\u00fcmetiyle Mukteda El Sadr aras\u0131nda g\u00f6r\u00fcn\u00fcrde bir uzla\u015fma olsa da Maliki
\ncephesinin bundan rahats\u0131z oldu\u011fu ve provokasyon yaratma ihtimalini de
\nart\u0131rmaktad\u0131r. G\u00f6r\u00fcn\u00fcrde \u015eia i\u00e7i bir uzla\u015fma olsa da uzun vadeli bir uzla\u015f\u0131
\nolmad\u0131\u011f\u0131 ve her an \u015eia i\u00e7i bir sava\u015f\u0131n ba\u015flama potansiyeli de mevcuttur. T\u00fcm bu
\nfakt\u00f6rler Musul operasyon s\u00fcrecinde \u015eia blo\u011funun elini zay\u0131flatan ve DA\u0130\u015e ile
\nsava\u015fta etkili olmas\u0131n\u0131 engelleyen nedenlerdir. <\/p>\n
A\u00e7\u0131ktan olu\u015fan S\u00fcnni blo\u011fun bir par\u00e7as\u0131 olarak yans\u0131masa da
\nDA\u0130\u015e\u2019in Musul\u2019daki pozisyonu, sava\u015fa haz\u0131rl\u0131k ve \u00f6rg\u00fctlenme d\u00fczeyi ile nas\u0131l
\nbir tutum tak\u0131naca\u011f\u0131 da Musul operasyonun kaderini belirleyecektir. DA\u0130\u015e i\u00e7in
\nbir var olmayla yok olma meselesi olan Musul i\u00e7in ciddi bir haz\u0131rl\u0131k yapt\u0131\u011f\u0131 ve
\ndaha da yapaca\u011f\u0131 s\u00f6ylenebilir. Kentin \u00e7evresinde olu\u015fturdu\u011fu hendekler ve bir
\nb\u00f6l\u00fcm\u00fc yeralt\u0131 sistemi oldu\u011fu belirtilen mevzilenme DA\u0130\u015e\u2019in Musul\u2019u kolay kolay
\nb\u0131rakmayaca\u011f\u0131n\u0131 ve direnme ihtimalinin y\u00fcksek oldu\u011funu ortaya koyuyor. Musul
\n\u015fehrinin \u015fu anki co\u011frafik, demografik ve mimari yap\u0131s\u0131 da g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde
\nbulunduruldu\u011funda direnme ko\u015fullar\u0131n\u0131n \u00e7ok m\u00fcsait oldu\u011fu da g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. DA\u0130\u015e\u2019in
\ngenel sava\u015f anlay\u0131\u015f\u0131, psikolojisi ve ge\u00e7mi\u015fte uygulad\u0131\u011f\u0131 taktikler de g\u00f6z
\n\u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda DA\u0130\u015e\u2019in as\u0131l sava\u015f\u0131 Musul\u2019un d\u0131\u015f\u0131nda ve intihar
\ntakti\u011fiyle yapma ihtimalini g\u00fc\u00e7lendiriyor. Bir di\u011fer olas\u0131l\u0131kta e\u011fer Musul\u2019daki
\nas\u0131l DA\u0130\u015e \u00e7ekirdek yap\u0131s\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndaki Musul a\u015firetlerinden olu\u015fan genel
\nyap\u0131s\u0131n\u0131n s\u00fcrece g\u00f6re taraf de\u011fi\u015ftirme durumu da geli\u015febilir. E\u011fer ki bu
\nsava\u015f\u0131n kaybedilecek bir sava\u015f olaca\u011f\u0131 noktas\u0131nda bir kanaat geli\u015firse DA\u0130\u015e
\ni\u00e7erisindeki bu a\u015firet yap\u0131lar\u0131n\u0131n taraf de\u011fi\u015ftirme ve yeni Musul\u2019da yeniden
\nrol almak istemeleri de m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. B\u00f6ylesi bir durum Musul sava\u015f\u0131n\u0131n \u00f6mr\u00fcn\u00fc
\nk\u0131saltan bir geli\u015fme olur. <\/p>\n
Genel anlamda Musul\u2019u \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirme operasyonu her ne kadar
\n24 Mart\u2019ta ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015f olsa da operasyonun istenilen d\u00fczeyde ve tam ba\u015flamad\u0131\u011f\u0131
\nda g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bu da Musul operasyonunun uzun erimli bir sava\u015f olaca\u011f\u0131n\u0131n ve
\n\u00f6zel-psikolojik sava\u015f yani y\u0131pratma y\u00f6n\u00fcn\u00fcn \u00e7ok daha a\u011f\u0131r basaca\u011f\u0131n\u0131 ortaya
\nkoyuyor. Sava\u015f\u0131n gidi\u015fat\u0131n\u0131n da operasyon s\u00fcrecinde bir\u00e7ok ittifak ve dengeyi
\nyeniden etkileme ve belirleme \u00f6zelli\u011fine sahiptir.<\/p>\n
Rijwan Mistefa<\/strong><\/p>\n K\u00fcrdistan Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi<\/strong><\/p>\n www.lekolin.com – www.lekolin.org – www.lekolin.net \u2013 \u00a0<\/p>\n 0<\/p>\n 21<\/p>\n TR<\/p>\n \t :” ” <\/p>\n \t :”” <\/p>\n \t ” “,” ” <\/p>\n \t :” ” <\/p>\n \t<\/p>\n
\nwww.lekolin.info – www.navendalekolin.com<\/strong><\/p>\n