\t\t\t\t\t\t\t ![](\"http:\/\/www.lekolin.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/35-1.png\")
\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n
Sadece hayvanlar \u00e2leminde de\u011fil, bitkiler \u00e2leminde de toplum veya
\ntopluluklara benzeyen bir arada ya\u015fama \u00f6rne\u011fine bolca rastlamaktay\u0131z.
\nDo\u011fas\u0131 gere\u011fi, her t\u00fcr birbirine yak\u0131n, hatta topluluk olarak ya\u015famak
\ndurumundad\u0131r. A\u011fa\u00e7lar ormans\u0131z, bal\u0131klar s\u00fcr\u00fcs\u00fcz olmaz. Fakat insan
\ngibi toplumu da niteliksel bir farka sahiptir. Toplumun kendisi belki
\nde \u00fcst insand\u0131r. Veya \u00fcst insan\u0131 yaratm\u0131\u015f, yaratacak olan
\norganizasyondur. \u0130nsan\u0131 toplumdan orman\u0131n i\u00e7ine (do\u011fduktan hemen sonra
\nya\u015fam\u0131n\u0131 da g\u00fcvenceleyerek) att\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, bir primata d\u00f6n\u00fc\u015fmekten
\nkurtulamayacakt\u0131r. Yan\u0131na birka\u00e7 benzer insan verdi\u011fimizde de
\nba\u015flayacak olan s\u00fcre\u00e7, primatlarda ba\u015flayan s\u00fcrece \u00e7ok benzer
\nolacakt\u0131r. Ayn\u0131 \u015fey hayvan topluluklar\u0131 i\u00e7in ge\u00e7erli de\u011fildir. Bu durum
\nbile insan toplumunun apayr\u0131 de\u011ferini ortaya koymaktad\u0131r. Toplumun
\ninsan\u0131, insan\u0131n toplumu in\u015fadaki rol\u00fc de benzersiz olmaktad\u0131r. <\/p>\n
\u015e\u00fcphesiz
\ninsan olmadan toplum olmaz. Ama toplumu insanlar\u0131n toplam\u0131ndan ibaret
\ng\u00f6rmek \u00f6nemli bir yan\u0131lg\u0131d\u0131r. Toplumsuz insan, primat olmaktan \u00f6teye
\ngidemez. Toplumlu insan ise m\u00fcthi\u015f bir g\u00fc\u00e7 olabilmektedir. B\u00fcy\u00fck bir
\nd\u00fc\u015f\u00fcnce g\u00fcc\u00fcne eri\u015fmektedir. Belki de bir insan\u0131n karar\u0131 (n\u00fckleer
\nbombalar\u0131 patlatmak gibi) t\u00fcm d\u00fcnyay\u0131 \u00e7\u00f6le \u00e7evirebilir. Bu insan uzaya
\n\u00e7\u0131kabilmektedir. S\u0131n\u0131rs\u0131z ke\u015fif ve icatlar yapabilmektedir.
\nToplumsall\u0131\u011f\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc belirtmek i\u00e7in bu \u00f6rnekleri veriyoruz. Toplumsal
\nkurulu\u015f her ne kadar \u2018sosyoloji\u2019nin konusu ise de, \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z
\nkonu bamba\u015fkad\u0131r. Bilgiye ula\u015fman\u0131n ve hakikat rejimini kurman\u0131n yolu
\ntoplumsuz m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fcnmemektedir. \u0130nsan bireyinde ger\u00e7ekle\u015fen her \u015fey
\ntoplumsal olmak durumundad\u0131r. Burada sadece bitki ve hayvan\u0131n, hatta
\nfiziki ve kimyasal evrenin bir kal\u0131t\u00e7\u0131s\u0131 olarak insandan bahsetmiyoruz.
\nToplumda ger\u00e7ekle\u015fen insandan bahsediyoruz. <\/p>\n
Kapitalist
\nmodernite de dahil, t\u00fcm uygarl\u0131k sistemleri insan\u0131 tarih ve toplumdan
\nkopuk olarak incelediler. Daha do\u011frusu, insana dair tart\u0131\u015f\u0131lan, olu\u015fan
\nt\u00fcm d\u00fc\u015f\u00fcnce ve yap\u0131lar tarih ve toplumdan kopuk, hatta toplum \u00fcst\u00fc
\nbireylerin eseri olarak ortaya konuldu. Buradan da \u00f6rt\u00fck ve \u00e7\u0131plak
\nkrallarla maskeli ve maskesiz tanr\u0131lar icat edildi. H\u00e2lbuki topluma
\nili\u015fkin anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131 derinle\u015ftirirken, t\u00fcm bu krallar ve tanr\u0131lar\u0131
\n\u00e7\u00f6z\u00fcmleyebilece\u011fimiz gibi, hangi d\u00fc\u015f\u00fcncelerden, bu d\u00fc\u015f\u00fcncelerin do\u011fdu\u011fu
\ntoplumsal yap\u0131lardan, \u00f6zellikle zorbal\u0131k ve s\u00f6m\u00fcr\u00fc \u00fcreten toplumsal
\nsistemlerden kaynakland\u0131klar\u0131n\u0131 da a\u00e7\u0131klayabilece\u011fiz. <\/p>\n
\u0130nsan-toplum
\nili\u015fkisini anlaml\u0131ca ortaya koyabilmek en temel y\u00f6ntem sorunudur. \u00c7ok
\nbilimsel ge\u00e7inen Bacon ve Descartes\u2019lar y\u00f6ntem sorunlar\u0131n\u0131 tart\u0131\u015f\u0131rken,
\ni\u00e7inde hareket ettikleri toplumdan habersiz, ba\u011f\u0131nt\u0131s\u0131z gibi
\ng\u00f6r\u00fcnmektedir. Bug\u00fcn \u00e7ok iyi bilmekteyiz ki, onlar\u0131n etkilendikleri
\ntoplum, kapitalizmi bir d\u00fcnya sistemi olarak in\u015fa eden, bug\u00fcn ad\u0131na
\n\u0130ngiltere ve Hollanda dedi\u011fimiz \u00fclkelerin toplumudur. \u0130n\u015fa ettikleri
\ny\u00f6ntemler de kapitalizme ard\u0131na kadar kap\u0131y\u0131 aralayan toplum ba\u011flant\u0131l\u0131
\nd\u00fc\u015f\u00fcncelerdir. <\/p>\n
O halde insan toplumunu temel bir kategori olarak ara\u015ft\u0131rmaya ba\u015flarsak neler g\u00f6zlemleyebiliriz?
a- Toplum, insan\u0131 hayvandan niteliksel olarak ay\u0131ran bir olu\u015fumdur. Bu hususu yeterince a\u00e7\u0131klad\u0131k.
b-
\nToplum insanlarca olu\u015fturuldu\u011fu gibi, kendisi de insan bireylerini in\u015fa
\neder, olu\u015fturur. Burada anla\u015f\u0131lmas\u0131 gereken temel husus, toplum veya
\ntopluluklar\u0131n insan eliyle, yetene\u011fiyle in\u015fa edildikleridir. Toplumlar
\ninsan\u00fcst\u00fc kurulu\u015flar de\u011fildir. \u0130nsan haf\u0131zalar\u0131n\u0131 derinden
\netkiledikleri i\u00e7in, kendilerini totemden tanr\u0131ya kadar bir kimlik
\nolarak yans\u0131tsalar da, insan kurgulamalar\u0131 olduklar\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. \u0130nsan
\nolmad\u0131\u011f\u0131nda, totem veya tanr\u0131lar\u0131n s\u00fcrd\u00fcrecekleri bir toplum yoktur.
c-
\nToplumlar tarihsel ve mek\u00e2nsal k\u0131s\u0131tlamalar alt\u0131ndad\u0131r. Di\u011fer bir
\nanlat\u0131mla toplumlar\u0131n i\u00e7inde in\u015fa edildikleri bir zamanlar\u0131 ve co\u011frafya
\nko\u015fullar\u0131 vard\u0131r. Tarihten ve co\u011frafyadan kopuk toplum in\u015falar\u0131 yoktur.
\nHer ko\u015fulda ve s\u00fcresiz toplum \u00fctopyalar\u0131 bo\u015f d\u00fc\u015flerdir.<\/p>\n
Tarih
\nkonusu genelde canl\u0131lar i\u00e7in, \u00f6zelde insan i\u00e7in ba\u011f\u0131ml\u0131 k\u0131lan zaman
\nifadeleridir. Ba\u015fta mevsimler olmak \u00fczere bir\u00e7ok zaman d\u00f6ng\u00fcs\u00fc ve
\ns\u00fcresi t\u00fcr olu\u015fumlar\u0131 i\u00e7in zaruridir. Kald\u0131 ki, s\u00fcresi olmayan hi\u00e7bir
\nolu\u015fum yoktur. \u2018Ebed-ezel\u2019 kavram\u0131n\u0131n sadece \u2018de\u011fi\u015fime\u2019 has oldu\u011fu
\nanla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Yani de\u011fi\u015fmeyen, zamans\u0131z olan tek \u015fey de\u011fi\u015fimin
\nkendisidir. Tarihle toplum ba\u011flant\u0131s\u0131 daha s\u0131k\u0131 ve k\u0131sa s\u00fcrelidir.
\nEvren i\u00e7in milyarlarca y\u0131ldan bahsederken, toplumlar i\u00e7in binlerce y\u0131l\u0131
\na\u015fmak ancak uzun s\u00fcre kavram\u0131nda ge\u00e7erli olabilir. Yayg\u0131n zaman
\ns\u00fcreleri g\u00fcnl\u00fck, ayl\u0131k, y\u0131ll\u0131k, y\u00fczy\u0131ll\u0131k gibi s\u00fcrelerdir. Toplumlar\u0131n
\nmek\u00e2n\u0131 esas olarak bitkisel ve hayvansal varl\u0131klarla ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r.
\nKutuplarda ve ekvatoral b\u00f6lgelerde toplumlar \u00e7ok istisnaidir. En zengin
\nbitki ve hayvan \u00f6rt\u00fcs\u00fc, en verimli toplumlar i\u00e7in de zemin
\nolu\u015fturabilir.<\/p>\n
Hiyerar\u015fik ve devlet gelenekleri i\u00e7inde olu\u015fan,
\nin\u015fa edilen bir\u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fcnce ekol\u00fc ve dinsel yap\u0131lar, toplumsal tarihten
\nve mek\u00e2ndan kopuk bir sistemi kadermi\u015f gibi insan zihnine egemen
\nk\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Nas\u0131l ki baz\u0131 kahramanlar\u0131n tarihi yapt\u0131klar\u0131 iddia
\nediliyorsa, baz\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce ve din vaazc\u0131lar\u0131n\u0131n da \u00f6ylesine tarihsel
\ntoplumdan kopuk d\u00fc\u015f\u00fcnce ve din sistemleri kurduklar\u0131 habire i\u015flenir.
\nKapitalist d\u00fc\u015f\u00fcnce bilime \u00e7ok yer verdi\u011fi halde, \u00f6zellikle topluma
\nili\u015fkin birey bazl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeye b\u00fcy\u00fck \u00f6zen g\u00f6sterir. Hangi toplum
\nbi\u00e7imleni\u015finin hangi dinsel ve felsefi d\u00fc\u015f\u00fcnce sistemine yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131
\ns\u00fcrekli karanl\u0131kta b\u0131rak\u0131l\u0131r. Toplumun zaman\u0131 ve mek\u00e2n\u0131 bireyi in\u015fa
\netti\u011fi gibi, bireylerin de \u00f6zellikle ald\u0131klar\u0131 formasyonla gelece\u011fi
\n\u015fekillendirmede in\u015fa rol\u00fcn\u00fc oynad\u0131klar\u0131 yeterince kan\u0131tlanm\u0131\u015ft\u0131r.
\nDolay\u0131s\u0131yla y\u00f6ntem sorunlar\u0131nda ve hakikat alg\u0131lamalar\u0131nda tarihsel ve
\nmek\u00e2nsal boyutlar gerekli ko\u015fullar\u0131n ba\u015f\u0131nda gelmektedir.
d-
\n\u00d6nemli bir husus da toplumsal ger\u00e7ekliklerin in\u015fa edilmi\u015f karakterde
\nolmalar\u0131d\u0131r. \u0130nsanlar\u0131n s\u0131k\u00e7a i\u00e7ine d\u00fc\u015ft\u00fckleri bir yan\u0131lg\u0131 toplumsal
\nkurumlara, yap\u0131lara do\u011fal ger\u00e7eklik atfetmeleridir. Toplumsal
\nsistemlerin me\u015fruiyet rejimleri kendilerini hi\u00e7 de\u011fi\u015fmezmi\u015f ve
\nkutsalm\u0131\u015f gibi sunarlar. Tanr\u0131sal kurulu\u015flara sahip olduklar\u0131n\u0131, \u00f6ylece
\ntayin edildiklerini sistemlice vaaz ederler. Kapitalist modernitede
\ntoplumda nihai s\u00f6z\u00fcn s\u00f6ylendi\u011fi, liberal kurumlar\u0131n alternatiflerinin
\nolmad\u0131\u011f\u0131, hatta \u2018tarihin sonuna\u2019 var\u0131ld\u0131\u011f\u0131 enjekte edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131r.
\nDe\u011fi\u015fmez, de\u011fi\u015ftirilemez anayasalardan, siyasi rejimlerden s\u0131k\u00e7a
\nbahsedilir. H\u00e2lbuki k\u0131sa bir tarih\u00e7eyle bu de\u011fi\u015fmezlerin ve sars\u0131lmaz
\nyap\u0131lar\u0131n \u00f6mr\u00fcn\u00fcn y\u00fczy\u0131la bile s\u0131\u011fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Burada \u00f6nemli olan,
\ng\u00fcnl\u00fck olarak insan d\u00fc\u015f\u00fcnce ve iradesini ba\u011flayacak ideolojik ve siyasi
\ns\u00f6ylemlerdir. \u0130ktidar ve istismar odaklar\u0131 i\u00e7in bu ideolojik ve siyasi
\nretoriklere \u015fiddetle ihtiya\u00e7 vard\u0131r. G\u00fc\u00e7l\u00fc bir ideolojik ve siyasi
\nretori\u011fe ba\u015fvurmadan, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz toplumlar\u0131n\u0131 y\u00f6netmek \u00e7ok zordur. Medya
\norganlar\u0131 bu nedenle \u00e7ok geli\u015ftirilmi\u015flerdir. Yine bilimsel ve d\u00fc\u015f\u00fcnsel
\nkurulu\u015flar ezici bi\u00e7imde iktidar ve istismar odaklar\u0131na
\nba\u011flanm\u0131\u015flard\u0131r. <\/p>\n
Toplumsal ger\u00e7eklerin s\u0131k\u00e7a in\u015fa edilmi\u015f
\nger\u00e7ekler oldu\u011funun ne kadar bilincinde olursak, y\u0131k\u0131lmalar\u0131 ve yeniden
\nin\u015fa edilmelerinin gere\u011fine o \u00f6l\u00e7\u00fcde daha iyi h\u00fckmedebiliriz. Y\u0131k\u0131lmaz,
\nde\u011fi\u015fmez toplumsal ger\u00e7eklikler yoktur. Hele hele bask\u0131c\u0131 ve s\u00f6m\u00fcrgen
\nkurumlar\u0131n y\u0131k\u0131lmalar\u0131, a\u015f\u0131nd\u0131r\u0131lmalar\u0131 \u00f6zg\u00fcr ya\u015fam\u0131n vazge\u00e7ilmez
\ngere\u011fidir. Toplumsal ger\u00e7ek derken, toplumun t\u00fcm ideolojik ve maddi
\nkurumlar\u0131n\u0131 kastetmekteyiz. Dilden dine, mitolojiden bilime, ekonomiden
\nsiyasete, hukuktan sanata, ahlaktan felsefeye kadar t\u00fcm toplumsal
\nalanlarda uygun zaman ve mek\u00e2n ko\u015fullar\u0131nda s\u00fcrekli toplumsal
\nger\u00e7eklikler kurulur, y\u0131k\u0131l\u0131r, restore edilir ve yenileri olu\u015fturulur.
e-
\nToplum-birey ili\u015fkisine soyut bakmamak \u00f6nemlidir. Bireyler tarih i\u00e7inde
\n\u015fekillenmi\u015f, belli bir dili ve oturmu\u015f gelenekleri olan sayd\u0131\u011f\u0131m\u0131z t\u00fcm
\ntoplumsal alanlardaki kurulu yap\u0131lara kat\u0131l\u0131rlar. Diledikleri gibi
\nde\u011fil, toplumun \u00e7ok \u00f6nceden ve \u00f6zenle haz\u0131rlanm\u0131\u015f kurumlar\u0131na ve
\nonlar\u0131n geleneklerine g\u00f6re kat\u0131l\u0131m g\u00f6sterirler. Bireyin
\ntoplumsalla\u015fmas\u0131 muazzam bir e\u011fitici \u00e7abay\u0131 gerektirir. Bir anlamda
\ntoplumun t\u00fcm ge\u00e7mi\u015fi olan k\u00fclt\u00fcr\u00fc \u00f6z\u00fcmsendikten sonra birey toplumun
\n\u00fcyesi, mensubu haline gelir. Toplumsalla\u015fma s\u00fcrekli \u00e7abayla
\nger\u00e7ekle\u015ftirilir. Her toplumsal eylem ayn\u0131 zamanda bir toplumsalla\u015fma
\neylemidir. Dolay\u0131s\u0131yla bireyler diledikleri gibi de\u011fil, toplumlar\u0131n\u0131n
\nistedi\u011fi gibi in\u015fa edilmekten kurtulamazlar. \u015e\u00fcphesiz \u00f6zellikle s\u0131n\u0131fl\u0131
\nve hiyerar\u015fik toplumlar bask\u0131 ve s\u00f6m\u00fcr\u00fcye a\u00e7\u0131k toplumlar olduklar\u0131
\ni\u00e7in, bireyin direnme ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck talebi hep var olacakt\u0131r. K\u00f6leli\u011fi
\nin\u015fa eden toplumsalla\u015fmalar\u0131 g\u00f6n\u00fcl r\u0131zas\u0131yla kabul etmeyecektir. Yine
\nyabanc\u0131, farkl\u0131, s\u00f6m\u00fcrgen toplumlarla b\u00fct\u00fcnle\u015fme ve asimile edilmeye
\nkar\u015f\u0131 da daha fazla direnecektir. Ama yine de toplumlar\u0131n bask\u0131 ve
\ne\u011fitim kurumlar\u0131n\u0131n \u00e7arklar\u0131nda d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmeye, hatta yok edilmeye
\n\u00e7al\u0131\u015f\u0131lacakt\u0131r. Toplumsal \u00e7arklar de\u011firmen gibi \u00f6\u011f\u00fcterek, kendilerine
\ng\u00f6re un ve hamurdan malzeme olu\u015ftururlar. Gerek kurumlar aras\u0131
\n\u00e7eli\u015fkiler, gerek direnen insan her zaman toplum i\u00e7inde uzla\u015fmaya
\ndayal\u0131 dengeler kapsam\u0131nda bir yer edinecektir. Ne toplumun mutlak
\neritme g\u00fcc\u00fc, ne de bireyin toplumdan tamamen kopma \u015fans\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n
\u00d6zcesi,
\ntoplumu do\u011fruya yak\u0131n bir yakla\u015f\u0131mla temel alan insan \u00f6rne\u011fi \u00fczerinde
\ny\u00f6ntemli \u00e7al\u0131\u015fma ve hakikat rejimleri daha anlaml\u0131 sonu\u00e7lar verebilir. <\/p>\n
K\u00fcrt Halk \u00d6nderi Abdullah \u00d6calan<\/strong> K\u00fcrdistan Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi<\/p>\n www.lekolin.org-net-info<\/p>\n \t<\/p>\n
Demokratik Uygarl\u0131k Manifestosu\u2019ndan<\/p>\n